੪. ਪਟਿਪਦਾਦੋਸਪਞ੍ਹੋ

੪. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਨੇਤਾਦਿਸੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਆਰਮ੍ਭੋ ਅਹੋਸਿ ਨਿਕ੍ਕਮੋ ਕਿਲੇਸਯੁਦ੍ਧਂ ਮਚ੍ਚੁਸੇਨਂ ਵਿਧਮਨਂ ਆਹਾਰਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾ, ਏਵਰੂਪੇ ਪਰਕ੍ਕਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਵੋਚ ‘ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਇਮਾਯ ਕਟੁਕਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ ਅਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ, ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਅਞ੍ਞੋ ਮਗ੍ਗੋ ਬੋਧਾਯਾ’ਤਿ, ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪੁਨ ਤਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਾਵਕੇ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ.

‘‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਖਮਥ, ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;

ਧੁਨਾਥ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ, ਨਲ਼ਾਗਾਰਂਵ ਕੁਞ੍ਜਰੋ’ਤਿ [ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੫].

‘‘ਕੇਨ ਨ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਯਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨੋ ਵਿਰਤ੍ਤਰੂਪੋ, ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਕੇ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਤਦਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਤਰਹਿਪਿ ਸਾ ਯੇਵ ਪਟਿਪਦਾ, ਤਂ ਯੇਵ ਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਪਿ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਤਿਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਆਹਾਰਂ ਉਪਰੁਨ੍ਧਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਹਾਰੂਪਰੋਧੇਨ ਚਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯੇਨ ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ, ਸੋ ਮਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਂ ਸੇਵਨ੍ਤੋ ਤਾਯੇਵ ਪਟਿਪਦਾਯ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਯੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਟਿਪਦਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾਯ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਹਾਰੋ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ, ਆਹਾਰੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾ ਯੇਵ ਪਟਿਪਦਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾਯ, ਨੇਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੋਸੋ ਆਰਮ੍ਭਸ੍ਸ, ਨ ਨਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ, ਨ ਕਿਲੇਸਯੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਪਾਪੁਣਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ, ਅਥ ਖੋ ਆਹਾਰੂਪਰੋਧਸ੍ਸੇਵੇਸੋ ਦੋਸੋ, ਸਦਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਯੇਵੇਸਾ ਪਟਿਪਦਾ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਅਤਿਵੇਗੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤੇਨ ਸੋ ਪਕ੍ਖਹਤੋ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਵਾ ਅਸਞ੍ਚਰੋ ਪਥਵਿਤਲੇ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੇਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਕ੍ਖਹਤੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ; ਸਦਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਪਥਵੀ, ਕੁਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦੋਸੋ? ਵਾਯਾਮਸ੍ਸੇਵੇਸੋ ਦੋਸੋ, ਯੇਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਕ੍ਖਹਤੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨੇਸੋ ਦੋਸੋ ਆਰਮ੍ਭਸ੍ਸ, ਨ ਨਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ, ਨ ਕਿਲੇਸਯੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਪਾਪੁਣਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ, ਅਥ ਖੋ ਆਹਾਰੂਪਰੋਧਸ੍ਸੇਵੇਸੋ ਦੋਸੋ ਸਦਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਯੇਵੇਸਾ ਪਟਿਪਦਾ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਸਾਟਕਂ ਨਿਵਾਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਸੋ ਤਂ ਧੋਵਾਪੇਯ੍ਯ, ਨੇਸੋ ਦੋਸੋ ਉਦਕਸ੍ਸ, ਸਦਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸੇਵੇਸੋ ਦੋਸੋ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨੇਸੋ ਦੋਸੋ ਆਰਮ੍ਭਸ੍ਸ, ਨ ਨਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ, ਨ ਕਿਲੇਸਯੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਪਾਪੁਣਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ, ਅਥ ਖੋ ਆਹਾਰੂਪਰੋਧਸ੍ਸੇਵੇਸੋ ਦੋਸੋ, ਸਦਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਯੇਵੇਸਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾਗਤੋ ਤਾਯੇਵ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਾਵਕੇ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਦਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਸਾ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.

ਪਟਿਪਦਾਦੋਸਪਞ੍ਹੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.