੫. ਜਨਵਸਭਸੁਤ੍ਤਂ
ਨਾਤਿਕਿਯਾਦਿਬ੍ਯਾਕਰਣਂ
੨੭੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਨਾਤਿਕੇ [ਨਾਦਿਕੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਕਾਸਿਕੋਸਲੇਸੁ ਵਜ੍ਜਿਮਲ੍ਲੇਸੁ ਚੇਤਿਵਂਸੇਸੁ [ਚੇਤਿਯਵਂਸੇਸੁ (ਕ.)] ਕੁਰੁਪਞ੍ਚਾਲੇਸੁ ਮਜ੍ਝਸੂਰਸੇਨੇਸੁ [ਮਚ੍ਛਸੁਰਸੇਨੇਸੁ (ਸ੍ਯਾ.), ਮਚ੍ਛਸੂਰਸੇਨੇਸੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] – ‘‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ [ਉਪਪਨ੍ਨੋਤਿ (ਕ.)]. ਪਰੋਪਞ੍ਞਾਸ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਸਾਧਿਕਾ ਨਵੁਤਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਸਕਿਦੇਵ [ਸਕਿਂਦੇਵ (ਕ.)] ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਾਤਿਰੇਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾ’’ਤਿ.
੨੭੪. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ – ‘‘ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਕਾਸਿਕੋਸਲੇਸੁ ਵਜ੍ਜਿਮਲ੍ਲੇਸੁ ਚੇਤਿਵਂਸੇਸੁ ਕੁਰੁਪਞ੍ਚਾਲੇਸੁ ਮਜ੍ਝਸੂਰਸੇਨੇਸੁ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ. ਪਰੋਪਞ੍ਞਾਸ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਸਾਧਿਕਾ ਨਵੁਤਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਾਤਿਰੇਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾ’ਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਅਹੇਸੁਂ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਞ੍ਹਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ [ਪਞ੍ਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਸੁਤ੍ਵਾ.
੨੭੫. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ – ‘‘ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਕਾਸਿਕੋਸਲੇਸੁ ਵਜ੍ਜਿਮਲ੍ਲੇਸੁ ਚੇਤਿਵਂਸੇਸੁ ਕੁਰੁਪਞ੍ਚਾਲੇਸੁ ਮਜ੍ਝਸੂਰਸੇਨੇਸੁ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ. ਪਰੋਪਞ੍ਞਾਸ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਸਾਧਿਕਾ ਨਵੁਤਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਾਤਿਰੇਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾ’ਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਅਹੇਸੁਂ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਞ੍ਹਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਆਨਨ੍ਦਪਰਿਕਥਾ
੨੭੬. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਪਨਾਪਿ ਅਹੇਸੁਂ ਮਾਗਧਕਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਬਹੂ ਚੇਵ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ. ਸੁਞ੍ਞਾ ਮਞ੍ਞੇ ਅਙ੍ਗਮਗਧਾ ਅਙ੍ਗਮਾਗਧਕੇਹਿ [ਅਙ੍ਗਮਾਗਧਿਕੇਹਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਰਿਚਾਰਕੇਹਿ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇਹਿ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇਹਿ. ਤੇ ਖੋ ਪਨਾਪਿ [ਤੇਨ ਖੋ ਪਨਾਪਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਹੇਸੁਂ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਸਙ੍ਘੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ. ਤੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ; ਤੇਸਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਸਾਧੁ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਬਹੁਜਨੋ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸੁਗਤਿਂ. ਅਯਂ ਖੋ ਪਨਾਪਿ ਅਹੋਸਿ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਨਂ ਨੇਗਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਜਾਨਪਦਾਨਞ੍ਚ. ਅਪਿਸ੍ਸੁਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨਰੂਪਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ‘ਏਵਂ ਨੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਸੁਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ, ਏਵਂ ਮਯਂ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਞ੍ਞੋ ਵਿਜਿਤੇ ਫਾਸੁ [ਫਾਸੁਕਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਹਰਿਮ੍ਹਾ’ਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਪਿ ਅਹੋਸਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਅਪਿਸ੍ਸੁਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਯਾਵ ਮਰਣਕਾਲਾਪਿ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨਰੂਪੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ’ਤਿ. ਸੋ ਅਬ੍ਭਤੀਤੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ. ਤਸ੍ਸਪਿਸ੍ਸ ਸਾਧੁ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਬਹੁਜਨੋ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸੁਗਤਿਂ. ਭਗਵਤੋ ਖੋ ਪਨ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਮਗਧੇਸੁ. ਯਤ੍ਥ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਮਗਧੇਸੁ, ਕਥਂ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ. ਭਗਵਾ ਚੇ ਖੋ ਪਨ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ, ਦੀਨਮਨਾ [ਨਿਨ੍ਨਮਨਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਦੀਨਮਾਨਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਤੇਨਸ੍ਸੁ ਮਾਗਧਕਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ; ਯੇਨ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸੁ ਦੀਨਮਨਾ ਮਾਗਧਕਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਕਥਂ ਤੇ ਭਗਵਾ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?
