੪. ਸੋਣਦਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਂ
ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ
੩੦੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਯੇਨ ਚਮ੍ਪਾ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚਮ੍ਪਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਂ ਸਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਧਞ੍ਞਂ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗਂ ਰਞ੍ਞਾ ਮਾਗਧੇਨ ਸੇਨਿਯੇਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਰਾਜਦਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ.
੩੦੧. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ – ‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ ਭੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਚਮ੍ਪਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਸਦੇਵਕਂ ਸਮਾਰਕਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਂ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਂ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਤਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਸਾਧੁ ਖੋ ਪਨ ਤਥਾਰੂਪਾਨਂ ਅਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਚਮ੍ਪਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘੀ [ਸਙ੍ਘਾ ਸਙ੍ਘੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਗਣੀਭੂਤਾ ਯੇਨ ਗਗ੍ਗਰਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ.
੩੦੨. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਦਿਵਾਸੇਯ੍ਯਂ ਉਪਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇ ਚਮ੍ਪਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘੀ [ਸਙ੍ਘੇ ਸਙ੍ਘੀ (ਸੀ. ਪੀ.) ਸਙ੍ਘਾ ਸਙ੍ਘੀ (ਸ੍ਯਾ.)] ਗਣੀਭੂਤੇ ਯੇਨ ਗਗ੍ਗਰਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਖਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ ਖਤ੍ਤੇ, ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਚਮ੍ਪਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘੀ ਗਣੀਭੂਤਾ ਯੇਨ ਗਗ੍ਗਰਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਚਮ੍ਪਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਤਮੇਤੇ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ ਖਤ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ, ਭੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ਆਗਮੇਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਭਵਨ੍ਤੋ, ਸੋਣਦਣ੍ਡੋਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਖਤ੍ਤਾ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਆਗਮੇਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਭਵਨ੍ਤੋ, ਸੋਣਦਣ੍ਡੋਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.
ਸੋਣਦਣ੍ਡਗੁਣਕਥਾ
੩੦੩. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਾਨਾਵੇਰਜ੍ਜਕਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤਾਨਿ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ – ‘‘ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇਨ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਖੋ ਮੇ, ਭੋ, ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਮਾ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਨ ਅਰਹਤਿ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਸਚੇ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਭੋਤੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਯਸੋ ਹਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯਸੋ ਅਭਿਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਭੋਤੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਯਸੋ ਹਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯਸੋ ਅਭਿਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਸਮਣੋਤ੍ਵੇਵ ਗੋਤਮੋ ਅਰਹਤਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ, ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ. ਯਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ, ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ, ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਸਮਣੋਤ੍ਵੇਵ ਗੋਤਮੋ ਅਰਹਤਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ, ਮਨ੍ਤਧਰੋ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਾਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਪਦਕੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ, ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਣ੍ਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸੀ [ਬ੍ਰਹ੍ਮਡ੍ਢੀ (ਸੀ.), ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਚਸੀ (ਪੀ.)] ਅਖੁਦ੍ਦਾਵਕਾਸੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸੀਲਵਾ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੀ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਚੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ [ਅਨੇਲ਼ਗਲਾਯ (ਸੀ. ਪੀ.), ਅਨੇਲਗਲ਼ਾਯ (ਕ)] ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬਹੂਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ ਤੀਣਿ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਤਿ. ਬਹੂ ਖੋ ਪਨ ਨਾਨਾਦਿਸਾ ਨਾਨਾਜਨਪਦਾ ਮਾਣਵਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭੋਤੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਨ੍ਤਤ੍ਥਿਕਾ ਮਨ੍ਤੇ ਅਧਿਯਿਤੁਕਾਮਾ …ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਜਿਣ੍ਣੋ ਵੁਦ੍ਧੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ; ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤਰੁਣੋ ਚੇਵ ਤਰੁਣਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਚ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਸੇਨਿਯਸ੍ਸ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਭਵਞ੍ਹਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਚਮ੍ਪਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਂ ਸਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਧਞ੍ਞਂ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗਂ, ਰਞ੍ਞਾ ਮਾਗਧੇਨ ਸੇਨਿਯੇਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਰਾਜਦਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ. ਯਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਚਮ੍ਪਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਂ ਸਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਧਞ੍ਞਂ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗਂ, ਰਞ੍ਞਾ ਮਾਗਧੇਨ ਸੇਨਿਯੇਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਰਾਜਦਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ. ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਸਮਣੋਤ੍ਵੇਵ ਗੋਤਮੋ ਅਰਹਤਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਕਥਾ
