੧. ਮਹਾਪਦਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਕਥਾ

੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ ਕਰੇਰਿਕੁਟਿਕਾਯਂ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਕਰੇਰਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਇਤਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸੋ, ਇਤਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸੋ’’ਤਿ.

੨. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਿਕਾਯ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਇਮਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਯੇਨ ਕਰੇਰਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ, ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਾਯਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ; ਕਾ ਚ ਪਨ ਵੋ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ’’ਤਿ?

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਕਰੇਰਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਇਤਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸੋ ਇਤਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸੋ’ਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

੩. ‘‘ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਸੋਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਾ, ਕਾਲੋ; ਏਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤ, ਕਾਲੋ; ਯਂ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਭਗਵਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ [ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਣਾਥ,ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

੪. ‘‘ਇਤੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਯਂ [ਏਕਨਵੁਤੋ ਕਪ੍ਪੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਇਤੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਤਿਂਸੇ ਕਪ੍ਪੇ [ਏਕਤਿਂ ਸਕਪ੍ਪੋ (ਸੀ.) ਏਕਤਿਂ ਸੋ ਕਪ੍ਪੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਯਂ ਸਿਖੀ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਤਿਂਸੇ ਕਪ੍ਪੇ ਵੇਸ੍ਸਭੂ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ [ਇਮਸ੍ਮਿਂ (ਕਤ੍ਥਚੀ)] ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪੇ ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪੇ ਕੋਣਾਗਮਨੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪੇ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪੇ ਅਹਂ ਏਤਰਹਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ.

੫. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਸਿਖੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਵੇਸ੍ਸਭੂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਕੋਣਾਗਮਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਕਸ੍ਸਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿਂ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ.

੬. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿ. ਸਿਖੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿ. ਵੇਸ੍ਸਭੂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿ. ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿ. ਕੋਣਾਗਮਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਸਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿ. ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਗੋਤਮੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿਂ.

੭. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਿਖਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਅਪ੍ਪਕਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ; ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ.

੮. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਾਟਲਿਯਾ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸਿਖੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਵੇਸ੍ਸਭੂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਾਲਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਿਰੀਸਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਕੋਣਾਗਮਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਕਸ੍ਸਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ.

੯. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਖਣ੍ਡਤਿਸ੍ਸਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਸਿਖਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਿਭੂਸਮ੍ਭਵਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸੋਣੁਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਧੁਰਸਞ੍ਜੀਵਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੁਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ.

੧੦. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਅਸੀਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਇਮੇ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.

‘‘ਸਿਖਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਅਸੀਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਸਤ੍ਤਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਸਿਖਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਇਮੇ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.

‘‘ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਅਸੀਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਸਤ੍ਤਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਸਟ੍ਠਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਇਮੇ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.

‘‘ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਯਂ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.

‘‘ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਤਿਂਸਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਯਂ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.

‘‘ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਵੀਸਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਯਂ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.

‘‘ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਅਡ੍ਢਤੇਲ਼ਸਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ. ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.

੧੧. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਸੋਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਸਿਖਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਖੇਮਙ੍ਕਰੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਜੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿਜੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਆਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ.

੧੨. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ [ਜਨੇਤ੍ਤੀ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਬਨ੍ਧੁਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸਿ.

‘‘ਸਿਖਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਰੁਣੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਪਭਾਵਤੀ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਰੁਣਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਰੁਣਵਤੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸਿ.

‘‘ਵੇਸ੍ਸਭੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਤਿਤੋ ਨਾਮ [ਸੁਪ੍ਪਤੀਤੋ ਨਾਮ (ਸ੍ਯਾ.)] ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਵਸ੍ਸਵਤੀ ਨਾਮ [ਯਸਵਤੀ ਨਾਮ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨੋਮਂ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸਿ.

‘‘ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਿਦਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਖੇਮੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਖੇਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਖੇਮਵਤੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸਿ.

‘‘ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਉਤ੍ਤਰਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਸੋਭੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋਭਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਸੋਭਵਤੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸਿ.

‘‘ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਧਨਵਤੀ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਕਿਕੀ ਨਾਮ [ਕਿਂ ਕੀ ਨਾਮ (ਸ੍ਯਾ.)] ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਕਿਕਿਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਬਾਰਾਣਸੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸਿ.

‘‘ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਮਾਯਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ. ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ, ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ.

੧੩. ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾ. ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਨੁ ਖੋ ਏਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਦੇਵਤਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’’’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਹਿਦਂ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ ਹੋਤਿ.

੧੪. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਕਰੇਰਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਾਯਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ; ਕਾ ਚ ਪਨ ਵੋ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ’’ਤਿ?

