੮. ਪਸੂਰਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

ਅਥ ਪਸੂਰਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਵਕ੍ਖਤਿ –

੫੯. ਇਧੇਵ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਇਤਿ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ, ਨਾਞ੍ਞੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਾਹੁ;

ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨਾ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਚ੍ਚੇਸੁ ਪੁਥੂ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ.

ਇਧੇਵ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਇਤਿ ਵਾਦਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਇਧੇਵ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ … ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ… ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ… ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ… ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਇਧੇਵ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਇਤਿ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ.

ਨਾਞ੍ਞੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਾਹੂਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਵਾਦੇ ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੋ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਗਣੋ ਨ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਭਦ੍ਦਿਕਾ, ਪਟਿਪਦਾ ਨ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਮਗ੍ਗੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਾ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਹੀਨਾ ਨਿਹੀਨਾ ਓਮਕਾ ਲਾਮਕਾ ਛਤੁਕ੍ਕਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ – ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਨਾਞ੍ਞੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਾਹੁ.

ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨਾਤਿ. ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਯਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਆਨਿਸ੍ਸਿਤਾ [ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ (ਸੀ.), ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ. ਸੁਭਂ ਵਦਾਨਾਤਿ ਸੁਭਵਾਦਾ ਸੋਭਨਵਾਦਾ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਦਾ ਥਿਰਵਾਦਾ [ਧੀਰਵਾਦਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਞਾਯਵਾਦਾ ਹੇਤੁਵਾਦਾ ਲਕ੍ਖਣਵਾਦਾ ਕਾਰਣਵਾਦਾ ਠਾਨਵਾਦਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾਤਿ – ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨਾ.

ਪਚ੍ਚੇਕਸਚ੍ਚੇਸੁ ਪੁਥੂ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਪੁਥੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੁਥੂ ਪਚ੍ਚੇਕਸਚ੍ਚੇਸੁ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ – ਪਚ੍ਚੇਕਸਚ੍ਚੇਸੁ ਪੁਥੂ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਇਧੇਵ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਇਤਿ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ, ਨਾਞ੍ਞੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਾਹੁ;

ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨਾ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਚ੍ਚੇਸੁ ਪੁਥੂ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ.

੬੦. ਤੇ ਵਾਦਕਾਮਾ ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹ, ਬਾਲਂ ਦਹਨ੍ਤੀ ਮਿਥੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ;

ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਞ੍ਞਸਿਤਾ ਕਥੋਜ੍ਜਂ, ਪਸਂਸਕਾਮਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ.

ਤੇ ਵਾਦਕਾਮਾ ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹਾਤਿ. ਤੇ ਵਾਦਕਾਮਾਤਿ ਤੇ ਵਾਦਕਾਮਾ ਵਾਦਤ੍ਥਿਕਾ ਵਾਦਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਵਾਦਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾ ਵਾਦਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਨ੍ਤਾ. ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਂ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਂ ਸਮਣਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹ ਓਗਯ੍ਹ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ – ਤੇ ਵਾਦਕਾਮਾ ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹ.

ਬਾਲਂ ਦਹਨ੍ਤੀ ਮਿਥੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਮਿਥੂਤਿ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਦ੍ਵੇ ਕਲਹਕਾਰਕਾ ਦ੍ਵੇ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਾ ਦ੍ਵੇ ਭਸ੍ਸਕਾਰਕਾ ਦ੍ਵੇ ਵਿਵਾਦਕਾਰਕਾ ਦ੍ਵੇ ਅਧਿਕਰਣਕਾਰਕਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾਦਿਨੋ ਦ੍ਵੇ ਸਲ੍ਲਾਪਕਾ; ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਬਾਲਤੋ ਹੀਨਤੋ ਨਿਹੀਨਤੋ ਓਮਕਤੋ ਲਾਮਕਤੋ ਛਤੁਕ੍ਕਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਤੋ ਦਹਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ – ਬਾਲਂ ਦਹਨ੍ਤੀ ਮਿਥੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ.

ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਞ੍ਞਸਿਤਾ ਕਥੋਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਗਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਆਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਕਥੋਜ੍ਜਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਲਹੋ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਮੇਧਗਂ. ਅਥ ਵਾ ਕਥੋਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਨੋਜਵਨ੍ਤੀ ਨਿਸਾਕਥਾ ਕਥੋਜ੍ਜਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕਲਹਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵਿਵਾਦਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਮੇਧਗਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਞ੍ਞਸਿਤਾ ਕਥੋਜ੍ਜਂ.

ਪਸਂਸਕਾਮਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾਤਿ. ਪਸਂਸਕਾਮਾਤਿ ਪਸਂਸਕਾਮਾ ਪਸਂਸਤ੍ਥਿਕਾ ਪਸਂਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਪਸਂਸਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾ ਪਸਂਸਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਨ੍ਤਾ. ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾਤਿ ਕੁਸਲਵਾਦਾ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਦਾ ਥਿਰਵਾਦਾ ਞਾਯਵਾਦਾ ਹੇਤੁਵਾਦਾ ਲਕ੍ਖਣਵਾਦਾ ਕਾਰਣਵਾਦਾ ਠਾਨਵਾਦਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾਤਿ – ਪਸਂਸਕਾਮਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਤੇ ਵਾਦਕਾਮਾ ਪਰਿਸਂ ਵਿਗਯ੍ਹ, ਬਾਲਂ ਦਹਨ੍ਤੀ ਮਿਥੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ;

ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਞ੍ਞਸਿਤਾ ਕਥੋਜ੍ਜਂ, ਪਸਂਸਕਾਮਾ ਕੁਸਲਾਵਦਾਨਾ’’ਤਿ.