੩੦੪. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ, ਮਮਪਿ ਸੁਣਾਥ, ਯਥਾ ਮਯਮੇਵ ਅਰਹਾਮ ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਨਤ੍ਵੇਵ ਅਰਹਤਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ, ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ, ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ. ਯਮ੍ਪਿ ਭੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ, ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ, ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਅਥ ਖੋ ਮਯਮੇਵ ਅਰਹਾਮ ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਂ ਓਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਪਹੂਤਂ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ ਓਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਭੂਮਿਗਤਞ੍ਚ ਵੇਹਾਸਟ੍ਠਂ ਚ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਦਹਰੋਵ ਸਮਾਨੋ ਯੁਵਾ ਸੁਸੁਕਾਲ਼ਕੇਸੋ ਭਦ੍ਰੇਨ ਯੋਬ੍ਬਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਠਮੇਨ ਵਯਸਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਅਕਾਮਕਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਾਨਂ ਰੁਦਨ੍ਤਾਨਂ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਣ੍ਣੀ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸੀ, ਅਖੁਦ੍ਦਾਵਕਾਸੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਸੀਲਵਾ ਅਰਿਯਸੀਲੀ ਕੁਸਲਸੀਲੀ ਕੁਸਲਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਚੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਬਹੂਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਖੀਣਕਾਮਰਾਗੋ ਵਿਗਤਚਾਪਲ੍ਲੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਕਮ੍ਮਵਾਦੀ ਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਅਪਾਪਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਯ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਉਚ੍ਚਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਅਡ੍ਢਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਮਹਦ੍ਧਨਾ ਮਹਾਭੋਗਾ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਤਿਰੋਰਟ੍ਠਾ ਤਿਰੋਜਨਪਦਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਅਨੇਕਾਨਿ ਦੇਵਤਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤਾਨਿ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ ਤਿ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਏਹਿਸ੍ਵਾਗਤਵਾਦੀ ਸਖਿਲੋ ਸਮ੍ਮੋਦਕੋ ਅਬ੍ਭਾਕੁਟਿਕੋ ਉਤ੍ਤਾਨਮੁਖੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਸੀ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਰਿਸਾਨਂ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੇ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੇ ਬਹੂ ਦੇਵਾ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਪਟਿਵਸਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਿ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਸਙ੍ਘੀ ਗਣੀ ਗਣਾਚਰਿਯੋ ਪੁਥੁਤਿਤ੍ਥਕਰਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਯਥਾ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ, ਏਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਯਥਾ ਵਾ ਤਥਾ ਵਾ ਯਸੋ ਸਮੁਦਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਹੇਵਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯਸੋ ਸਮੁਦਾਗਤੋ. ਅਥ ਖੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯਸੋ ਸਮੁਦਾਗਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਸਪੁਤ੍ਤੋ ਸਭਰਿਯੋ ਸਪਰਿਸੋ ਸਾਮਚ੍ਚੋ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਪੁਤ੍ਤੋ ਸਭਰਿਯੋ ਸਪਰਿਸੋ ਸਾਮਚ੍ਚੋ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿ ਸਪੁਤ੍ਤੋ ਸਭਰਿਯੋ ਸਪਰਿਸੋ ਸਾਮਚ੍ਚੋ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਸੇਨਿਯਸ੍ਸ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ…
‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਚਮ੍ਪਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ, ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਤਿਥੀ ਨੋ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਥੀ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਾ ਮਾਨੇਤਬ੍ਬਾ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬਾ ਅਪਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਮ੍ਪਿ, ਭੋ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਚਮ੍ਪਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ, ਅਤਿਥਿਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ; ਅਤਿਥਿ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬੋ ਮਾਨੇਤਬ੍ਬੋ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬੋ ਅਪਚੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਮਯਮੇਵ ਅਰਹਾਮ ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਏਤ੍ਤਕੇ ਖੋ ਅਹਂ, ਭੋ, ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਮਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਏਤ੍ਤਕਵਣ੍ਣੋ. ਅਪਰਿਮਾਣਵਣ੍ਣੋ ਹਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ.