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਯਂ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਨੁ ਖੋ ਏਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ. ਉਦਾਹੁ ਦੇਵਤਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’ਤਿ? ਅਯਂ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ, ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

੧੫. ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵੇਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’ਤਿ. ਦੇਵਤਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟੇ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨਾਮਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਗੋਤ੍ਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਯੁਗਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਏਵਂਜਚ੍ਚਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪਿ, ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾ ਏਵਂਸੀਲਾ ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂਪਞ੍ਞਾ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿਪੀ’ਤਿ.

‘‘ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਸੋਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਾ, ਕਾਲੋ; ਏਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤ, ਕਾਲੋ; ਯਂ ਭਗਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਭਗਵਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

੧੬. ‘‘ਇਤੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਵਿਪਸ੍ਸੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਵਿਪਸ੍ਸੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਪਸ੍ਸੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਾਟਲਿਯਾ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਖਣ੍ਡਤਿਸ੍ਸਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਏਕੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ ਅਸੀਤਿਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਇਮੇ ਤਯੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਸੋਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ. ਬਨ੍ਧੁਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹੋਸਿ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਧਮ੍ਮਤਾ

੧੭. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੁਸਿਤਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੧੮. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ, ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੁਸਿਤਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ. ਅਥ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ. ਯਾਪਿ ਤਾ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਾ ਅਘਾ ਅਸਂਵੁਤਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾ, ਯਤ੍ਥ ਪਿਮੇ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਆਭਾਯ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ. ਯੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਪਿ ਤੇਨੋਭਾਸੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਇਧੂਪਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਚ ਉਲ਼ਾਰੋ ਓਭਾਸੋ ਲੋਕੇ ਪਾਤੁਭਵਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੧੯. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਂ [ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਰਕ੍ਖਾਯ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ‘ਮਾ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਰਂ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਕੋਚਿ ਵਾ ਵਿਹੇਠੇਸੀ’ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੦. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਕਤਿਯਾ ਸੀਲਵਤੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਹੋਤਿ, ਵਿਰਤਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ, ਵਿਰਤਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ, ਵਿਰਤਾ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ, ਵਿਰਤਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾ, ਵਿਰਤਾ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪ੍ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੧. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਮਾਨਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕਾਮਗੁਣੂਪਸਂਹਿਤਂ, ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਾ ਚ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਹੋਤਿ ਕੇਨਚਿ ਪੁਰਿਸੇਨ ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੨. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਲਾਭਿਨੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ. ਸਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ ਪਰਿਚਾਰੇਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੩. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਕੋਚਿਦੇਵ ਆਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੁਖਿਨੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਹੋਤਿ ਅਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਾ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਤਿਰੋਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਿਂ ਅਹੀਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਸੁਭੋ ਜਾਤਿਮਾ ਅਟ੍ਠਂਸੋ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋ ਅਚ੍ਛੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਅਨਾਵਿਲੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸ [ਤਤ੍ਰਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਵੁਤਂ ਨੀਲਂ ਵਾ ਪੀਤਂ ਵਾ ਲੋਹਿਤਂ ਵਾ ਓਦਾਤਂ ਵਾ ਪਣ੍ਡੁਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਤਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਹਤ੍ਥੇ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਸੁਭੋ ਜਾਤਿਮਾ ਅਟ੍ਠਂਸੋ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋ ਅਚ੍ਛੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਅਨਾਵਿਲੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਵੁਤਂ ਨੀਲਂ ਵਾ ਪੀਤਂ ਵਾ ਲੋਹਿਤਂ ਵਾ ਓਦਾਤਂ ਵਾ ਪਣ੍ਡੁਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਕੋਚਿਦੇਵ ਆਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਖਿਨੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਹੋਤਿ ਅਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਾ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਤਿਰੋਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਿਂ ਅਹੀਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੪. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਹਜਾਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਕਾਲਙ੍ਕਰੋਤਿ ਤੁਸਿਤਂ ਕਾਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੫. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਾ ਇਤ੍ਥਿਕਾ ਨਵ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਮਾਸੇ ਗਬ੍ਭਂ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਹੇਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਵਿਜਾਯਤਿ. ਦਸੇਵ ਮਾਸਾਨਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਾਯਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੬. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਾ ਇਤ੍ਥਿਕਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਵਿਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਹੇਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਵਿਜਾਯਤਿ. ਠਿਤਾਵ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਾ ਵਿਜਾਯਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੭. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਦੇਵਾ ਪਠਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੮. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੋਵ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਥਵਿਂ ਹੋਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਪੁਰਤੋ ਠਪੇਨ੍ਤਿ – ‘ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਦੇਵਿ, ਹੋਹਿ; ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੨੯. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਵਿਸਦੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ ਉਦੇਨ [ਉਦ੍ਦੇਨ (ਸ੍ਯਾ.), ਉਦਰੇਨ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ ਸੇਮ੍ਹੇਨ ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ ਰੁਹਿਰੇਨ ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ ਕੇਨਚਿ ਅਸੁਚਿਨਾ ਸੁਦ੍ਧੋ [ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਸਦੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਣਿਰਤਨਂ ਕਾਸਿਕੇ ਵਤ੍ਥੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਨੇਵ ਮਣਿਰਤਨਂ ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਮਕ੍ਖੇਤਿ, ਨਾਪਿ ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਮਕ੍ਖੇਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਵਿਸਦੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ, ਉਦੇਨ ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ ਸੇਮ੍ਹੇਨ ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ ਰੁਹਿਰੇਨ ਅਮਕ੍ਖਿਤੋ ਕੇਨਚਿ ਅਸੁਚਿਨਾ ਸੁਦ੍ਧੋ ਵਿਸਦੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੩੦. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਉਦਕਸ੍ਸ ਧਾਰਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਾ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ – ਏਕਾ ਸੀਤਸ੍ਸ ਏਕਾ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਯੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਤੁ ਚ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੩੧. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਮੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖੋ [ਉਤ੍ਤਰੇਨਾਭਿਮੁਖੋ (ਸ੍ਯਾ.) ਉਤ੍ਤਰੇਨਮੁਖੋ (ਕ.)] ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੇਤਮ੍ਹਿ ਛਤ੍ਤੇ ਅਨੁਧਾਰਿਯਮਾਨੇ, ਸਬ੍ਬਾ ਚ ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤਿ, ਆਸਭਿਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ ‘ਅਗ੍ਗੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਜੇਟ੍ਠੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਸੇਟ੍ਠੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਜਾਤਿ, ਨਤ੍ਥਿਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

