੨. ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾ
੧੨੨. ਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾ, ਕਤਮੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋਤਿ?
[੧] ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. [੨] ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. [੩] ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. [੪] ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. [੫] ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾਤਿ ਤੀਣਿ ਸਤਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾ. [੬] ਕਤਮੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ.
੧੨੩. ਕਥਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ? [ਕਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਰੂਪਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਵੇਦਨਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਏਤਂ ਮਮ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸੋਤਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਘਾਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਿਵ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਨਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਰੂਪੇ [ਰੂਪਂ (ਸ੍ਯਾ.) ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਏਕਵਚਨੇਨ] ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਦ੍ਦੇ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧੇ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸੇ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮੇ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ… ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ… ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਰੂਪਸਞ੍ਞਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਦ੍ਦਸਞ੍ਞਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧਸਞ੍ਞਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸਸਞ੍ਞਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਸਞ੍ਞਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮਸਞ੍ਞਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਰੂਪਸਞ੍ਚੇਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਦ੍ਦਸਞ੍ਚੇਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧਸਞ੍ਚੇਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸਸਞ੍ਚੇਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਸਞ੍ਚੇਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮਸਞ੍ਚੇਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਰੂਪਤਣ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਦ੍ਦਤਣ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧਤਣ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸਤਣ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਤਣ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਰੂਪਵਿਤਕ੍ਕਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਦ੍ਦਵਿਤਕ੍ਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧਵਿਤਕ੍ਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਵਿਤਕ੍ਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਰੂਪਵਿਚਾਰਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਦ੍ਦਵਿਚਾਰਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧਵਿਚਾਰਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸਵਿਚਾਰਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਵਿਚਾਰਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮਵਿਚਾਰਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਪਥਵੀਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਆਪੋਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਵਾਯੋਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਆਕਾਸਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਆਪੋਕਸਿਣਂ… ਤੇਜੋਕਸਿਣਂ… ਵਾਯੋਕਸਿਣਂ … ਨੀਲਕਸਿਣਂ… ਪੀਤਕਸਿਣਂ… ਲੋਹਿਤਕਸਿਣਂ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ… ਆਕਾਸਕਸਿਣਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਿਣਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਕੇਸਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਲੋਮਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਨਖਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਦਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਤਚਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਂਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਨ੍ਹਾਰੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਟ੍ਠਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਵਕ੍ਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਹਦਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਯਕਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਿਲੋਮਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪਿਹਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪਪ੍ਫਾਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਨ੍ਤਗੁਣਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਉਦਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਰੀਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪਿਤ੍ਤਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸੇਮ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਂ ਮਮ … ਲੋਹਿਤਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸੇਦਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮੇਦਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਸ੍ਸੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਵਸਂ ਏਤਂ ਮਮ … ਖੇਲ਼ਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਲਸਿਕਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮੁਤ੍ਤਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸੋਤਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਘਾਨਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਨਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਰੂਪਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸੋਤਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਦ੍ਦਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਘਾਨਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਗਨ੍ਧਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਿਵ੍ਹਾਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰਸਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਯਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਨੋਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਕਾਮਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਰੂਪਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਰੂਪਧਾਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਾਮਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਰੂਪਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਰੂਪਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਞ੍ਞਾਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਅਸਞ੍ਞਾਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਏਕਵੋਕਾਰਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮੇਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਕਰੁਣਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਮੁਦਿਤਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਏਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਏਤਂ ਮਮ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਨਾਮਰੂਪਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਫਸ੍ਸਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਵੇਦਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਤਣ੍ਹਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਉਪਾਦਾਨਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਭਵਂ ਏਤਂ ਮਮ … ਜਾਤਿਂ ਏਤਂ ਮਮ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਵਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ.
੧੨੪. ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ? ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਞ੍ਞਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ [ਵਿਤਕ੍ਕਾਪਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਰਤੋਘੋਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ.
ਖਨ੍ਧਾ ਹੇਤੁ ਖਨ੍ਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਹੇਤੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਫਸ੍ਸੋ ਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਞ੍ਞਾ ਹੇਤੁ ਸਞ੍ਞਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਹੇਤੁ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਹੇਤੁ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ ਹੇਤੁ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਰਤੋਘੋਸੋ ਹੇਤੁ ਪਰਤੋਘੋਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ – ਏਵਂ ਪਰਤੋਘੋਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ.
੧੨੫. ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ? ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਕਨ੍ਤਾਰਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੂਕਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਲ੍ਲਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਬਾਧੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਲਿਬੋਧੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਪਾਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਤਾਪੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਲ਼ਾਹੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਨ੍ਥੋ, ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੋ – ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ.