੩੦੫. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਯਥਾ ਖੋ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਭਾਸਤਿ ਇਤੋ ਚੇਪਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਯੋਜਨਸਤੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਲਮੇਵ ਸਦ੍ਧੇਨ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਪਿ ਪੁਟੋਸੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਮਯਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.
ਸੋਣਦਣ੍ਡਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ
੩੦੬. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਹਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਗਗ੍ਗਰਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਤਿਰੋਵਨਸਣ੍ਡਗਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ; ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਖੋ ਏਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਨਾਮੇਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ, ਤੇਨ ਮਂ ਅਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ – ‘ਬਾਲੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ, ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਯੋਨਿਸੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਯਸੋ ਹਾਯੇਥ, ਭੋਗਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਸੋਲਦ੍ਧਾ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਭੋਗਾ. ਮਮਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਚਾਹਂ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯਂ; ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਖੋ ਏਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਨਾਮੇਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ, ਤੇਨ ਮਂ ਅਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ – ‘ਬਾਲੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ, ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਯਸੋ ਹਾਯੇਥ, ਭੋਗਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਸੋਲਦ੍ਧਾ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਭੋਗਾ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਏਵਂ ਸਮੀਪਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਂ, ਤੇਨ ਮਂ ਅਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ – ‘ਬਾਲੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਮਾਨਥਦ੍ਧੋ ਭੀਤੋ ਚ, ਨੋ ਵਿਸਹਤਿ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ, ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਏਵਂ ਸਮੀਪਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਯਸੋ ਹਾਯੇਥ, ਭੋਗਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਯ੍ਯੁਂ, ਯਸੋਲਦ੍ਧਾ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਭੋਗਾ’’ਤਿ.
੩੦੭. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕਾਪਿ ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ; ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿਂਸੁ; ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ; ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ; ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ; ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ.
੩੦੮. ਤਤ੍ਰਪਿ ਸੁਦਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਲਮਨੁਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ; ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਖੋ ਏਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਨਾਮੇਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ, ਤੇਨ ਮਂ ਅਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ – ‘ਬਾਲੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ, ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਯੋਨਿਸੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਯਸੋ ਹਾਯੇਥ, ਭੋਗਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਸੋਲਦ੍ਧਾ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਭੋਗਾ. ਮਮਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਚਾਹਂ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯਂ; ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਖੋ ਏਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਨਾਮੇਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹੋ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ, ਤੇਨ ਮਂ ਅਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ – ‘ਬਾਲੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ, ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਯਸੋ ਹਾਯੇਥ, ਭੋਗਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਸੋਲਦ੍ਧਾ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਭੋਗਾ. ਅਹੋ ਵਤ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕੇ ਆਚਰਿਯਕੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਕੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਅਦ੍ਧਾ ਵਤਸ੍ਸਾਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯਂ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾ’’ਤਿ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ
੩੦੯. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ ਖੋ ਅਯਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਕੇ ਆਚਰਿਯਕੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਕੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਿਹਿ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?
੩੧੦. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਯਂ ਵਤ ਨੋ ਅਹੋਸਿ ਇਚ੍ਛਿਤਂ, ਯਂ ਆਕਙ੍ਖਿਤਂ, ਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਯਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥਿਤਂ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕੇ ਆਚਰਿਯਕੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਕੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਅਦ੍ਧਾ ਵਤਸ੍ਸਾਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯਂ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾ’ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕੇ ਆਚਰਿਯਕੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਕੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਵਤਸ੍ਸਾਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਸ੍ਸਾਮਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾ’’ਤਿ.
