੭. ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
ਅਥ ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਵਕ੍ਖਤਿ –
੪੯. ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ]
ਵਿਘਾਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸ;
ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤਵ ਸਾਸਨਂ, ਵਿਵੇਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਸੇ.
ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਯੋ ਸੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਗਾਮਧਮ੍ਮੋ ਵਸਲਧਮ੍ਮੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋ ਓਦਕਨ੍ਤਿਕੋ ਰਹਸ੍ਸੋ ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ? ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਰਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਰਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਦਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ – ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ. ਯਥਾ ਉਭੋ ਕਲਹਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਭਸ੍ਸਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਵਿਵਾਦਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਅਧਿਕਰਣਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਵਾਦਿਨੋ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਸਲ੍ਲਾਪਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਰਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਰਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਦਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ – ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ.
ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲਸ੍ਸ ਤਗ੍ਗਰੁਕਸ੍ਸ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪੋਣਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਦਧਿਪਤੇਯ੍ਯਸ੍ਸਾਤਿ – ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ.
ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋਤਿ. ਇਚ੍ਚਾਤਿ ਪਦਸਨ੍ਧਿ ਪਦਸਂਸਗ੍ਗੋ ਪਦਪਾਰਿਪੂਰੀ ਅਕ੍ਖਰਸਮਵਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾ ਪਦਾਨੁਪੁਬ੍ਬਤਾਪੇਤਂ – ਇਚ੍ਚਾਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨਂ ਗਰੁਵਚਨਂ ਸਗਾਰਵਵਚਨਂ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਚਨਮੇਤਂ – ਆਯਸ੍ਮਾਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਭਿਲਾਪੋ. ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੋਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋਤਿ – ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ.
ਵਿਘਾਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸਾਤਿ. ਵਿਘਾਤਨ੍ਤਿ ਵਿਘਾਤਂ ਉਪਘਾਤਂ ਪੀਲ਼ਨਂ ਘਟ੍ਟਨਂ ਉਪਦ੍ਦਵਂ ਉਪਸਗ੍ਗਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਆਚਿਕ੍ਖ ਦੇਸੇਹਿ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ ਪਟ੍ਠਪੇਹਿ ਵਿਵਰ ਵਿਭਜ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਹਿ [ਉਤ੍ਤਾਨਿਂ ਕਰੋਹਿ (ਕ.)] ਪਕਾਸੇਹਿ. ਮਾਰਿਸਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨਂ ਗਰੁਵਚਨਂ ਸਗਾਰਵਵਚਨਂ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਚਨਮੇਤਂ ਮਾਰਿਸਾਤਿ – ਵਿਘਾਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸ.
ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤਵ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ. ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਚਨਂ ਬ੍ਯਪ੍ਪਥਂ ਦੇਸਨਂ ਅਨੁਸਾਸਨਂ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਧਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪਲਕ੍ਖਯਿਤ੍ਵਾਤਿ – ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤਵ ਸਾਸਨਂ.
ਵਿਵੇਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਸੇਤਿ. ਵਿਵੇਕੋਤਿ ਤਯੋ ਵਿਵੇਕਾ – ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ, ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ. ਕਤਮੋ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਭਜਤਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਕਨ੍ਦਰਂ ਗਿਰਿਗੁਹਂ ਸੁਸਾਨਂ ਵਨਪਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਂ ਪਲਾਸਪੁਞ੍ਜਂ, ਕਾਯੇਨ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਏਕੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਕੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਏਕੋ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਏਕੋ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ, ਏਕੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਏਕੋ ਰਹੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਏਕੋ ਚਙ੍ਕਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਕੋ ਚਰਤਿ, ਏਕੋ ਵਿਹਰਤਿ ਇਰਿਯਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਪਾਲੇਤਿ ਯਪੇਤਿ ਯਾਪੇਤਿ – ਅਯਂ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ.
ਕਤਮੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ? ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੀਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਯ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਾ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯਾ ਤਦੇਕਟ੍ਠੇਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਾ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਾ ਤਦੇਕਟ੍ਠੇਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਨੁਸਹਗਤਾ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਅਨੁਸਹਗਤਾ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਾ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਾ ਤਦੇਕਟ੍ਠੇਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਰਹਤੋ ਰੂਪਰਾਗਾ ਅਰੂਪਰਾਗਾ ਮਾਨਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਮਾਨਾਨੁਸਯਾ ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯਾ ਤਦੇਕਟ੍ਠੇਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਯਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ.
ਕਤਮੋ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ? ਉਪਧਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾ ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਚ. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਯੋ ਸੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ – ਅਯਂ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ. ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਚ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਕਾਯਾਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਾਨਂ; ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਚ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਵੋਦਾਨਪਤ੍ਤਾਨਂ; ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਚ ਨਿਰੂਪਧੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾਨਂ. ਵਿਵੇਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਸੇਤਿ. ਸੋ ਥੇਰੋ ਪਕਤਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖੋ. ਅਪਿ ਚ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਾਵੇਨ੍ਤੋ [ਯਾਚਨ੍ਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਏਵਮਾਹ – ਵਿਵੇਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਸੇਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਥੇਰੋ ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ –
‘‘ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ]
ਵਿਘਾਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸ;
ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤਵ ਸਾਸਨਂ, ਵਿਵੇਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਸੇ’’ਤਿ.