੧੨੬. ਕਤਮਾ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਹਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਮਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ – ਇਮਾ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
੧੨੭. ਕਤਮੇ ਤੀਣਿ ਸਤਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾ? ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਅਹਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਮਮਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ?
ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਸਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਨ੍ਨਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਮਮਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇਨ ਆਕਾਰੇਨ [ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
੧. ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੨੮. ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਯਂ ਰੂਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਅਯਂ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਅਸ੍ਸਾਦੋ, ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯੋ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ.
ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਭਜਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ. ਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਰਾਗੋ [ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯੋ ਰਾਗੋ (ਸ੍ਯਾ.)], ਸੋ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਰਾਗੋ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਰਾਗੋ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯੋ ਚ ਰਾਗੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗੋ. ਤਾਯ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤੇਨ ਚ ਰਾਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ – ਨਿਰਯੋ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਵਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਿਮ੍ਬਬੀਜਂ ਵਾ ਕੋਸਾਤਕੀਬੀਜਂ ਵਾ ਤਿਤ੍ਤਕਾਲਾਬੁਬੀਜਂ ਵਾ ਅਲ੍ਲਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਯਂ ਚੇਵ ਪਥਵਿਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਆਪੋਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾਯ ਕਟੁਕਤ੍ਤਾਯ ਅਸਾਤਤ੍ਤਾਯ [ਅਸਾਰਤਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬੀਜਂ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਕਨ੍ਤਾਰਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੂਕਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਲ੍ਲਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਬਾਧੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਲਿਬੋਧੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਪਾਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਤਾਪੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਲ਼ਾਹੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਨ੍ਥੋ, ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੋ – ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞੋਗੋ.
੧੨੯. ਅਤ੍ਥਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਕਤਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚ? ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ – ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚ. ਕਤਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਮਾਨਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਭਵਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਇਸ੍ਸਾਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਅਨੁਨਯਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਞ੍ਞੋਜਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਯਂ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ…ਪੇ… ਯਂ ਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ…ਪੇ… ਯਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ [ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ (ਕ.) ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨੮ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਪਟਿਚ੍ਚ…ਪੇ… ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਚਕ੍ਖੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਸੋਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਘਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਜਿਵ੍ਹਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਕਾਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਮਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਰੂਪੇ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਸਦ੍ਦੇ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਗਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ … ਯਂ ਰਸੇ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ … ਯਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ… ਯਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਅਯਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਅਸ੍ਸਾਦੋ, ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯੋ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ.
ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਭਜਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ. ਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਰਾਗੋ, ਸੋ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਰਾਗੋ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਰਾਗੋ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯੋ ਚ ਰਾਗੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗੋ. ਤਾਯ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤੇਨ ਚ ਰਾਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ – ਨਿਰਯੋ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਵਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਿਮ੍ਬਬੀਜਂ ਵਾ ਕੋਸਾਤਕੀਬੀਜਂ ਵਾ ਤਿਤ੍ਤਕਾਲਾਬੁਬੀਜਂ ਵਾ ਅਲ੍ਲਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਚੇਵ ਪਥਵਿਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਯਞ੍ਚ ਆਪੋਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾਯ ਕਟੁਕਤ੍ਤਾਯ ਅਸਾਤਤ੍ਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬੀਜਂ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ…ਪੇ… ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੋ – ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞੋਗੋ.
ਅਤ੍ਥਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਕਤਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚ? ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ – ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚ. ਕਤਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਮਾਨਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਭਵਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਇਸ੍ਸਾਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਅਨੁਨਯਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਞ੍ਞੋਜਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਪਠਮੋ.
੨. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੩੦. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ; ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ.
੧੩੧. ਕਥਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਥਵੀਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਥਵੀਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਆਪੋਕਸਿਣਂ… ਤੇਜੋਕਸਿਣਂ… ਵਾਯੋਕਸਿਣਂ… ਨੀਲਕਸਿਣਂ… ਪੀਤਕਸਿਣਂ… ਲੋਹਿਤਕਸਿਣਂ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਓਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ, ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ; ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ…ਪੇ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪੇਨ ਰੂਪਵਾ’’ਤਿ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪੇਨ ਰੂਪਵਾ’’ਤਿ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ’’ਤਿ. ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ’’ਤਿ. ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
੧੩੨. ਕਥਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਨਾਵਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਨਾਵਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਦਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਵੇਦਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
੧੩੩. ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ …ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਸਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
੧੩੪. ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਸਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ – ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਾ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਾ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੂ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੂ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਖਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
੧੩੫. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ ਤਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਇਦਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ; ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਗਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇ’’ਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਤਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਣਿ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਣਿ, ਅਯਂ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਮਣਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰਣ੍ਡਕੋ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਣਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿ. ਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਮਿਂ ਮਣਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਦੁਤਿਯੋ.
੩. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੩੬. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਦਸਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ [ਵਤ੍ਥੁਂ (ਸ੍ਯਾ.) ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ]. ਏਵਂਵਾਦੋ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ [ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ…ਪੇ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਤ’’ਨ੍ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ’’ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ’’ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ… ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ [ਸਮਗ੍ਗਤਾ (ਕ.)] ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ, ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ – ਵਤ੍ਥੁ. ਏਵਂਵਾਦੋ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਦਸਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਤ੍ਥੁਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤਤਿਯੋ.
੪. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੩੭. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ.
ਕਥਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ…ਪੇ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ – ਓਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ…ਪੇ… ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
੫. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੩੮. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਨ੍ਨਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ… ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ.
ਕਥਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪੇਨ ਰੂਪਵਾ’’ਤਿ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਛਾਯਾ; ਅਞ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾ ਛਾਯਾ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਇਮਾਯ ਛਾਯਾਯ ਛਾਯਾਵਾ’’ਤਿ. ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਨ੍ਨਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
੬. ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੩੯. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ…ਪੇ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ – ਓਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ. ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਛਟ੍ਠੋ.
੭. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੪੦. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ… ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ… ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ… ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ… ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ… ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ… ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ?
‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਕ] ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਸਸ੍ਸਤਂ ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ …ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਸਸ੍ਸਤਾ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਸਸ੍ਸਤਾ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਸਸ੍ਸਤਾ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਮੀ ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਖ] ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਅਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਲੋਕੋ ਚੇਵ ਅਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਗ] ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਨੀਲਕਤੋ ਫਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਪਰਿਵਟੁਮੋ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਫਰਤਿ, ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚ. ਯੇਨ ਫਰਤਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਪੀਤਕਤੋ ਫਰਤਿ… ਲੋਹਿਤਕਤੋ ਫਰਤਿ… ਓਦਾਤਕਤੋ ਫਰਤਿ… ਓਭਾਸਕਤੋ ਫਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਪਰਿਵਟੁਮੋ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਫਰਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚ. ਯੇਨ ਫਰਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਘ] ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਪੁਲਂ ਓਕਾਸਂ ਨੀਲਕਤੋ ਫਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਫਰਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚ; ਯੇਨ ਫਰਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵਿਪੁਲਂ ਓਕਾਸਂ ਪੀਤਕਤੋ ਫਰਤਿ… ਲੋਹਿਤਕਤੋ ਫਰਤਿ… ਓਦਾਤਕਤੋ ਫਰਤਿ… ਓਭਾਸਕਤੋ ਫਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਫਰਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚ; ਯੇਨ ਫਰਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਙ] ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਜੀਵਞ੍ਚੇਵ ਸਰੀਰਞ੍ਚ; ਯਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ, ਯਂ ਸਰੀਰਂ ਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਜੀਵਾ ਚੇਵ ਸਰੀਰਂ ਚ… ਸਞ੍ਞਾ ਜੀਵਾ ਚੇਵ ਸਰੀਰਂ ਚ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਜੀਵਾ ਚੇਵ ਸਰੀਰਂ ਚ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਜੀਵਞ੍ਚੇਵ ਸਰੀਰਞ੍ਚ; ਯਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ, ਯਂ ਸਰੀਰਂ ਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਚ] ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਸਰੀਰਂ, ਨ ਜੀਵਂ; ਜੀਵਂ ਨ ਸਰੀਰਂ. ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਸਰੀਰਂ, ਨ ਜੀਵਂ… ਸਞ੍ਞਾ ਸਰੀਰਂ, ਨ ਜੀਵਂ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਰੀਰਂ, ਨ ਜੀਵਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਰੀਰਂ, ਨ ਜੀਵਂ; ਜੀਵਂ ਨ ਸਰੀਰਂ. ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਛ] ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਹੋਤਿਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿਪੀਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਹੋਤਿਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿਪੀਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਜ] ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋਪਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ; ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋਪਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਝ] ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
[ਞ] ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਰੂਪਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਵੇਦਨਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੋ ਅਨ੍ਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਮੀ ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.
੮. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੪੧. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਿਕਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਕਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾ, ਦ੍ਵੇ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਿਕਾ – ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.
੯. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੪੨. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਸੋਲ਼ਸ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਅਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਸਤ੍ਤ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾ, ਪਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਵਾਦਾ – ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨਵਮੋ.