੨੭੭. ਇਦਮਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਏਕੋ ਰਹੋ ਅਨੁਵਿਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ – ‘ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਕਾਸਿਕੋਸਲੇਸੁ ਵਜ੍ਜਿਮਲ੍ਲੇਸੁ ਚੇਤਿਵਂਸੇਸੁ ਕੁਰੁਪਞ੍ਚਾਲੇਸੁ ਮਜ੍ਝਸੂਰਸੇਨੇਸੁ – ‘‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ. ਪਰੋਪਞ੍ਞਾਸ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਸਾਧਿਕਾ ਨਵੁਤਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਾਤਿਰੇਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਨਾਤਿਕਿਯਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਅਹੇਸੁਂ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਞ੍ਹਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ ਪਨਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੇਸੁਂ ਮਾਗਧਕਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਬਹੂ ਚੇਵ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ. ਸੁਞ੍ਞਾ ਮਞ੍ਞੇ ਅਙ੍ਗਮਗਧਾ ਅਙ੍ਗਮਾਗਧਕੇਹਿ ਪਰਿਚਾਰਕੇਹਿ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇਹਿ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇਹਿ. ਤੇ ਖੋ ਪਨਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੇਸੁਂ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਸਙ੍ਘੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ, ਤੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ. ਤੇਸਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਸਾਧੁ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਬਹੁਜਨੋ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸੁਗਤਿਂ. ਅਯਂ ਖੋ ਪਨਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੋਸਿ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਨਂ ਨੇਗਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਜਾਨਪਦਾਨਞ੍ਚ. ਅਪਿਸ੍ਸੁਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨਰੂਪਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ‘ਏਵਂ ਨੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਸੁਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ. ਏਵਂ ਮਯਂ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਞ੍ਞੋ ਵਿਜਿਤੇ ਫਾਸੁ ਵਿਹਰਿਮ੍ਹਾ’ਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੋਸਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਅਪਿਸ੍ਸੁਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਯਾਵ ਮਰਣਕਾਲਾਪਿ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨਰੂਪੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ’ਤਿ. ਸੋ ਅਬ੍ਭਤੀਤੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ; ਤਸ੍ਸਪਿਸ੍ਸ ਸਾਧੁ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਬਹੁਜਨੋ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸੁਗਤਿਂ. ਭਗਵਤੋ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਮਗਧੇਸੁ. ਯਤ੍ਥ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਮਗਧੇਸੁ, ਕਥਂ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ? ਭਗਵਾ ਚੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤੇ ਕਾਲਙ੍ਕਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ ਦੀਨਮਨਾ ਤੇਨਸ੍ਸੁ ਮਾਗਧਕਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ; ਯੇਨ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸੁ ਦੀਨਮਨਾ ਮਾਗਧਕਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਕਥਂ ਤੇ ਭਗਵਾ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਇਦਮਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਰਿਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
੨੭੮. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦੇ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਨਾਤਿਕਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਨਾਤਿਕੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ [ਅਟ੍ਠਿਕਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਮਨਸਿਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸਾ [ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ (ਪੀ.)] ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ – ‘‘ਗਤਿਂ ਨੇਸਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ, ਯਂਗਤਿਕਾ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਂਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ‘‘ਯਂਗਤਿਕਾ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਂਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ.
