੮. ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯਪਞ੍ਹੋ

੮. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯੇ ਤੇ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਸ੍ਸਚਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹੋਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਭਨ੍ਤੇ ਹੋਤਿ, ਕਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਸ੍ਸ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕੁਹਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮਾਤੁਘਾਤਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਿਤੁਘਾਤਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘਭੇਦਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਤੇਰਸਨ੍ਨਂ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਯੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਦਹਰਕੋ ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯੇ ਤੇ ਪਨ੍ਨਰਸ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਯੇਵ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਅਥ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਦਹਰਕਸ੍ਸ ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਤਾਵ ਪਞ੍ਹੋ ਭਵਤਿ ‘ਨਨੁ ਨਾਮ ਦਹਰਕਸ੍ਸ ਨ ਰਾਗੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਮਾਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਰਤਿ ਹੋਤਿ, ਨ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਮਿਸ੍ਸਿਤੋ ਕਿਲੇਸੇਹਿ, ਸੋ ਨਾਮ ਦਹਰਕੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਚ ਪਤ੍ਤੋ ਚ ਅਰਹਤਿ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਏਕਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣਂ, ਯੇਨਾਹਂ ਕਾਰਣੇਨ ਭਣਾਮਿ ‘ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਰਜਨੀਯੇ ਰਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਦੁਸ੍ਸਨੀਯੇ ਦੁਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਮੋਹਨੀਯੇ ਮੁਯ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਮਦਨੀਯੇ ਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਰਤਿਞ੍ਚ ਅਰਤਿਞ੍ਚ ਵਿਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਯ੍ਯ, ਭਵੇਯ੍ਯ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ, ਅਪਿ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਥੋਕਂ ਮਨ੍ਦਂ ਅਵਿਭੂਤਂ, ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਗਰੁਕਾ ਭਾਰਿਕਾ ਵਿਪੁਲਾ ਮਹਤੀ. ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਨ ਦੁਬ੍ਬਲੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨ ਮਨ੍ਦੇਨ ਅਵਿਭੂਤੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਗਰੁਕਂ ਭਾਰਿਕਂ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਤਿਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਗਰੁਕੋ ਭਾਰਿਕੋ ਵਿਪੁਲੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਕਤਿਕੇਨ ਥਾਮਬਲਵੀਰਿਯੇਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾਨਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ, ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਥੋਕਂ ਮਨ੍ਦਂ ਅਵਿਭੂਤਂ, ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਗਰੁਕਾ ਭਾਰਿਕਾ ਵਿਪੁਲਾ ਮਹਤੀ. ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਤੇਨ ਦੁਬ੍ਬਲੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਤ੍ਤੇਨ ਮਨ੍ਦੇਨ ਅਵਿਭੂਤੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਗਰੁਕਂ ਭਾਰਿਕਂ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਤਿਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਦੀਘਾ ਆਯਤਾ ਪੁਥੁਲਾ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਵਿਸਾਲਾ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾ ਵਿਪੁਲਾ ਮਹਨ੍ਤਾ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁਕੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁਸ੍ਸ, ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਥੋਕਂ ਮਨ੍ਦਂ ਅਵਿਭੂਤਂ, ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਦੀਘਾ ਆਯਤਾ ਪੁਥੁਲਾ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਵਿਸਾਲਾ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾ ਵਿਪੁਲਾ ਮਹਨ੍ਤਾ. ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਤੇਨ ਦੁਬ੍ਬਲੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨ ਮਨ੍ਦੇਨ ਅਵਿਭੂਤੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਮਹਤਿਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਬਲਦੁਬ੍ਬਲਪਰਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਥੋਕਮਨ੍ਦਗ੍ਗਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਵਤਕੇਨ ਮਨ੍ਦੇਨ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਸਕ੍ਕਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਆਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ, ਲੋਕਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਥੋਕਂ ਮਨ੍ਦਂ ਅਵਿਭੂਤਂ, ਮਹਤਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਪਿਹਿਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਞਾਣਾਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸਯਿਤੁਂ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਤੁਰੋ ਕਿਸੋ ਅਣੁਪਰਿਮਿਤਕਾਯੋ ਸਾਲਕਕਿਮਿ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਂ ਤਿਧਾ ਪਭਿਨ੍ਨਂ ਨਵਾਯਤਂ ਤਿਵਿਤ੍ਥਤਂ ਦਸਪਰਿਣਾਹਂ ਅਟ੍ਠਰਤਨਿਕਂ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੁਪਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਿਲਿਤੁਂ ਪਰਿਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਲਕਕਿਮਿ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਂ ਗਿਲਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਲਕਕਿਮਿਸ੍ਸ, ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਥੋਕਂ ਮਨ੍ਦਂ ਅਵਿਭੂਤਂ, ਮਹਤੀ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ. ਸੋ ਤੇਨ ਦੁਬ੍ਬਲੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨ ਮਨ੍ਦੇਨ ਅਵਿਭੂਤੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਮਹਤਿਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਊਨਕਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.

ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯਪਞ੍ਹੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.