੭. ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਪਾਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੨. ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਧਨੁਗ੍ਗਹਾਚਰਿਯੋ ਹੋਤਿ. ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਤਾਤਿ ਜੀਵਿਤਾ ਵਿਯੋਜਿਤਾ.

ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਪਿ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਯੋਜੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ; ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਯੋਜਿਤੇ ਸੀਸਾਲਙ੍ਕਾਰੇ ਸੀਸਂ ਵਿਯ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਤੇ ਪਾਣੇਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਦਭਾਜਨੇ ‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋਯੇਵ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਖੁਦ੍ਦਕਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਨਾਨਾਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਹਨ੍ਤੇ ਪਨ ਉਪਕ੍ਕਮਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲਮਹਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਮਙ੍ਗੁਲਬੀਜਕੇਪਿ ਪਾਣਸਞ੍ਞੀ ਨਿਕ੍ਕਾਰੁਣਿਕਤਾਯ ਤਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਪਨੇਤਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹੀਤਿ.

ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਪਾਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਠਮਂ.

੨. ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੭. ਦੁਤਿਯੇ – ਸਪ੍ਪਾਣਕਨ੍ਤਿ ਯੇ ਪਾਣਕਾ ਪਰਿਭੋਗੇਨ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਪਾਣਕੇਹਿ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ, ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ਜਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੋ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਪਤ੍ਤਪੂਰਮ੍ਪਿ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਪਯੋਗੇਨ ਪਿਵਤੋ ਏਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਤਾਦਿਸੇਨ ਉਦਕੇਨ ਸਾਮਿਸਂ ਪਤ੍ਤਂ ਆਵਿਞ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਤੋਪਿ ਤਾਦਿਸੇ ਉਦਕੇ ਉਣ੍ਹਯਾਗੁਪਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਯਤੋਪਿ ਤਂ ਉਦਕਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕੇਨ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਤੋਪਿ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਉਦਕਸੋਣ੍ਡਿਂ ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤ੍ਥਾਯ ਵੀਚਿਂ ਉਟ੍ਠਾਪਯਤੋਪਿ. ਸੋਣ੍ਡਿਂ ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਵਾ ਸੋਧੇਨ੍ਤੇਹਿ ਤਤੋ ਗਹਿਤਉਦਕਂ ਉਦਕੇਯੇਵ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮੀਪਮ੍ਹਿ ਉਦਕੇ ਅਸਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਉਦਕਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਘਟੇ ਉਦਕਸਣ੍ਠਾਨਕਪ੍ਪਦੇਸੇ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪਵਟ੍ਟਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਪਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਉਣ੍ਹਪਾਸਾਣੇ ਉਦਕਂ ਨਾਸਿਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਪ੍ਪਿਯਉਦਕੇਨ ਪਨ ਪਾਸਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ,

ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਟਙ੍ਗਪਾਣਕਾਨਂ ਪਤਨਂ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਦੀਪਜਾਲਨੇ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪਾਣਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਉਦਕਸਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.

ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਉਕ੍ਕੋਟਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯੨. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਉਕ੍ਕੋਟੇਨ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਉਚ੍ਚਾਲੇਨ੍ਤਿ; ਯਥਾਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ.