੨੭੯. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਉਪਸਨ੍ਤਪਦਿਸ੍ਸੋ [ਉਪਸਨ੍ਤਪਤਿਸੋ (ਕ.)] ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਭਾਤਿਰਿਵ ਭਗਵਤੋ ਮੁਖਵਣ੍ਣੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ. ਸਨ੍ਤੇਨ ਨੂਨਜ੍ਜ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਦੇਵ ਖੋ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਰਿਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਤਦੇਵਾਹਂ ਨਾਤਿਕੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਂ – ‘ਗਤਿਂ ਨੇਸਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ, ਯਂਗਤਿਕਾ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਂਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਾ’ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ‘ਯਂਗਤਿਕਾ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਂਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਾ’’’ਤਿ.
ਜਨਵਸਭਯਕ੍ਖੋ
੨੮੦. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਯਕ੍ਖੋ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ – ‘ਜਨਵਸਭੋ ਅਹਂ ਭਗਵਾ; ਜਨਵਸਭੋ ਅਹਂ ਸੁਗਤਾ’ਤਿ. ਅਭਿਜਾਨਾਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਸੁਤਂ [ਸੁਤ੍ਵਾ (ਪੀ.)] ਯਦਿਦਂ ਜਨਵਸਭੋ’’ਤਿ?
‘‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਜਾਨਾਮਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਸੁਤਂ ਯਦਿਦਂ ਜਨਵਸਭੋਤਿ, ਅਪਿ ਚ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲੋਮਾਨਿ ਹਟ੍ਠਾਨਿ ‘ਜਨਵਸਭੋ’ਤਿ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਨ ਹਿ ਨੂਨ ਸੋ ਓਰਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਯਦਿਦਂ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਯਦਿਦਂ ਜਨਵਸਭੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਦ੍ਦਪਾਤੁਭਾਵਾ ਉਲ਼ਾਰਵਣ੍ਣੋ ਮੇ ਯਕ੍ਖੋ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ – ‘ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਅਹਂ ਭਗਵਾ; ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਅਹਂ ਸੁਗਤਾਤਿ. ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਜਾ ਭਵਿਤੁਂ ਪਹੋਮਿ [ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਜਾ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਰਾਜਾ ਦਿਵਿ ਹੋਮਿ (ਸੀ. ਪੀ.)].
ਇਤੋ ਸਤ੍ਤ ਤਤੋ ਸਤ੍ਤ, ਸਂਸਾਰਾਨਿ ਚਤੁਦ੍ਦਸ;
ਨਿਵਾਸਮਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਯਤ੍ਥ ਮੇ ਵੁਸਿਤਂ ਪੁਰੇ.
੨੮੧. ‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਵਿਨਿਪਾਤੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮਿ, ਆਸਾ ਚ ਪਨ ਮੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਤਾਯਾ’ਤਿ. ‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਿਦਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਜਨਵਸਭਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ, ਅਬ੍ਭੁਤਮਿਦਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਜਨਵਸਭਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ. ‘‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਵਿਨਿਪਾਤੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵਦੇਸਿ, ‘‘ਆਸਾ ਚ ਪਨ ਮੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ਵਦੇਸਿ, ਕੁਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਜਨਵਸਭੋ ਯਕ੍ਖੋ ਏਵਰੂਪਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ, ਭਗਵਾ, ਤਵ ਸਾਸਨਾ, ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ [ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਸੁਗਤ, ਤਵ ਸਾਸਨਾ; ਯਦਗ੍ਗੇ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ ਏਕਨ੍ਤਿਕਤੋ [ਏਕਨ੍ਤਤੋ (ਸ੍ਯਾ.), ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ (ਪੀ.)] ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਤਦਗ੍ਗੇ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਵਿਨਿਪਾਤੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮਿ, ਆਸਾ ਚ ਪਨ ਮੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਤਾਯ. ਇਧਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਸ੍ਸਵਣੇਨ ਮਹਾਰਾਜੇਨ ਪੇਸਿਤੋ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਕਸ੍ਸ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਅਦ੍ਦਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਗਧਕੇ ਪਰਿਚਾਰਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ – ‘‘ਗਤਿਂ ਨੇਸਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ, ਯਂਗਤਿਕਾ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਂਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਭਾਸਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ – ‘‘ਯਂਗਤਿਕਾ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਂਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ਭਗਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਦਕ੍ਖਾਮਿ, ਇਦਞ੍ਚ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦ੍ਵੇਪਚ੍ਚਯਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ’.
