੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਵਿਤਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੮. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਤਥਾਗਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਬਹੁਲਂ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ – ਖੇਮੋ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਪਵਿਵੇਕੋ ਚ [ਵਿਵੇਕੋ ਚ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਾਰਾਮੋ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਾਰਾਮੋ (ਕ.), ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਾਰਾਮੋ (?)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਰਤੋ. ਤਮੇਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਾਰਾਮਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਰਤਂ ਏਸੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਬਹੁਲਂ ਸਮੁਦਾਚਰਤਿ – ‘ਇਮਾਯਾਹਂ ਇਰਿਯਾਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ’ਤਿ.

‘‘ਪਵਿਵੇਕਾਰਾਮੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਪਵਿਵੇਕਰਤੋ. ਤਮੇਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਪਵਿਵੇਕਾਰਾਮਂ ਪਵਿਵੇਕਰਤਂ ਏਸੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਬਹੁਲਂ ਸਮੁਦਾਚਰਤਿ – ‘ਯਂ ਅਕੁਸਲਂ ਤਂ ਪਹੀਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਾਰਾਮਾ ਵਿਹਰਥ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਰਤਾ. ਤੇਸਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਾਰਾਮਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਰਤਾਨਂ ਏਸੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਬਹੁਲਂ ਸਮੁਦਾਚਰਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਇਮਾਯ ਮਯਂ ਇਰਿਯਾਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ’ਤਿ.

‘‘ਪਵਿਵੇਕਾਰਾਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥ ਪਵਿਵੇਕਰਤਾ. ਤੇਸਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਵਿਵੇਕਾਰਾਮਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਪਵਿਵੇਕਰਤਾਨਂ ਏਸੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਬਹੁਲਂ ਸਮੁਦਾਚਰਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਕਿਂ ਅਕੁਸਲਂ, ਕਿਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਂ, ਕਿਂ ਪਜਹਾਮਾ’’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਤਥਾਗਤਂ ਬੁਦ੍ਧਮਸਯ੍ਹਸਾਹਿਨਂ, ਦੁਵੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ ਨਂ;

ਖੇਮੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਠਮੋ ਉਦੀਰਿਤੋ, ਤਤੋ ਵਿਵੇਕੋ ਦੁਤਿਯੋ ਪਕਾਸਿਤੋ.

‘‘ਤਮੋਨੁਦਂ ਪਾਰਗਤਂ ਮਹੇਸਿਂ, ਤਂ ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਂ ਵਸਿਮਂ ਅਨਾਸਵਂ;

ਵਿਸਨ੍ਤਰਂ [ਵੇਸਨ੍ਤਰਂ (ਸੀ. ਕ.), ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਰਂ (ਪੀ.)] ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵੇ ਮੁਨਿਂ ਅਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਾਰਿਂ;

ਮਾਰਞ੍ਜਹਂ [ਮਾਰਜਹਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਮਾਨਜਹਂ (ਸੀ. ਕ.), ਮਾਨਂ ਜਹਂ (ਪੀ.)] ਬ੍ਰੂਮਿ ਜਰਾਯ ਪਾਰਗੁਂ.

‘‘ਸੇਲੇ ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਤਮੁਦ੍ਧਨਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਯਥਾਪਿ ਪਸ੍ਸੇ ਜਨਤਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ;

ਤਥੂਪਮਂ ਧਮ੍ਮਮਯਂ ਸੁਮੇਧੋ, ਪਾਸਾਦਮਾਰੁਯ੍ਹ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ;

ਸੋਕਾਵਤਿਣ੍ਣਂ ਜਨਤਮਪੇਤਸੋਕੋ, ਅਵੇਕ੍ਖਤਿ ਜਾਤਿਜਰਾਭਿਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਦੇਸਨਾਸੁਤ੍ਤਂ

੩੯. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਕਤਮਾ ਦ੍ਵੇ? ‘ਪਾਪਂ ਪਾਪਕਤੋ ਪਸ੍ਸਥਾ’ਤਿ – ਅਯਂ ਪਠਮਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ; ‘ਪਾਪਂ ਪਾਪਕਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਥ ਵਿਰਜ੍ਜਥ ਵਿਮੁਚ੍ਚਥਾ’ਤਿ – ਅਯਂ ਦੁਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋ;

ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਪਸ੍ਸ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਪਕਾਸਿਤਾ.

‘‘ਪਾਪਕਂ ਪਸ੍ਸਥ ਚੇਤਂ [ਚੇਕਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਛੇਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਤਤ੍ਥ ਚਾਪਿ ਵਿਰਜ੍ਜਥ;

ਤਤੋ ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਸੇ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਵਿਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਂ

੪੦. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਵਦੇਵ ਅਹਿਰਿਕਂ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ; ਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਵਦੇਵ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਯਾ ਕਾਚਿਮਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚ;

ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਿਕਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਇਚ੍ਛਾਲੋਭਸਮੁਸ੍ਸਯਾ.

‘‘ਯਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ, ਅਹਿਰੀਕੋ ਅਨਾਦਰੋ;

ਤਤੋ ਪਾਪਂ ਪਸਵਤਿ, ਅਪਾਯਂ ਤੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦਞ੍ਚ ਲੋਭਞ੍ਚ, ਅਵਿਜ੍ਜਞ੍ਚ ਵਿਰਾਜਯਂ;

ਵਿਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਾਦਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋ ਜਹੇ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਹੀਨਸੁਤ੍ਤਂ

੪੧. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਪਰਿਹੀਨਾ ਯੇ ਅਰਿਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਤੇ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਸਵਿਘਾਤਂ ਸਉਪਾਯਾਸਂ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਂ; ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ. ਤੇ [ਤੇ ਚ ਖੋ (?)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਹੀਨਾ ਯੇ ਅਰਿਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਪਰਿਹੀਨਾ. ਤੇ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਅਵਿਘਾਤਂ ਅਨੁਪਾਯਾਸਂ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹਂ; ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਹਾਨੇਨ, ਪਸ੍ਸ ਲੋਕਂ ਸਦੇਵਕਂ;

ਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਮਿਂ, ਇਦਂ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਸੇਟ੍ਠਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਯਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਗਾਮਿਨੀ;

ਯਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਜਾਤਿਭਵਪਰਿਕ੍ਖਯਂ.

‘‘ਤੇਸਂ ਦੇਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਤੀਮਤਂ;

ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾਨਂ [ਹਾਸੁਪਞ੍ਞਾਨਂ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)], ਸਰੀਰਨ੍ਤਿਮਧਾਰਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਸੁਕ੍ਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੪੨. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਕ੍ਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਲੋਕਂ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਹਿਰੀ [ਹਿਰਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਚ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ. ਇਮੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਸੁਕ੍ਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਲੋਕਂ ਨ ਪਾਲੇਯ੍ਯੁਂ, ਨਯਿਧ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ ਮਾਤਾਤਿ ਵਾ ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਤਿ ਵਾ ਮਾਤੁਲਾਨੀਤਿ ਵਾ ਆਚਰਿਯਭਰਿਯਾਤਿ ਵਾ ਗਰੂਨਂ ਦਾਰਾਤਿ ਵਾ. ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਲੋਕੋ ਅਗਮਿਸ੍ਸ ਯਥਾ ਅਜੇਲ਼ਕਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸੂਕਰਾ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾ [ਸੋਣਸਿਗਾਲਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਸੁਕ੍ਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਲੋਕਂ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਮਾਤਾਤਿ ਵਾ ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਤਿ ਵਾ ਮਾਤੁਲਾਨੀਤਿ ਵਾ ਆਚਰਿਯਭਰਿਯਾਤਿ ਵਾ ਗਰੂਨਂ ਦਾਰਾਤਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਯੇਸਂ ਚੇ ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ, ਸਬ੍ਬਦਾ ਚ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਵੋਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਸੁਕ੍ਕਮੂਲਾ ਤੇ, ਜਾਤਿਮਰਣਗਾਮਿਨੋ.

‘‘ਯੇਸਞ੍ਚ ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ, ਸਦਾ ਸਮ੍ਮਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ;

ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਤੇ, ਸਨ੍ਤੋ ਖੀਣਪੁਨਬ੍ਭਵਾ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਅਜਾਤਸੁਤ੍ਤਂ

੪੩. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਤਂ ਅਭੂਤਂ ਅਕਤਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ. ਨੋ ਚੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਅਜਾਤਂ ਅਭੂਤਂ ਅਕਤਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ, ਨਯਿਧ ਜਾਤਸ੍ਸ ਭੂਤਸ੍ਸ ਕਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਜਾਤਂ ਅਭੂਤਂ ਅਕਤਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤਸ੍ਸ ਭੂਤਸ੍ਸ ਕਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਜਾਤਂ ਭੂਤਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਕਤਂ ਸਙ੍ਖਤਮਦ੍ਧੁਵਂ;

ਜਰਾਮਰਣਸਙ੍ਘਾਟਂ, ਰੋਗਨੀਲ਼ਂ [ਰੋਗਨਿਡ੍ਢਂ (ਸੀ.)] ਪਭਙ੍ਗੁਰਂ [ਪਭਙ੍ਗੁਨਂ (ਕ. ਸੀ. ਕ.), ਪਭਙ੍ਗੁਣਂ (ਸ੍ਯਾ.)].

‘‘ਆਹਾਰਨੇਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭਵਂ, ਨਾਲਂ ਤਦਭਿਨਨ੍ਦਿਤੁਂ;

ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਂ ਧੁਵਂ.

‘‘ਅਜਾਤਂ ਅਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਸੋਕਂ ਵਿਰਜਂ ਪਦਂ;

ਨਿਰੋਧੋ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮੋ ਸੁਖੋ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੪੪. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਦ੍ਵੇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯੋ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ, ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਯੇਸਂ ਅਵਿਘਾਤਤ੍ਤਾ [ਅਵਿਗਤਤ੍ਤਾ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)] ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਯੋ ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ, ਦੋਸਕ੍ਖਯੋ, ਮੋਹਕ੍ਖਯੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤਾਨਿ ਸੀਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ [ਸੀਤੀਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (?)]. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯੋ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਦੁਵੇ ਇਮਾ ਚਕ੍ਖੁਮਤਾ ਪਕਾਸਿਤਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਤਾਦਿਨਾ;

ਏਕਾ ਹਿ ਧਾਤੁ ਇਧ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ, ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਯਾ;

ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾ ਪਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ, ਯਮ੍ਹਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਭਵਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸੋ.

‘‘ਯੇ ਏਤਦਞ੍ਞਾਯ ਪਦਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਯਾ;

ਤੇ ਧਮ੍ਮਸਾਰਾਧਿਗਮਾ ਖਯੇ ਰਤਾ, ਪਹਂਸੁ ਤੇ ਸਬ੍ਬਭਵਾਨਿ ਤਾਦਿਨੋ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੪੫. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਾ [ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਾ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਰਤਾ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ, ਅਨਿਰਾਕਤਜ੍ਝਾਨਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਬ੍ਰੂਹੇਤਾ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨਂ. ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਤਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਰਤਾਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਿਰਾਕਤਮਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨਂ ਬ੍ਰੂਹੇਤਾਨਂ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਫਲਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਾ, ਸਤਿ ਵਾ ਉਪਾਦਿਸੇਸੇ ਅਨਾਗਾਮਿਤਾ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਯੇ ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨਿਪਕਾ, ਸਤਿਮਨ੍ਤੋ ਚ [ਸਤਿਮਨ੍ਤੋਵ (ਸੀ. ਕ.)] ਝਾਯਿਨੋ;

ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦਰਤਾ ਸਨ੍ਤਾ, ਪਮਾਦੇ ਭਯਦਸ੍ਸਿਨੋ;

ਅਭਬ੍ਬਾ ਪਰਿਹਾਨਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਸਿਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਸੁਤ੍ਤਂ

੪੬. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥ ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਾਰਾ ਸਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ. ਸਿਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਤਂ ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਾਰਾਨਂ ਸਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਫਲਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਾ, ਸਤਿ ਵਾ ਉਪਾਦਿਸੇਸੇ ਅਨਾਗਾਮਿਤਾ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਿਕ੍ਖਂ [ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੇਖਂ (ਸੀ.), ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੇਕ੍ਖਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਪਹਾਨਧਮ੍ਮਂ, ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਂ ਜਾਤਿਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸਿਂ;

ਤਂ ਵੇ ਮੁਨਿਂ ਅਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਾਰਿਂ, ਮਾਰਞ੍ਜਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਜਰਾਯ ਪਾਰਗੁਂ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਸਦਾ ਝਾਨਰਤਾ ਸਮਾਹਿਤਾ, ਆਤਾਪਿਨੋ ਜਾਤਿਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸਿਨੋ;

ਮਾਰਂ ਸਸੇਨਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖਵੋ, ਭਵਥ ਜਾਤਿਮਰਣਸ੍ਸ ਪਾਰਗਾ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਜਾਗਰਿਯਸੁਤ੍ਤਂ

੪੭. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਜਾਗਰੋ ਚਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਮਾਹਿਤੋ ਪਮੁਦਿਤੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਵਿਪਸ੍ਸੀ ਚ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਜਾਗਰਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਸਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸ ਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸ ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਵਿਪਸ੍ਸਿਨੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਫਲਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਾ, ਸਤਿ ਵਾ ਉਪਾਦਿਸੇਸੇ ਅਨਾਗਾਮਿਤਾ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਜਾਗਰਨ੍ਤਾ ਸੁਣਾਥੇਤਂ, ਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਪਬੁਜ੍ਝਥ;

ਸੁਤ੍ਤਾ ਜਾਗਰਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਗਰਤੋ ਭਯਂ.

