੧. ਦੁਕ੍ਖਵਿਹਾਰਸੁਤ੍ਤਂ

੨੮. (ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਕ੍ਕਟਿ) [( ) ਸ੍ਯਾਮਪੋਤ੍ਥਕੇ ਨਤ੍ਥਿ] ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਮਰਹਤਾਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ –

‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ ਸਵਿਘਾਤਂ ਸਉਪਾਯਾਸਂ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਂ; ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ? ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਅਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਾਯ [ਅਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ (ਅਟ੍ਠ.)] ਚ, ਭੋਜਨੇ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ [ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ (ਅਟ੍ਠ.)] ਚ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ ਸਵਿਧਾਤਂ ਸਉਪਾਯਾਸਂ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਂ; ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਸੋਤਞ੍ਚ ਘਾਨਞ੍ਚ, ਜਿਵ੍ਹਾ ਕਾਯੋ ਤਥਾ ਮਨੋ;

ਏਤਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ, ਅਗੁਤ੍ਤਾਨਿਧ [ਅਗੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ.

‘‘ਭੋਜਨਮ੍ਹਿ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਅਸਂਵੁਤੋ;

ਕਾਯਦੁਕ੍ਖਂ ਚੇਤੋਦੁਕ੍ਖਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਸੋ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਡਯ੍ਹਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ, ਡਯ੍ਹਮਾਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਦਿਵਾ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ ਤਾਦਿਸੋ’’ਤਿ.

ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਇਤਿ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.