੩੯੩. ਯਥਾਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੋ ਯਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਨਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਹਤਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਨਿਹਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ; ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਵੂਪਸਮਿਤਂ ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੯੫. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀਤਿ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮਿਤਂ, ਤਞ੍ਚੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਯਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸੇਸਪਦਾਨਿਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਧਿਕਰਣਾਨਂ ਕਤਿ ਉਕ੍ਕੋਟਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥੋ ਵਣ੍ਣਿਤੋ. ਮਯਂ ਪਨ ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਇਧ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨੇ ਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਵਣ੍ਣਯਿਮ੍ਹ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਉਕ੍ਕੋਟਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯੯. ਚਤੁਤ੍ਥੇ – ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਂ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਤਿ ਧੁਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ. ਸਚੇਪਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ; ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਏਵਂ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਮੇਵ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਸੋਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਮਣਸਤਮ੍ਪਿ ਸਮਣਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ ਤਾਵ, ਯਾਵ ਕੋਟਿ ਨ ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਕਦਾ ਪਨ ਕੋਟਿ ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਮਹਾਸੁਮਤ੍ਥੇਰੋ ਤਾਵ ਵਦਤਿ – ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਏਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਰੋਚੇਤਿ; ਏਵਂ ਕੋਟਿ ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਪਦੁਮਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨਾਹ – ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਪੁਗ੍ਗਲੋਯੇਵ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਪਨ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਅਯਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨਸ੍ਸ ਆਰੋਚਿਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਰੋਚੇਤਿ; ਏਵਂ ਤਤਿਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚਿਤੇ ਕੋਟਿ ਛਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੪੦੦. ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਵਸੇਸੇ ਪਞ੍ਚਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋ ਚਾਤਿ ਅਯਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਨਾਮ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ. ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦੨. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕ੍ਖਰਾਨਿ ਲਿਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ. ਉਰਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖੋਤਿ ਗਣਨਂ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਬਹੁਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਉਰੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਿਂਸੁ. ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਰੂਪਸੁਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਕਹਾਪਣਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਿਂਸੁ. ਡਂਸਾਦੀਸੁ ਡਂਸਾਤਿ ਪਿਙ੍ਗਲਮਕ੍ਖਿਕਾਯੋ. ਦੁਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮਾਨਂ. ਤਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਬਹਲਾਨਂ. ਖਰਾਨਨ੍ਤਿ ਤਿਖਿਣਾਨਂ. ਕਟੁਕਾਨਨ੍ਤਿ ਫਰੁਸਾਨਂ; ਅਮਨਾਪਤਾਯ ਵਾ ਕਟੁਕਰਸਸਦਿਸਾਨਂ. ਅਸਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਮਧੁਰਾਨਂ. ਪਾਣਹਰਾਨਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਹਰਾਨਂ.

੪੦੪. ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤੀਤਿ ਨਵਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਤਿ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ; ਗਬ੍ਭਵੀਸੋਪਿ ਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਗਬ੍ਭਵੀਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਭਗਵਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਗਬ੍ਭਵੀਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨੁਖੋਮ੍ਹਿ, ਨਨੁ ਖੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਠਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਪਠਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਾਤੁਭੂਤਂ ਤਦੁਪਾਦਾਯ ਸਾਵਸ੍ਸ ਜਾਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਬ੍ਭਵੀਸਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੪).

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸੇ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾਯ ਜਾਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾ, ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਹਾਯਨਵਡ੍ਢਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪੋਰਾਣਕਤ੍ਥੇਰਾ ਪਨ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਸਾਮਣੇਰਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨੀਯਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਸ੍ਮਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਸ੍ਸੇ ਛ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਉਪੋਸਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾਨੋ ਤਤਿਯੇ ਤਤਿਯੇ ਵਸ੍ਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਛ ਮਾਸਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਉਪੋਸਥਵਸੇਨ ਪਰਿਹੀਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸਾ ਅਵਸੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨੀਯਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਾਟਿਪਦੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸੇ ਵਸਿ, ਸੋ ਏਕਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਸਤ੍ਤਮਾਸੇ ਵਸਿ, ਸੋ ਸਤ੍ਤਮਾਸਾਧਿਕਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ. ਛਮਾਸਜਾਤੋ ਪਨ ਨ ਜੀਵਤਿ.

੪੦੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਨ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਦਸਵਸ੍ਸਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਞ੍ਚੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਗਣੋ ਪੂਰਤਿ, ਸੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋਪਿ ਚ ਯਾਵ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਾਵਸ੍ਸ ਨੇਵ ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨ ਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਞਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪੁਨ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ,

ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦੭. ਛਟ੍ਠੇ – ਪਟਿਯਾਲੋਕਨ੍ਤਿ ਸੂਰਿਯਾਲੋਕਸ੍ਸ ਪਟਿਮੁਖਂ; ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਮ੍ਮਿਯਾਤਿ ਸੁਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਕਮ੍ਮਿਕਾ.

੪੦੯. ਰਾਜਾਨਂ ਵਾ ਥੇਯ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾ ਥੇਨੇਤ੍ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

੪੧੧. ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨਾਤਿ ਕਾਲਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਦਿਵਸਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਚ ਗਚ੍ਛਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਮਗ੍ਗਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਪਨ ਅਟਵਿਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਵਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੧੨. ਸਤ੍ਤਮੇ – ਪਧੂਪੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦੀਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਾਯ੍ਯੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਂ ਨਿਪ੍ਪਾਤੇਸੀਤਿ ਅਯ੍ਯੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਂ ਨ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਸਿ; ਨ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹੀਤਿ.

ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੧੭. ਅਟ੍ਠਮੇ – ਗਦ੍ਧੇ ਬਾਧਯਿਂਸੂਤਿ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਨੋ; ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਨੋ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਸ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਗਿਜ੍ਝਘਾਤਕਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ. ਤੇ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਿਪਾਕਉਪਵਾਦਆਣਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਾਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਦੂਸਕਕਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਪਨ ਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ. ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਪਣ੍ਡਕਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਾ ਉਪਵਾਦਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ, ਤੇ ਪਨ ਯਾਵ ਅਰਿਯੇ ਨ ਖਮਾਪੇਨ੍ਤਿ ਤਾਵਦੇਵ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਣਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ, ਤਾਪਿ ਯਾਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਵਾ ਨ ਦੇਸੇਤਿ ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਸੇਸਨ੍ਤਰਾਯਿਕੇ ਜਾਨਾਤਿ, ਵਿਨਯੇ ਪਨ ਅਕੋਵਿਦਤ੍ਤਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕੇ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਹੋਗਤੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਆਗਾਰਿਕਾ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਮਨਾਪਿਕਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਫੁਸਨ੍ਤਿ, ਮੁਦੁਕਾਨਿ ਅਤ੍ਥਰਣਪਾਵੁਰਣਾਦੀਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਾ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਏਵ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਰਸੇਨ ਰਸਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਏਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੂਲਵਾਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਸੁਖੁਮਸੁਤ੍ਤਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਾਸਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਭਗਵਤਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਮਹਤਾ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਆਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਜਿਨਸ੍ਸ ਆਣਾਚਕ੍ਕੇ ਪਹਾਰਮਦਾਸਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਟ੍ਠੇਨ. ਮਂਸਪੇਸੂਪਮਾ ਬਹੁਸਾਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾ ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਮਹਾਭਿਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ. ਸੁਪਿਨਕੂਪਮਾ ਇਤ੍ਤਰਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਯਾਚਿਤਕੂਪਮਾ ਤਾਵਕਾਲਿਕਟ੍ਠੇਨ. ਰੁਕ੍ਖਫਲੂਪਮਾ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਪਲਿਭਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਸਿਸੂਨੂਪਮਾ ਅਧਿਕੁਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ. ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੂਪਮਾ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ. ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਸਾਸਙ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੪ ਆਦਯੋ; ੨.੪੨ ਆਦਯੋ) ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਖੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਯ ਖੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਸਮਨੁਭਾਸਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭੋਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੨੪-੫. ਨਵਮੇ – ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਨੁਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮੇ ਵਾ ਪਾਪਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਵਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਤਾ ਓਸਾਰਣਾ; ਸੋ ਓਸਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮੋ ਯਸ੍ਸ ਨ ਕਤੋ, ਅਯਂ ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ, ਤਾਦਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਪਦਭਾਜਨੇ ‘‘ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੋਸਾਰਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਦੇਤਿ ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਵਾਤਿ ਏਕਪਯੋਗੇਨ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਦਦਤੋ ਵਾ ਗਣ੍ਹਤੋ ਵਾ ਏਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਯੋਗਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭੋਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਵਮਂ.

੧੦. ਕਣ੍ਟਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੨੮. ਦਸਮੇ – ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਯ ਏਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਨਾਸੇਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਾ ਨਾਸਨਾ – ਸਂਵਾਸਨਾਸਨਾ, ਲਿਙ੍ਗਨਾਸਨਾ, ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਨਾਸਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਉਕ੍ਖੇਪਨਾ ਸਂਵਾਸਨਾਸਨਾ ਨਾਮ. ‘‘ਦੂਸਕੋ ਨਾਸੇਤਬ੍ਬੋ (ਪਾਰਾ. ੬੬) ਮੇਤ੍ਤਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੮੪) ਅਯਂ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸਨਾ ਨਾਮ. ‘‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਤੇ ਆਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ ਨ ਚੇਵ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਨਾਸਨਾ ਨਾਮ. ਅਯਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਨਾਸੇਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਵਿਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਰਾਤਿ ਗਚ੍ਛ. ਪਿਰੇਤਿ ਪਰ ਅਮਾਮਕ. ਵਿਨਸ੍ਸਾਤਿ ਨਸ੍ਸ; ਯਤ੍ਥ ਤੇ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਾਤਿ.

੪੨੯. ਉਪਲਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੇਸਂ ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹੀਤਿ.

ਕਣ੍ਟਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦਸਮਂ.

ਸਮਤ੍ਤੋ ਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.