੫. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦੨. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕ੍ਖਰਾਨਿ ਲਿਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ. ਉਰਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖੋਤਿ ਗਣਨਂ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਬਹੁਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਉਰੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਿਂਸੁ. ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਰੂਪਸੁਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਕਹਾਪਣਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਿਂਸੁ. ਡਂਸਾਦੀਸੁ ਡਂਸਾਤਿ ਪਿਙ੍ਗਲਮਕ੍ਖਿਕਾਯੋ. ਦੁਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮਾਨਂ. ਤਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਬਹਲਾਨਂ. ਖਰਾਨਨ੍ਤਿ ਤਿਖਿਣਾਨਂ. ਕਟੁਕਾਨਨ੍ਤਿ ਫਰੁਸਾਨਂ; ਅਮਨਾਪਤਾਯ ਵਾ ਕਟੁਕਰਸਸਦਿਸਾਨਂ. ਅਸਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਮਧੁਰਾਨਂ. ਪਾਣਹਰਾਨਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਹਰਾਨਂ.

੪੦੪. ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤੀਤਿ ਨਵਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਤਿ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ; ਗਬ੍ਭਵੀਸੋਪਿ ਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਗਬ੍ਭਵੀਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਭਗਵਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਗਬ੍ਭਵੀਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨੁਖੋਮ੍ਹਿ, ਨਨੁ ਖੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਠਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਪਠਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਾਤੁਭੂਤਂ ਤਦੁਪਾਦਾਯ ਸਾਵਸ੍ਸ ਜਾਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਬ੍ਭਵੀਸਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੪).

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸੇ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾਯ ਜਾਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾ, ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਹਾਯਨਵਡ੍ਢਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪੋਰਾਣਕਤ੍ਥੇਰਾ ਪਨ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਸਾਮਣੇਰਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨੀਯਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਸ੍ਮਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਸ੍ਸੇ ਛ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਉਪੋਸਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾਨੋ ਤਤਿਯੇ ਤਤਿਯੇ ਵਸ੍ਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਛ ਮਾਸਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਉਪੋਸਥਵਸੇਨ ਪਰਿਹੀਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸਾ ਅਵਸੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨੀਯਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਾਟਿਪਦੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸੇ ਵਸਿ, ਸੋ ਏਕਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਸਤ੍ਤਮਾਸੇ ਵਸਿ, ਸੋ ਸਤ੍ਤਮਾਸਾਧਿਕਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ. ਛਮਾਸਜਾਤੋ ਪਨ ਨ ਜੀਵਤਿ.

੪੦੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਨ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਦਸਵਸ੍ਸਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਞ੍ਚੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਗਣੋ ਪੂਰਤਿ, ਸੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋਪਿ ਚ ਯਾਵ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਾਵਸ੍ਸ ਨੇਵ ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨ ਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਞਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪੁਨ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ,

ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.