੬. ਜਰਾਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
ਅਥ ਜਰਾਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਵਕ੍ਖਤਿ –
੩੯. ਅਪ੍ਪਂ ਵਤ ਜੀਵਿਤਂ ਇਦਂ, ਓਰਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ [ਮੀਯਤਿ (ਸੀ.)] ;
ਯੋ ਚੇਪਿ ਅਤਿਚ੍ਚ ਜੀਵਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਜਰਸਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ.
ਅਪ੍ਪਂ ਵਤ ਜੀਵਿਤਂ ਇਦਨ੍ਤਿ. ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਆਯੁ ਠਿਤਿ ਯਪਨਾ ਯਾਪਨਾ ਇਰਿਯਨਾ ਵਤ੍ਤਨਾ ਪਾਲਨਾ ਜੀਵਿਤਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਪਿ ਚ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਥੋਕਂ ਜੀਵਿਤਂ – ਠਿਤਿਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਸਰਸਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ. ਕਥਂ ਠਿਤਿਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ? ਅਤੀਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਜੀਵਿਤ੍ਥ, ਨ ਜੀਵਤਿ ਨ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਅਨਾਗਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਜੀਵਤਿ ਨ ਜੀਵਿਤ੍ਥ; ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਜੀਵਤਿ, ਨ ਜੀਵਿਤ੍ਥ ਨ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਜੀਵਿਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਚ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾ ਚ ਕੇਵਲਾ;
ਏਕਚਿਤ੍ਤਸਮਾਯੁਤ੍ਤਾ, ਲਹੁਸੋ ਵਤ੍ਤਤੇ ਖਣੋ.
‘‘ਚੁਲ੍ਲਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਕਪ੍ਪਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮਰੂ;
ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤੇਪਿ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਂਯੁਤਾ [ਸਮੋਹਿਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕ.)].
‘‘ਯੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਮਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਇਧ;
ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਦਿਸਾ ਖਨ੍ਧਾ, ਗਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ.
‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਚ ਯੇ ਭਗ੍ਗਾ, ਯੇ ਚ ਭਗ੍ਗਾ ਅਨਾਗਤਾ;
ਤਦਨ੍ਤਰੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਵੇਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ ਲਕ੍ਖਣੇ.
‘‘ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਨ ਜਾਤੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਜੀਵਤਿ;
ਚਿਤ੍ਤਭਗ੍ਗਾ ਮਤੋ ਲੋਕੋ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਿਯਾ.
‘‘ਯਥਾ ਨਿਨ੍ਨਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦੇਨ ਪਰਿਣਾਮਿਤਾ;
ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਧਾਰਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ.
‘‘ਅਨਿਧਾਨਗਤਾ ਭਗ੍ਗਾ, ਪੁਞ੍ਜੋ ਨਤ੍ਥਿ ਅਨਾਗਤੇ;
ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਯੇ ਚ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਆਰਗ੍ਗੇ ਸਾਸਪੂਪਮਾ.
‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਭਙ੍ਗੋ ਨੇਸਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ;
ਪਲੋਕਧਮ੍ਮਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਪੁਰਾਣੇਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸਿਤਾ.
‘‘ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਆਯਨ੍ਤਿ, ਭਙ੍ਗਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ;
ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦੋਵ ਆਕਾਸੇ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਯਨ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਠਿਤਿਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ.
ਕਥਂ ਸਰਸਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ? ਅਸ੍ਸਾਸੂਪਨਿਬਦ੍ਧਂ [ਅਸ੍ਸਾਸੂਪਨਿਬਨ੍ਧਂ (ਕ.)] ਜੀਵਿਤਂ, ਪਸ੍ਸਾਸੂਪਨਿਬਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੂਪਨਿਬਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਮਹਾਭੂਤੂਪਨਿਬਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੂਪਨਿਬਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਉਸ੍ਮੂਪਨਿਬਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣੂਪਨਿਬਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਂ. ਮੂਲਮ੍ਪਿ ਇਮੇਸਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ, ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੂਪਿ ਇਮੇਸਂ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਯੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਤੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਯੇਪਿ ਪਭਾਵਿਕਾ ਤੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਸਹਭੂਪਿ ਇਮੇਸਂ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਪਿ ਇਮੇਸਂ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਸਹਜਾਪਿ ਇਮੇਸਂ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਯਾਪਿ ਪਯੋਜਿਕਾ ਸਾਪਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਇਮੇ ਨਿਚ੍ਚਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਾ ਇਮੇ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਇਮੇ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਤਾਯਿਤਾ, ਨ ਚਾਪਿ ਠਪੇਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਇਮੇ. ਯੋਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ ਸੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਨ ਚ ਕੇਨਚਿ ਕੋਚਿ ਹਾਯਤਿ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾ ਚ ਇਮੇ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ;
ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਪਭਾਵਿਕਾ ਇਮੇ, ਯੇਪਿ ਪਭਾਵਿਕਾ ਤੇ ਪੁਰੇ ਮਤਾ;
ਪੁਰਿਮਾਪਿ ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਾਪਿ ਚ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨ ਕਦਾਚਿ ਮਦ੍ਦਸਂਸੂ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਸਰਸਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ.
ਅਪਿ ਚ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਦੇਵਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਥੋਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਖਣਿਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਲਹੁਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਇਤ੍ਤਰਂ ਜੀਵਿਤਂ ਅਨਦ੍ਧਨੀਯਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਜੀਵਿਤਂ. ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ…ਪੇ… ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ… ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ… ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ… ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਥੋਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਖਣਿਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਲਹੁਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਇਤ੍ਤਰਂ ਜੀਵਿਤਂ ਅਨਦ੍ਧਨੀਯਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਜੀਵਿਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਅਪ੍ਪਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਯੁ, ਗਮਨਿਯੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯੋ, ਮਨ੍ਤਾਯ ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ. ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ.
‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਯੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਹੀਲ਼ੇਯ੍ਯ ਨਂ ਸੁਪੋਰਿਸੋ;
ਚਰੇਯ੍ਯਾਦਿਤ੍ਤਸੀਸੋਵ ਨਤ੍ਥਿ ਮਚ੍ਚੁਸ੍ਸਨਾਗਮੋ.
‘‘ਅਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਹੋਰਤ੍ਤਾ, ਜੀਵਿਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ;
ਆਯੁ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਮਚ੍ਚਾਨਂ, ਕੁਨ੍ਨਦੀਨਂਵ ਓਦਕ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਪ੍ਪਂ ਵਤ ਜੀਵਿਤਂ ਇਦਂ.
ਓਰਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤੀਤਿ. ਕਲਲਕਾਲੇਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਅਬ੍ਬੁਦਕਾਲੇਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਪੇਸਿਕਾਲੇਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਘਨਕਾਲੇਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਪਸਾਖਕਾਲੇਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਜਾਤਮਤ੍ਤੋਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਸੂਤਿਘਰੇਪਿ [ਪਸੂਤਿਘਰੇ (ਸ੍ਯਾ.), ਸੂਤਿਕਘਰੇ (ਕ.)] ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕੋਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਮਾਸਿਕੋਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਦ੍ਵੇਮਾਸਿਕੋਪਿ…ਪੇ… ਤੇਮਾਸਿਕੋਪਿ… ਚਤੁਮਾਸਿਕੋਪਿ… ਪਞ੍ਚਮਾਸਿਕੋਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਛਮਾਸਿਕੋਪਿ… ਸਤ੍ਤਮਾਸਿਕੋਪਿ… ਅਟ੍ਠਮਾਸਿਕੋਪਿ… ਨਵਮਾਸਿਕੋਪਿ… ਦਸਮਾਸਿਕੋਪਿ… ਸਂਵਚ੍ਛਰਿਕੋਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਦ੍ਵੇਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਤਿਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਚਤੁਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ … ਛਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਅਟ੍ਠਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਨਵਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਦਸਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਪਞ੍ਞਾਸਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਸਤ੍ਤਤਿਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ… ਨਵੁਤਿਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ – ਓਰਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ.
ਯੋ ਚੇਪਿ ਅਤਿਚ੍ਚ ਜੀਵਤੀਤਿ. ਯੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਤਿ ਸੋ ਏਕਂ ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਜੀਵਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ, ਤੀਣਿ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ…ਪੇ… ਦਸ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ, ਵੀਸਤਿ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ, ਤਿਂਸਂ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਂ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤੀਤਿ – ਯੋ ਚੇਪਿ ਅਤਿਚ੍ਚ ਜੀਵਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਜਰਸਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤੀਤਿ. ਯਦਾ ਜਿਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਖਣ੍ਡਦਨ੍ਤੋ ਪਲਿਤਕੇਸੋ ਵਿਲੂਨਂ ਖਲਿਤਸਿਰੋ [ਖਲਿਤਂ ਸਿਰੋ (ਸੀ.)] ਵਲਿਨਂ ਤਿਲਕਾਹਤਗਤ੍ਤੋ ਵਙ੍ਕੋ ਭੋਗ੍ਗੋ ਦਣ੍ਡਪਰਾਯਨੋ, ਸੋ ਜਰਾਯਪਿ ਚਵਤਿ ਮਰਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਰਣਮ੍ਹਾ ਮੋਕ੍ਖੋ.
‘‘ਫਲਾਨਮਿਵ ਪਕ੍ਕਾਨਂ, ਪਾਤੋ ਪਤਨਤੋ [ਪਪਤਤੋ (ਸੀ.)] ਭਯਂ;
ਏਵਂ ਜਾਤਾਨ ਮਚ੍ਚਾਨਂ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਮਰਣਤੋ ਭਯਂ.
‘‘ਯਥਾਪਿ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਸ੍ਸ, ਕਤਾ ਮਤ੍ਤਿਕਭਾਜਨਾ;
ਸਬ੍ਬੇ ਭੇਦਨਪਰਿਯਨ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਮਚ੍ਚਾਨ ਜੀਵਿਤਂ.
‘‘ਦਹਰਾ ਚ ਮਹਨ੍ਤਾ ਚ, ਯੇ ਬਾਲਾ ਯੇ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;
ਸਬ੍ਬੇ ਮਚ੍ਚੁਵਸਂ ਯਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਮਚ੍ਚੁਪਰਾਯਨਾ.
‘‘ਤੇਸਂ ਮਚ੍ਚੁਪਰੇਤਾਨਂ, ਗਚ੍ਛਤਂ ਪਰਲੋਕਤੋ;
ਨ ਪਿਤਾ ਤਾਯਤੇ ਪੁਤ੍ਤਂ, ਞਾਤੀ ਵਾ ਪਨ ਞਾਤਕੇ.
‘‘ਪੇਕ੍ਖਤਞ੍ਞੇਵ ਞਾਤੀਨਂ, ਪਸ੍ਸ ਲਾਲਪ੍ਪਤਂ ਪੁਥੁ;
ਏਕਮੇਕੋਵ ਮਚ੍ਚਾਨਂ, ਗੋਵਜ੍ਝੋ ਵਿਯ ਨਿਯ੍ਯਤਿ;
ਏਵਮਬ੍ਭਾਹਤੋ ਲੋਕੋ, ਮਚ੍ਚੁਨਾ ਚ ਜਰਾਯ ਚਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਜਰਸਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਅਪ੍ਪਂ ਵਤ ਜੀਵਿਤਂ ਇਦਂ, ਓਰਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤਿ;
ਯੋ ਚੇਪਿ ਅਤਿਚ੍ਚ ਜੀਵਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਜਰਸਾਪਿ ਮਿਯ੍ਯਤੀ’’ਤਿ.
੪੦. ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਮਮਾਯਿਤੇ, ਨ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ;
ਵਿਨਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਤਮੇਵਿਦਂ, ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਾਗਾਰਮਾਵਸੇ.
ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਮਮਾਯਿਤੇਤਿ. ਜਨਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਵੇਸ੍ਸਾ ਚ ਸੁਦ੍ਦਾ ਚ ਗਹਟ੍ਠਾ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਚ ਦੇਵਾ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ. ਮਮਤ੍ਤਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮਮਤ੍ਤਾ – ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ…ਪੇ… ਇਦਂ ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਂ. ਮਮਾਯਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ. ਮਮਾਯਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਨ੍ਤੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਤੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ – ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਮਮਾਯਿਤੇ.
ਨ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ – ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਗ੍ਗਹੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖਯਧਮ੍ਮੋ ਵਯਧਮ੍ਮੋ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮੋ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਗ੍ਗਹੋਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖਯਧਮ੍ਮੋ ਵਯਧਮ੍ਮੋ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮੋ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ – ਨ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ.
ਵਿਨਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਤਮੇਵਿਦਨ੍ਤਿ. ਨਾਨਾਭਾਵੇ ਵਿਨਾਭਾਵੇ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੇ ਸਨ੍ਤੇ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਉਪਲਬ੍ਭਿਯਮਾਨੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਅਲਂ, ਆਨਨ੍ਦ! ਮਾ ਸੋਚਿ ਮਾ ਪਰਿਦੇਵਿ. ਨਨੁ ਏਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਯਾ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ [ਪਟਿਗਚ੍ਚੇਵ (ਸੀ.)] ਅਕ੍ਖਾਤਂ – ‘ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਪਿਯੇਹਿ ਮਨਾਪੇਹਿ ਨਾਨਾਭਾਵੋ ਵਿਨਾਭਾਵੋ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੋ. ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ, ਆਨਨ੍ਦ, ਲਬ੍ਭਾ – ਯਂ ਤਂ ਜਾਤਂ ਭੂਤਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਲੋਕਧਮ੍ਮਂ ਤਂ ਵਤ ਮਾ ਪਲੁਜ੍ਜੀ’ਤਿ! ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਆਯਤਨਾਨਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਧਾਤੁਯੋ ਚ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ – ਵਿਨਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਤਮੇਵਿਦਂ.
ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਾਗਾਰਮਾਵਸੇਤਿ. ਇਤੀਤਿ ਪਦਸਨ੍ਧਿ ਪਦਸਂਸਗ੍ਗੋ ਪਦਪਾਰਿਪੂਰੀ ਅਕ੍ਖਰਸਮਵਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾ ਪਦਾਨੁਪੁਬ੍ਬਤਾਪੇਤਂ. ਇਤੀਤਿ ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਮਤ੍ਤੇਸੂਤਿ – ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਨਾਗਾਰਮਾਵਸੇਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਘਰਾਵਾਸਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਧਿਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਚਰੇਯ੍ਯ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਇਰਿਯੇਯ੍ਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ ਪਾਲੇਯ੍ਯ ਯਪੇਯ੍ਯ ਯਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਾਗਾਰਮਾਵਸੇ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਮਮਾਯਿਤੇ, ਨ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ;
ਵਿਨਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਤਮੇਵਿਦਂ, ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਾਗਾਰਮਾਵਸੇ’’ਤਿ.
੪੧. ਮਰਣੇਨਪਿ ਤਂ ਪਹੀਯਤਿ [ਪਹਿਯ੍ਯਤਿ (ਕ.)] ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਮਿਦਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ;
ਏਤਮ੍ਪਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ [ਏਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ (ਸੀ. ਕ.)] ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਨ ਮਮਤ੍ਤਾਯ ਨਮੇਥ ਮਾਮਕੋ.
ਮਰਣੇਨਪਿ ਤਂ ਪਹੀਯਤੀਤਿ. ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਯਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਾ ਚੁਤਿ ਚਵਨਤਾ ਭੇਦੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਮਚ੍ਚੁਮਰਣਂ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦੋ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸੁਪਚ੍ਛੇਦੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ. ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਪਹੀਯਤਿ ਜਹੀਯਤਿ ਵਿਜਹੀਯਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਹੇਤਂ –
‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਮਚ੍ਚਂ ਵਿਜਹਨ੍ਤਿ ਭੋਗਾ, ਮਚ੍ਚੋਵ ਨੇ ਪੁਬ੍ਬਤਰਂ ਜਹਾਤਿ;
ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਭੋਗਿਨੋ ਕਾਮਕਾਮੀ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸੋਚਾਮਹਂ ਸੋਕਕਾਲੇ.
‘‘ਉਦੇਤਿ ਆਪੂਰਤਿ ਵੇਤਿ ਚਨ੍ਦੋ, ਅਤ੍ਤਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾਨ ਪਲੇਤਿ ਸੂਰਿਯੋ;
ਵਿਦਿਤਾ ਮਯਾ ਸਤ੍ਤੁਕ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸੋਚਾਮਹਂ ਸੋਕਕਾਲੇ’’ਤਿ.
ਮਰਣੇਨਪਿ ਤਂ ਪਹੀਯਤਿ. ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਮਿਦਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ. ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ [ਲੋਕਵੋਹਾਰੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਭਿਲਾਪੋ. ਮਮਿਦਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਞ੍ਞਨਾਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਨਾਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਾਨਮਞ੍ਞਨਾਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਕਿਲੇਸਮਞ੍ਞਨਾਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਮਞ੍ਞਨਾਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਯੋਗਮਞ੍ਞਨਾਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਪਾਕਮਞ੍ਞਨਾਯ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ – ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਮਿਦਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ.
ਏਤਮ੍ਪਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ. ਏਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਮਤ੍ਤੇਸੂਤਿ, ਏਤਮ੍ਪਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਧੀਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾ ਞਾਣੀ ਵਿਭਾਵੀ ਮੇਧਾਵੀਤਿ – ਏਤਮ੍ਪਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.