੫੦. ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, [ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਗਵਾ]
ਮੁਸ੍ਸਤੇ ਵਾਪਿ ਸਾਸਨਂ;
ਮਿਚ੍ਛਾ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਰਿਯਂ.
ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਯੋ ਸੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਗਾਮਧਮ੍ਮੋ ਵਸਲਧਮ੍ਮੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋ ਓਦਕਨ੍ਤਿਕੋ ਰਹਸ੍ਸੋ ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ? ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਰਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਰਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਦਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ – ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ. ਯਥਾ ਉਭੋ ਕਲਹਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਭਸ੍ਸਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਵਿਵਾਦਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਅਧਿਕਰਣਕਾਰਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਵਾਦਿਨੋ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਉਭੋ ਸਲ੍ਲਾਪਕਾ ਮੇਥੁਨਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਰਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਰਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਦਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ – ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ.
ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲਸ੍ਸ ਤਗ੍ਗਰੁਕਸ੍ਸ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪੋਣਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਦਧਿਪਤੇਯ੍ਯਸ੍ਸਾਤਿ – ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ.
ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਗਵਾ ਤਂ ਥੇਰਂ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਆਲਪਤਿ. ਭਗਵਾਤਿ ਗਾਰਵਾਧਿਵਚਨਂ. ਅਪਿ ਚ ਭਗ੍ਗਰਾਗੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਗ੍ਗਦੋਸੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਗ੍ਗਮੋਹੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਗ੍ਗਮਾਨੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਗ੍ਗਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਗ੍ਗਕਣ੍ਡਕੋਤਿ [ਭਗ੍ਗਕਣ੍ਡਕੋਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਭਗਵਾ, ਭਗ੍ਗਕਿਲੇਸੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਜਿ ਵਿਭਜਿ ਪਵਿਭਜਿ ਧਮ੍ਮਰਤਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਵਾਨਂ ਅਨ੍ਤਕਰੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਵਿਤਕਾਯੋ ਭਾਵਿਤਸੀਲੋ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਜਿ ਵਾ ਭਗਵਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ [ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ (ਸੀ.)] ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ ਵਿਜਨਵਾਤਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ [ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨੀਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਥਰਸਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਸਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸਸ੍ਸ ਅਧਿਸੀਲਸ੍ਸ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਦਸਨ੍ਨਂ ਸਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਸਿਣਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਅਸੁਭਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਬਲਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਾਗੀ ਵਾ ਭਗਵਾ ਦਸਨ੍ਨਂ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ [ਅਭਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ (ਸੀ.)] ਛਨ੍ਨਂ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ. ਭਗਵਾਤਿ ਨੇਤਂ ਨਾਮਂ ਮਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਪਿਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਗਿਨਿਯਾ ਕਤਂ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇਹਿ ਕਤਂ ਨ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਦੇਵਤਾਹਿ ਕਤਂ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਮੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ ਭਗਵਾਤਿ – ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਗਵਾ.
ਮੁਸ੍ਸਤੇ ਵਾਪਿ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਾਸਨਂ ਮੁਸ੍ਸਤਿ – ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਮ੍ਪਿ ਮੁਸ੍ਸਤਿ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਸਨਮ੍ਪਿ ਮੁਸ੍ਸਤਿ. ਕਤਮਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ? ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਪੁਟਂ – ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਗਾਥਾ ਉਦਾਨਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਤਕਂ ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ ਵੇਦਲ੍ਲਂ – ਇਦਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਮੁਸ੍ਸਤਿ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ ਪਮੁਸ੍ਸਤਿ ਸਮ੍ਪਮੁਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ ਹੋਤੀਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਮੁਸ੍ਸਤੇ ਵਾਪਿ ਸਾਸਨਂ.
ਕਤਮਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ? ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਾ ਅਪਚ੍ਚਨੀਕਪਟਿਪਦਾ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਪਟਿਪਦਾ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਦਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਾ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ – ਇਦਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਮੁਸ੍ਸਤਿ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ ਪਮੁਸ੍ਸਤਿ ਸਮ੍ਪਮੁਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਮੁਸ੍ਸਤੇ ਵਾਪਿ ਸਾਸਨਂ.
ਮਿਚ੍ਛਾ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਪਾਣਮ੍ਪਿ ਹਨਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਨ੍ਧਿਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਮ੍ਪਿ ਹਰਤਿ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਰਦਾਰਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮੁਸਾਪਿ ਭਣਤੀਤਿ – ਮਿਚ੍ਛਾ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ.
ਏਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਰਿਯਨ੍ਤਿ. ਏਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਨਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਬਾਲਧਮ੍ਮੋ ਮੂਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ ਅਞ੍ਞਾਣਧਮ੍ਮੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਧਮ੍ਮੋ, ਯਦਿਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾਤਿ – ਏਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਰਿਯਂ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਮੇਥੁਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, [ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਗਵਾ]
ਮੁਸ੍ਸਤੇ ਵਾਪਿ ਸਾਸਨਂ;
ਮਿਚ੍ਛਾ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੧. ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਮੇਥੁਨਂ ਯੋ ਨਿਸੇਵਤਿ;
ਯਾਨਂ ਭਨ੍ਤਂਵ ਤਂ ਲੋਕੇ, ਹੀਨਮਾਹੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ.
ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ – ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਾ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਵਾ. ਕਥਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ? ਸਬ੍ਬਂ ਘਰਾਵਾਸਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਧਿਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਚਰਤਿ ਵਿਹਰਤਿ ਇਰਿਯਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਪਾਲੇਤਿ ਯਪੇਤਿ ਯਾਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ.
ਕਥਂ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ? ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਤਿ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ ਵਿਜਨਵਾਤਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ. ਸੋ ਏਕੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਕੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਏਕੋ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਏਕੋ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ, ਏਕੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਏਕੋ ਰਹੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਏਕੋ ਚਙ੍ਕਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਕੋ ਚਰਤਿ ਵਿਹਰਤਿ ਇਰਿਯਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਪਾਲੇਤਿ ਯਪੇਤਿ ਯਾਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ.
ਮੇਥੁਨਂ ਯੋ ਨਿਸੇਵਤੀਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਯੋ ਸੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ. ਮੇਥੁਨਂ ਯੋ ਨਿਸੇਵਤੀਤਿ. ਯੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੇਵਤਿ ਨਿਸੇਵਤਿ ਸਂਸੇਵਤਿ ਪਟਿਸੇਵਤੀਤਿ – ਮੇਥੁਨਂ ਯੋ ਨਿਸੇਵਤਿ.
ਯਾਨਂ ਭਨ੍ਤਂਵ ਤਂ ਲੋਕੇਤਿ. ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਸ੍ਸਯਾਨਂ ਗੋਯਾਨਂ ਅਜਯਾਨਂ ਮੇਣ੍ਡਯਾਨਂ ਓਟ੍ਠਯਾਨਂ ਖਰਯਾਨਂ ਭਨ੍ਤਂ ਅਦਨ੍ਤਂ ਅਕਾਰਿਤਂ ਅਵਿਨੀਤਂ ਉਪ੍ਪਥਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਖਾਣੁਮ੍ਪਿ ਪਾਸਾਣਮ੍ਪਿ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਆਰੋਹਨਕਮ੍ਪਿ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਪਪਾਤੇਪਿ ਪਪਤਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਭਨ੍ਤਂ ਯਾਨਂ ਅਦਨ੍ਤਂ ਅਕਾਰਿਤਂ ਅਵਿਨੀਤਂ ਉਪ੍ਪਥਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕੋ ਭਨ੍ਤਯਾਨਪਟਿਭਾਗੋ ਉਪ੍ਪਥਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਭਨ੍ਤਂ ਯਾਨਂ ਅਦਨ੍ਤਂ ਅਕਾਰਿਤਂ ਅਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸਮਂ ਖਾਣੁਮ੍ਪਿ ਪਾਸਾਣਮ੍ਪਿ ਅਭਿਰੁਹਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕੋ ਭਨ੍ਤਯਾਨਪਟਿਭਾਗੋ ਵਿਸਮਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਪਿਸੁਣਵਾਚਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਫਰੁਸਵਾਚਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਵਿਸਮੇ ਨੀਵਰਣੇ ਅਭਿਰੁਹਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਭਨ੍ਤਂ ਯਾਨਂ ਅਦਨ੍ਤਂ ਅਕਾਰਿਤਂ ਅਵਿਨੀਤਂ ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਆਰੋਹਨਕਮ੍ਪਿ ਭਞ੍ਜਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕੋ ਭਨ੍ਤਯਾਨਪਟਿਭਾਗੋ ਨਿਰਯੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਞ੍ਜਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਭਨ੍ਤਂ ਯਾਨਂ ਅਦਨ੍ਤਂ ਅਕਾਰਿਤਂ ਅਵਿਨੀਤਂ ਪਪਾਤੇ ਪਪਤਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕੋ ਭਨ੍ਤਯਾਨਪਟਿਭਾਗੋ ਜਾਤਿਪਪਾਤਮ੍ਪਿ ਪਪਤਤਿ, ਜਰਾਪਪਾਤਮ੍ਪਿ ਪਪਤਤਿ, ਬ੍ਯਾਧਿਪਪਾਤਮ੍ਪਿ ਪਪਤਤਿ, ਮਰਣਪਪਾਤਮ੍ਪਿ ਪਪਤਤਿ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਪਪਾਤਮ੍ਪਿ ਪਪਤਤਿ. ਲੋਕੇਤਿ ਅਪਾਯਲੋਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਤਿ – ਯਾਨਂ ਭਨ੍ਤਂਵ ਤਂ ਲੋਕੇ.
ਹੀਨਮਾਹੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ? ਪੁਥੁ ਕਿਲੇਸੇ ਜਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਅਵਿਹਤਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਕਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਮੁਖੁਲ੍ਲੋਕਿਕਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਸਬ੍ਬਗਤੀਹਿ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ [ਨਾਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਓਘੇਹਿ ਵੁਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸਨ੍ਤਾਪੇਹਿ ਸਨ੍ਤਪਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ ਪਰਿਦਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਰਤ੍ਤਾ ਗਿਦ੍ਧਾ ਗਧਿਤਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਨ੍ਨਾ [ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਲਗ੍ਗਾ ਲਗ੍ਗਿਤਾ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਪਞ੍ਚਹਿ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਆਵੁਤਾ ਨਿਵੁਤਾ ਓਵੁਤਾ ਪਿਹਿਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਹੀਨਮਾਹੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ ਹੀਨਂ ਨਿਹੀਨਂ ਓਮਕਂ ਲਾਮਕਂ ਛਤੁਕ੍ਕਂ ਪਰਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਹੀਨਮਾਹੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਏਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਮੇਥੁਨਂ ਯੋ ਨਿਸੇਵਤਿ;
ਯਾਨਂ ਭਨ੍ਤਂਵ ਤਂ ਲੋਕੇ, ਹੀਨਮਾਹੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੨. ਯਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਹਾਯਤੇ ਵਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾ;
ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਮੇਥੁਨਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਤਵੇ.
ਯਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਹਾਯਤੇ ਵਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਤਿ. ਕਤਮੋ ਯਸੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਣਭਾਵੇ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ – ਅਯਂ ਯਸੋ. ਕਤਮਾ ਕਿਤ੍ਤਿ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਣਭਾਵੇ ਕਿਤ੍ਤਿਵਣ੍ਣਗਤੋ ਹੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਚਿਤ੍ਤਕਥੀ ਕਲ੍ਯਾਣਪਟਿਭਾਨੋ – ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵਾ ਵਿਨਯਧਰੋਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਤਿ ਵਾ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋਤਿ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋਤਿ ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋਤਿ ਵਾ ਤੇਚੀਵਰਿਕੋਤਿ ਵਾ ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕੋਤਿ ਵਾ ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵਾ ਨੇਸਜ੍ਜਿਕੋਤਿ ਵਾ ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕੋਤਿ ਵਾ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀਤਿ ਵਾ, ਅਯਂ ਕਿਤ੍ਤੀਤਿ – ਯਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ.
ਹਾਯਤੇ ਵਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਚ ਯਸੋ ਸਾ ਚ ਕਿਤ੍ਤਿ ਹਾਯਤਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ ਪਰਿਧਂਸਤਿ ਪਰਿਪਤਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ – ਯਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਹਾਯਤੇ ਵਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾ.
ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਥ ਮੇਥੁਨਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਤਵੇਤਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਣਭਾਵੇ ਯਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ, ਅਪਰਭਾਗੇ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਸੋ ਚ ਅਕਿਤ੍ਤਿ ਚ; ਏਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਸਿਕ੍ਖੇਥਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ – ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ. ਕਤਮਾ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਮਹਨ੍ਤੋ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਸੀਲਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਆਦਿ ਚਰਣਂ ਸਂਯਮੋ ਸਂਵਰੋ ਮੁਖਂ ਪਮੁਖਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ – ਅਯਂ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ.
ਕਤਮਾ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ – ਅਯਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ.
ਕਤਮਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਞਵਾ ਹੋਤਿ ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਗਾਮਿਨਿਯਾ. ਸੋ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਮੇ ਆਸਵਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਆਸਵਸਮੁਦਯੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਆਸਵਨਿਰੋਧੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਆਸਵਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ਅਯਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਯੋ ਸੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ.
ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਮੇਥੁਨਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਤਵੇਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਵੂਪਸਮਾਯ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯੋ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਆਚਰੇਯ੍ਯ ਸਮਾਚਰੇਯ੍ਯ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਮੇਥੁਨਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਤਵੇ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਯਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਹਾਯਤੇ ਵਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾ;
ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਮੇਥੁਨਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਤਵੇ’’ਤਿ.
੫੩. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਹਿ ਪਰੇਤੋ ਸੋ, ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਤਿ;
ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਨਿਗ੍ਘੋਸਂ, ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ ਤਥਾਵਿਧੋ.
ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਹਿ ਪਰੇਤੋ ਸੋ, ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਤੀਤਿ. ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਵਿਹਿਂਸਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ ਪਰੇਤੋ ਸਮੋਹਿਤੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਿਹਿਤੋ ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਮਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਮੋਮੂਹੋ ਵਿਯ ਝਾਯਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਅਪਜ੍ਝਾਯਤਿ [ਅਵਜ੍ਝਾਯਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਯਥਾ ਉਲੂਕੋ ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਯਂ ਮੂਸਿਕਂ ਮਗਯਮਾਨੋ ਝਾਯਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਅਪਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਯਥਾ ਕੋਤ੍ਥੁ ਨਦੀਤੀਰੇ ਮਚ੍ਛੇ ਮਗਯਮਾਨੋ ਝਾਯਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਅਪਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਯਥਾ ਬਿਲ਼ਾਰੋ ਸਨ੍ਧਿਸਮਲਸਙ੍ਕਟਿਰੇ ਮੂਸਿਕਂ ਮਗਯਮਾਨੋ ਝਾਯਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਅਪਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਯਥਾ ਗਦ੍ਰਭੋ ਵਹਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਨ੍ਧਿਸਮਲਸਙ੍ਕਟਿਰੇ ਝਾਯਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਅਪਜ੍ਝਾਯਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕੋ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਵਿਹਿਂਸਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ ਪਰੇਤੋ ਸਮੋਹਿਤੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਿਹਿਤੋ ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਮਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਮੋਮੂਹੋ ਵਿਯ ਝਾਯਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਅਪਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ – ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਹਿ ਪਰੇਤੋ ਸੋ ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਤਿ.
ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਨਿਗ੍ਘੋਸਂ, ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ ਤਥਾਵਿਧੋਤਿ. ਪਰੇਸਨ੍ਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾ ਵਾ ਆਚਰਿਯਾ ਵਾ ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕਾ ਵਾ ਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕਾ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਵਾ ਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਹਾਯਾ ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਲਾਭਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਏਵਰੂਪਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਅਰਿਯਗਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਹੀਨਸ੍ਸ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤੋਸਿ. ਸਦ੍ਧਾਪਿ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਹੋਸਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀਪਿ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਹੋਸਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਹੋਸਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਵੀਰਿਯਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਹੋਸਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਸਤਿਪਿ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਹੋਸਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਪਞ੍ਞਾਪਿ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਹੋਸਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਬ੍ਯਪ੍ਪਥਂ ਦੇਸਨਂ ਅਨੁਸਾਸਨਂ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਧਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪਲਕ੍ਖਯਿਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ, ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਘਟ੍ਟਿਤੋ ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਵਿਧੋਤਿ ਤਥਾਵਿਧੋ ਤਾਦਿਸੋ ਤਸ੍ਸਣ੍ਠਿਤੋ ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ. ਯੋ ਸੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕੋਤਿ – ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਨਿਗ੍ਘੋਸਂ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ ਤਥਾਵਿਧੋ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਹਿ ਪਰੇਤੋ ਸੋ, ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਤਿ;
ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਨਿਗ੍ਘੋਸਂ, ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ ਤਥਾਵਿਧੋ’’ਤਿ.
੫੪. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕੁਰੁਤੇ, ਪਰਵਾਦੇਹਿ ਚੋਦਿਤੋ;
ਏਸ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਮਹਾਗੇਧੋ, ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ ਪਗਾਹਤਿ [ਸਂਗਾਹਤਿ (ਕ.)] .
ਅਥ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕੁਰੁਤੇ, ਪਰਵਾਦੇਹਿ ਚੋਦਿਤੋਤਿ. ਅਥਾਤਿ ਪਦਸਨ੍ਧਿ ਪਦਸਂਸਗ੍ਗੋ ਪਦਪਾਰਿਪੂਰੀ ਅਕ੍ਖਰਸਮਵਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾ ਪਦਾਨੁਪੁਬ੍ਬਤਾਪੇਤਂ – ਅਥਾਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਤੀਣਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ – ਕਾਯਸਤ੍ਥਂ, ਵਚੀਸਤ੍ਥਂ, ਮਨੋਸਤ੍ਥਂ. ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਕਾਯਸਤ੍ਥਂ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਵਚੀਸਤ੍ਥਂ, ਤਿਵਿਧਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਨੋਸਤ੍ਥਂ. ਪਰਵਾਦੇਹਿ ਚੋਦਿਤੋਤਿ. ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਵਾ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਵਾ ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕੇਹਿ ਵਾ ਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕੇਹਿ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਵਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੇਹਿ ਵਾ ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੇਹਿ ਵਾ ਸਹਾਯੇਹਿ ਵਾ ਚੋਦਿਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਤਿ. ‘‘ਅਭਿਰਤੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੋਸਿਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ. ਮਾਤਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ‘‘ਪਿਤਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬੋ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ‘‘ਭਾਤਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬੋ… ਭਗਿਨੀ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ… ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬੋ… ਧੀਤਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ… ਮਿਤ੍ਤਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ… ਅਮਚ੍ਚਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ… ਞਾਤਕਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ… ਸਾਲੋਹਿਤਾ ਮੇ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ਵਚੀਸਤ੍ਥਂ ਕਰੋਤਿ ਸਙ੍ਕਰੋਤਿ ਜਨੇਤਿ ਸਞ੍ਜਨੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਅਥ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕੁਰੁਤੇ, ਪਰਵਾਦੇਹਿ ਚੋਦਿਤੋ.
ਏਸ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਮਹਾਗੇਧੋਤਿ. ਏਸੋ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਗੇਧੋ ਮਹਾਵਨਂ ਮਹਾਗਹਨਂ ਮਹਾਕਨ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਵਿਸਮੋ ਮਹਾਕੁਟਿਲੋ ਮਹਾਪਙ੍ਕੋ ਮਹਾਪਲਿਪੋ ਮਹਾਪਲਿਬੋਧੋ ਮਹਾਬਨ੍ਧਨਂ, ਯਦਿਦਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋਤਿ – ਏਸ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਮਹਾਗੇਧੋ.
ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ ਪਗਾਹਤੀਤਿ. ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਭਗ੍ਗਤੋ ਵਾ ਪਰਿਸਗ੍ਗਤੋ ਵਾ ਞਾਤਿਮਜ੍ਝਗਤੋ ਵਾ ਪੂਗਮਜ੍ਝਗਤੋ ਵਾ ਰਾਜਕੁਲਮਜ੍ਝਗਤੋ ਵਾ ਅਭਿਨੀਤੋ ਸਕ੍ਖਿਪੁਟ੍ਠੋ – ‘‘ਏਹਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਜਾਨਾਸਿ ਤਂ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਅਜਾਨਂ ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ, ‘‘ਜਾਨਂ’’ ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਅਤ੍ਤਹੇਤੁ ਵਾ ਪਰਹੇਤੁ ਵਾ ਆਮਿਸਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਤਿ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ.