੧੦-੧੨. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਦਿਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੪੩. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ…ਪੇ… ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੋ – ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
੧੪੪. ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਚਕ੍ਖੁ ਅਹਨ੍ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ. ਅਹਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਸੋਤਂ ਅਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਘਾਨਂ ਅਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਅਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਾਯੋ ਅਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਨੋ ਅਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਰੂਪਾ ਅਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾ ਅਹਨ੍ਤਿ… ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਹਨ੍ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ. ਅਹਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਮੀ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
੧੪੫. ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਚਕ੍ਖੁ ਮਮਨ੍ਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ. ਮਮਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਸੋਤਂ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਘਾਨਂ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਾਯੋ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਨੋ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਰੂਪਾ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮਮਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ. ਮਮਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਮੀ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਦਿਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਦ੍ਵਾਦਸਮੋ.
੧੩. ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੪੬. ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ….
ਕਥਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ…ਪੇ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ; ਯੋ ਅਹਂ, ਤਂ ਓਦਾਤਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ – ਓਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ‘‘ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ, ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ; ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਸਾ ਅਚ੍ਚੀ’’ਤਿ – ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤੇਰਸਮੋ.
੧੪. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੪੭. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ? ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ – ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ, ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਸਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ…ਪੇ… ਨੇਵ ਸਸ੍ਸਤੋ ਨਾਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ… ਅਨ੍ਤਵਾ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ… ਅਨ੍ਤਵਾ ਚ ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ… ਨੇਵ ਅਨ੍ਤਵਾ ਨ ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਮੀ ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ …ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ, ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚੁਦ੍ਦਸਮੋ.
੧੫-੧੬. ਭਵ-ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੪੮. ਓਲੀਯਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤਿਧਾਵਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਕਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਕਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਕਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਕਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ…ਪੇ… ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਕਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਕਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ?
ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਨ੍ਨਰਸ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਨ੍ਨਰਸ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਨ੍ਨਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ – ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਰੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਹਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਮਮਨ੍ਤਿ – ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਨ੍ਨਰਸ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਟ੍ਠਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਏਤਂ ਦ੍ਵਯਂ ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਸੇ;
ਤੇਸਂ ਨਿਰੋਧਮ੍ਹਿ ਨ ਹਤ੍ਥਿ ਞਾਣਂ, ਯਤ੍ਥਾਯਂ ਲੋਕੋ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞੀਤਿ.
੧੪੯. ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ [ਓਲਿਯਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.) ਇਤਿਵੁ. ੪੯ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਏਕੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ; ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ? ਭਵਾਰਾਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਵਰਤਾ ਭਵਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾ. ਤੇਸਂ ਭਵਨਿਰੋਧਾਯ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨ ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ? ਭਵੇਨੇਵ ਖੋ ਪਨੇਕੇ ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾ [ਅਟ੍ਟਿਯਮਾਨਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.) ਇਤਿਵੁ. ੪੯ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਹਰਾਯਮਾਨਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਵਿਭਵਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯਤੋ ਕਿਰ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਏਤਂ ਯਾਥਾਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯੋ [ਅਯਂ ਗਾਥਾ ਇਤਿਵੁ. ੪੯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ] ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਂ;
ਯਥਾਭੂਤੇਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ.
‘‘ਸ ਵੇ ਭੂਤਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ, ਵੀਤਤਣ੍ਹੋ ਭਵਾਭਵੇ;
ਭੂਤਸ੍ਸ ਵਿਭਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੫੦. ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ, ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ? ਤਿਤ੍ਥਿਯੋ ਚ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੋ ਚ, ਯੋ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ.
ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ? ਤਥਾਗਤੋ ਚ, ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੋ ਚ, ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ.
‘‘ਕੋਧਨੋ ਉਪਨਾਹੀ ਚ, ਪਾਪਮਕ੍ਖੀ ਚ ਯੋ ਨਰੋ;
ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ ਮਾਯਾਵੀ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ’’ [ਇਮੇ (ਸ੍ਯਾ.) ਸੁ. ਨਿ. ੧੧੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ].
ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ ਅਨੁਪਨਾਹੀ, ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ [ਅਮਕ੍ਖੀ (ਸ੍ਯਾ.) ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਸੁਦ੍ਧਤਂ ਗਤੋ;
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ ਮੇਧਾਵੀ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਅਰਿਯੋ ਇਤੀਤਿ.
ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ – ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ – ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਨੇਤਂ ਮਮਾਤਿ – ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ – ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ – ਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਕਤਮਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ – ਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਕਤਮਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ? ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਕਤਮਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ?
ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ – ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ – ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਰੀਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ – ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ [ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ.
੧੫੧. ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ. ਕਤਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ? ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸ, ਕੋਲਂਕੋਲਸ੍ਸ, ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ, ਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਹਾ – ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ.
‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ? ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਸ੍ਸ, ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮਿਨੋ – ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ.
‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ, ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ.
‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਸਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ. ਕਤਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ? ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸ, ਕੋਲਂਕੋਲਸ੍ਸ, ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ, ਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਹਾ – ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ.
‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ? ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ, ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਸ੍ਸ, ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮਿਨੋ – ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ.
‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਸਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ. ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ’’.
ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸੋਲ਼ਸਮੋ.
ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.