੩੨. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਅਥ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ. ਯਾਪਿ ਤਾ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਾ ਅਘਾ ਅਸਂਵੁਤਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾ, ਯਤ੍ਥ ਪਿਮੇ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਆਭਾਯ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਭਵਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ. ਯੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਪਿ ਤੇਨੋਭਾਸੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਇਧੂਪਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਚ ਉਲ਼ਾਰੋ ਓਭਾਸੋ ਲੋਕੇ ਪਾਤੁਭਵਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ.

ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾ

੩੩. ‘‘ਜਾਤੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਮ੍ਹਿ ਕੁਮਾਰੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਟਿਵੇਦੇਸੁਂ – ‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ, ਦੇਵ [ਦੇਵ ਤੇ (ਕ.)], ਜਾਤੋ, ਤਂ ਦੇਵੋ ਪਸ੍ਸਤੂ’ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਕੁਮਾਰਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੁ ਭੋਨ੍ਤੋ ਨੇਮਿਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਕੁਮਾਰ’ਨ੍ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਮਿਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਕੁਮਾਰਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧੁਮਨ੍ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਅਤ੍ਤਮਨੋ, ਦੇਵ, ਹੋਹਿ, ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਲਾਭਾ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਕੁਲੇ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਾ. ਸਚੇ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ, ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਤਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇਵ ਸਤ੍ਤਮਂ. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੂਰਾ ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟਚ੍ਛਦੋ.

੩੪. ‘ਕਤਮੇਹਿ ਚਾਯਂ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਾ. ਸਚੇ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ, ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਪੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਤਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇਵ ਸਤ੍ਤਮਂ. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੂਰਾ ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟਚ੍ਛਦੋ.

੩੫. ‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦੋ. ਯਂ ਪਾਯਂ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦੋ. ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਂ ਭਵਤਿ.

‘ਇਮਸ੍ਸ, ਦੇਵ [ਇਮਸ੍ਸ ਹਿ ਦੇਵ (?)], ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਦਤਲੇਸੁ ਚਕ੍ਕਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਾਨਿ ਸਨੇਮਿਕਾਨਿ ਸਨਾਭਿਕਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਾਨਿ. ਯਮ੍ਪਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਦਤਲੇਸੁ ਚਕ੍ਕਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਾਨਿ ਸਨੇਮਿਕਾਨਿ ਸਨਾਭਿਕਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਾਨਿ, ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਂ ਭਵਤਿ.