ਅਪਿ ਚ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ, ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ, ਭਣਿਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਮਯਾ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਚਤੂਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ, ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ, ਭਣਿਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਮਯਾ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਂ. ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ… ਛਹਾਕਾਰੇਹਿ… ਸਤ੍ਤਹਾਕਾਰੇਹਿ… ਅਟ੍ਠਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ, ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ, ਭਣਿਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮੁਸਾ ਮਯਾ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਖਨ੍ਤਿਂ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਰੁਚਿਂ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਸਞ੍ਞਂ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਭਾਵਂ. ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹੋਤਿ. ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ ਪਗਾਹਤੀਤਿ. ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ ਪਗਾਹਤਿ ਓਗਾਹਤਿ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹਤਿ ਪਵਿਸਤੀਤਿ – ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ ਪਗਾਹਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਅਥ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕੁਰੁਤੇ, ਪਰਵਾਦੇਹਿ ਚੋਦਿਤੋ;
ਏਸ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਮਹਾਗੇਧੋ, ਮੋਸਵਜ੍ਜਂ ਪਗਾਹਤੀ’’ਤਿ.
੫੫. ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋ, ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ [ਏਕਚਰਿਯਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ;
ਸ ਚਾਪਿ ਮੇਥੁਨੇ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਮਨ੍ਦੋਵ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ.
ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋਤਿ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਣਭਾਵੇ ਕਿਤ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਗਤੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਚਿਤ੍ਤਕਥੀ ਕਲ੍ਯਾਣਪਟਿਭਾਨੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵਾ ਵਿਨਯਧਰੋਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਾਭੀ’’ਤਿ ਵਾ. ਏਵਂ ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ – ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋ.
ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ – ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਾ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਵਾ. ਕਥਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ? ਸਬ੍ਬਂ ਘਰਾਵਾਸਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਕਥਂ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ? ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ – ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਸ ਚਾਪਿ ਮੇਥੁਨੇ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਯੋ ਸੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਗਾਮਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ. ਸ ਚਾਪਿ ਮੇਥੁਨੇ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਯੁਤ੍ਤੋ [ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ (ਸੀ.)] ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਆਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਯੁਤ੍ਤੋਤਿ – ਸ ਚਾਪਿ ਮੇਥੁਨੇ ਯੁਤ੍ਤੋ.
ਮਨ੍ਦੋਵ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਮਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਮੋਮੂਹੋ ਵਿਯ ਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਾਣਮ੍ਪਿ ਹਨਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਨ੍ਧਿਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਮ੍ਪਿ ਹਰਤਿ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਰਦਾਰਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮੁਸਾਪਿ ਭਣਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਧਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ – ਕਸਾਹਿਪਿ ਤਾਲ਼ੇਨ੍ਤਿ, ਵੇਤ੍ਤੇਹਿਪਿ ਤਾਲ਼ੇਨ੍ਤਿ, ਅਦ੍ਧਦਣ੍ਡਕੇਹਿਪਿ ਤਾਲ਼ੇਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਕਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਨਾਸਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਕਣ੍ਣਨਾਸਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਬਿਲਙ੍ਗਥਾਲਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਖਮੁਣ੍ਡਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਰਾਹੁਮੁਖਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਜੋਤਿਮਾਲਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਜ੍ਜੋਤਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਰਕਵਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਚਿਰਕਵਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਣੇਯ੍ਯਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਬਲ਼ਿਸਮਂਸਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਕਹਾਪਣਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਖਾਰਾਪਤਚ੍ਛਿਕਮ੍ਪਿ [ਖਾਰਾਪਟਿਚ੍ਛਕਮ੍ਪਿ (ਕ.)] ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਲਿਘਪਰਿਵਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਲਾਲਪੀਠਕਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਤੇਨਪਿ ਤੇਲੇਨ ਓਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸੁਨਖੇਹਿਪਿ ਖਾਦਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਜੀਵਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸੂਲੇ ਉਤ੍ਤਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਿਨਾਪਿ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਨਾਵਾਯ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ਸੀਤਸ੍ਸ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਹਿ ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੋ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾਯ ਮਿਯ੍ਯਮਾਨੋ ਤਿਗੁਮ੍ਬਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਕ੍ਕੋਲਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਕ੍ਕਸੀਲਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਾਲਮੁਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪੁਰਪੂਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੇਸੁਙ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੇਰਾਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਜਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਮਲਿਂ [ਕਮਲਿਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਤਂਮਲਿਂ (ਕ.)] ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਙ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਲ਼ਬਨ੍ਧਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਵਣ੍ਣਕੂਟਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਵਣ੍ਣਭੂਮਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਮ੍ਬਪਾਣਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਪ੍ਪਾਦਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਭਾਰੁਕਚ੍ਛਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਰਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਭਙ੍ਗਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਭਙ੍ਗਣਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਰਮਤਂ ਗਣਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯੋਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਰਮਯੋਨਂ [ਪੀਨਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਿਨਕਂ [ਨਵਕਂ (ਸੀ.)] ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮੂਲਪਦਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਰੁਕਨ੍ਤਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਜਣ੍ਣੁਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਜਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮੇਣ੍ਡਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਙ੍ਕੁਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਛਤ੍ਤਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਂਸਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਕੁਣਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮੂਸਿਕਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਦਰਿਪਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੇਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ.
ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਅਲਾਭਮੂਲਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ.
ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਲਦ੍ਧਾਪਿ ਆਰਕ੍ਖਮੂਲਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ – ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਭੋਗੇ ਨੇਵ ਰਾਜਾਨੋ ਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਚੋਰਾ ਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਅਗ੍ਗੀ ਦਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਉਦਕਂ ਵਹੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਪਿਯਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਆਰਕ੍ਖਤੋ ਗੋਪਯਤੋ ਤੇ ਭੋਗਾ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਮੂਲਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ – ਸ ਚਾਪਿ ਮੇਥੁਨੇ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਮਨ੍ਦੋਵ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋ, ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ;
ਸ ਚਾਪਿ ਮੇਥੁਨੇ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਮਨ੍ਦੋਵ ਪਰਿਕਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
੫੬. ਏਤਮਾਦੀਨਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਮੁਨਿਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇ ਇਧ;
ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾ, ਨ ਨਿਸੇਵੇਥ ਮੇਥੁਨਂ.
ਏਤਮਾਦੀਨਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਮੁਨਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇ ਇਧਾਤਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਣਭਾਵੇ ਯਸੋ ਚ ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ, ਅਪਰਭਾਗੇ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਸੋ ਚ ਅਕਿਤ੍ਤਿ ਚ; ਏਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ. ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਮੁਨੀਤਿ. ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ. ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਸਙ੍ਗਜਾਲਮਤਿਚ੍ਚ ਸੋ ਮੁਨਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਰੁਚਿਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਦਾਯੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਨਯੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਵਚਨੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਤਿ – ਏਤਮਾਦੀਨਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇ ਇਧ.
ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼ਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ – ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਾ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਵਾ. ਕਥਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ? ਸਬ੍ਬਂ ਘਰਾਵਾਸਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਧਿਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਚਰੇਯ੍ਯ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਇਰਿਯੇਯ੍ਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ ਪਾਲੇਯ੍ਯ ਯਪੇਯ੍ਯ ਯਾਪੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ.
ਕਥਂ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ? ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵੇਯ੍ਯ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ ਵਿਜਨਵਾਤਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ. ਸੋ ਏਕੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਰਹੋ ਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਚਙ੍ਕਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਏਕੋ ਚਰੇਯ੍ਯ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਇਰਿਯੇਯ੍ਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ ਪਾਲੇਯ੍ਯ ਯਪੇਯ੍ਯ ਯਾਪੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਗਣਾਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਥਿਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਸਮਾਦਾਨੋ ਅਸ੍ਸ, ਅਵਟ੍ਠਿਤਸਮਾਦਾਨੋ ਅਸ੍ਸ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ – ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾ.
ਨ ਨਿਸੇਵੇਥ ਮੇਥੁਨਨ੍ਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਯੋ ਸੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਗਾਮਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਤਂਕਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯ ਨ ਨਿਸੇਵੇਯ੍ਯ ਨ ਸਂਸੇਵੇਯ੍ਯ ਨ ਪਟਿਸੇਵੇਯ੍ਯ ਨ ਚਰੇਯ੍ਯ ਨ ਸਮਾਚਰੇਯ੍ਯ ਨ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਨ ਨਿਸੇਵੇਥ ਮੇਥੁਨਂ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਏਤਮਾਦੀਨਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਮੁਨਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇ ਇਧ;
ਏਕਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾ, ਨ ਨਿਸੇਵੇਥ ਮੇਥੁਨ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੭. ਵਿਵੇਕਞ੍ਞੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਏਤਂ ਅਰਿਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਂ;
ਨ ਤੇਨ ਸੇਟ੍ਠੋ ਮਞ੍ਞੇਥ, ਸ ਵੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਨ੍ਤਿਕੇ.
ਵਿਵੇਕਞ੍ਞੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਥਾਤਿ. ਵਿਵੇਕੋਤਿ ਤਯੋ ਵਿਵੇਕਾ – ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ, ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ. ਕਤਮੋ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ. ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਚ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਕਾਯਾਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਾਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਚ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਵੋਦਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਚ ਨਿਰੂਪਧੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾਨਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ – ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ…ਪੇ… ਅਯਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ. ਵਿਵੇਕਞ੍ਞੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਥਾਤਿ ਵਿਵੇਕਞ੍ਞੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਆਚਰੇਯ੍ਯ ਸਮਾਚਰੇਯ੍ਯ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਵਿਵੇਕਞ੍ਞੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਥ.
ਏਤਂ ਅਰਿਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ. ਅਰਿਯਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ. ਅਰਿਯਾਨਂ ਏਤਂ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰਂ ਯਦਿਦਂ ਵਿਵੇਕਚਰਿਯਾਤਿ – ਏਤਂ ਅਰਿਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਂ.
ਨ ਤੇਨ ਸੇਟ੍ਠੋ ਮਞ੍ਞੇਥਾਤਿ. ਕਾਯਵਿਵੇਕਚਰਿਯਾਯ ਉਨ੍ਨਤਿਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਉਨ੍ਨਮਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਮਾਨਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਥਾਮਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਥਮ੍ਭਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਤੇਨ ਮਾਨਂ ਜਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਤੇਨ ਥਦ੍ਧੋ ਅਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਪਗ੍ਗਹਿਤਸਿਰੋਤਿ – ਤੇਨ ਸੇਟ੍ਠੋ ਨ ਮਞ੍ਞੇਥ.