ਦੇਵਸਭਾ
੨੮੨. ‘ਪੁਰਿਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਵਸਾਨਿ ਪੁਰਿਮਤਰਾਨਿ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਪੁਣ੍ਣਾਯ ਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਾ ਚ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸੁਧਮ੍ਮਾਯਂ ਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ. ਮਹਤੀ ਚ ਦਿਬ੍ਬਪਰਿਸਾ [ਦਿਬ੍ਬਾ ਪਰਿਸਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ [ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ (ਸੀ.), ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ (ਕ.)], ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਧਤਰਟ੍ਠੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਭਿਮੁਖੋ [ਪਚ੍ਛਾਭਿਮੁਖੋ (ਕ.)] ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਦੇਵੇ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ; ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਕੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਦੇਵੇ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ; ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਵਿਰੂਪਕ੍ਖੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਦੇਵੇ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ; ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਵੇਸ੍ਸਵਣੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਦੇਵੇ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ. ਯਦਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਾ ਚ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸੁਧਮ੍ਮਾਯਂ ਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ, ਮਹਤੀ ਚ ਦਿਬ੍ਬਪਰਿਸਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਨੇਸਂ ਹੋਤਿ ਆਸਨਸ੍ਮਿਂ; ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਸਨਂ ਹੋਤਿ. ਯੇ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਾ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਅਧੁਨੂਪਪਨ੍ਨਾ ਤਾਵਤਿਂਸਕਾਯਂ, ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਦੇਵੇ ਅਤਿਰੋਚਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ ਚੇਵ ਯਸਸਾ ਚ. ਤੇਨ ਸੁਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਾ ਵਤ ਭੋ ਕਾਯਾ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਹਾਯਨ੍ਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਨੁਮੋਦਿ –
‘‘ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਵਤ ਭੋ ਦੇਵਾ, ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸਹਿਨ੍ਦਕਾ [ਸਇਨ੍ਦਕਾ (ਸੀ.)];
ਤਥਾਗਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਸੁਧਮ੍ਮਤਂ.
ਨਵੇ ਦੇਵੇ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ, ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੇ ਯਸਸ੍ਸਿਨੇ [ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ (ਸ੍ਯਾ.)];
ਸੁਗਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ ਇਧਾਗਤੇ.
ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਅਤਿਰੋਚਨ੍ਤਿ, ਵਣ੍ਣੇਨ ਯਸਸਾਯੁਨਾ;
ਸਾਵਕਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਵਿਸੇਸੂਪਗਤਾ ਇਧ.
ਇਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸਹਿਨ੍ਦਕਾ;
ਤਥਾਗਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਸੁਧਮ੍ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ.
‘ਤੇਨ ਸੁਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਾ ਵਤ, ਭੋ, ਕਾਯਾ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਹਾਯਨ੍ਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਨਤ੍ਥੇਨ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸੁਧਮ੍ਮਾਯਂ ਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਾਪਿ ਤਂ [ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਾ ਨਾਮਿਦਂ (ਕ.)] ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਾਨੁਸਿਟ੍ਠਵਚਨਾਪਿ ਤਂ [ਪਚ੍ਚਾਨੁਸਿਟ੍ਠਵਚਨਾ ਨਾਮਿਦਂ (ਕ.)] ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਕੇਸੁ ਸਕੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਠਿਤਾ ਅਵਿਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ [ਅਧਿਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ (ਕ.)].
ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਵਾਕ੍ਯਾ ਰਾਜਾਨੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਯ੍ਹਾਨੁਸਾਸਨਿਂ;
ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਮਨਾ ਸਨ੍ਤਾ, ਅਟ੍ਠਂਸੁ ਸਮ੍ਹਿ ਆਸਨੇਤਿ.
੨੮੩. ‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਉਲ਼ਾਰੋ ਆਲੋਕੋ ਸਞ੍ਜਾਯਿ, ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦੇਵੇ ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਥਾ ਖੋ, ਮਾਰਿਸਾ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਉਲ਼ਾਰੋ ਆਲੋਕੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਾਤੁਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਹੇਤਂ ਪੁਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯ ਯਦਿਦਂ ਆਲੋਕੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਭਵਤੀਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਾਤੁਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;
ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਹੇਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਓਭਾਸੋ ਵਿਪੁਲੋ ਮਹਾ’’ਤਿ.
ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰਕਥਾ
੨੮੪. ‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਯਥਾਸਕੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ – ‘‘ਓਭਾਸਮੇਤਂ ਞਸ੍ਸਾਮ, ਯਂਵਿਪਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਵ ਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਯਥਾਸਕੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ – ‘‘ਓਭਾਸਮੇਤਂ ਞਸ੍ਸਾਮ ਯਂਵਿਪਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਵ ਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਏਕਗ੍ਗਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂਸੁ – ‘‘ਓਭਾਸਮੇਤਂ ਞਸ੍ਸਾਮ, ਯਂਵਿਪਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਵ ਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.
‘ਯਦਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਯੋ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪਕਤਿਵਣ੍ਣੋ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਨੀਯੋ ਸੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਪਥਸ੍ਮਿਂ. ਯਦਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਸੋ ਅਞ੍ਞੇ ਦੇਵੇ ਅਤਿਰੋਚਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ ਚੇਵ ਯਸਸਾ ਚ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਵਣ੍ਣੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਮਾਨੁਸਂ ਵਿਗ੍ਗਹਂ ਅਤਿਰੋਚਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਸੋ ਅਞ੍ਞੇ ਦੇਵੇ ਅਤਿਰੋਚਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ ਚੇਵ ਯਸਸਾ ਚ. ਯਦਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਕੋਚਿ ਦੇਵੋ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠੇਤਿ ਵਾ ਆਸਨੇਨ ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯਸ੍ਸਦਾਨਿ ਦੇਵਸ੍ਸ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਇਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਸ੍ਸ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਉਲ਼ਾਰਂ ਸੋ ਲਭਤਿ ਦੇਵੋ ਵੇਦਪਟਿਲਾਭਂ; ਉਲ਼ਾਰਂ ਸੋ ਲਭਤਿ ਦੇਵੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਲਾਭਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤੋ ਅਧੁਨਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜੇਨ, ਉਲ਼ਾਰਂ ਸੋ ਲਭਤਿ ਵੇਦਪਟਿਲਾਭਂ, ਉਲ਼ਾਰਂ ਸੋ ਲਭਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਲਾਭਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਸ੍ਸ ਦੇਵਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਉਲ਼ਾਰਂ ਸੋ ਲਭਤਿ ਦੇਵੋ ਵੇਦਪਟਿਲਾਭਂ, ਉਲ਼ਾਰਂ ਸੋ ਲਭਤਿ ਦੇਵੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਲਾਭਂ. ਅਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਵਣ੍ਣੀ [ਕੁਮਾਰਵਣ੍ਣੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਿਖੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸੋ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਪਚ੍ਚਤ੍ਥਤੇ ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਸਮੇ ਵਾ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਨੁਮੋਦਿ –
‘‘ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਵਤ ਭੋ ਦੇਵਾ, ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸਹਿਨ੍ਦਕਾ;
ਤਥਾਗਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਸੁਧਮ੍ਮਤਂ.