‘ਅਯਞ੍ਹਿ ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਆਯਤਪਣ੍ਹੀ…ਪੇ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਦੀਘਙ੍ਗੁਲੀ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਮੁਦੁਤਲੁਨਹਤ੍ਥਪਾਦੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ ਕੁਮਾਰੋ ਜਾਲਹਤ੍ਥਪਾਦੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਸ੍ਸਙ੍ਖਪਾਦੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਏਣਿਜਙ੍ਘੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਠਿਤਕੋਵ ਅਨੋਨਮਨ੍ਤੋ ਉਭੋਹਿ ਪਾਣਿਤਲੇਹਿ ਜਣ੍ਣੁਕਾਨਿ ਪਰਿਮਸਤਿ [ਪਰਾਮਸਤਿ (ਕ.)] ਪਰਿਮਜ੍ਜਤਿ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਕੋਸੋਹਿਤਵਤ੍ਥਗੁਯ੍ਹੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਕਞ੍ਚਨਸਨ੍ਨਿਭਤ੍ਤਚੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੁਖੁਮਚ੍ਛਵੀ; ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਾ ਛਵਿਯਾ ਰਜੋਜਲ੍ਲਂ ਕਾਯੇ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ [ਉਪਲਿਪ੍ਪਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] …

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਏਕੇਕਲੋਮੋ; ਏਕੇਕਾਨਿ ਲੋਮਾਨਿ ਲੋਮਕੂਪੇਸੁ ਜਾਤਾਨਿ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਲੋਮੋ; ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਾਨਿ ਲੋਮਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਨੀਲਾਨਿ ਅਞ੍ਜਨਵਣ੍ਣਾਨਿ ਕੁਣ੍ਡਲਾਵਟ੍ਟਾਨਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਟ੍ਟਕਜਾਤਾਨਿ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਜੁਗਤ੍ਤੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੀਹਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਕਾਯੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਚਿਤਨ੍ਤਰਂਸੋ [ਪਿਤਨ੍ਤਰਂਸੋ (ਸ੍ਯਾ.)] …

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਰਿਮਣ੍ਡਲੋ ਯਾਵਤਕ੍ਵਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਤਾਵਤਕ੍ਵਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਮੋ, ਯਾਵਤਕ੍ਵਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਮੋ, ਤਾਵਤਕ੍ਵਸ੍ਸ ਕਾਯੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸਮਵਟ੍ਟਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਰਸਗ੍ਗਸਗ੍ਗੀ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੀਹਹਨੁ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਦਨ੍ਤੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸਮਦਨ੍ਤੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਅਵਿਰਲ਼ਦਨ੍ਤੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੁਸੁਕ੍ਕਦਾਠੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਪਹੂਤਜਿਵ੍ਹੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰੋ ਕਰਵੀਕਭਾਣੀ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਅਭਿਨੀਲਨੇਤ੍ਤੋ…

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਗੋਪਖੁਮੋ…

ਇਮਸ੍ਸ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਉਣ੍ਣਾ ਭਮੁਕਨ੍ਤਰੇ ਜਾਤਾ ਓਦਾਤਾ ਮੁਦੁਤੂਲਸਨ੍ਨਿਭਾ. ਯਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਦੇਵ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਉਣ੍ਣਾ ਭਮੁਕਨ੍ਤਰੇ ਜਾਤਾ ਓਦਾਤਾ ਮੁਦੁਤੂਲਸਨ੍ਨਿਭਾ, ਇਦਮ੍ਪਿਮਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਂ ਭਵਤਿ.

‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਣ੍ਹੀਸਸੀਸੋ. ਯਂ ਪਾਯਂ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਣ੍ਹੀਸਸੀਸੋ, ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਂ ਭਵਤਿ.

੩੬. ‘ਇਮੇਹਿ ਖੋ ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਾ. ਸਚੇ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ, ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਤਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇਵ ਸਤ੍ਤਮਂ. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੂਰਾ ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ [ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟਚ੍ਛਦੋ’ਤਿ.

ਵਿਪਸ੍ਸੀਸਮਞ੍ਞਾ

੩੭. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਅਹਤੇਹਿ ਵਤ੍ਥੇਹਿ ਅਚ੍ਛਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ [ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਬ੍ਬਕਾਮੇਹਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਧਾਤਿਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਖੀਰਂ ਪਾਯੇਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਾ ਨ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਾ ਅਙ੍ਕੇਨ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰਯਿਤ੍ਥ ਦਿਵਾ ਚੇਵ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ – ‘ਮਾ ਨਂ ਸੀਤਂ ਵਾ ਉਣ੍ਹਂ ਵਾ ਤਿਣਂ ਵਾ ਰਜੋ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਵੋ ਵਾ ਬਾਧਯਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਜਾਤੋ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪ੍ਪਲਂ ਵਾ ਪਦੁਮਂ ਵਾ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਵਾ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯਂ ਮਨਾਪਂ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪੋ. ਸ੍ਵਾਸ੍ਸੁਦਂ ਅਙ੍ਕੇਨੇਵ ਅਙ੍ਕਂ ਪਰਿਹਰਿਯਤਿ.

