੧੬. ਗੋਚਰਨਾਨਤ੍ਤਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੬੭. ਕਥਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਪਞ੍ਞਾ ਗੋਚਰਨਾਨਤ੍ਤੇ ਞਾਣਂ? ਕਥਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਧਮ੍ਮੇ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ? ਰੂਪੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਸਦ੍ਦੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਗਨ੍ਧੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰਸੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ.

ਕਥਂ ਰੂਪੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ? ਰੂਪਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ ਰੂਪਾ ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰੂਪਾ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰੂਪਾ ਆਹਾਰਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰੂਪਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰੂਪਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰੂਪਾ ਸਮੁਦਾਗਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਰੂਪਾ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੂਤਾ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਰੂਪੇ ਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰੂਪਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਰੂਪਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾ ਵਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਰੂਪੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ; ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਨੋ ਸੁਖਤੋ; ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਨੋ ਅਤ੍ਤਤੋ; ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਨੋ ਨਨ੍ਦਤਿ; ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਰਜ੍ਜਤਿ; ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਸਮੁਦੇਤਿ; ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਆਦਿਯਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਸੁਖਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਿਂ ਪਜਹਤਿ, ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ, ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਸਮੁਦਯਂ ਪਜਹਤਿ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਆਦਾਨਂ ਪਜਹਤਿ. ਏਵਂ ਰੂਪੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ.

ਕਥਂ ਸਦ੍ਦੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ? ਸਦ੍ਦਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ…ਪੇ… ਸਦ੍ਦਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਸਦ੍ਦਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਸਦ੍ਦਾ ਸਮੁਦਾਗਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਸਦ੍ਦਾ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੂਤਾ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਸਦ੍ਦੇ ਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਸਦ੍ਦਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਸਦ੍ਦਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾ ਵਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਸਦ੍ਦੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸਦ੍ਦੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ.

ਕਥਂ ਗਨ੍ਧੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ? ਗਨ੍ਧਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਗਨ੍ਧਾ ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਗਨ੍ਧੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਕਥਂ ਰਸੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ? ਰਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਰਸਾ ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਰਸੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਕਥਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ? ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਆਹਾਰਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਸਮੁਦਾਗਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ.

ਕਥਂ ਧਮ੍ਮੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ? ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਆਹਾਰਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਮੁਦਾਗਤਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਧਮ੍ਮਾ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੂਤਾ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾ ਵਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ; ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਨੋ ਸੁਖਤੋ; ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ, ਨੋ ਅਤ੍ਤਤੋ; ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਨੋ ਨਨ੍ਦਤਿ; ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਰਜ੍ਜਤਿ; ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਸਮੁਦੇਤਿ; ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਆਦਿਯਤਿ…ਪੇ… ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਸੁਖਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਿਂ ਪਜਹਤਿ, ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ, ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਸਮੁਦਯਂ ਪਜਹਤਿ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਆਦਾਨਂ ਪਜਹਤਿ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥੇਤਿ. ਤਂ ਞਾਤਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣਂ, ਪਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਪਞ੍ਞਾ ਗੋਚਰਨਾਨਤ੍ਤੇ ਞਾਣਂ’’.

ਗੋਚਰਨਾਨਤ੍ਤਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸੋਲ਼ਸਮੋ.