‘‘ਨਵੇ ਦੇਵੇ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ, ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੇ ਯਸਸ੍ਸਿਨੇ;
ਸੁਗਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ ਇਧਾਗਤੇ.
‘‘ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਅਤਿਰੋਚਨ੍ਤਿ, ਵਣ੍ਣੇਨ ਯਸਸਾਯੁਨਾ;
ਸਾਵਕਾ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਵਿਸੇਸੂਪਗਤਾ ਇਧ.
‘‘ਇਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸਹਿਨ੍ਦਕਾ;
ਤਥਾਗਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਸੁਧਮ੍ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੨੮੫. ‘ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਥ; ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਭਾਸਤੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਰੋ ਹੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਚ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਚ ਮਞ੍ਜੁ ਚ ਸਵਨੀਯੋ ਚ ਬਿਨ੍ਦੁ ਚ ਅਵਿਸਾਰੀ ਚ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ ਨਿਨ੍ਨਾਦੀ ਚ. ਯਥਾਪਰਿਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ; ਨ ਚਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਸਾਯ ਘੋਸੋ ਨਿਚ੍ਛਰਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਰੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰੋ’’ਤਿ.
‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਸੁ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ [ਪਚ੍ਚੇਕਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ (ਕ.)] ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਸੋ ਭਗਵਾ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭੋ, ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨਂ ਕਾਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਕਾਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ.
੨੮੬. ‘ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਥ; ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਭਾਸਤੋ ਘੋਸੋਯੇਵ ਦੇਵਾ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਮ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਸ੍ਵਾਯਂ ਏਕੋਵ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ.
ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਾਸਮਾਨਸ੍ਮਿਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਭਾਸਨ੍ਤਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ;
ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਤੁਣ੍ਹਿਮਾਸੀਨੇ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ.
ਤਦਾਸੁ ਦੇਵਾ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਸਹਿਨ੍ਦਕਾ;
ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਮ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸ੍ਮਿਂ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਏਕੋਵ ਭਾਸਤੀਤਿ.
‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –
ਭਾਵਿਤਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ
੨੮੭. ‘‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਯਾਵ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਚਿਮੇ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਪਹੁਤਾਯ [ਇਦ੍ਧਿਬਹੁਲੀਕਤਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਵਿਤਾਯ [ਇਦ੍ਧਿਵਿਸੇਵਿਤਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਤਾਯ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧ ਭੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਵੀਮਂਸਾਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਪਹੁਤਾਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਵਿਤਾਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਤਾਯ.
‘‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਭੋ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਸੁਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ. ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ ਭੋ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ. ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ ਭੋ ਏਤਰਹਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ. ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨੋ ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਮਮਪਿਮਂ ਏਵਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭੋ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਥ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –
ਤਿਵਿਧੋ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ
੨੮੮. ‘‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਤਯੋ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮਾ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਾ ਸੁਖਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾਯ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ? ਇਧ ਭੋ ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ ਕਾਮੇਹਿ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ ਕਾਮੇਹਿ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਸਂਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਾਮੇਹਿ ਅਸਂਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ, ਸੁਖਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ, ਪਮੁਦਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ [ਪਾਮੁਜ੍ਜਂ (ਪੀ. ਕ.)] ਜਾਯੇਥ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭੋ, ਅਸਂਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਾਮੇਹਿ ਅਸਂਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ, ਸੁਖਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਪਠਮੋ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾਯ.
‘‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭੋ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ, ਸੁਖਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ, ਪਮੁਦਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯੇਥ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਭੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ, ਸੁਖਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੁਤਿਯੋ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾਯ.