੩੮. ‘‘ਜਾਤੋ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰੋ ਚ [ਕੁਮਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰੋ ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰੋ ਚ (ਸੀ. ਕ.)] ਅਹੋਸਿ ਵਗ੍ਗੁਸ੍ਸਰੋ ਚ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੋ ਚ ਪੇਮਨਿਯਸ੍ਸਰੋ ਚ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਕਰਵੀਕਾ ਨਾਮ ਸਕੁਣਜਾਤਿ ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰਾ ਚ ਵਗ੍ਗੁਸ੍ਸਰਾ ਚ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰਾ ਚ ਪੇਮਨਿਯਸ੍ਸਰਾ ਚ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰੋ ਚ ਅਹੋਸਿ ਵਗ੍ਗੁਸ੍ਸਰੋ ਚ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੋ ਚ ਪੇਮਨਿਯਸ੍ਸਰੋ ਚ.

੩੯. ‘‘ਜਾਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਯੇਨ ਸੁਦਂ [ਯੇਨ ਦੂਰਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮਨ੍ਤਾ ਯੋਜਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਦਿਵਾ ਚੇਵ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ.

੪੦. ‘‘ਜਾਤੋ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਅਨਿਮਿਸਨ੍ਤੋ ਪੇਕ੍ਖਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ. ‘ਅਨਿਮਿਸਨ੍ਤੋ ਕੁਮਾਰੋ ਪੇਕ੍ਖਤੀ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਅਨਿਮਿਸਨ੍ਤੋ ਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਜਾਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ (ਕ.)], ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਵਿਪਸ੍ਸੀ’ ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ.

੪੧. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਥਕਰਣੇ [ਅਟ੍ਟ ਕਰਣੇ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਕੁਮਾਰਂ ਅਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੇ ਅਨੁਸਾਸਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਪਿਤੁਅਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਅਤ੍ਥੇ ਪਨਾਯਤਿ ਞਾਯੇਨ [ਅਟ੍ਟੇ ਪਨਾਯਤਿ ਞਾਣੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਕੁਮਾਰੋ ਅਤ੍ਥੇ ਪਨਾਯਤਿ ਞਾਯੇਨਾਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਵਿਪਸ੍ਸੀ’ ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ.

੪੨. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਤਯੋ ਪਾਸਾਦੇ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਿਕਂ ਏਕਂ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕਂ ਏਕਂ ਗਿਮ੍ਹਿਕਂ; ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਪਾਸਾਦੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ [ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਪਾਸਾਦੇ ਵਸ੍ਸਿਕੇ] ਨਿਪ੍ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਤੂਰਿਯੇਹਿ ਪਰਿਚਾਰਯਮਾਨੋ ਨ ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦਂ ਓਰੋਹਤੀ’’ਤਿ.

ਪਠਮਭਾਣਵਾਰੋ.

ਜਿਣ੍ਣਪੁਰਿਸੋ

੪੩. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਯੋਜੇਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਯਾਨਾਨਿ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਗਚ੍ਛਾਮ ਸੁਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨਾਯਾ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ – ‘ਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਖੋ ਤੇ, ਦੇਵ, ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਯਾਨਾਨਿ, ਯਸ੍ਸ ਦਾਨਿ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਭਦ੍ਦਂ ਭਦ੍ਦਂ ਯਾਨਂ [ਭਦ੍ਰਂ ਯਾਨਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਭਦ੍ਦਂ ਯਾਨਂ (ਪੀ.) ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਭਦ੍ਦੇਹਿ ਭਦ੍ਦੇਹਿ ਯਾਨੇਹਿ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਾਸਿ.

੪੪. ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਂ ਜਿਣ੍ਣਂ ਗੋਪਾਨਸਿਵਙ੍ਕਂ ਭੋਗ੍ਗਂ [ਭਗ੍ਗਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਦਣ੍ਡਪਰਾਯਨਂ ਪਵੇਧਮਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਆਤੁਰਂ ਗਤਯੋਬ੍ਬਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਅਯਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂਕਤੋ? ਕੇਸਾਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ, ਕਾਯੋਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨੇਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ? ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮ. ਨ ਦਾਨਿ ਤੇਨ ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਜਰਾਧਮ੍ਮੋ, ਜਰਂ ਅਨਤੀਤੋ’ਤਿ? ‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ, ਦੇਵ, ਮਯਞ੍ਚਮ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਜਰਾਧਮ੍ਮਾ, ਜਰਂ ਅਨਤੀਤਾ’ਤਿ. ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਲਂ ਦਾਨਜ੍ਜ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ. ਇਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਹੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਗਤੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ – ‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਿਰ, ਭੋ, ਜਾਤਿ ਨਾਮ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ!

