੨. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੧੩੦. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ; ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ.

੧੩੧. ਕਥਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਥਵੀਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਥਵੀਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.

ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਆਪੋਕਸਿਣਂ… ਤੇਜੋਕਸਿਣਂ… ਵਾਯੋਕਸਿਣਂ… ਨੀਲਕਸਿਣਂ… ਪੀਤਕਸਿਣਂ… ਲੋਹਿਤਕਸਿਣਂ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਓਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ, ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ; ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ…ਪੇ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪੇਨ ਰੂਪਵਾ’’ਤਿ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪੇਨ ਰੂਪਵਾ’’ਤਿ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ’’ਤਿ. ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ’’ਤਿ. ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

੧੩੨. ਕਥਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਨਾਵਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਨਾਵਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

੧੩੩. ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ …ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

੧੩੪. ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਾ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਾ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੂ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੂ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

੧੩੫. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ ਤਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.

ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਦੁਤਿਯੋ.