੪. ਸੁਤ੍ਤਵਿਚਯਚਤੁਤ੍ਥਭੂਮਿ

੪੦. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਚਯੋ?

ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਸੋ ਸਾਧੁਕਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਤਿ. ਕਿਂਨੁ ਖੋ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਰਭਿ…ਪੇ… ਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹ ਅਧਿਸਨ੍ਨਟ੍ਠੇਹਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਉਦਾਹੁ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ?

ਯਥਾ ਭਗਵਾ ਕਿਲੇਸੇ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਦੇਸੇਤਿ. ਕਿਂ ਦੇਸਿਤਂ? ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਉਦਾਹੁ ਨੋ ਦੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਨ ਦੇਸਿਤਂ ਭਗਵਤਿ ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ ਯਤ੍ਥ ਤੇ ਅਕੁਸਲਾ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਸਮਨ੍ਨੇਹਮਾਨੋ ਨ ਲਭਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਾ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਂ, ਯਦਿ ਕਿਲੇਸਾ ਅਪਕਡ੍ਢਿਯਨ੍ਤਾ. ਯੇ ਵਾ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਤਾਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ਯਤ੍ਤਕਾ ਪਨ ਕਿਲੇਸਾ ਦੇਸਿਤਾ. ਨ ਤਤ੍ਤਕਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਦੇਸਿਤਾ. ਯਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਕਿਲੇਸਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਚੇ ਅਪਕਡ੍ਢਿਯਨ੍ਤਾ ਯੋਜਨਂ ਦੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਵਾ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾ ਏਕੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਚੇ ਏਵਂ ਵੀਮਂਸਿਯਨ੍ਤਾ ਯੋਜਨਂ ਦੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਵਾ ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਨਤ੍ਥੋ ਚ. ਯਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਨੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਯਥਾ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਨੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਪੁਰੋ ਵਾ ਕੁਸਲੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਪੁਰੋ ਦੇਸਨਾ, ਅਨੂਨਾ ਅਨਧਿਕਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਪਠਮੋ ਉਤ੍ਤਿਲੋ ਯੇਸਮਿਦਾਨਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਯੇ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਦੇਸਿਤਾ ਇਮੇ ਕਿਲੇਸਾ ਇਮੇਹਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਨਪ੍ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਚਿਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਦਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨਾ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਕਿਲੇਸਾ ਅਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਅਪਰਿਪਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇ ਚ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਅਨਾਗਾਮਿਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨਾਪਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਕੁਸਲਾ ਮੇਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲੋ ਰਾਗੋ ਨ ਤੁ ਕੁਸਲਾ ਮੇਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਭੋ ਕਿਲੇਸਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੋ ਯੋ ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪਦਿਸਿਯਤਿ ਕੁਸਲੋ ਵਾ ਅਕੁਸਲੋ ਵਾ ਸੋ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਤੇ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਪਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੋ ਨਤ੍ਥਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾ ਏਕੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਨ ਪਹੀਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਹਿ ਏਕੋ ਵਾ ਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਯਤੀਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ ਵਾ ਯਥਾ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ ਵਾ, ਯਥਾ ਨਨੁ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ, ਨ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਲੇਸੋ ਮਂ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦੇਸਿਤੇਸੁ ਉਭਯਤੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਰ ਯੇ ਵਾ ਇਮੇ ਕਿਲੇਸਾ ਦੇਸਿਤਾ ਯੇ ਚ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਦੇਸਿਤਾ ਗਾਥਾਯ ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਵਾ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇ ਕਿਲੇਸਾ ਇਮੇਹਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਨਪ੍ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ? ਇਮੇ ਵਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਇਮੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨ ਤੁ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਮੇਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲੋ ਅਕੁਸਲੋ ਚ ਰਾਗੋ ਨ ਤੁ ਕੁਸਲਾ ਮੇਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲੋ ਰਾਗੋਤਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਰਾਗੋ ਪਹਾਨਂ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਕਿਲੇਸੋਤਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਸੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਂ ਤੁ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਸਂਕਿਲੇਸਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਸੋ ਤੇਨ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ.

੪੧. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੇ ਦੇਸਿਤੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇ ਵਾ ਸਂਕਿਲੇਸਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਵਾ, ਤੇ ਮਹਾਪਦੇਸੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾਵਯਵੇਨ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਦੇਸਿਤੇਹਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਯਦਿਪਿ ਤੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਨ ਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਏਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਜਹਿਤਬ੍ਬਾ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਦੇਸਿਤਾਤਿ? ਯੇਨ ਯੇਨ ਵਾ ਆਕਾਰੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਦੇਸਿਤਾ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਅਯਂ ਕਿਲੇਸੋ ਠਿਤੋ. ਅਤ੍ਥਿ ਹਿ ਏਕੋ ਕਿਲੇਸੋ, ਤੇਨ ਵਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਰਾਗੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਚੇ ਏਵਞ੍ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਭਾਵਨਾਯ ਭੂਮਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾ ਭਾਵਨਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਾਯੇਵ ਉਦ੍ਧਂਭਾਗਿਯਂ ਅਸਙ੍ਖਤਦਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਨਾ ਅਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਹੀਯਤਿ. ਏਵਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੇ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਾ ਦਸ੍ਸਨਾਕਾਰੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਭਾਵਨਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਭਾਵਨਾਕਾਰੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਪਤਿਸੇਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਪਤਿਸੇਵਨਾਕਾਰੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਏਵਂ ਵਿਨੋਦਨਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤ ਆਸਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਯਾਵਞ੍ਞਥਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹੇਸ ਧਮ੍ਮੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ ਅਞ੍ਞੇਨਾਕਾਰੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਯੇਸਤੋ ਯੋ ਚ ਦੇਸੇਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ, ਸੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਯਦਿ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਹਿਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਦ੍ਧਾ ਏਤਂ ਭਗਵਤਾ ਨ ਭਾਸਿਤਂ, ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਯਥਾ ਮਹਾਪਦੇਸੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਭਗਵਤਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਦੇਸਿਤਂ, ਯੋ ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ ਕੁਸਲੋ ਚ ਅਕੁਸਲੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਨਾ ਧਮ੍ਮੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੋ ਆਕਾਰੋ ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ?

ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਰੂਪਂ ਸਹੇਤੁ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਸੋਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਤਿਵਿਧੋ – ਮੁਦੁ ਮਜ੍ਝੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਮੁਦੁਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਮੁਦੁਧਮ੍ਮੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਯੇਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਦੁਵਿਧੋ ਪਰਂਪਰਾਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਚ. ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਮੁਦੁਤੇਨ ਬ੍ਯਾਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਏਤੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਵਾ ਹੇਤੁ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੇਤੁਨਾ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਪਧਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਮੁਦੁਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮੁਦੁਧਮ੍ਮੋ, ਅਥ ਮੁਦੁਸ੍ਸ ਮੁਦੁ ਮਜ੍ਝਾਯ ਮਜ੍ਝੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਥ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਞ੍ਚ ਭਗਵਾ ਆਰਭਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ, ਤਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਮਜ੍ਝਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਯਥਾ ਸੁਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਤਂਯੇਵ ਬਹੁ ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਗਾਥਾ ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ, ਯਥਾ ਪਨ ਦੁਵਿਧਾ ਅਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਾ ਥਪਨਾ ਚ ਦੇਸਨਾਥਪਨਾ. ਰੂਪਨ੍ਤਿਪਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਂਵਰਣਂ ਦੇਸਿਤਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਇਚ੍ਛਾਵ ਹੋਤਿ. ਦੇਸੇਤਿ ਯਥਾ ਗੋਪਾਲਕੋਪਮੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇਹਿਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਭਗਵਾ ਭਾਸਤਿ ਇਚ੍ਛਾਵ ਹੋਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਯਂ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਸੁ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਏਕਂ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯੁਜ੍ਜਨਂ ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

੪੨. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ? ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਨ ਭਾਸਿਤਂ ਤਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਅਸੁਕੇਨ ਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਖਮਂ ਭਗਵਤੋ ਉਦਾਹੁ ਨਾਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਖਮਂ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਖਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਞ੍ਚ ਨਾਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਖਮਂ? ਯਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨੋਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲੋ ਗੋਚਰਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਨਾਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਖਮਂ. ਅਤ੍ਥਿਪਿ ਸੋ ਸਾਵਕੋ ਦਸਬਲਾਨਂ ਗੋਚਰਂ ਜਾਨਾਤਿ ਓਧਿਸੋ ਅਨੋਧਿਸੋ, ਤਂ ਪਨ ਬਲਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਨਾਮ ਸਵਨੇਨ, ਯਥਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਯੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਓਵਦਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਵੇਮਤ੍ਤਞਾਣਂ, ਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਪਰੋ [ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰੋਪਰਞ੍ਚ (ਪੀ.)] ਪਰਞ੍ਚ ਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਕਰਣੀਯੇ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ, ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਅਪਸਾਦਿਤੋ. ਯਥਾਵ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਓਵਦਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਿਯਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹੀਰੇਨ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਅਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਂ ਹੇਤੁਸੋ ਠਾਨਸੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਾਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੇ, ਤੇਨ ਨਂ ਓਵਦਤਿ, ਤਂ ਭਗਵਾ ਕਰੋਤਿ.

‘‘ਸਚੇਪਿ ਦਸ ਪਜ੍ਜੋਤੇ, ਧਾਰਯਿਸ੍ਸਸਿ ਕਸ੍ਸਪ;

ਨੇਵ ਦਕ੍ਖਤਿ ਰੂਪਾਨਿ, ਚਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਯਥਾ ਦੂਤੋ ਰਾਜਵਚਨੇਨ ਸਤ੍ਤਮਨੁਸਾਸਤਿ, ਏਵਂ ਸੇਸਾਨੁਗੋ ਅਞ੍ਞਾਤਕਂ ਘੋਸਂ ਪਰੇਸਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਖਮਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਖਮਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਸੁਤ੍ਤਸਙ੍ਕਰੋ? ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ ਦਸ੍ਸਨਭਾਗਿਯਂ ਭਾਵਨਾਭਾਗਿਯਂ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਂ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯ ਅਞ੍ਞਂ ਦੇਸੇਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਹਿ ਅਨੇਕਾਕਾਰਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸਾਧਨੇ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸਨਭਾਗਿਯੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਦ੍ਧਂਭਾਗਿਯੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਮੁਦੁਮਜ੍ਝਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਹੇਤੁਨਾ ਚ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਚ ਫਲੇਨ ਚ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਚ ਮੁਦੁਮਜ੍ਝਾਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯਪਿ ਚ ਅਤ੍ਥੇਨ ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਚ ਯੋ ਸਮ੍ਭੇਦੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੁਤ੍ਤਸਙ੍ਕਰੋ. ਯੋ ਅਸਮ੍ਭੇਦੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੁਤ੍ਤਵਿਚਯੋ.

ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਉਦ੍ਦਾਨਗਾਥਾ

ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਅਕ੍ਖਣ੍ਡਂ, ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ;

ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਵਾਸਨਾਸਦ੍ਧਿ, ਅਨੁਞ੍ਞਾ ਸੁਤ੍ਤਸਙ੍ਕਰੋ.

ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨਸ੍ਸ

ਸੁਤ੍ਤਵਿਚਯੋ ਨਾਮ ਚਤੁਤ੍ਥਭੂਮਿ.