੪੫. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਕਚ੍ਚਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਥ? ਕਚ੍ਚਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਥ, ਨ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਦ੍ਦਸ ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ’ਤਿ? ‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਂ ਜਿਣ੍ਣਂ ਗੋਪਾਨਸਿਵਙ੍ਕਂ ਭੋਗ੍ਗਂ ਦਣ੍ਡਪਰਾਯਨਂ ਪਵੇਧਮਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਆਤੁਰਂ ਗਤਯੋਬ੍ਬਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਯਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂਕਤੋ, ਕੇਸਾਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ, ਕਾਯੋਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਨ ਦਾਨਿ ਤੇਨ ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਜਰਾਧਮ੍ਮੋ, ਜਰਂ ਅਨਤੀਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ, ਦੇਵ, ਮਯਞ੍ਚਮ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਜਰਾਧਮ੍ਮਾ, ਜਰਂ ਅਨਤੀਤਾ’’ਤਿ.

‘‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਲਂ ਦਾਨਜ੍ਜ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ, ਇਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਹੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਦੇਵ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਸਿਂ. ਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਗਤੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ – ‘‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਿਰ ਭੋ ਜਾਤਿ ਨਾਮ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.

ਬ੍ਯਾਧਿਤਪੁਰਿਸੋ

੪੬. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਏਤਦਹੋਸਿ –

‘ਮਾ ਹੇਵ ਖੋ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਮਾ ਹੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਮਾ ਹੇਵ ਨੇਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਰਜ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਨ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤੋ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ ਪਰਿਚਾਰੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ…

੪੭. ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਂ ਆਬਾਧਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨਂ ਸਕੇ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸੇ ਪਲਿਪਨ੍ਨਂ ਸੇਮਾਨਂ [ਸਯਮਾਨਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਯਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਂਵੇਸਿਯਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਅਯਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂਕਤੋ? ਅਕ੍ਖੀਨਿਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ, ਸਰੋਪਿਸ੍ਸ [ਸਿਰੋਪਿਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨੇਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ? ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਤਮ੍ਹਾ ਆਬਾਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮੋ, ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਅਨਤੀਤੋ’ਤਿ? ‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ, ਦੇਵ, ਮਯਞ੍ਚਮ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮਾ, ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਅਨਤੀਤਾ’ਤਿ. ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਲਂ ਦਾਨਜ੍ਜ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ, ਇਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਹੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਗਤੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ – ‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਿਰ ਭੋ ਜਾਤਿ ਨਾਮ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਬ੍ਯਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.

੪੮. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਕਚ੍ਚਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਥ, ਕਚ੍ਚਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਥ, ਨ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਦ੍ਦਸ ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ’ਤਿ? ‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਂ ਆਬਾਧਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨਂ ਸਕੇ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸੇ ਪਲਿਪਨ੍ਨਂ ਸੇਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਯਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਂਵੇਸਿਯਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਯਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂਕਤੋ, ਅਕ੍ਖੀਨਿਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ, ਸਰੋਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਤਮ੍ਹਾ ਆਬਾਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮੋ, ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਅਨਤੀਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ, ਦੇਵ, ਮਯਞ੍ਚਮ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮਾ, ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਅਨਤੀਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਲਂ ਦਾਨਜ੍ਜ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ, ਇਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਦੇਵ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਸਿਂ. ਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਗਤੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ – ‘‘‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਿਰ ਭੋ ਜਾਤਿ ਨਾਮ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਬ੍ਯਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.

ਕਾਲਙ੍ਕਤਪੁਰਿਸੋ

੪੯. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਮਾ ਹੇਵ ਖੋ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਮਾ ਹੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਮਾ ਹੇਵ ਨੇਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਰਜ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਨ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤੋ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ ਪਰਿਚਾਰੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ…

੫੦. ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨਕਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਲਾਤਂ ਕਯਿਰਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੋ ਨਾਨਾਰਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਲਾਤਂ ਕਯਿਰਤੀ’ਤਿ? ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਯੇਨ ਸੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਤੇਨ ਰਥਂ ਪੇਸੇਹੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਤੇਨ ਰਥਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਪੇਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਯਂ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ? ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਨਾਮ. ਨ ਦਾਨਿ ਤਂ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮਾਤਾ ਵਾ ਪਿਤਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ, ਸੋਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਮਰਣਧਮ੍ਮੋ ਮਰਣਂ ਅਨਤੀਤੋ; ਮਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੇਵੋ ਵਾ ਦੇਵੀ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ; ਅਹਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦੇਵਂ ਵਾ ਦੇਵਿਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇ’ਤਿ? ‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ, ਦੇਵ, ਮਯਞ੍ਚਮ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ ਮਰਣਂ ਅਨਤੀਤਾ; ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੇਵੋ ਵਾ ਦੇਵੀ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ; ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਦੇਵਂ ਵਾ ਦੇਵਿਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇ’ਤਿ. ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਲਂ ਦਾਨਜ੍ਜ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ, ਇਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਹੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਗਤੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ – ‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਿਰ, ਭੋ, ਜਾਤਿ ਨਾਮ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਬ੍ਯਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.