ਨ ਮਮਤ੍ਤਾਯ ਨਮੇਥ ਮਾਮਕੋਤਿ. ਮਮਤ੍ਤਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮਮਤ੍ਤਾ – ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ…ਪੇ… ਇਦਂ ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਂ. ਮਾਮਕੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਮਾਮਕੋ ਧਮ੍ਮਮਾਮਕੋ ਸਙ੍ਘਮਾਮਕੋ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਮਾਯਤਿ, ਭਗਵਾ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਯੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਹਾ ਥਦ੍ਧਾ [ਬਦ੍ਧਾ (ਕ.) ਇਤਿਵੁ. ੧੦੮] ਲਪਾ ਸਿਙ੍ਗੀ ਉਨ੍ਨਲ਼ਾ ਅਸਮਾਹਿਤਾ, ਨ ਮੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਮਕਾ; ਅਪਗਤਾ ਚ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ. ਨ ਚ ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਖੋ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਕ੍ਕੁਹਾ ਨਿਲ੍ਲਪਾ ਧੀਰਾ ਅਤ੍ਥਦ੍ਧਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾ, ਤੇ ਖੋ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਮਕਾ; ਅਨਪਗਤਾ ਚ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ. ਤੇ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ’’.
‘‘ਕੁਹਾ ਥਦ੍ਧਾ ਲਪਾ ਸਿਙ੍ਗੀ, ਉਨ੍ਨਲ਼ਾ ਅਸਮਾਹਿਤਾ;
ਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਰੂਹਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਦੇਸਿਤੇ.
‘‘ਨਿਕ੍ਕੁਹਾ ਨਿਲ੍ਲਪਾ ਧੀਰਾ, ਅਤ੍ਥਦ੍ਧਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾ;
ਤੇ ਵੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਰੂਹਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਦੇਸਿਤੇ’’.
ਨ ਮਮਤ੍ਤਾਯ ਨਮੇਥ ਮਾਮਕੋਤਿ. ਮਾਮਕੋ ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਂ ਪਹਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮਤ੍ਤਾਯ ਨ ਨਮੇਯ੍ਯ ਨ ਓਨਮੇਯ੍ਯ, ਨ ਤਂਨਿਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ ਨ ਤਪ੍ਪੋਣੋ ਨ ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰੋ ਨ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨ ਤਦਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋਤਿ – ਨ ਮਮਤ੍ਤਾਯ ਨਮੇਥ ਮਾਮਕੋ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਮਰਣੇਨਪਿ ਤਂ ਪਹੀਯਤਿ, ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਮਿਦਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ;
ਏਤਮ੍ਪਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਨ ਮਮਤ੍ਤਾਯ ਨਮੇਥ ਮਾਮਕੋ’’ਤਿ.
੪੨. ਸੁਪਿਨੇਨ ਯਥਾਪਿ ਸਙ੍ਗਤਂ, ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਏਵਮ੍ਪਿ ਪਿਯਾਯਿਤਂ ਜਨਂ, ਪੇਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ [ਕਾਲਕਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਸੁਪਿਨੇਨ ਯਥਾਪਿ ਸਙ੍ਗਤਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਗਤਂ ਸਮਾਗਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਨ੍ਤਿ – ਸੁਪਿਨੇਨ ਯਥਾਪਿ ਸਙ੍ਗਤਂ. ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਥਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਪਿਨਗਤੋ ਚਨ੍ਦਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੂਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਿਨੇਰੁਂ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਰਥਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਨਾਬ੍ਯੂਹਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਆਰਾਮਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਨਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ…ਪੇ… ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ… ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਪਸ੍ਸਤਿ; ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ – ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਏਵਮ੍ਪਿ ਪਿਯਾਯਿਤਂ ਜਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਓਪਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਂ. ਪਿਯਾਯਿਤਂ ਜਨਨ੍ਤਿ ਮਮਾਯਿਤਂ ਜਨਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਭਾਤਰਂ ਵਾ ਭਗਿਨਿਂ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਧੀਤਰਂ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਮਚ੍ਚਂ ਵਾ ਞਾਤਿਂ ਵਾ ਸਾਲੋਹਿਤਂ ਵਾਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਪਿਯਾਯਿਤਂ ਜਨਂ.
ਪੇਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਪੇਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਤੋ. ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਨ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ – ਪੇਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸੁਪਿਨੇਨ ਯਥਾਪਿ ਸਙ੍ਗਤਂ, ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਏਵਮ੍ਪਿ ਪਿਯਾਯਿਤਂ ਜਨਂ, ਪੇਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
੪੩. ਦਿਟ੍ਠਾਪਿ ਸੁਤਾਪਿ ਤੇ ਜਨਾ, ਯੇਸਂ ਨਾਮਮਿਦਂ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ;
ਨਾਮਂਯੇਵਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, [ਨਾਮਮੇਵਾ’ਵਸਿਸ੍ਸਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ ਪੇਤਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ.
ਦਿਟ੍ਠਾਪਿ ਸੁਤਾਪਿ ਤੇ ਜਨਾਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਯੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਿਸਮ੍ਭੂਤਾ. ਸੁਤਾਤਿ ਯੇ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਿਸਮ੍ਭੂਤਾ. ਤੇ ਜਨਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਵੇਸ੍ਸਾ ਚ ਸੁਦ੍ਦਾ ਚ ਗਹਟ੍ਠਾ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਚ ਦੇਵਾ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਾਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਾਪਿ ਸੁਤਾਪਿ ਤੇ ਜਨਾ.
ਯੇਸਂ ਨਾਮਮਿਦਂ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਵੇਸ੍ਸਾਨਂ ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਭਿਲਾਪੋ. ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਥੀਯਤਿ ਭਣੀਯਤਿ ਦੀਪੀਯਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ – ਯੇਸਂ ਨਾਮਮਿਦਂ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਨਾਮਂਯੇਵਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ ਪਹੀਯਤਿ ਜਹੀਯਤਿ ਵਿਜਹੀਯਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਮਂਯੇਵਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਅਕ੍ਖਾਤੁਂ ਕਥੇਤੁਂ ਭਣਿਤੁਂ ਦੀਪਯਿਤੁਂ ਵੋਹਰਿਤੁਨ੍ਤਿ – ਨਾਮਂ ਏਵਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ. ਪੇਤਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋਤਿ. ਪੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਤਸ੍ਸ ਕਾਲਙ੍ਕਤਸ੍ਸ. ਜਨ੍ਤੁਨੋਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਰਸ੍ਸ ਮਾਨਵਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਜੀਵਸ੍ਸ ਜਾਗੁਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦਗੁਸ੍ਸ ਮਨੁਜਸ੍ਸਾਤਿ – ਪੇਤਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਦਿਟ੍ਠਾਪਿ ਸੁਤਾਪਿ ਤੇ ਜਨਾ, ਯੇਸਂ ਨਾਮਮਿਦਂ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ;
ਨਾਮਂਯੇਵਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ ਪੇਤਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ’’ਤਿ.