੬੧. ਯੁਤ੍ਤੋ ਕਥਾਯਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ, ਪਸਂਸਮਿਚ੍ਛਂ ਵਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤਿ;

ਅਪਾਹਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ, ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਸੋ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਰਨ੍ਧਮੇਸੀ.

ਯੁਤ੍ਤੋ ਕਥਾਯਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇਤਿ. ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਸਮਣਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਥਾਯਂ ਯੁਤ੍ਤੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਆਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਕਥੇਤੁਨ੍ਤਿ – ਯੁਤ੍ਤੋ ਕਥਾਯਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ.

ਪਸਂਸਮਿਚ੍ਛਂ ਵਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤੀਤਿ. ਪਸਂਸਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਸਂਸਂ ਥੋਮਨਂ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਵਣ੍ਣਹਾਰਿਯਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੋ ਪਿਹਯਨ੍ਤੋ ਅਭਿਜਪ੍ਪਨ੍ਤੋ. ਵਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਲ੍ਲਾਪਾ ਕਥਂਕਥੀ ਵਿਨਿਘਾਤੀ ਹੋਤਿ. ‘‘ਜਯੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਰਾਜਯੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਥਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਵਿਸੇਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਪਟਿਵਿਸੇਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਆਵੇਠਿਯਂ [ਆਵੇਧਿਯਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਂ [ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਛੇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਲ੍ਲਾਪਾ ਕਥਂਕਥੀ ਵਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤੀਤਿ – ਪਸਂਸਮਿਚ੍ਛਂ ਵਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤਿ.

ਅਪਾਹਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤੀਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਪਞ੍ਹਵੀਮਂਸਕਾ ਪਰਿਸਾ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ ਪਾਸਾਰਿਕਾ [ਪਾਸਨਿਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਤੇ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਗਤਂ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ, ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਪਗਤਂ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਪਗਤਂ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥੋ ਤੇ ਦੁਨ੍ਨੀਤੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੇ ਦੁਰੋਪਿਤਂ, ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੇ ਦੁਨ੍ਨੀਤਂ ਦੁਰੋਪਿਤਂ, ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਤੇ ਅਕਤੋ, ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਵਿਸੇਸੋ ਤੇ ਅਕਤੋ, ਪਟਿਵਿਸੇਸੋ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟੋ, ਆਵੇਠਿਯਾ ਤੇ ਅਕਤਾ, ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਾ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟਾ, ਛੇਦੋ ਤੇ ਅਕਤੋ, ਮਣ੍ਡਲਂ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਿਸਮਕਥਂ ਦੁਕ੍ਕਥਿਤਂ ਦੁਬ੍ਭਣਿਤਂ ਦੁਲ੍ਲਪਿਤਂ ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਪਾਹਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਪਾਹਤਸ੍ਮਿਂ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਘਟ੍ਟਿਤੋ ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ – ਅਪਾਹਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ.

ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਸੋ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਰਨ੍ਧਮੇਸੀਤਿ. ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਗਰਹਾਯ ਅਕਿਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਣ੍ਣਹਾਰਿਕਾਯ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠੀਯਤਿ, ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤੁਕਰੋਤੀਤਿ – ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਸੋ ਕੁਪ੍ਪਤਿ. ਰਨ੍ਧਮੇਸੀਤਿ ਵਿਰਨ੍ਧਮੇਸੀ ਅਪਰਦ੍ਧਮੇਸੀ ਖਲਿਤਮੇਸੀ ਗਲ਼ਿਤਮੇਸੀ ਵਿਵਰਮੇਸੀਤਿ – ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਸੋ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਰਨ੍ਧਮੇਸੀ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਯੁਤ੍ਤੋ ਕਥਾਯਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ, ਪਸਂਸਮਿਚ੍ਛਂ ਵਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤਿ;

ਅਪਾਹਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿ, ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਸੋ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਰਨ੍ਧਮੇਸੀ’’ਤਿ.

੬੨. ਯਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਪਰਿਹੀਨਮਾਹੁ, ਅਪਾਹਤਂ ਪਞ੍ਹਵਿਮਂਸਕਾਸੇ [ਪਞ੍ਹਵਿਮਂਸਕਾ ਯੇ (ਸ੍ਯਾ.)] ;

ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਸੋਚਤਿ ਹੀਨਵਾਦੋ, ਉਪਚ੍ਚਗਾ ਮਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਾਤਿ.

ਯਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਪਰਿਹੀਨਮਾਹੂਤਿ ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਹੀਨਂ ਨਿਹੀਨਂ ਪਰਿਹੀਨਂ ਪਰਿਹਾਪਿਤਂ ਨ ਪਰਿਪੂਰਿਤਂ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਯਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਪਰਿਹੀਨਮਾਹੁ.

ਅਪਾਹਤਂ ਪਞ੍ਹਵਿਮਂਸਕਾਸੇਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਪਞ੍ਹਵੀਮਂਸਕਾ ਪਰਿਸਾ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ ਪਾਸਾਰਿਕਾ, ਤੇ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਗਤਂ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ, ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਪਗਤਂ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਪਗਤਂ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਅਪਹਰਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥੋ ਤੇ ਦੁਨ੍ਨੀਤੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੇ ਦੁਰੋਪਿਤਂ, ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੇ ਦੁਨ੍ਨੀਤਂ ਦੁਰੋਪਿਤਂ, ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਤੇ ਅਕਤੋ, ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਵਿਸੇਸੋ ਤੇ ਅਕਤੋ, ਪਟਿਵਿਸੇਸੋ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟੋ, ਆਵੇਠਿਯਾ ਤੇ ਅਕਤਾ, ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਾ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟਾ, ਛੇਦੋ ਤੇ ਅਕਤੋ, ਮਣ੍ਡਲਂ ਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਿਸਮਕਥਂ ਦੁਕ੍ਕਥਿਤਂ ਦੁਬ੍ਭਣਿਤਂ ਦੁਲ੍ਲਪਿਤਂ ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਪਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਅਪਾਹਤਂ ਪਞ੍ਹਵਿਮਂਸਕਾਸੇ.

ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਸੋਚਤਿ ਹੀਨਵਾਦੋਤਿ. ਪਰਿਦੇਵਤੀਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਮਯਾ ਆਵਜ੍ਜਿਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਧਾਰਿਤਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਸੋ ਮਹਾਪਕ੍ਖੋ ਮਹਾਪਰਿਸੋ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ; ਪਰਿਸਾ ਚਾਯਂ ਵਗ੍ਗਾ, ਨ ਸਮਗ੍ਗਾ; ਸਮਗ੍ਗਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਹੇਤੁ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ ਪੁਨ ਭਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ [ਯੋ ਏਵਰੂਪੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਾਚਾ ਪਲਾਪੋ ਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਨਾ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਪਰਿਦੇਵਤਿ. ਸੋਚਤੀਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਜਯੋ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਾਜਯੋ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਤਸ੍ਸ ਲਾਭੋ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਲਾਭੋ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਤਸ੍ਸ ਯਸੋ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਯਸੋ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਤਸ੍ਸ ਪਸਂਸਾ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਨਿਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋਚਤਿ, ‘‘ਸੋ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ, ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਅਸਕ੍ਕਤੋ ਅਗਰੁਕਤੋ ਅਮਾਨਿਤੋ ਅਪੂਜਿਤੋ ਅਨਪਚਿਤੋ ਨ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋਚਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ – ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਸੋਚਤਿ. ਹੀਨਵਾਦੋਤਿ ਹੀਨਵਾਦੋ ਨਿਹੀਨਵਾਦੋ ਪਰਿਹੀਨਵਾਦੋ ਪਰਿਹਾਪਿਤਵਾਦੋ ਨ ਪਰਿਪੂਰਵਾਦੋਤਿ – ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਸੋਚਤਿ ਹੀਨਵਾਦੋ.

ਉਪਚ੍ਚਗਾ ਮਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਾਤੀਤਿ. ਸੋ ਮਂ ਵਾਦੇਨ ਵਾਦਂ ਅਚ੍ਚਗਾ ਉਪਚ੍ਚਗਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਪਚ੍ਚਗਾ ਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਮਂ ਵਾਦੇਨ ਵਾਦਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਚਰਤਿ ਵਿਹਰਤਿ ਇਰਿਯਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਪਾਲੇਤਿ ਯਪੇਤਿ ਯਾਪੇਤੀਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਪਚ੍ਚਗਾ ਮਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਾਚਾ ਪਲਾਪੋ ਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਨਾ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਉਪਚ੍ਚਗਾ ਮਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਾਤਿ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਯਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਪਰਿਹੀਨਮਾਹੁ, ਅਪਾਹਤਂ ਪਞ੍ਹਵਿਮਂਸਕਾਸੇ;

ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਸੋਚਤਿ ਹੀਨਵਾਦੋ, ਉਪਚ੍ਚਗਾ ਮਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਾਤੀ’’ਤਿ.

੬੩. ਏਤੇ ਵਿਵਾਦਾ ਸਮਣੇਸੁ ਜਾਤਾ, ਏਤੇਸੁ ਉਗ੍ਘਾਤਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤਿ;

ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਰਮੇ ਕਥੋਜ੍ਜਂ, ਨ ਹਞ੍ਞਦਤ੍ਥਤ੍ਥਿ ਪਸਂਸਲਾਭਾ.

ਏਤੇ ਵਿਵਾਦਾ ਸਮਣੇਸੁ ਜਾਤਾਤਿ. ਸਮਣਾਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਬ੍ਬਜੂਪਗਤਾ ਪਰਿਬ੍ਬਜਸਮਾਪਨ੍ਨਾ. ਏਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹਾ ਦਿਟ੍ਠਿਭਣ੍ਡਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਗ੍ਗਹਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਵਾਦਾ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਧਗਾ ਸਮਣੇਸੁ ਜਾਤਾ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਾਤੁਭੂਤਾਤਿ – ਏਤੇ ਵਿਵਾਦਾ ਸਮਣੇਸੁ ਜਾਤਾ.

ਏਤੇਸੁ ਉਗ੍ਘਾਤਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤੀਤਿ. ਜਯਪਰਾਜਯੋ ਹੋਤਿ, ਲਾਭਾਲਾਭੋ ਹੋਤਿ, ਯਸਾਯਸੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਨ੍ਦਾਪਸਂਸਾ ਹੋਤਿ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਹੋਤਿ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਹੋਤਿ, ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਨਯਪਟਿਘਂ ਹੋਤਿ, ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਜਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ ਪਰਾਜਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਲਾਭੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਲਾਭੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਯਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਯਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਸਂਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੁਖੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਉਨ੍ਨਤਿਯਾ [ਉਣ੍ਣਤਿਯਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤਿ ਓਨਤਿਯਾ [ਓਣਤਿਯਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਘਾਤਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ – ਏਤੇਸੁ ਉਗ੍ਘਾਤਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤਿ.

ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਰਮੇ ਕਥੋਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਭਣ੍ਡਨੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਵਾਦੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਧਗੇਸੂਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਰਮੇ ਕਥੋਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕਥੋਜ੍ਜਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਲਹੋ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਮੇਧਗਂ. ਅਥ ਵਾ ਕਥੋਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਨੋਜਵਨ੍ਤੀ ਨਿਸਾਕਥਾ ਕਥੋਜ੍ਜਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਕਲਹਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਭਣ੍ਡਨਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਵਿਵਾਦਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਮੇਧਗਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਕਲਹਭਣ੍ਡਨਵਿਗ੍ਗਹਵਿਵਾਦਮੇਧਗਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ ਵਿਨੋਦੇਯ੍ਯ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਯ੍ਯ, ਕਲਹਭਣ੍ਡਨਵਿਗ੍ਗਹਵਿਵਾਦਮੇਧਗਾ ਆਰਤੋ ਅਸ੍ਸ ਵਿਰਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਰਮੇ ਕਥੋਜ੍ਜਂ.

ਨ ਹਞ੍ਞਦਤ੍ਥਤ੍ਥਿ ਪਸਂਸਲਾਭਾਤਿ. ਪਸਂਸਲਾਭਾ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਵਾ ਪਰਤ੍ਥੋ ਵਾ ਉਭਯਤ੍ਥੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਗੂਲ਼੍ਹੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਨੇਯ੍ਯੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਨੀਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਨਵਜ੍ਜੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਵੋਦਾਨੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ – ਨ ਹਞ੍ਞਦਤ੍ਥਤ੍ਥਿ ਪਸਂਸਲਾਭਾ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਏਤੇ ਵਿਵਾਦਾ ਸਮਣੇਸੁ ਜਾਤਾ, ਏਤੇਸੁ ਉਗ੍ਘਾਤਿਨਿਘਾਤਿ ਹੋਤਿ;

ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਰਮੇ ਕਥੋਜ੍ਜਂ, ਨ ਹਞ੍ਞਦਤ੍ਥਤ੍ਥਿ ਪਸਂਸਲਾਭਾ’’ਤਿ.

੬੪. ਪਸਂਸਿਤੋ ਵਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ, ਅਕ੍ਖਾਯ ਵਾਦਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ;

ਸੋ [ਸੋ ਤਂ (ਸੀ.)] ਹਸ੍ਸਤੀ ਉਨ੍ਨਮਤੀ [ਉਣ੍ਣਮਤੀ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਚ ਤੇਨ, ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਯਥਾ ਮਨੋ ਅਹੁ.

ਪਸਂਸਿਤੋ ਵਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਕਾਯ ਰੁਚਿਯਾ ਸਕਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਸਂਸਿਤੋ ਥੋਮਿਤੋ ਕਿਤ੍ਤਿਤੋ ਵਣ੍ਣਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ – ਪਸਂਸਿਤੋ ਵਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ.

ਅਕ੍ਖਾਯ ਵਾਦਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇਤਿ. ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਸਮਣਪਰਿਸਾਯ ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਂ ਅਕ੍ਖਾਯ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਵਾਦਂ ਅਕ੍ਖਾਯ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਥਮ੍ਭਯਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰੂਹਯਿਤ੍ਵਾ ਦੀਪਯਿਤ੍ਵਾ ਜੋਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ – ਅਕ੍ਖਾਯ ਵਾਦਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ.

ਸੋ ਹਸ੍ਸਤੀ ਉਨ੍ਨਮਤੀ ਚ ਤੇਨਾਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਜਯਤ੍ਥੇਨ ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਹਟ੍ਠੋ ਪਹਟ੍ਠੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਅਥ ਵਾ ਦਨ੍ਤਵਿਦਂਸਕਂ ਹਸਮਾਨੋ. ਸੋ ਹਸ੍ਸਤੀ ਉਨ੍ਨਮਤੀ ਚ ਤੇਨਾਤਿ ਸੋ ਤੇਨ ਜਯਤ੍ਥੇਨ ਉਨ੍ਨਤੋ ਹੋਤਿ ਉਨ੍ਨਮੋ ਧਜੋ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਾਹੋ ਕੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ – ਸੋ ਹਸ੍ਸਤੀ ਉਨ੍ਨਮਤੀ ਚ ਤੇਨ.

ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਯਥਾ ਮਨੋ ਅਹੂਤਿ. ਤਂ ਜਯਤ੍ਥਂ ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਯਥਾ ਮਨੋ ਅਹੂਤਿ ਯਥਾ ਮਨੋ ਅਹੁ, ਯਥਾ ਚਿਤ੍ਤੋ ਅਹੁ, ਯਥਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਅਹੁ, ਯਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੋ ਅਹੂਤਿ – ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਯਥਾ ਮਨੋ ਅਹੁ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਪਸਂਸਿਤੋ ਵਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ, ਅਕ੍ਖਾਯ ਵਾਦਂ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ;

ਸੋ ਹਸ੍ਸਤੀ ਉਨ੍ਨਮਤੀ ਚ ਤੇਨ, ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਯਥਾ ਮਨੋ ਅਹੂ’’ਤਿ.

੬੫. ਯਾ ਉਨ੍ਨਤੀ ਸਾਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਭੂਮਿ, ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਂ ਵਦਤੇ ਪਨੇਸੋ;

ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥ, ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਯਾ ਉਨ੍ਨਤੀ ਸਾਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਭੂਮੀਤਿ. ਯਾ ਉਨ੍ਨਤਿ ਉਨ੍ਨਮੋ ਧਜੋ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਾਹੋ ਕੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ – ਯਾ ਉਨ੍ਨਤਿ. ਸਾਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਭੂਮੀਤਿ ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਭੂਮਿ ਉਪਘਾਤਭੂਮਿ ਪੀਲ਼ਨਭੂਮਿ ਘਟ੍ਟਨਭੂਮਿ ਉਪਦ੍ਦਵਭੂਮਿ ਉਪਸਗ੍ਗਭੂਮੀਤਿ – ਯਾ ਉਨ੍ਨਤੀ ਸਾਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਭੂਮਿ.

ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਂ ਵਦਤੇ ਪਨੇਸੋਤਿ. ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਾਨਞ੍ਚ ਵਦਤਿ ਅਤਿਮਾਨਞ੍ਚ ਵਦਤੀਤਿ – ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਂ ਵਦਤੇ ਪਨੇਸੋ.

ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥਾਤਿ. ਏਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਭਣ੍ਡਨੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਵਾਦੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਧਗੇਸੂਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥਾਤਿ ਨ ਕਲਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਨ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਨ ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਨ ਵਿਵਾਦਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੇਧਗਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਕਲਹਭਣ੍ਡਨਵਿਗ੍ਗਹਵਿਵਾਦਮੇਧਗਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ ਵਿਨੋਦੇਯ੍ਯ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਯ੍ਯ, ਕਲਹਭਣ੍ਡਨਵਿਗ੍ਗਹਵਿਵਾਦਮੇਧਗਾ ਆਰਤੋ ਅਸ੍ਸ ਵਿਰਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥ.

ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ. ਕੁਸਲਾਤਿ ਯੇ ਤੇ ਖਨ੍ਧਕੁਸਲਾ ਧਾਤੁਕੁਸਲਾ ਆਯਤਨਕੁਸਲਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਾ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਕੁਸਲਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਕੁਸਲਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕੁਸਲਾ ਬਲਕੁਸਲਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਕੁਸਲਾ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲਾ ਫਲਕੁਸਲਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਕੁਸਲਾ, ਤੇ ਕੁਸਲਾ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਭਣ੍ਡਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਵਾਦੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਧਗੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਨ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ਨ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਨ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਯਾ ਉਨ੍ਨਤੀ ਸਾਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਭੂਮਿ, ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਂ ਵਦਤੇ ਪਨੇਸੋ;

ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਦਯੇਥ, ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੬੬. ਸੂਰੋ ਯਥਾ ਰਾਜਖਾਦਾਯ ਪੁਟ੍ਠੋ, ਅਭਿਗਜ੍ਜਮੇਤਿ ਪਟਿਸੂਰਮਿਚ੍ਛਂ;

ਯੇਨੇਵ ਸੋ ਤੇਨ ਪਲੇਹਿ ਸੂਰ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਯਦਿਦਂ ਯੁਧਾਯ.

ਸੂਰੋ ਯਥਾ ਰਾਜਖਾਦਾਯ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ. ਸੂਰੋਤਿ ਸੂਰੋ ਵੀਰੋ ਵਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਅਭੀਰੂ ਅਛਮ੍ਭੀ ਅਨੁਤ੍ਰਾਸੀ ਅਪਲਾਯੀ. ਰਾਜਖਾਦਾਯ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਰਾਜਖਾਦਨੀਯੇਨ ਰਾਜਭੋਜਨੀਯੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੋਸਿਤੋ ਅਪਾਦਿਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤੋਤਿ – ਸੂਰੋ ਯਥਾ ਰਾਜਖਾਦਾਯ ਪੁਟ੍ਠੋ.

ਅਭਿਗਜ੍ਜਮੇਤਿ ਪਟਿਸੂਰਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਗਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਭਿਗਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਏਤਿ ਉਪੇਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਪਟਿਸੂਰਂ ਪਟਿਪੁਰਿਸਂ ਪਟਿਸਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਮਲ੍ਲਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੋ ਪਿਹਯਨ੍ਤੋ ਅਭਿਜਪ੍ਪਨ੍ਤੋਤਿ – ਅਭਿਗਜ੍ਜਮੇਤਿ ਪਟਿਸੂਰਮਿਚ੍ਛਂ.

ਯੇਨੇਵ ਸੋ ਤੇਨ ਪਲੇਹਿ ਸੂਰਾਤਿ. ਯੇਨੇਵ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਤੇਨ ਪਲੇਹਿ, ਤੇਨ ਵਜ, ਤੇਨ ਗਚ੍ਛ, ਤੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਮ, ਸੋ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਟਿਸੂਰੋ ਪਟਿਪੁਰਿਸੋ ਪਟਿਸਤ੍ਤੁ ਪਟਿਮਲ੍ਲੋਤਿ – ਯੇਨੇਵ ਸੋ ਤੇਨ ਪਲੇਹਿ ਸੂਰ.

ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਯਦਿਦਂ ਯੁਧਾਯਾਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਯੇ ਪਟਿਸੇਨਿਕਰਾ ਕਿਲੇਸਾ ਪਟਿਲੋਮਕਰਾ ਪਟਿਕਣ੍ਡਕਕਰਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਕਰਾ ਤੇ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਪਹੀਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਾ. ਯਦਿਦਂ ਯੁਧਾਯਾਤਿ ਯਦਿਦਂ ਯੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਕਲਹਤ੍ਥਾਯ ਭਣ੍ਡਨਤ੍ਥਾਯ ਵਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਵਿਵਾਦਤ੍ਥਾਯ ਮੇਧਗਤ੍ਥਾਯਾਤਿ – ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਯਦਿਦਂ ਯੁਧਾਯ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਸੂਰੋ ਯਥਾ ਰਾਜਖਾਦਾਯ ਪੁਟ੍ਠੋ, ਅਭਿਗਜ੍ਜਮੇਤਿ ਪਟਿਸੂਰਮਿਚ੍ਛਂ;

ਯੇਨੇਵ ਸੋ ਤੇਨ ਪਲੇਹਿ ਸੂਰ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਯਦਿਦਂ ਯੁਧਾਯਾ’’ਤਿ.