੩੧੧. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਬ੍ਭੁਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਇਧ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ, ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ; ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ ਹੋਤਿ ਮਨ੍ਤਧਰੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਾਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਪਦਕੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ; ਅਭਿਰੂਪੋ ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਣ੍ਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸੀ ਅਖੁਦ੍ਦਾਵਕਾਸੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ; ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੀ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮੇਧਾਵੀ ਪਠਮੋ ਵਾ ਦੁਤਿਯੋ ਵਾ ਸੁਜਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਠਪਯਿਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਵਣ੍ਣਂ ਠਪਯਾਮ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਵਣ੍ਣੋ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ? ਯਤੋ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ; ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮਨ੍ਤਧਰੋ ਚ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਾਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਪਦਕੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ; ਸੀਲਵਾ ਚ ਹੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੀ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮੇਧਾਵੀ ਪਠਮੋ ਵਾ ਦੁਤਿਯੋ ਵਾ ਸੁਜਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ ਭੋ ਗੋਤਮ ਚਤੂਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
੩੧੨. ‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਠਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਮਨ੍ਤੇ ਠਪਯਾਮ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਮਨ੍ਤਾ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਯਤੋ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ; ਸੀਲਵਾ ਚ ਹੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੀ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮੇਧਾਵੀ ਪਠਮੋ ਵਾ ਦੁਤਿਯੋ ਵਾ ਸੁਜਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਤੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਠਪਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਜਾਤਿਂ ਠਪਯਾਮ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਜਾਤਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ? ਯਤੋ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੀ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮੇਧਾਵੀ ਪਠਮੋ ਵਾ ਦੁਤਿਯੋ ਵਾ ਸੁਜਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
੩੧੩. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਮਾ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਏਵਂ ਅਵਚ, ਮਾ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਏਵਂ ਅਵਚ. ਅਪਵਦਤੇਵ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਵਣ੍ਣਂ, ਅਪਵਦਤਿ ਮਨ੍ਤੇ, ਅਪਵਦਤਿ ਜਾਤਿਂ ਏਕਂਸੇਨ. ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਸ੍ਸੇਵ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਅਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ.
੩੧੪. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਚ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਅਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ ਚ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਚ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਨ ਚ ਪਹੋਤਿ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ ਪਟਿਮਨ੍ਤੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਵ੍ਹੋ ਅਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ. ਸਚੇ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਚ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ ਚ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਪਹੋਤਿ ਚ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ ਪਟਿਮਨ੍ਤੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ, ਤਿਟ੍ਠਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਮਨ੍ਤੇਤੂ’’ਤਿ.
੩੧੫. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ, ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਹੋਤੁ, ਅਹਮੇਵ ਤੇਸਂ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਵਚਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਭਵਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥ, ਮਾ ਭਵਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥ – ‘ਅਪਵਦਤੇਵ ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਵਣ੍ਣਂ, ਅਪਵਦਤਿ ਮਨ੍ਤੇ, ਅਪਵਦਤਿ ਜਾਤਿਂ ਏਕਂਸੇਨ. ਭਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਸਮਣਸ੍ਸੇਵ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਅਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ. ਨਾਹਂ, ਭੋ, ਅਪਵਦਾਮਿ ਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਵਾ’’ਤਿ.
੩੧੬. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਅਙ੍ਗਕੋ ਨਾਮ ਮਾਣਵਕੋ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨੋ ਭੋਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਅਙ੍ਗਕਂ ਮਾਣਵਕਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ’’. ‘‘ਅਙ੍ਗਕੋ ਖੋ, ਭੋ, ਮਾਣਵਕੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਣ੍ਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸੀ ਅਖੁਦ੍ਦਾਵਕਾਸੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਨਾਸ੍ਸ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਸਮਸਮੋ ਅਤ੍ਥਿ ਵਣ੍ਣੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ. ਅਙ੍ਗਕੋ ਖੋ ਮਾਣਵਕੋ ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ ਮਨ੍ਤਧਰੋ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਾਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਪਦਕੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ. ਅਹਮਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਤਾ. ਅਙ੍ਗਕੋ ਖੋ ਮਾਣਵਕੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ. ਅਹਮਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਜਾਨਾਮਿ. ਅਙ੍ਗਕੋ ਖੋ ਮਾਣਵਕੋ ਪਾਣਮ੍ਪਿ ਹਨੇਯ੍ਯ, ਅਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਆਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਪਰਦਾਰਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਮੁਸਾਵਾਦਮ੍ਪਿ ਭਣੇਯ੍ਯ, ਮਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯ, ਏਤ੍ਥ ਦਾਨਿ, ਭੋ, ਕਿਂ ਵਣ੍ਣੋ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਮਨ੍ਤਾ, ਕਿਂ ਜਾਤਿ? ਯਤੋ ਖੋ, ਭੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੀਲਵਾ ਚ ਹੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੀ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮੇਧਾਵੀ ਪਠਮੋ ਵਾ ਦੁਤਿਯੋ ਵਾ ਸੁਜਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭੋ, ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਕਥਾ
੩੧੭. ‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਠਪਯਿਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਅਙ੍ਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ; ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਚ ਵਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ. ਸੀਲਪਰਿਧੋਤਾ ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਞ੍ਞਾ; ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਧੋਤਂ ਸੀਲਂ. ਯਤ੍ਥ ਸੀਲਂ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ, ਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਹਤ੍ਥਂ ਧੋਵੇਯ੍ਯ, ਪਾਦੇਨ ਵਾ ਪਾਦਂ ਧੋਵੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸੀਲਪਰਿਧੋਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਧੋਤਂ ਸੀਲਂ. ਯਤ੍ਥ ਸੀਲਂ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ, ਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੀਲਪਰਿਧੋਤਾ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਧੋਤਂ ਸੀਲਂ. ਯਤ੍ਥ ਸੀਲਂ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ, ਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਹਤ੍ਥਂ ਧੋਵੇਯ੍ਯ, ਪਾਦੇਨ ਵਾ ਪਾਦਂ ਧੋਵੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੀਲਪਰਿਧੋਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਧੋਤਂ ਸੀਲਂ. ਯਤ੍ਥ ਸੀਲਂ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ, ਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ.
੩੧੮. ‘‘ਕਤਮਂ ਪਨ ਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੀਲਂ? ਕਤਮਾ ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤ੍ਤਕਪਰਮਾਵ ਮਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਭਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਗੋਤਮਂ ਪਟਿਭਾਤੁ ਏਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੁਣੋਹਿ; ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਰੋਹਿ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… (ਯਥਾ ੧੯੦-੨੧੨ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦੇਸੁ ਤਥਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ). ਏਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੀਲਂ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ, ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ…ਪੇ… ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ.
ਸੋਣਦਣ੍ਡਉਪਾਸਕਤ੍ਤਪਟਿਵੇਦਨਾ
੩੧੯. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤਂ. ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਚ ਮੇ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ.
੩੨੦. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਕੇ ਨਿਵੇਸਨੇ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ – ‘‘ਕਾਲੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਯੇਨ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਸਹਤ੍ਥਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਸਿ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਸਿ.
੩੨੧. ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਓਨੀਤਪਤ੍ਤਪਾਣਿਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਨੀਚਂ ਆਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋਣਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਰਿਸਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਯ੍ਯਂ, ਤੇਨ ਮਂ ਸਾ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਸਾ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਯਸੋ ਹਾਯੇਥ, ਭੋਗਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਸੋਲਦ੍ਧਾ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਭੋਗਾ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਰਿਸਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਂ, ਆਸਨਾ ਮੇ ਤਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ ਧਾਰੇਤੁ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਰਿਸਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਵੇਠਨਂ ਓਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯਂ, ਸਿਰਸਾ ਮੇ ਤਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਧਾਰੇਤੁ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਯਾਨਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਯਾਨਾ ਪਚ੍ਚੋਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਯ੍ਯਂ, ਤੇਨ ਮਂ ਸਾ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਸਾ ਪਰਿਸਾ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਥ, ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਯਸੋ ਹਾਯੇਥ, ਭੋਗਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਹਾਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਸੋਲਦ੍ਧਾ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਭੋਗਾ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਯਾਨਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਪਤੋਦਲਟ੍ਠਿਂ ਅਬ੍ਭੁਨ੍ਨਾਮੇਯ੍ਯਂ, ਯਾਨਾ ਮੇ ਤਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਪਚ੍ਚੋਰੋਹਨਂ ਧਾਰੇਤੁ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਯਾਨਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਛਤ੍ਤਂ ਅਪਨਾਮੇਯ੍ਯਂ, ਸਿਰਸਾ ਮੇ ਤਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ.
੩੨੨. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸੋਣਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮੀਤਿ.
ਸੋਣਦਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.