੫੧. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਕਚ੍ਚਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਥ, ਕਚ੍ਚਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਥ, ਨ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਦ੍ਦਸ ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ’ਤਿ? ‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨਕਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਲਾਤਂ ਕਯਿਰਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੋ ਨਾਨਾਰਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਲਾਤਂ ਕਯਿਰਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਯੇਨ ਸੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਤੇਨ ਰਥਂ ਪੇਸੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਦੇਵ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਤੇਨ ਰਥਂ ਪੇਸੇਸਿਂ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਪੇਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਯਂ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਨਾਮ. ਨ ਦਾਨਿ ਤਂ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮਾਤਾ ਵਾ ਪਿਤਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ, ਸੋਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਮਰਣਧਮ੍ਮੋ ਮਰਣਂ ਅਨਤੀਤੋ; ਮਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੇਵੋ ਵਾ ਦੇਵੀ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ; ਅਹਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦੇਵਂ ਵਾ ਦੇਵਿਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ, ਦੇਵ, ਮਯਞ੍ਚਮ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ ਮਰਣਂ ਅਨਤੀਤਾ; ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੇਵੋ ਵਾ ਦੇਵੀ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਦੇਵਂ ਵਾ ਦੇਵਿਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਅਲਂ ਦਾਨਜ੍ਜ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਯਾ, ਇਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਹੀ’ਤਿ. ‘‘‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਦੇਵ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਸਿਂ. ਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਕੁਮਾਰੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਗਤੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਪਜ੍ਝਾਯਤਿ – ‘‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਿਰ ਭੋ ਜਾਤਿ ਨਾਮ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਬ੍ਯਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.

ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ

੫੨. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਮਾ ਹੇਵ ਖੋ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਮਾ ਹੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਮਾ ਹੇਵ ਨੇਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਰਾਜਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਰਜ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਨ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤੋ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ ਪਰਿਚਾਰੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੂਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਯੋਜੇਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਯਾਨਾਨਿ, ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਗਚ੍ਛਾਮ ਸੁਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨਾਯਾ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ – ‘ਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਖੋ ਤੇ, ਦੇਵ, ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਭਦ੍ਦਾਨਿ ਯਾਨਾਨਿ, ਯਸ੍ਸ ਦਾਨਿ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਭਦ੍ਦਂ ਭਦ੍ਦਂ ਯਾਨਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਭਦ੍ਦੇਹਿ ਭਦ੍ਦੇਹਿ ਯਾਨੇਹਿ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਾਸਿ.

੫੩. ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਂ ਭਣ੍ਡੁਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਕਾਸਾਯਵਸਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਅਯਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂਕਤੋ? ਸੀਸਂਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ, ਵਤ੍ਥਾਨਿਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨੇਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ? ‘ਏਸੋ ਖੋ, ਦੇਵ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮ ਸਾਧੁ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਸਮਚਰਿਯਾ [ਸਮ੍ਮਚਰਿਯਾ (ਕ.)] ਸਾਧੁ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾ [ਕੁਸਲਚਰਿਯਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਾਧੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਅਵਿਹਿਂਸਾ ਸਾਧੁ ਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਾ’ਤਿ. ‘ਸਾਧੁ ਖੋ ਸੋ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮ, ਸਾਧੁ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਸਮਚਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਅਵਿਹਿਂਸਾ ਸਾਧੁ ਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਾ. ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਯੇਨ ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਤੇਨ ਰਥਂ ਪੇਸੇਹੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਤੇਨ ਰਥਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ, ਕਿਂਕਤੋ, ਸੀਸਮ੍ਪਿ ਤੇ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ, ਵਤ੍ਥਾਨਿਪਿ ਤੇ ਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਦੇਵ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ? ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਦੇਵ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮ, ਸਾਧੁ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਸਮਚਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਅਵਿਹਿਂਸਾ ਸਾਧੁ ਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਾ’ਤਿ. ‘ਸਾਧੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮ ਸਾਧੁ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਸਮਚਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਸਾਧੁ ਅਵਿਹਿਂਸਾ ਸਾਧੁ ਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਾ’ਤਿ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ

੫੪. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਸਾਰਥਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਸਾਰਥਿ, ਰਥਂ ਆਦਾਯ ਇਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਹਿ. ਅਹਂ ਪਨ ਇਧੇਵ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਥਂ ਆਦਾਯ ਤਤੋਵ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਚ੍ਚਨਿਯ੍ਯਾਸਿ. ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਪਨ ਕੁਮਾਰੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ.

ਮਹਾਜਨਕਾਯਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ

੫੫. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਨ੍ਧੁਮਤਿਯਾ ਰਾਜਧਾਨਿਯਾ ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ – ‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕਿਰ ਕੁਮਾਰੋ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਨ ਹਿ ਨੂਨ ਸੋ ਓਰਕੋ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ, ਨ ਸਾ ਓਰਕਾ [ਓਰਿਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਯਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਕੁਮਾਰੋ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸੀਪਿ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰੋ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ [ਕਿਮਙ੍ਗ (ਸੀ.)] ਪਨ ਮਯ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ [ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤਾਯ ਸੁਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗਾਮਨਿਗਮਜਨਪਦਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ.

੫੬. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਨ ਖੋ ਮੇਤਂ [ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਤਿਰੂਪਂ ਯੋਹਂ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਏਕੋ ਗਣਮ੍ਹਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਏਕੋ ਗਣਮ੍ਹਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਾਸਿ, ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਤਾਨਿ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਗਮਂਸੁ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਅਭਿਨਿਵੇਸੋ

੫੭. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਸੂਪਗਤਸ੍ਸ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਕਿਚ੍ਛਂ ਵਤਾਯਂ ਲੋਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਜਾਯਤਿ ਚ ਜੀਯਤਿ ਚ ਮੀਯਤਿ ਚ [ਜਿਯ੍ਯਤਿ ਚ ਮਿਯ੍ਯਤਿ ਚ (ਕ.)] ਚਵਤਿ ਚ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਚ, ਅਥ ਚ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ, ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸਾ’ਤਿ?

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਜਾਤਿਯਾ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਜਾਤਿ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਭਵੇ ਖੋ ਸਤਿ ਜਾਤਿ ਹੋਤਿ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਭਵੋ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਉਪਾਦਾਨੇ ਖੋ ਸਤਿ ਭਵੋ ਹੋਤਿ, ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਖੋ ਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਵੇਦਨਾਯ ਖੋ ਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਤਿ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਫਸ੍ਸੇ ਖੋ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤਿ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਸਲ਼ਾਯਤਨੇ ਖੋ ਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਨਾਮਰੂਪੇ ਖੋ ਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਖੋ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਨਾਮਰੂਪੇ ਖੋ ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ.

੫੮. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਪਚ੍ਚੁਦਾਵਤ੍ਤਤਿ ਖੋ ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮਰੂਪਮ੍ਹਾ, ਨਾਪਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਜਾਯੇਥ ਵਾ ਜਿਯ੍ਯੇਥ ਵਾ ਮਿਯ੍ਯੇਥ ਵਾ ਚਵੇਥ ਵਾ ਉਪਪਜ੍ਜੇਥ ਵਾ, ਯਦਿਦਂ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤਿ’.

੫੯. ‘‘‘ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ, ਞਾਣਂ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ, ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਦਪਾਦਿ, ਆਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.

੬੦. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਜਾਤਿਯਾ ਖੋ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਜਾਤਿਨਿਰੋਧਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਜਾਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਜਾਤਿਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਭਵੇ ਖੋ ਅਸਤਿ ਜਾਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਭਵਨਿਰੋਧਾ ਜਾਤਿਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਭਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਭਵਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਉਪਾਦਾਨੇ ਖੋ ਅਸਤਿ ਭਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧਾ ਭਵਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਖੋ ਅਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਵੇਦਨਾਯ ਖੋ ਅਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧਾ ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਫਸ੍ਸੇ ਖੋ ਅਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਸਲ਼ਾਯਤਨੇ ਖੋ ਅਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਨਿਰੋਧਾ ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਨਾਮਰੂਪੇ ਖੋ ਅਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਖੋ ਅਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧਾ ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਅਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਸਮਯੋ – ‘ਨਾਮਰੂਪੇ ਖੋ ਅਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ.

੬੧. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਧਿਗਤੋ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਯਦਿਦਂ – ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧਾ ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧੋ, ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨਿਰੋਧੋ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਨਿਰੋਧਾ ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧੋ, ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ, ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧਾ ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧੋ, ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋ, ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧਾ ਭਵਨਿਰੋਧੋ, ਭਵਨਿਰੋਧਾ ਜਾਤਿਨਿਰੋਧੋ, ਜਾਤਿਨਿਰੋਧਾ ਜਰਾਮਰਣਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ’.

੬੨. ‘‘‘ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ, ਞਾਣਂ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ, ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਦਪਾਦਿ, ਆਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.

੬੩. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਾਸਿ – ‘ਇਤਿ ਰੂਪਂ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ; ਇਤਿ ਵੇਦਨਾ, ਇਤਿ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ; ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾ, ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ; ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ; ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੀ’’ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰੋ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਯਾਚਨਕਥਾ