੮. ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਂ
ਅਚੇਲਕਸ੍ਸਪਵਤ੍ਥੁ
੩੮੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਉਰੁਞ੍ਞਾਯਂ [ਉਜੁਞ੍ਞਾਯਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਵਿਹਰਤਿ ਕਣ੍ਣਕਤ੍ਥਲੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਚੇਲੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਅਚੇਲੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਂ ਗਰਹਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਏਕਂਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕੋਸਤਿ ਉਪਵਦਤੀ’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਂ ਗਰਹਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਏਕਂਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕੋਸਤਿ ਉਪਵਦਤੀ’ਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ, ਨ ਚ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ? ਅਨਬ੍ਭਕ੍ਖਾਤੁਕਾਮਾ ਹਿ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮ’’ਨ੍ਤਿ.
੩੮੨. ‘‘ਯੇ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਂ ਗਰਹਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਏਕਂਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕੋਸਤਿ ਉਪਵਦਤੀ’ਤਿ, ਨ ਮੇ ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ, ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚ ਪਨ ਮਂ ਤੇ ਅਸਤਾ ਅਭੂਤੇਨ. ਇਧਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ. ਇਧ ਪਨਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ.
੩੮੩. ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਅਪ੍ਪਦੁਕ੍ਖਵਿਹਾਰਿਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ. ਇਧ ਪਨਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਅਪ੍ਪਦੁਕ੍ਖਵਿਹਾਰਿਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ. ਯੋਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਇਮੇਸਂ ਤਪਸ੍ਸੀਨਂ ਏਵਂ ਆਗਤਿਞ੍ਚ ਗਤਿਞ੍ਚ ਚੁਤਿਞ੍ਚ ਉਪਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਸੋਹਂ ਕਿਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਂ ਗਰਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਏਕਂਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕੋਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਉਪਵਦਿਸ੍ਸਾਮਿ?
੩੮੪. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨਿਪੁਣਾ ਕਤਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਵਾਲਵੇਧਿਰੂਪਾ. ਤੇ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਮਞ੍ਞੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਗਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ. ਤੇਹਿਪਿ ਮੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮੇਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਯਂ ਤੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ. ਯਂ ਤੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ. ਯਂ ਤੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਮਯਂ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ. ਯਂ ਤੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਮਯਂ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ.
‘‘ਯਂ ਮਯਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਪਰੇਪਿ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ. ਯਂ ਮਯਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਪਰੇਪਿ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ. ਯਂ ਮਯਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਪਰੇ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ. ਯਂ ਮਯਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦੇਮ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ, ਪਰੇ ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘ਨ ਸਾਧੂ’ਤਿ.
ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਾਪਨਕਥਾ
੩੮੫. ‘‘ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ਯੇਸੁ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਠਾਨੇਸੁ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ ਤਾਨਿ ਠਾਨਾਨਿ. ਯੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ – ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਸਾਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਨ ਅਲਮਰਿਯਾ ਨ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਕਣ੍ਹਾ ਕਣ੍ਹਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਕੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਮਣੋ ਵਾ ਗੋਤਮੋ, ਪਰੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਗਣਾਚਰਿਯਾ’ਤਿ?
੩੮੬. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਸਾਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਨ ਅਲਮਰਿਯਾ ਨ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਕਣ੍ਹਾ ਕਣ੍ਹਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਪਰੇ ਗਣਾਚਰਿਯਾ’ਤਿ. ਇਤਿਹ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹੇਵ ਤਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਸਂਸੇਯ੍ਯੁਂ.
੩੮੭. ‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਨੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ – ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਲਮਰਿਯਾ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੁਕ੍ਕਾ ਸੁਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਕੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਮਣੋ ਵਾ ਗੋਤਮੋ, ਪਰੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਗਣਾਚਰਿਯਾ’ ਤਿ?
੩੮੮. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਲਮਰਿਯਾ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੁਕ੍ਕਾ ਸੁਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਪਰੇ ਗਣਾਚਰਿਯਾ’ਤਿ. ਇਤਿਹ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹੇਵ ਤਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਸਂਸੇਯ੍ਯੁਂ.
੩੮੯. ‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਨੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ – ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਸਾਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਨ ਅਲਮਰਿਯਾ ਨ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਕਣ੍ਹਾ ਕਣ੍ਹਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਕੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਗੋਤਮਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਵਾ, ਪਰੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਗਣਾਚਰਿਯਸਾਵਕਸਙ੍ਘਾ’ਤਿ?
੩੯੦. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਸਾਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਨ ਅਲਮਰਿਯਾ ਨ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਕਣ੍ਹਾ ਕਣ੍ਹਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਗੋਤਮਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਪਰੇ ਗਣਾਚਰਿਯਸਾਵਕਸਙ੍ਘਾ’ਤਿ. ਇਤਿਹ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹੇਵ ਤਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਸਂਸੇਯ੍ਯੁਂ.