੪੪. ਸੋਕਪ੍ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ, ਨ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਗਿਦ੍ਧਾ ਮਮਾਯਿਤੇ;
ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਚਰਿਂਸੁ ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋ.
ਸੋਕਪ੍ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ ਨ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਗਿਦ੍ਧਾ ਮਮਾਯਿਤੇਤਿ. ਸੋਕੋਤਿ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਲਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਬ੍ਯਸਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੋਕੋ ਸੋਚਨਾ ਸੋਚਿਤਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤੋਸੋਕੋ ਅਨ੍ਤੋਪਰਿਸੋਕੋ ਅਨ੍ਤੋਦਾਹੋ ਅਨ੍ਤੋਪਰਿਦਾਹੋ [ਅਨ੍ਤੋਡਾਹੋ ਅਨ੍ਤੋਪਰਿਡਾਹੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਜ੍ਝਾਯਨਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਸੋਕਸਲ੍ਲਂ. ਪਰਿਦੇਵੋਤਿ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ…ਪੇ… ਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਬ੍ਯਸਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਦੇਵੋ ਪਰਿਦੇਵੋ ਆਦੇਵਨਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ ਆਦੇਵਿਤਤ੍ਤਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾਚਾ ਪਲਾਪੋ ਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਨਾ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਿਤਤ੍ਤਂ. ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨਿ – ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਕੁਲਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਲਾਭਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਵਣ੍ਣਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਧਮ੍ਮਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਯਂ ਏਵਰੂਪਂ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਮਚ੍ਛਰਾਯਨਾ ਮਚ੍ਛਰਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵੇਵਿਚ੍ਛਂ ਕਦਰਿਯਂ ਕਟੁਕਞ੍ਚੁਕਤਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਅਪਿ ਚ ਖਨ੍ਧਮਚ੍ਛਰਿਯਮ੍ਪਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਧਾਤੁਮਚ੍ਛਰਿਯਮ੍ਪਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਯਤਨਮਚ੍ਛਰਿਯਮ੍ਪਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਗਾਹੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਗੇਧੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਯੋ ਰਾਗੋ ਸਾਰਾਗੋ…ਪੇ… ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ. ਮਮਤ੍ਤਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮਮਤ੍ਤਾ – ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ …ਪੇ… ਇਦਂ ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਂ. ਮਮਾਯਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਮਮਾਯਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਨ੍ਤੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਤੇਪਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਮਮਾਯਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਪਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ. ਮਮਾਯਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸਙ੍ਕਿਨੋਪਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਨ੍ਤੇਪਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਤੇਪਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ. ਮਮਾਯਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਗੋਪੇਨ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਮਮਾਯਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛਰਾਯਨ੍ਤਿ; ਮਮਾਯਿਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸੋਕਂ ਨ ਜਹਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਦੇਵਂ ਨ ਜਹਨ੍ਤਿ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਨ ਜਹਨ੍ਤਿ, ਗੇਧਂ ਨ ਜਹਨ੍ਤਿ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤਿ ਨ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਨ੍ਤੀਤਿ – ਸੋਕਪ੍ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਗਿਦ੍ਧਾ ਮਮਾਯਿਤੇ.
ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਚਰਿਂਸੁ ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਕਾਰਣਾ ਤਂਹੇਤੁ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਤਂਨਿਦਾਨਾ ਏਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਮਮਤ੍ਤੇਸੂਤਿ – ਤਸ੍ਮਾ. ਮੁਨਯੋਤਿ ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ. ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮੁਨਯੋ ਮੋਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਤੀਣਿ ਮੋਨੇਯ੍ਯਾਨਿ – ਕਾਯਮੋਨੇਯ੍ਯਂ, ਵਚੀਮੋਨੇਯ੍ਯਂ, ਮਨੋਮੋਨੇਯ੍ਯਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਗਜਾਲਮਤਿਚ੍ਚ ਸੋ ਮੁਨਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ – ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਗ੍ਗਹੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਮੁਨਯੋ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾ ਅਚਰਿਂਸੁ ਵਿਹਰਿਂਸੁ ਇਰਿਯਿਂਸੁ ਵਤ੍ਤਿਂਸੁ ਪਾਲਿਂਸੁ ਯਪਿਂਸੁ ਯਾਪਿਂਸੁ. ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਖੇਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਯੋ ਸੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋ ਤਾਣਦਸ੍ਸਿਨੋ ਲੇਣਦਸ੍ਸਿਨੋ ਸਰਣਦਸ੍ਸਿਨੋ ਅਭਯਦਸ੍ਸਿਨੋ ਅਚ੍ਚੁਤਦਸ੍ਸਿਨੋ ਅਮਤਦਸ੍ਸਿਨੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ – ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਚਰਿਂਸੁ ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸੋਕਪ੍ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ, ਨ ਜਹਨ੍ਤਿ ਗਿਦ੍ਧਾ ਮਮਾਯਿਤੇ;
ਤਸ੍ਮਾ ਮੁਨਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਚਰਿਂਸੁ ਖੇਮਦਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿ.
੪੫. ਪਤਿਲੀਨਚਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਭਜਮਾਨਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਮਾਸਨਂ;
ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਮਾਹੁ ਤਸ੍ਸ ਤਂ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਨੇ ਨ ਦਸ੍ਸਯੇ.
ਪਤਿਲੀਨਚਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ. ਪਤਿਲੀਨਚਰਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ [ਸੇਖਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)]. ਅਰਹਾ ਪਤਿਲੀਨੋ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਪਤਿਲੀਨਚਰਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ? ਤੇ ਤਤੋ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਲੀਨੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਕੁਟੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਾ [ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭੇਨ੍ਤਾ (ਸੀ.)] ਸਨ੍ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਗੋਪੇਨ੍ਤਾ ਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ ਯਪੇਨ੍ਤਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਲੀਨੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਕੁਟੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਗੋਪੇਨ੍ਤਾ ਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ ਯਪੇਨ੍ਤਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਸੋਤਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਘਾਨਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਲੀਨੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਕੁਟੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਗੋਪੇਨ੍ਤਾ ਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ ਯਪੇਨ੍ਤਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨ੍ਹਾਰੁਦਦ੍ਦੁਲਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਲੀਯਤਿ ਪਤਿਕੁਟਤਿ ਪਤਿਵਟ੍ਟਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਸਾਰਿਯਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਤਤੋ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਲੀਨੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਕੁਟੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਗੋਪੇਨ੍ਤਾ ਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ ਯਪੇਨ੍ਤਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਸੋਤਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਘਾਨਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਲੀਨੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਕੁਟੇਨ੍ਤਾ ਪਤਿਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਗੋਪੇਨ੍ਤਾ ਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ ਯਪੇਨ੍ਤਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਂਕਾਰਣਾ ਪਤਿਲੀਨਚਰਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ – ਪਤਿਲੀਨਚਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ.
ਭਜਮਾਨਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਮਾਸਨਨ੍ਤਿ ਆਸਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ – ਮਞ੍ਚੋ ਪੀਠਂ ਭਿਸਿ ਤਟ੍ਟਿਕਾ ਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡੋ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰੋ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰੋ ਪਲਾਲਸਨ੍ਥਾਰੋ. ਤਂ ਆਸਨਂ ਅਸਪ੍ਪਾਯਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਰਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਂ, ਅਸਪ੍ਪਾਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸਵਨੇਨ ਰਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਂ, ਅਸਪ੍ਪਾਯਗਨ੍ਧਘਾਯਨੇਨ… ਅਸਪ੍ਪਾਯਰਸਸਾਯਨੇਨ… ਅਸਪ੍ਪਾਯਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਫੁਸਨੇਨ… ਅਸਪ੍ਪਾਯੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਰਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਆਸਨਂ ਭਜਤੋ ਸਮ੍ਭਜਤੋ ਸੇਵਤੋ ਨਿਸੇਵਤੋ ਸਂਸੇਵਤੋ ਪਟਿਸੇਵਤੋਤਿ – ਭਜਮਾਨਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਮਾਸਨਂ.
ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਮਾਹੁ ਤਸ੍ਸ ਤਂ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਨੇ ਨ ਦਸ੍ਸਯੇਤਿ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਯੋਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯੋ – ਗਣਸਾਮਗ੍ਗੀ, ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ, ਅਨਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸਾਮਗ੍ਗੀ. ਕਤਮਾ ਗਣਸਾਮਗ੍ਗੀ? ਬਹੁ ਚੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਗ੍ਗਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾ ਖੀਰੋਦਕੀਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਿਯਚਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਗਣਸਾਮਗ੍ਗੀ. ਕਤਮਾ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਤੇ ਏਕਤੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ; ਨ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਵਾਦੋ ਪਵਿਵਾਦੋ ਅਤ੍ਥਿ – ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ. ਕਤਮਾ ਅਨਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸਾਮਗ੍ਗੀ? ਬਹੁ ਚੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ; ਨ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ [ਤੇਨ (ਸੀ.)] ਊਨਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ – ਅਯਂ ਅਨਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸਾਮਗ੍ਗੀ. ਭਵਨੇਤਿ ਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਨਿਰਯੋ ਭਵਨਂ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਕਾਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਭਵਨਂ, ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਿਕਾਨਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਭਵਨਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ ਭਵਨਂ, ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਲੋਕੋ ਭਵਨਨ੍ਤਿ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਮਾਹੁ ਤਸ੍ਸ ਤਂ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਨੇ ਨ ਦਸ੍ਸਯੇਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਸਾ ਸਾਮਗ੍ਗੀ ਏਤਂ ਛਨ੍ਨਂ ਏਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਏਤਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਏਤਂ ਅਨੁਲੋਮਂ, ਯੋ ਏਵਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਨਿਰਯੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ – ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਮਾਹੁ ਤਸ੍ਸ ਤਂ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਨੇ ਨ ਦਸ੍ਸਯੇ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਪਤਿਲੀਨਚਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਭਜਮਾਨਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਮਾਸਨਂ;
ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਮਾਹੁ ਤਸ੍ਸ ਤਂ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਨੇ ਨ ਦਸ੍ਸਯੇ’’ਤਿ.
੪੬. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮੁਨੀ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਪਿਯਂ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਨੋਪਿ ਅਪ੍ਪਿਯਂ;
ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ, ਪਣ੍ਣੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ.
ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮੁਨੀ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ – ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚੇਵ ਰੂਪਾ ਚ, ਸੋਤਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਾ ਚ, ਘਾਨਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧਾ ਚ, ਜਿਵ੍ਹਾ ਚ ਰਸਾ ਚ, ਕਾਯੋ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਚ, ਮਨੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਚ. ਮੁਨੀਤਿ. ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਗਜਾਲਮਤਿਚ੍ਚ ਸੋ ਮੁਨਿ. ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਨਿਸ੍ਸਯਾ – ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਮੁਨਿ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪਹਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਸੋਤਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਘਾਨਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਜਿਵ੍ਹਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਕਾਯਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਮਨਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਰੂਪੇ… ਸਦ੍ਦੇ… ਗਨ੍ਧੇ… ਰਸੇ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ… ਧਮ੍ਮੇ… ਕੁਲਂ… ਗਣਂ… ਆਵਾਸਂ… ਲਾਭਂ… ਯਸਂ… ਪਸਂਸਂ… ਸੁਖਂ… ਚੀਵਰਂ… ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ… ਸੇਨਾਸਨਂ… ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ… ਕਾਮਧਾਤੁਂ… ਰੂਪਧਾਤੁਂ… ਅਰੂਪਧਾਤੁਂ… ਕਾਮਭਵਂ… ਰੂਪਭਵਂ… ਅਰੂਪਭਵਂ… ਸਞ੍ਞਾਭਵਂ… ਅਸਞ੍ਞਾਭਵਂ … ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਭਵਂ… ਏਕਵੋਕਾਰਭਵਂ… ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵਂ… ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਂ… ਅਤੀਤਂ… ਅਨਾਗਤਂ… ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ… ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਨਲ੍ਲੀਨੋ ਅਨੁਪਗਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਸਿਤੋ ਅਨਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ – ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮੁਨਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ.
ਨ ਪਿਯਂ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਨੋਪਿ ਅਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ. ਪਿਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਿਯਾ – ਸਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਾ. ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਪਿਯਾ? ਇਧ ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਹਿਤਕਾਮਾ ਫਾਸੁਕਾਮਾ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮਾ ਮਾਤਾ ਵਾ ਪਿਤਾ ਵਾ ਭਾਤਾ ਵਾ ਭਗਿਨੀ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਧੀਤਰਾ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਮਚ੍ਚਾ ਵਾ ਞਾਤੀ ਵਾ ਸਾਲੋਹਿਤਾ ਵਾ – ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਪਿਯਾ. ਕਤਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਿਯਾ? ਮਨਾਪਿਕਾ ਰੂਪਾ ਮਨਾਪਿਕਾ ਸਦ੍ਦਾ ਮਨਾਪਿਕਾ ਗਨ੍ਧਾ ਮਨਾਪਿਕਾ ਰਸਾ ਮਨਾਪਿਕਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ – ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਿਯਾ. ਅਪ੍ਪਿਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਅਪ੍ਪਿਯਾ – ਸਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਾ. ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਿਯਾ? ਇਧ ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਾ ਅਹਿਤਕਾਮਾ ਅਫਾਸੁਕਾਮਾ ਅਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਕਾਮਾ – ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਿਯਾ. ਕਤਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਪ੍ਪਿਯਾ? ਅਮਨਾਪਿਕਾ ਰੂਪਾ ਅਮਨਾਪਿਕਾ ਸਦ੍ਦਾ ਅਮਨਾਪਿਕਾ ਗਨ੍ਧਾ ਅਮਨਾਪਿਕਾ ਰਸਾ ਅਮਨਾਪਿਕਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ – ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਪ੍ਪਿਯਾ. ਨ ਪਿਯਂ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਨੋਪਿ ਅਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਤ੍ਤੋ ਪਿਯੋ, ਇਮੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਮਨਾਪਾ’’ਤਿ ਰਾਗਵਸੇਨ ਪਿਯਂ ਨ ਕਰੋਤਿ; ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਿਯੋ, ਇਮੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਮਨਾਪਾ’’ਤਿ ਪਟਿਘਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਨ ਜਨੇਤਿ ਨ ਸਞ੍ਜਨੇਤਿ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ ਨਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਨ ਪਿਯਂ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਨੋਪਿ ਅਪ੍ਪਿਯਂ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ ਪਣ੍ਣੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਰਹਨ੍ਤੇ ਖੀਣਾਸਵੇ. ਪਰਿਦੇਵੋਤਿ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਲਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਬ੍ਯਸਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਦੇਵੋ ਪਰਿਦੇਵੋ ਆਦੇਵਨਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ ਆਦੇਵਿਤਤ੍ਤਂ ਪਰਿਦੇਵਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾਚਾ ਪਲਾਪੋ ਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪੋ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਨਾ ਲਾਲਪ੍ਪਾਯਿਤਤ੍ਤਂ. ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨਿ – ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਕੁਲਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਲਾਭਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਵਣ੍ਣਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਧਮ੍ਮਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਯਂ ਏਵਰੂਪਂ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਮਚ੍ਛਰਾਯਨਾ ਮਚ੍ਛਰਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵੇਵਿਚ੍ਛਂ ਕਦਰਿਯਂ ਕਟੁਕਞ੍ਚੁਕਤਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਅਪਿ ਚ ਖਨ੍ਧਮਚ੍ਛਰਿਯਮ੍ਪਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਧਾਤੁਮਚ੍ਛਰਿਯਮ੍ਪਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਯਤਨਮਚ੍ਛਰਿਯਮ੍ਪਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਗਾਹੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ.
ਪਣ੍ਣੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤੀਤਿ. ਪਣ੍ਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤਂ. ਵਾਰਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਦਕਂ. ਯਥਾ ਵਾਰਿ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤਂ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਅਲਿਤ੍ਤਂ ਅਪਲਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਂ, ਏਵਮੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਰਹਨ੍ਤੇ ਖੀਣਾਸਵੇ ਪਰਿਦੇਵੋ ਮਚ੍ਛਰਿਯਞ੍ਚ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਅਲਿਤ੍ਤਾ ਅਪਲਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਤੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਅਲਿਤ੍ਤੋ ਅਪਲਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ – ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ ਪਣ੍ਣੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮੁਨੀ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਪਿਯਂ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਨੋਪਿ ਅਪ੍ਪਿਯਂ;
ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਦੇਵਮਚ੍ਛਰਂ, ਪਣ੍ਣੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤੀ’’ਤਿ.
੪੭. ਉਦਬਿਨ੍ਦੁ ਯਥਾਪਿ ਪੋਕ੍ਖਰੇ, ਪਦੁਮੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ;
ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਨੋਪਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ [ਦਿਟ੍ਠਸੁਤੇ ਮੁਤੇਸੁ (ਸੀ.), ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਂ ਮੁਤੇਸੁ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਵਾ.
ਉਦਬਿਨ੍ਦੁ ਯਥਾਪਿ ਪੋਕ੍ਖਰੇਤਿ. ਉਦਬਿਨ੍ਦੁ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਦਕਥੇਵੋ. ਪੋਕ੍ਖਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਉਦਬਿਨ੍ਦੁ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤੇ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਅਲਿਤ੍ਤਂ ਅਪਲਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਉਦਬਿਨ੍ਦੁ ਯਥਾਪਿ ਪੋਕ੍ਖਰੇ. ਪਦੁਮੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤੀਤਿ. ਪਦੁਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫਂ. ਵਾਰਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਦਕਂ. ਯਥਾ ਵਾਰਿ ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫਂ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਅਲਿਤ੍ਤਂ ਅਪਲਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਪਦੁਮੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ.
ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਨੋਪਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਓਪਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਂ. ਮੁਨੀਤਿ. ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਗਜਾਲਮਤਿਚ੍ਚ ਸੋ ਮੁਨਿ. ਲੇਪਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਲੇਪਾ – ਤਣ੍ਹਾਲੇਪੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪੋ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਲੇਪੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪੋ. ਮੁਨਿ ਤਣ੍ਹਾਲੇਪਂ ਪਹਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੇ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਸੁਤੇ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਮੁਤੇ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ ਅਲਿਤ੍ਤੋ ਅਪਲਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ – ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਨੋਪਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਉਦਬਿਨ੍ਦੁ ਯਥਾਪਿ ਪੋਕ੍ਖਰੇ, ਪਦੁਮੇ ਵਾਰਿ ਯਥਾ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ;
ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਨੋਪਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾ’’ਤਿ.
੪੮. ਧੋਨੋ ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾ;
ਨਾਞ੍ਞੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਹਿ ਸੋ ਰਜ੍ਜਤਿ ਨੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ.
ਧੋਨੋ ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾਤਿ. ਧੋਨੋਤਿ ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ. ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ? ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਧੁਤਞ੍ਚ ਧੋਤ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਞ੍ਚ, ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ…ਪੇ… ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਧੁਤਞ੍ਚ ਧੋਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਞ੍ਚ, ਰਾਗੋ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ, ਦੋਸੋ… ਮੋਹੋ… ਕੋਧੋ… ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ… ਇਸ੍ਸਾ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ… ਮਾਯਾ… ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ… ਥਮ੍ਭੋ… ਸਾਰਮ੍ਭੋ… ਮਾਨੋ… ਅਤਿਮਾਨੋ… ਮਦੋ… ਪਮਾਦੋ… ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦਰਥਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਤਾਪਾ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ. ਤਂਕਾਰਣਾ ਧੋਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ.
ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਧੁਤੋ ਚ ਧੋਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤੋ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤੋ ਚ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ ਧੁਤਾ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਧੁਤੋ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੋ ਧੁਤੋ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮੋ ਧੁਤੋ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਧੁਤਾ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿ ਧੁਤੋ ਚ… ਸਮ੍ਮਾਞਾਣੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਂ ਧੁਤਞ੍ਚ… ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ.
ਅਥ ਵਾ ਅਰਿਯੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਦਰਥਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ… ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਤਾਪਾ… ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧੁਤਾ ਚ ਧੋਤਾ ਚ ਸਨ੍ਧੋਤਾ ਚ ਨਿਦ੍ਧੋਤਾ ਚ. ਅਰਹਾ ਇਮੇਹਿ ਧੋਨੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪੇਤੋ ਸਮੁਪੇਤੋ ਉਪਗਤੋ ਸਮੁਪਗਤੋ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮੁਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਹਾ ਧੋਨੋ. ਸੋ ਧੁਤਰਾਗੋ ਧੁਤਪਾਪੋ ਧੁਤਕਿਲੇਸੋ ਧੁਤਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ – ਧੋਨੋ.
ਧੋਨੋ ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾਤਿ. ਧੋਨੋ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਾ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ; ਸੁਤਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਤਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਤਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ; ਮੁਤਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ; ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਅਸ੍ਮੀਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਰੂਪੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਅਰੂਪੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਸਞ੍ਞੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਅਸਞ੍ਞੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ, ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਮੇਤਂ. ਮਞ੍ਞਿਤਂ [ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਹਿ (ਸੀ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੋਗੋ, ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਗਣ੍ਡੋ, ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਸਲ੍ਲਂ, ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਉਪਦ੍ਦਵੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਮਞ੍ਞਮਾਨੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ – ਧੋਨੋ ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਮਞ੍ਞਤਿ ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾ.
ਨਾਞ੍ਞੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਧੋਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾਯ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਪਥੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬਲੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਰਿਯਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਾ ਮਗ੍ਗਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੁਤ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ ਨ ਪਿਹੇਤਿ ਨਾਭਿਜਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਨਾਞ੍ਞੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਤਿ.
ਨ ਹਿ ਸੋ ਰਜ੍ਜਤਿ ਨੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤਿ; ਅਰਹਾ ਨੇਵ ਰਜ੍ਜਤਿ ਨੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ. ਵਿਰਤ੍ਤੋ ਸੋ ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾ, ਖਯਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਵੀਤਦੋਸਤ੍ਤਾ, ਖਯਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਵੀਤਮੋਹਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਵੁਟ੍ਠਵਾਸੋ ਚਿਣ੍ਣਚਰਣੋ…ਪੇ… ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਸਂਸਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ – ਨ ਹਿ ਸੋ ਰਜ੍ਜਤਿ ਨੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ.
ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਧੋਨੋ ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤੇਸੁ ਵਾ;
ਨਾਞ੍ਞੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਹਿ ਸੋ ਰਜ੍ਜਤਿ ਨੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.
ਜਰਾਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਛਟ੍ਠੋ.