ਸ ਵੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ. ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਆਸਨ੍ਨੇ ਅਵਿਦੂਰੇ ਉਪਕਟ੍ਠੇਤਿ – ਸ ਵੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਨ੍ਤਿਕੇ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਵਿਵੇਕਞ੍ਞੇਵ ਸਿਕ੍ਖੇਥ, ਏਤਂ ਅਰਿਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਂ;
ਨ ਤੇਨ ਸੇਟ੍ਠੋ ਮਞ੍ਞੇਥ, ਸ ਵੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ.
੫੮. ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨੋ ਚਰਤੋ, ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ;
ਓਘਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਕਾਮੇਸੁ ਗਧਿਤਾ ਪਜਾ.
ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨੋ ਚਰਤੋਤਿ. ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ…ਪੇ… ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ… ਰਾਗੇਨ… ਦੋਸੇਨ… ਮੋਹੇਨ… ਕੋਧੇਨ… ਉਪਨਾਹੇਨ… ਮਕ੍ਖੇਨ… ਪਲ਼ਾਸੇਨ… ਇਸ੍ਸਾਯ… ਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ… ਮਾਯਾਯ… ਸਾਠੇਯ੍ਯੇਨ… ਥਮ੍ਭੇਨ… ਸਾਰਮ੍ਭੇਨ… ਮਾਨੇਨ… ਅਤਿਮਾਨੇਨ… ਮਦੇਨ… ਪਮਾਦੇਨ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ… ਸਬ੍ਬਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ… ਸਬ੍ਬਦਰਥੇਹਿ… ਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ… ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਤਾਪੇਹਿ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਮੁਨਿਨੋਤਿ. ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਗਜਾਲਮਤਿਚ੍ਚ ਸੋ ਮੁਨਿ. ਚਰਤੋਤਿ ਚਰਤੋ ਵਿਹਰਤੋ ਇਰਿਯਤੋ ਵਤ੍ਤਤੋ ਪਾਲਯਤੋ ਯਪਯਤੋ ਯਾਪਯਤੋਤਿ – ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨੋ ਚਰਤੋ.
ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋਤਿ. ਕਾਮਾਤਿ ਉਦ੍ਦਾਨਤੋ ਦ੍ਵੇ ਕਾਮਾ – ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਚ…ਪੇ… ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ…ਪੇ… ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ. ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਚਤ੍ਤਕਾਮੋ ਵਨ੍ਤਕਾਮੋ ਮੁਤ੍ਤਕਾਮੋ ਪਹੀਨਕਾਮੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਾਮੋ, ਵੀਤਰਾਗੋ ਚਤ੍ਤਰਾਗੋ ਵਨ੍ਤਰਾਗੋ ਮੁਤ੍ਤਰਾਗੋ ਪਹੀਨਰਾਗੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਰਾਗੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸੀਤਿਭੂਤੋ [ਸੀਤੀਭੂਤੋ (ਸੀ.)] ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ – ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ.
ਓਘਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਕਾਮੇਸੁ ਗਧਿਤਾ ਪਜਾਤਿ. ਪਜਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਧਿਵਚਨਂ ਪਜਾ ਕਾਮੇਸੁ ਰਤ੍ਤਾ ਗਿਦ੍ਧਾ ਗਧਿਤਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਨ੍ਨਾ ਲਗ੍ਗਾ ਲਗ੍ਗਿਤਾ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾ. ਤੇ ਕਾਮੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਭਵੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਪਥਂ ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਂ ਗਤਸ੍ਸ ਪਾਰਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਗਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੋਟਿਂ ਗਤਸ੍ਸ ਕੋਟਿਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਸਾਨਂ ਗਤਸ੍ਸ ਵੋਸਾਨਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਣਂ ਗਤਸ੍ਸ ਤਾਣਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੇਣਂ ਗਤਸ੍ਸ ਲੇਣਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰਣਂ ਗਤਸ੍ਸ ਸਰਣਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਯਂ ਗਤਸ੍ਸ ਅਭਯਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚੁਤਂ ਗਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚੁਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਮਤਂ ਗਤਸ੍ਸ ਅਮਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਿ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਜਪ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਇਣਾਯਿਕਾ ਆਨਣ੍ਯਂ [ਆਣਣ੍ਯਂ (ਅਟ੍ਠ.)] ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਆਬਾਧਿਕਾ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਦਾਸਾ ਭੁਜਿਸ੍ਸਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਕਨ੍ਤਾਰਦ੍ਧਾਨਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾ [ਕਨ੍ਤਾਰਦ੍ਧਾਨਪਕ੍ਖਨ੍ਤਾ (ਸੀ.), ਕਨ੍ਤਾਰਦ੍ਧਾਨਪਕ੍ਖਨ੍ਨਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਪਜਾ ਕਾਮੇਸੁ ਰਤ੍ਤਾ ਗਿਦ੍ਧਾ ਗਧਿਤਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਨ੍ਨਾ ਲਗ੍ਗਾ ਲਗ੍ਗਿਤਾ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾ ਤੇ ਕਾਮੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਭਵੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਿ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਜਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ – ਓਘਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਕਾਮੇਸੁ ਗਧਿਤਾ ਪਜਾ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨੋ ਚਰਤੋ, ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ;
ਓਘਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਕਾਮੇਸੁ ਗਧਿਤਾ ਪਜਾ’’ਤਿ.
ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.