‘‘ਯੋ ਜਾਗਰੋ ਚ ਸਤਿਮਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਸਮਾਹਿਤੋ ਮੁਦਿਤੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਚ;

ਕਾਲੇਨ ਸੋ ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਵੀਮਂਸਮਾਨੋ, ਏਕੋਦਿਭੂਤੋ ਵਿਹਨੇ ਤਮਂ ਸੋ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਵੇ ਜਾਗਰਿਯਂ ਭਜੇਥ, ਆਤਾਪੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਕੋ ਝਾਨਲਾਭੀ;

ਸਂਯੋਜਨਂ ਜਾਤਿਜਰਾਯ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਇਧੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮਨੁਤ੍ਤਰਂ ਫੁਸੇ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਦਸਮਂ.

੧੧. ਆਪਾਯਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੪੮. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਪਾਯਿਕਾ ਨੇਰਯਿਕਾ ਇਦਮਪ੍ਪਹਾਯ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਯੋ ਚ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਪਟਿਞ੍ਞੋ, ਯੋ ਚ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਅਮੂਲਕੇਨ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਆਪਾਯਿਕਾ ਨੇਰਯਿਕਾ ਇਦਮਪ੍ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਅਭੂਤਵਾਦੀ ਨਿਰਯਂ ਉਪੇਤਿ, ਯੋ ਵਾਪਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਕਰੋਮਿ ਚਾਹ;

ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਪੇਚ੍ਚ ਸਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨਿਹੀਨਕਮ੍ਮਾ ਮਨੁਜਾ ਪਰਤ੍ਥ.

‘‘ਕਾਸਾਵਕਣ੍ਠਾ ਬਹਵੋ, ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਅਸਞ੍ਞਤਾ;

ਪਾਪਾ ਪਾਪੇਹਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ, ਨਿਰਯਂ ਤੇ ਉਪਪਜ੍ਜਰੇ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯੋ ਅਯੋਗੁਲ਼ੋ ਭੁਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਿਸਿਖੂਪਮੋ;

ਯਞ੍ਚੇ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ, ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਮਸਞ੍ਞਤੋ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ.

੧੨. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸੁਤ੍ਤਂ

੪੯. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ; ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ? ਭਵਾਰਾਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਵਰਤਾ ਭਵਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾ ਤੇਸਂ ਭਵਨਿਰੋਧਾਯ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨ ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ? ਭਵੇਨੇਵ ਖੋ ਪਨੇਕੇ ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾ ਹਰਾਯਮਾਨਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਵਿਭਵਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ – ਯਤੋ ਕਿਰ, ਭੋ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ [ਸਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਕ.)] ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ; ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਏਤਂ ਯਾਥਾਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ; ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਯੇ [ਯੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਂ;

ਯਥਾਭੂਤੇ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ.

‘‘ਸ ਵੇ [ਸਚੇ (ਕ. ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਭੂਤਪਰਿਞ੍ਞੋ, ਸੋ ਵੀਤਤਣ੍ਹੋ ਭਵਾਭਵੇ;

ਭੂਤਸ੍ਸ ਵਿਭਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.

ਦੁਤਿਯੋ ਵਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਦ੍ਵੇ ਤਪਨੀਯਾ, ਸੀਲੇਨ ਅਪਰੇ ਦੁਵੇ;

ਅਨੋਤ੍ਤਾਪੀ ਕੁਹਨਾ ਦ੍ਵੇ ਚ, ਸਂਵੇਜਨੀਯੇਨ ਤੇ ਦਸ.

ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਦੇਸਨਾ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਪਞ੍ਞਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਞ੍ਚਮਂ;

ਅਜਾਤਂ ਧਾਤੁਸਲ੍ਲਾਨਂ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਜਾਗਰਿਯੇਨ ਚ;

ਅਪਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚੇਵ [ਯੇਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)], ਬਾਵੀਸਤਿ ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ.

ਦੁਕਨਿਪਾਤੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.