‘‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭੋ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ‘ਇਦਂ ਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਇਦਂ ਅਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ‘ਇਦਂ ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਇਦਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ, ਇਦਂ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਇਦਂ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਹੀਨਂ ਇਦਂ ਪਣੀਤਂ, ਇਦਂ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ, ‘ਇਦਂ ਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਇਦਂ ਅਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਦਂ ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਇਦਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ, ਇਦਂ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਇਦਂ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਹੀਨਂ ਇਦਂ ਪਣੀਤਂ, ਇਦਂ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਜਾਨਤੋ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਹੀਯਤਿ, ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ, ਸੁਖਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ, ਪਮੁਦਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯੇਥ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ, ਸੁਖਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਤਤਿਯੋ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾਯ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਤਯੋ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮਾ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਾ ਸੁਖਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਥ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –
ਚਤੁਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ
੨੮੯. ‘‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਯਾਵ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਚਿਮੇ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾਯ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧ, ਭੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਸੀਦਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਹਿਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਕਾਯੇ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਵੇਦਨਾਸੁ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤੇ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਸੀਦਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਹਿਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਥ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –
ਸਤ੍ਤ ਸਮਾਧਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ
੨੯੦. ‘‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਯਾਵ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਚਿਮੇ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਤ੍ਤ ਸਮਾਧਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਭਾਵਨਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ. ਕਤਮੇ ਸਤ੍ਤ? ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ. ਯਾ ਖੋ, ਭੋ, ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਙ੍ਗੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਪਰਿਕ੍ਖਤਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭੋ, ਅਰਿਯੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਸਉਪਨਿਸੋ ਇਤਿਪਿ ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਇਤਿਪਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਭੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਪਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਪਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਪਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਪਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਪਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਪਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਪਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਂ ਪਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਪਹੋਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਭੋ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਕਾਲਿਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਅਪਾਰੁਤਾ ਅਮਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਾ’ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਹਿ, ਭੋ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਅਕਾਲਿਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਅਪਾਰੁਤਾ ਅਮਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਾ [ਦ੍ਵਾਰਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)].
‘‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭੋ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਅਰਿਯਕਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਯੇ ਚਿਮੇ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨੀਤਾ ਸਾਤਿਰੇਕਾਨਿ ਚਤੁਵੀਸਤਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਮਾਗਧਕਾ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵੇਤ੍ਥ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ.
‘‘ਅਤ੍ਥਾਯਂ [ਅਥਾਯਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਇਤਰਾ ਪਜਾ, ਪੁਞ੍ਞਾਭਾਗਾਤਿ ਮੇ ਮਨੋ;
ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਨੋਪਿ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ.
੨੯੧. ‘ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਿਤ੍ਥ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਭਾਸਤੋ ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ, ਏਵਰੂਪੋਪਿ ਨਾਮ ਉਲ਼ਾਰੋ ਸਤ੍ਥਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ, ਏਵਰੂਪਾ ਉਲ਼ਾਰਾ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਵੇਸ੍ਸਵਣਂ ਮਹਾਰਾਜਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ ਭਵਂ ਵੇਸ੍ਸਵਣੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਏਵਰੂਪੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ, ਏਵਰੂਪਾ ਉਲ਼ਾਰਾ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ. ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਏਵਰੂਪੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਸਤ੍ਥਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ, ਏਵਰੂਪਾ ਉਲ਼ਾਰਾ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ.
੨੯੨. ‘‘‘ਇਮਮਤ੍ਥਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਅਭਾਸਿ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵੇਸ੍ਸਵਣੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਭਾਸਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤਂ [ਸੁਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਯਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਆਰੋਚੇਸਿ’’.
ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਜਨਵਸਭੋ ਯਕ੍ਖੋ ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਸਯਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਭਾਸਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ [ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਜਨਵਸਭਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ, ਇਮਮਤ੍ਥਮਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਸਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ. ਤਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਫੀਤਞ੍ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਬਾਹੁਜਞ੍ਞਂ ਪੁਥੁਭੂਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਨ੍ਤਿ.
ਜਨਵਸਭਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.