੬੭. ਯੇ ਦਿਟ੍ਠਿਮੁਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ;

ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਸੂ ਨ ਹਿ ਤੇਧ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਾਦਮ੍ਹਿ ਜਾਤੇ ਪਟਿਸੇਨਿਕਤ੍ਤਾ.

ਯੇ ਦਿਟ੍ਠਿਮੁਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ‘ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਵਿਵਾਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਮੇਧਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ – ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਸਿ, ਅਹਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਤ੍ਵਮਸਿ, ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਸਹਿਤਂ ਮੇ, ਅਸਹਿਤਂ ਤੇ, ਪੁਰੇ ਵਚਨੀਯਂ ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਚ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਚਨੀਯਂ ਪੁਰੇ ਅਵਚ, ਅਧਿਚਿਣ੍ਣਂ ਤੇ ਵਿਪਰਾਵਤ੍ਤਂ, ਆਰੋਪਿਤੋ ਤੇ ਵਾਦੋ, ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ, ਚਰ ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਯ, ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ ਵਾ ਸਚੇ ਪਹੋਸੀ’’ਤਿ – ਯੇ ਦਿਟ੍ਠਿਮੁਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ…ਪੇ… ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ.

ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਸੂ ਨ ਹਿ ਤੇਧ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਾਦਮ੍ਹਿ ਜਾਤੇ ਪਟਿਸੇਨਿਕਤ੍ਤਾਤਿ. ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇ ਵਦਸ੍ਸੁ ਵਾਦੇਨ ਵਾਦਂ, ਨਿਗ੍ਗਹੇਨ ਨਿਗ੍ਗਹਂ, ਪਟਿਕਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ, ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਸੇਸਂ, ਪਟਿਵਿਸੇਸੇਨ ਪਟਿਵਿਸੇਸਂ, ਆਵੇਠਿਯਾਯ ਆਵੇਠਿਯਂ, ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਂ, ਛੇਦੇਨ ਛੇਦਂ, ਮਣ੍ਡਲੇਨ ਮਣ੍ਡਲਂ, ਤੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਟਿਸੂਰਾ ਪਟਿਪੁਰਿਸਾ ਪਟਿਸਤ੍ਤੂ ਪਟਿਮਲ੍ਲਾਤਿ – ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਸੂ ਨ ਹਿ ਤੇਧ ਅਤ੍ਥਿ. ਵਾਦਮ੍ਹਿ ਜਾਤੇ ਪਟਿਸੇਨਿਕਤ੍ਤਾਤਿ. ਵਾਦੇ ਜਾਤੇ ਸਞ੍ਜਾਤੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਪਾਤੁਭੂਤੇਯੇਵ ਪਟਿਸੇਨਿਕਤ੍ਤਾ [ਪਟਿਸੇਨਿਕਤਾ (ਕ.), ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁਪਿ] ਪਟਿਲੋਮਕਤ੍ਤਾ ਪਟਿਭਣ੍ਡਕਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਕਤ੍ਤਾ ਕਲਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਵਿਵਾਦਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਮੇਧਗਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਪਹੀਨਾ…ਪੇ… ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਾਤਿ – ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਸੂ ਨ ਹਿ ਤੇਧ ਅਤ੍ਥਿ ਵਾਦਮ੍ਹਿ ਜਾਤੇ ਪਟਿਸੇਨਿਕਤ੍ਤਾ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਯੇ ਦਿਟ੍ਠਿਮੁਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਾਦਯਨ੍ਤਿ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ;

ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਸੂ ਨ ਹਿ ਤੇਧ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਾਦਮ੍ਹਿ ਜਾਤੇ ਪਟਿਸੇਨਿਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

੬੮. ਵਿਸੇਨਿਕਤ੍ਵਾ ਪਨ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਵਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ;

ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਲਭੇਥ ਪਸੂਰ, ਯੇਸੀਧ ਨਤ੍ਥਿ ਪਰਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ.

ਵਿਸੇਨਿਕਤ੍ਵਾ ਪਨ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੇਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਾਰਸੇਨਾ. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਾਰਸੇਨਾ, ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਾਰਸੇਨਾ, ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਾਰਸੇਨਾ, ਲੋਭੋ ਮਾਰਸੇਨਾ, ਦੋਸੋ ਮਾਰਸੇਨਾ, ਮੋਹੋ ਮਾਰਸੇਨਾ, ਕੋਧੋ… ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ… ਇਸ੍ਸਾ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ… ਮਾਯਾ… ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ… ਥਮ੍ਭੋ… ਸਾਰਮ੍ਭੋ… ਮਾਨੋ… ਅਤਿਮਾਨੋ… ਮਦੋ… ਪਮਾਦੋ… ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦਰਥਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਤਾਪਾ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਮਾਰਸੇਨਾ.

ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਕਾਮਾ ਤੇ ਪਠਮਾ ਸੇਨਾ, ਦੁਤਿਯਾ ਅਰਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ…ਪੇ…;

ਨ ਨਂ ਅਸੁਰੋ ਜਿਨਾਤਿ, ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਲਭਤੇ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਤੋ ਚਤੂਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਹਿ ਸਬ੍ਬਾ ਚ ਮਾਰਸੇਨਾ ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਪਟਿਸੇਨਿਕਰਾ ਕਿਲੇਸਾ ਜਿਤਾ ਚ ਪਰਾਜਿਤਾ ਚ ਭਗ੍ਗਾ ਵਿਪ੍ਪਲੁਗ੍ਗਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਸੇਨਿਕਤ੍ਵਾਤਿ. ਯੇਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ. ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ ਯਪੇਨ੍ਤਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ – ਵਿਸੇਨਿਕਤ੍ਵਾ ਪਨ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤਿ.

ਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਵਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾਤਿ. ਯੇਸਂ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾਨਿ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਾਨਿ, ਤੇ ਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਵਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪਹੀਯਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਹਞ੍ਞਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਮਾਨਾਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਵਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ.

ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਲਭੇਥ ਪਸੂਰਾਤਿ. ਤੇਸੁ ਅਰਹਨ੍ਤੇਸੁ ਖੀਣਾਸਵੇਸੁ ਕਿਂ ਲਭੇਥ ਪਟਿਸੂਰਂ ਪਟਿਪੁਰਿਸਂ ਪਟਿਸਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਮਲ੍ਲਨ੍ਤਿ – ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਲਭੇਥ ਪਸੂਰ.

ਯੇਸੀਧ ਨਤ੍ਥਿ ਪਰਮੁਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ. ਯੇਸਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ‘‘ਇਦਂ ਪਰਮਂ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਪਹੀਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢਨ੍ਤਿ – ਯੇਸੀਧ ਨਤ੍ਥਿ ਪਰਮੁਗ੍ਗਹੀਤਂ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਵਿਸੇਨਿਕਤ੍ਵਾ ਪਨ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਵਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ;

ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਲਭੇਥ ਪਸੂਰ, ਯੇਸੀਧ ਨਤ੍ਥਿ ਪਰਮੁਗ੍ਗਹੀਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੬੯. ਅਥ ਤ੍ਵਂ ਪਵਿਤਕ੍ਕਮਾਗਮਾ, [ਪਵਿਤਕ੍ਕਮਾਗਮ (ਸੀ.), ਸਵਿਤਕ੍ਕਮਾਗਮਾ (ਕ.)] ਮਨਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੋ;

ਧੋਨੇਨ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਾ, ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਕ੍ਖਸਿ ਸਮ੍ਪਯਾਤਵੇ.

ਅਥ ਤ੍ਵਂ ਪਵਿਤਕ੍ਕਮਾਗਮਾਤਿ. ਅਥਾਤਿ ਪਦਸਨ੍ਧਿ ਪਦਸਂਸਗ੍ਗੋ ਪਦਪਾਰਿਪੂਰੀ ਅਕ੍ਖਰਸਮਵਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾ ਪਦਾਨੁਪੁਬ੍ਬਤਾਪੇਤਂ – ਅਥਾਤਿ. ਪਵਿਤਕ੍ਕਮਾਗਮਾਤਿ ਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਯੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਰਾਜਯੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਥਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਵਿਸੇਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਪਟਿਵਿਸੇਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਆਵੇਠਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਛੇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ’’ ਏਵਂ ਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਆਗਤੋਸਿ ਉਪਗਤੋਸਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋਸਿ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਗਤੋਸੀਤਿ – ਅਥ ਤ੍ਵਂ ਪਵਿਤਕ੍ਕਮਾਗਮਾ.

ਮਨਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੋਤਿ. ਮਨੋਤਿ ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ ਹਦਯਂ ਪਣ੍ਡਰਂ, ਮਨੋ ਮਨਾਯਤਨਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਤਜ੍ਜਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਵਾਤਿ – ਮਨਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੋ.

ਧੋਨੇਨ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਾ, ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਕ੍ਖਸਿ ਸਮ੍ਪਯਾਤਵੇਤਿ. ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ. ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ? ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਧੁਤਞ੍ਚ ਧੋਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਞ੍ਚ, ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ. ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ… ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ. ਅਥ ਵਾ ਅਰਿਯੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦਰਥਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਤਾਪਾ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ. ਭਗਵਾ ਇਮੇਹਿ ਧੋਨੇਯ੍ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪੇਤੋ ਸਮੁਪੇਤੋ ਉਪਗਤੋ ਸਮੁਪਗਤੋ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮੁਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਧੋਨੋ. ਸੋ ਧੁਤਰਾਗੋ ਧੁਤਪਾਪੋ ਧੁਤਕਿਲੇਸੋ ਧੁਤਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ – ਧੋਨੋਤਿ.

ਧੋਨੇਨ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਾ, ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਕ੍ਖਸਿ ਸਮ੍ਪਯਾਤਵੇਤਿ. ਪਸੂਰੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਧੋਨੇਨ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਾਕਚ੍ਛੇਤੁਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤੁਂ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਪਸੂਰੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਹੀਨੋ ਨਿਹੀਨੋ ਓਮਕੋ ਲਾਮਕੋ ਛਤੁਕ੍ਕੋ ਪਰਿਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਗ੍ਗੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਚ ਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਚ ਉਤ੍ਤਮੋ ਚ ਪਵਰੋ ਚ. ਯਥਾ ਸਸੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਮਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤਙ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ; ਯਥਾ ਕੋਤ੍ਥੁਕੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਸੀਹੇਨ ਮਿਗਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ; ਯਥਾ ਵਚ੍ਛਕੋ ਤਰੁਣਕੋ ਧੇਨੁਪਕੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਉਸਭੇਨ ਚਲਕਕੁਨਾ [ਬਲਕ੍ਕਕੁਨਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ; ਯਥਾ ਧਙ੍ਕੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਗਰੁਲ਼ੇਨ ਵੇਨਤੇਯ੍ਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ; ਯਥਾ ਚਣ੍ਡਾਲੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਰਞ੍ਞਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ; ਯਥਾ ਪਂਸੁਪਿਸਾਚਕੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਇਨ੍ਦੇਨ ਦੇਵਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ; ਏਵਮੇਵ ਪਸੂਰੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਧੋਨੇਨ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਾਕਚ੍ਛੇਤੁਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤੁਂ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਪਸੂਰੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਹੀਨਪਞ੍ਞੋ ਨਿਹੀਨਪਞ੍ਞੋ ਓਮਕਪਞ੍ਞੋ ਲਾਮਕਪਞ੍ਞੋ ਛਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞੋ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ, ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦਕੁਸਲੋ ਪਭਿਨ੍ਨਞਾਣੋ ਅਧਿਗਤਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦੋ, ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਦਸਬਲਧਾਰੀ, ਪੁਰਿਸਾਸਭੋ ਪੁਰਿਸਸੀਹੋ ਪੁਰਿਸਨਾਗੋ ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸਧੋਰਯ੍ਹੋ, ਅਨਨ੍ਤਞਾਣੋ ਅਨਨ੍ਤਤੇਜੋ ਅਨਨ੍ਤਯਸੋ ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਧਨਵਾ, ਨੇਤਾ ਵਿਨੇਤਾ ਅਨੁਨੇਤਾ, ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਾ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤਾ ਪੇਕ੍ਖੇਤਾ ਪਸਾਦੇਤਾ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ, ਅਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਨੇਤਾ, ਅਨਕ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਤਾ, ਮਗ੍ਗਞ੍ਞੂ ਮਗ੍ਗਵਿਦੂ ਮਗ੍ਗਕੋਵਿਦੋ ਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾ ਚ ਪਨਸ੍ਸ ਏਤਰਹਿ ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ.

ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ ਞਾਣਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ, ਵਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਨ੍ਨੇਤਾ ਅਮਤਸ੍ਸ ਦਾਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮੀ ਤਥਾਗਤੋ; ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਫਸ੍ਸਿਤਂ [ਅਫੁਸਿਤਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਞ੍ਞਾਯ. ਅਤੀਤਂ ਅਨਾਗਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਮੁਖੇ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਵਾ ਪਰਤ੍ਥੋ ਵਾ ਉਭਯਤ੍ਥੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਗੂਲ਼੍ਹੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਨੇਯ੍ਯੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਨੀਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਨਵਜ੍ਜੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਵੋਦਾਨੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਅਨ੍ਤੋਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ.

ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿ. ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਂ ਞਾਣਂ, ਅਨਾਗਤੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਂ ਞਾਣਂ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਂ ਞਾਣਂ, ਯਾਵਤਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ ਤਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ, ਯਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ ਤਾਵਤਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਯ੍ਯਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਞਾਣਂ, ਞਾਣਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਞਾਣਂ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਞਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨੇਯ੍ਯਪਥੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਯਨ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ. ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਮੁਗ੍ਗਪਟਲਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਫੁਸਿਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਸਮੁਗ੍ਗਪਟਲਂ ਉਪਰਿਮਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪਰਿਮਂ ਸਮੁਗ੍ਗਪਟਲਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਯਨ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਨੋ; ਏਵਮੇਵ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਨੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਞਾਣਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਯਨ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਨੋ; ਯਾਵਤਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ ਤਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ, ਯਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ ਤਾਵਤਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਯ੍ਯਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਞਾਣਂ, ਞਾਣਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਞਾਣਂ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਞਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨੇਯ੍ਯਪਥੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਯਨ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਆਕਙ੍ਖਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਮਨਸਿਕਾਰਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਟਿਬਦ੍ਧਾ. ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਗਵਾ ਆਸਯਂ ਜਾਨਾਤਿ ਅਨੁਸਯਂ ਜਾਨਾਤਿ ਚਰਿਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖੇ ਮਹਾਰਜਕ੍ਖੇ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸ੍ਵਾਕਾਰੇ ਦ੍ਵਾਕਾਰੇ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯੇ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯੇ ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸਦੇਵਕੋ ਲੋਕੋ ਸਮਾਰਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਜਾ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਨ੍ਤੋਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ.

ਯਥਾ ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਮਿਤਿਮਿਙ੍ਗਲਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਨ੍ਤੋਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਸਦੇਵਕੋ ਲੋਕੋ ਸਮਾਰਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਜਾ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਨ੍ਤੋਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਥਾ ਯੇ ਕੇਚਿ ਪਕ੍ਖੀ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਰੁਲ਼ਂ ਵੇਨਤੇਯ੍ਯਂ ਉਪਾਦਾਯ ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਪਦੇਸੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਯੇਪਿ ਤੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਤੇਪਿ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸ੍ਸ ਪਦੇਸੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਞਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿਯੇਵ.

ਯੇਪਿ ਤੇ ਖਤ੍ਤਿਯਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਣ੍ਡਿਤਾ ਗਹਪਤਿਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਮਣਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨਿਪੁਣਾ ਕਤਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਵਾਲਵੇਧਿਰੂਪਾ. ਵੋਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ [ਤੇ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ (ਕ.)] ਮਞ੍ਞੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਗਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ. ਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗੂਲ਼੍ਹਾਨਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ ਚ. ਕਥਿਤਾ ਵਿਸਜ੍ਜਿਤਾਵ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ ਭਗਵਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਕਾਰਣਾ ਉਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਾ ਚ. ਤੇ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾਵ ਤਤ੍ਥ ਅਤਿਰੋਚਤਿ ਯਦਿਦਂ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ – ਧੋਨੇਨ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਾ, ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਕ੍ਖਸਿ ਸਮ੍ਪਯਾਤਵੇ.

ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਅਥ ਤ੍ਵਂ ਪਵਿਤਕ੍ਕਮਾਗਮਾ, ਮਨਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੋ;

ਧੋਨੇਨ ਯੁਗਂ ਸਮਾਗਮਾ, ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਕ੍ਖਸਿ ਸਮ੍ਪਯਾਤਵੇ’’ਤਿ.

ਪਸੂਰਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.