੬੯. ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੧੩. ਕਤਮਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯੇ ਞਾਣਂ? ਇਧ ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨੁਸਯਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਚਰਿਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਕਤਮੋ [ਕਤਮੋ ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ? ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਵਾ. ਇਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ.
ਏਤੇ ਵਾ ਪਨ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ ਖਨ੍ਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਾ ਞਾਣਂ. ਕਾਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਮਗਰੁਕੋ ਕਾਮਾਸਯੋ ਕਾਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਕਾਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਗਰੁਕੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਸਯੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ (ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਗਰੁਕੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਸਯੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਮਗਰੁਕੋ ਕਾਮਾਸਯੋ ਕਾਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ) [( ) ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਾਠਾ ਨਤ੍ਥਿ ਸ੍ਯਾਮਪੋਤ੍ਥਕੇ, ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ] – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਗਰੁਕੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਸਯੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ (ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਗਰੁਕੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਾਸਯੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਗਰੁਕੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਾਸਯੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਗਰੁਕੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਸਯੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ) – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਗਰੁਕੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਸਯੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਗਰੁਕੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਸਯੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ (ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਗਰੁਕੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਸਯੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਗਰੁਕੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਸਯੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.) ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ.
੧੧੪. ਕਤਮੋ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਸਯੋ? ਸਤ੍ਤਾਨੁਸਯਾ – ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ, ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ, ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ. ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਯਂ ਲੋਕੇ ਅਪ੍ਪਿਯਰੂਪਂ ਅਸਾਤਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਤਿਤਾ, ਤਦੇਕਟ੍ਠੋ ਮਾਨੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਸਯੋ.
ਕਤਮਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਰਿਤਂ? ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਕੋ ਵਾ ਮਹਾਭੂਮਕੋ ਵਾ. ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਰਿਤਂ.
੧੧੫. ਕਤਮਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ? ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ. ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ. ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸੇਵਿਂਸੁ ਭਜਿਂਸੁ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਂਸੁ; ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸੇਵਿਂਸੁ ਭਜਿਂਸੁ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਂਸੁ. ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸੇਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਭਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ; ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸੇਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਭਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ.
ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਭਬ੍ਬਾ? ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਕਿਲੇਸਾਵਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਵਿਪਾਕਾਵਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ, ਅਭਬ੍ਬਾ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਂ – ਇਮੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਭਬ੍ਬਾ.
ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਭਬ੍ਬਾ? ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਨ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਨ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਨ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਸਦ੍ਧਾ ਛਨ੍ਦਿਕਾ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ, ਭਬ੍ਬਾ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਂ – ਇਮੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਭਬ੍ਬਾ. ਇਦਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯੇ ਞਾਣਂ.
ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨਵਸਟ੍ਠਿਮੋ.