੩੯੧. ‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਨੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ. ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਲਮਰਿਯਾ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੁਕ੍ਕਾ ਸੁਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਕੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਗੋਤਮਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਵਾ, ਪਰੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਗਣਾਚਰਿਯਸਾਵਕਸਙ੍ਘਾ’ਤਿ?
੩੯੨. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਅਲਮਰਿਯਾ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸੁਕ੍ਕਾ ਸੁਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਗੋਤਮਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਪਰੇ ਗਣਾਚਰਿਯਸਾਵਕਸਙ੍ਘਾ’ਤਿ. ਇਤਿਹ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹੇਵ ਤਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਸਂਸੇਯ੍ਯੁਂ.
ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ
੩੯੩. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਾਮਂਯੇਵ ਞਸ੍ਸਤਿ ਸਾਮਂ ਦਕ੍ਖਤਿ [ਦਕ੍ਖਿਤਿ (ਸੀ.)] – ‘ਸਮਣੋਵ ਗੋਤਮੋ ਕਾਲਵਾਦੀ ਭੂਤਵਾਦੀ ਅਤ੍ਥਵਾਦੀ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਵਿਨਯਵਾਦੀ’ਤਿ. ਕਤਮੋ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਗ੍ਗੋ, ਕਤਮਾ ਚ ਪਟਿਪਦਾ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਾਮਂਯੇਵ ਞਸ੍ਸਤਿ ਸਾਮਂ ਦਕ੍ਖਤਿ – ‘ਸਮਣੋਵ ਗੋਤਮੋ ਕਾਲਵਾਦੀ ਭੂਤਵਾਦੀ ਅਤ੍ਥਵਾਦੀ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਵਿਨਯਵਾਦੀ’ਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਾਮਂਯੇਵ ਞਸ੍ਸਤਿ ਸਾਮਂ ਦਕ੍ਖਤਿ ‘ਸਮਣੋਵ ਗੋਤਮੋ ਕਾਲਵਾਦੀ ਭੂਤਵਾਦੀ ਅਤ੍ਥਵਾਦੀ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਵਿਨਯਵਾਦੀ’’’ਤਿ.
ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਕਥਾ
੩੯੪. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਮੇਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਾ ਏਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ. ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ, ਨ ਏਹਿਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਨ ਤਿਟ੍ਠਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਨਾਭਿਹਟਂ, ਨ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ, ਨ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਾਦਿਯਤਿ. ਸੋ ਨ ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਕਲ਼ੋਪਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਏਲ਼ਕਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਦਣ੍ਡਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਮੁਸਲਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾਨਂ, ਨ ਗਬ੍ਭਿਨਿਯਾ, ਨ ਪਾਯਮਾਨਾਯ, ਨ ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਰਗਤਾਯ, ਨ ਸਙ੍ਕਿਤ੍ਤੀਸੁ, ਨ ਯਤ੍ਥ ਸਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਯਤ੍ਥ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਸਣ੍ਡਸਣ੍ਡਚਾਰਿਨੀ, ਨ ਮਚ੍ਛਂ, ਨ ਮਂਸਂ, ਨ ਸੁਰਂ, ਨ ਮੇਰਯਂ, ਨ ਥੁਸੋਦਕਂ ਪਿਵਤਿ. ਸੋ ਏਕਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਏਕਾਲੋਪਿਕੋ, ਦ੍ਵਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਦ੍ਵਾਲੋਪਿਕੋ…ਪੇ… ਸਤ੍ਤਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤਾਲੋਪਿਕੋ; ਏਕਿਸ੍ਸਾਪਿ ਦਤ੍ਤਿਯਾ ਯਾਪੇਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਦਤ੍ਤੀਹਿ ਯਾਪੇਤਿ… ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਦਤ੍ਤੀਹਿ ਯਾਪੇਤਿ; ਏਕਾਹਿਕਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿਕਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ… ਸਤ੍ਤਾਹਿਕਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ. ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ.
੩੯੫. ‘‘ਇਮੇਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਾ ਏਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ. ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਨੀਵਾਰਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਦਦ੍ਦੁਲਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਹਟਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਕਣਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਆਚਾਮਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਿਞ੍ਞਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਿਣਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਗੋਮਯਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ.
੩੯੬. ‘‘ਇਮੇਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਾ ਏਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ. ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਛਵਦੁਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਤਿਰੀਟਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਅਜਿਨਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੁਸਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਵਾਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਫਲਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਵਾਲ਼ਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਉਲੂਕਪਕ੍ਖਿਕਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਲੋਚਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਲੋਚਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਉਬ੍ਭਟ੍ਠਕੋਪਿ [ਉਬ੍ਭਟ੍ਠਿਕੋਪਿ (ਕ.)] ਹੋਤਿ ਆਸਨਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਉਕ੍ਕੁਟਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਕਣ੍ਟਕਾਪਸ੍ਸਯਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਕਣ੍ਟਕਾਪਸ੍ਸਯੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਫਲਕਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਥਣ੍ਡਿਲਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਏਕਪਸ੍ਸਯਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਰਜੋਜਲ੍ਲਧਰੋ, ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕੋ, ਵੇਕਟਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਵਿਕਟਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਅਪਾਨਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਅਪਾਨਕਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.
ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਨਿਰਤ੍ਥਕਥਾ
੩੯੭. ‘‘ਅਚੇਲਕੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਹੋਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚਾਯਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ ਅਭਾਵਿਤਾ ਹੋਤਿ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਆਰਕਾਵ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਆਰਕਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪਿ.
‘‘ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਹੋਤਿ, ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ…ਪੇ… ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ. ਤਸ੍ਸ ਚਾਯਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ ਅਭਾਵਿਤਾ ਹੋਤਿ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਆਰਕਾਵ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਆਰਕਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪਿ.
‘‘ਸਾਣਾਨਿ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ…ਪੇ… ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚਾਯਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ ਅਭਾਵਿਤਾ ਹੋਤਿ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਆਰਕਾਵ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਆਰਕਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ.
੩੯੮. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਕਤਿ ਖੋ ਏਸਾ, ਕਸ੍ਸਪ, ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਅਚੇਲਕੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਹੋਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਮਾਯ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਤ੍ਤਾਯ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਪਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਾਤੁਂ ਗਹਪਤਿਨਾ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਯਾਪਿ – ‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਮਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀ’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਇਮਾਯ ਮਤ੍ਤਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪਿ.
‘‘ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਹੋਤਿ, ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ…ਪੇ… ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ. ਇਮਾਯ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਤ੍ਤਾਯ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਪਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਾਤੁਂ ਗਹਪਤਿਨਾ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਯਾਪਿ – ‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਮਿ, ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ…ਪੇ… ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਮਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਇਮਾਯ ਮਤ੍ਤਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪਿ.
‘‘ਸਾਣਾਨਿ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ…ਪੇ… ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਮਾਯ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਤ੍ਤਾਯ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਪਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਾਤੁਂ ਗਹਪਤਿਨਾ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਯਾਪਿ – ‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਮਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਮਿ…ਪੇ… ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀ’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਇਮਾਯ ਮਤ੍ਤਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ.
੩੯੯. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਣੋ, ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ. ‘‘ਪਕਤਿ ਖੋ ਏਸਾ, ਕਸ੍ਸਪ, ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ. ਅਚੇਲਕੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਹੋਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਮਾਯ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਤ੍ਤਾਯ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਣੋ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸੁਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ.
‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਪਨੇਸੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਞਾਤੁਂ ਗਹਪਤਿਨਾ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਯਾਪਿ – ‘ਅਯਂ ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਇਮਾਯ ਮਤ੍ਤਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਣੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸੁਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ [ਯਤੋ ਚ ਖੋ (ਕ.)], ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪਿ.
‘‘ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਹੋਤਿ ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ…ਪੇ… ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ. ਇਮਾਯ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਤ੍ਤਾਯ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਣੋ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸੁਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ.
‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਪਨੇਸੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਞਾਤੁਂ ਗਹਪਤਿਨਾ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਯਾਪਿ – ‘ਅਯਂ ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ…ਪੇ… ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਇਮਾਯ ਮਤ੍ਤਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਣੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸੁਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪਿ.
‘‘ਸਾਣਾਨਿ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ…ਪੇ… ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਮਾਯ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਮਤ੍ਤਾਯ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਣੋ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸੁਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਨੇਤਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ.
‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਪਨੇਸੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਞਾਤੁਂ ਗਹਪਤਿਨਾ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਯਾਪਿ – ‘ਅਯਂ ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ…ਪੇ… ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’ਤਿ.
‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਇਮਾਯ ਮਤ੍ਤਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮਿਨਾ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਣੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸੁਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵੇਰਂ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਆਸਵਾਨਞ੍ਚ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਣੋ ਇਤਿਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ.
ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ
੪੦੦. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਮਾ ਪਨ ਸਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਕਤਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾ, ਕਤਮਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਕਸ੍ਸਪ, ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਰਹਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… (ਯਥਾ ੧੯੦-੧੯੩ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦੇਸੁ, ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ) ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਵਚੀਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਕੁਸਲੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ.
੪੦੧. ‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ ਨਿਹਿਤਦਣ੍ਡੋ ਨਿਹਿਤਸਤ੍ਥੋ ਲਜ੍ਜੀ ਦਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ …ਪੇ… (ਯਥਾ ੧੯੪ ਯਾਵ ੨੧੦ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦੇਸੁ)
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨੇਕੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਾਨਿ ਭੋਜਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਏਵਰੂਪਾਯ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਵਿਜ੍ਜਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਨ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਪਣਿਧਿਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… (ਯਥਾ ੨੧੧ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦੇ) ਓਸਧੀਨਂ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਇਤਿ ਵਾ ਇਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਵਿਜ੍ਜਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ.
‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ [ਅਯਂ ਖੋ (ਕ.)], ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਸੀਲਸਂਵਰਤੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤੋ ਨਿਹਤਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੋ ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਤੋ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਸੀਲਸਂਵਰਤੋ. ਸੋ ਇਮਿਨਾ ਅਰਿਯੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾਯ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਅਯਂ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾ.
‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ…ਪੇ… ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤਿ…ਪੇ… ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ…ਪੇ… ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਅਯਂ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ.
‘‘ਇਮਾਯ ਚ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਞ੍ਞਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਾ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ.
ਸੀਹਨਾਦਕਥਾ
੪੦੨. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੀਲਵਾਦਾ. ਤੇ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ. ਯਾਵਤਾ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਰਿਯਂ ਪਰਮਂ ਸੀਲਂ, ਨਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ! ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਸੀਲਂ.
‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵਾਦਾ. ਤੇ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ. ਯਾਵਤਾ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਰਿਯਾ ਪਰਮਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ, ਨਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ! ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛਂ.
‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਞ੍ਞਾਵਾਦਾ. ਤੇ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ. ਯਾਵਤਾ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਰਿਯਾ ਪਰਮਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਨਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ! ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਂ.
‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਾਦਾ. ਤੇ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ. ਯਾਵਤਾ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਰਿਯਾ ਪਰਮਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਨਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ! ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿ.
੪੦੩. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਸੀਹਨਾਦਂ ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਦਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇ ਨਦਤਿ, ਨੋ ਪਰਿਸਾਸੂ’ਤਿ. ਤੇ – ‘ਮਾ ਹੇਵ’ਨ੍ਤਿਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ. ‘ਸੀਹਨਾਦਞ੍ਚ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਦਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਨਦਤੀ’ਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸੁ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਚਨੀਯਾ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਸੀਹਨਾਦਞ੍ਚ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਦਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਨਦਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਵਿਸਾਰਦੋ ਨਦਤੀ’ਤਿ. ਤੇ – ‘ਮਾ ਹੇਵ’ਨ੍ਤਿਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ. ‘ਸੀਹਨਾਦਞ੍ਚ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਦਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਨਦਤਿ, ਵਿਸਾਰਦੋ ਚ ਨਦਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸੁ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਚਨੀਯਾ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਸੀਹਨਾਦਞ੍ਚ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਦਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਨਦਤਿ, ਵਿਸਾਰਦੋ ਚ ਨਦਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਨਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਞ੍ਹਞ੍ਚ ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਨੇਸਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ…ਪੇ… ਪਞ੍ਹਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤਿ…ਪੇ… ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਚ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਸੋਤਬ੍ਬਞ੍ਚਸ੍ਸ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਸ੍ਸ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਤੇ – ‘ਮਾ ਹੇਵ’ਨ੍ਤਿਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ. ‘ਸੀਹਨਾਦਞ੍ਚ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਦਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਨਦਤਿ, ਵਿਸਾਰਦੋ ਚ ਨਦਤਿ, ਪਞ੍ਹਞ੍ਚ ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਹਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਚ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਸੋਤਬ੍ਬਞ੍ਚਸ੍ਸ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਸ੍ਸ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਚ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸੁ, ਕਸ੍ਸਪ, ਵਚਨੀਯਾ.
ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਰਿਵਾਸਕਥਾ
੪੦੪. ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਮਯਂ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਾਮਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਮਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਤਪਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਨਾਮ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛੇ ਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿਂ. ਬ੍ਯਾਕਤੇ ਚ ਪਨ ਮੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ ਪਰਂ ਵਿਯ ਮਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਸ੍ਸ ਪਰਂ ਵਿਯ ਮਤ੍ਤਾਯ? ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਪਰਂ ਵਿਯ ਮਤ੍ਤਾਯ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਲਭੇਯ੍ਯਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੦੫. ‘‘ਯੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਪੁਬ੍ਬੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ, ਸੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਪਰਿਵਸਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਆਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਯ. ਅਪਿ ਚ ਮੇਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਵਿਦਿਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਪੁਬ੍ਬਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਆਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਯ. ਅਹਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਪਰਿਵਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਆਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤੁ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੁ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਯਾ’’ਤਿ.
ਅਲਤ੍ਥ ਖੋ ਅਚੇਲੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਅਲਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ. ਅਚਿਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸਪੋ ਏਕੋ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ – ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ – ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਸਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ – ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਖੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸਪੋ ਅਰਹਤਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.