੧. ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪੧-੧੪੪. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਲਾਭਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਦਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਕੁਲੇਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਪਨ ਕੁਲਧੀਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਾਨਂ ਞਾਤਿਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘‘ਕੁਤੋ ਅਯ੍ਯੇ ਓਵਾਦਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਲਭਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਚ ਅਸੁਕੋ ਚ ਥੇਰੋ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਅਸੀਤਿਮਹਾਸਾਵਕੇ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨ ਤੇਸਂ ਸੀਲਸੁਤਾਚਾਰਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਗੁਣਂ ਕਥਯਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪਾ ਹਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਗੁਣਾ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੇਰਾਨਂ ਚੀਵਰਾਦਿਭੇਦਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਭਿਹਰਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਲਾਭਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਕਿਰ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਾਸੁ ਏਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਪਿ ਨ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਲਾਭਤਣ੍ਹਾਯ ਪਨ ਆਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨਹਦਯਾ ਤਾਸਂ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚਲਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਅਕਂਸੁਯੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ…ਪੇ… ਨਿਸੀਦਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਨ੍ਤਿ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਗਮਨੇਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਂ ਰਾਜਕਥਾਦਿਮਨੇਕਵਿਧਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਕਥਂ. ਇਦ੍ਧੋਤਿ ਸਮਿਦ੍ਧੋ, ਸਹਿਤਤ੍ਥੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਬਹੁਰਸੋ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੧੪੫-੧੪੭. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਅਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੇ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਪਾਯੁਪਗਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਸਂ ਤਂ ਅਪਾਯੁਪਗਤਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਤੋ ਪਰਿਬਾਹਿਰੇ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਅਨੁਜਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਇਧ ਪਰਿਬਾਹਿਰੇ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਟ੍ਠਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਪਿ ਨ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਾਨੀਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਲਵਾ. ਇਦਾਨਿ ਯਞ੍ਚ ਤਂ ਸੀਲਂ, ਯਥਾ ਚ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋਵ ਸਂਵਰੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ.
ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ –
‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਸੀਲਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਆਦਿ ਚਰਣਂ ਸਂਯਮੋ ਸਂਵਰੋ ਮੋਕ੍ਖਂ ਪਮੋਕ੍ਖਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ; ਸਂਵਰੋਤਿ ਕਾਯਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਾਚਸਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮੁਪੇਤੋ ਉਪਗਤੋ ਸਮੁਪਗਤੋ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮੁਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ’ਤਿ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਰਿਯਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਪਾਲੇਤਿ ਯਪੇਤਿ ਯਾਪੇਤਿ ਚਰਤਿ ਵਿਹਰਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘ਵਿਹਰਤੀ’’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੧-੫੧੨).
ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਪਟਿਸੇਧਕੇਨ ਨ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨਾਦਿਨਾ ਆਚਾਰੇਨ, ਵੇਸਿਯਾਦਿਅਗੋਚਰਂ ਪਹਾਯ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕੁਲਾਦਿਨਾ ਚ ਗੋਚਰੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਤਾਨਿ ਵਜ੍ਜਾਨਿ ਭਯਤੋ ਦਸ੍ਸਨਸੀਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਿਭਾਵੇਨ ਤਿਧਾ ਠਿਤੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਤਂ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਾਯ ਸਾਧੁਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਬਹੁ ਸੁਤਮਸ੍ਸਾਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ. ਸੁਤਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਸੁਤਧਰੋ; ਯਦਸ੍ਸ ਤਂ ਬਹੁ ਸੁਤਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਨ ਸੁਤਮਤ੍ਤਮੇਵ; ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ ਵਿਯ ਰਤਨਂ ਸੁਤਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਮਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ. ਏਤੇਨ ਯਂ ਸੋ ਸੁਤਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਞ੍ਜੂਸਾਯ ਗੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਰਤਨਸ੍ਸੇਵ ਚਿਰਕਾਲੇਨਾਪਿ ਅਵਿਨਾਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸੁਤਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤਂ ਵੇਰਞ੍ਜਕਣ੍ਡੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨਿਗਮਨਂ – ਤਥਾਰੂਪਾਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ. ਧਾਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤਧਰੋ. ਵਚਸਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ; ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਚਸਾ ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਵਾਚਾਯ ਪਗੁਣਾ ਕਤਾ. ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾਤਿ ਮਨਸਾ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ, ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਸਹਸ੍ਸੇਨ ਓਭਾਸਿਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਕਾਰਣਤੋ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਸੁਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਅਯਂ ਪਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ – ਨਿਸ੍ਸਯਮੁਚ੍ਚਨਕੋ, ਪਰਿਸੁਪਟ੍ਠਾਪਕੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਯਮੁਚ੍ਚਨਕੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸੇਨ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦ੍ਵੇ ਮਾਤਿਕਾ ਪਗੁਣਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਪਕ੍ਖਦਿਵਸੇਸੁ ਧਮ੍ਮਸਾਵਨਤ੍ਥਾਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਾਣਵਾਰਾ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਕਥਨਤ੍ਥਾਯ ਅਨ੍ਧਕਵਿਨ੍ਦਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸਦਿਸੋ ਏਕੋ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋ, ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਮਙ੍ਗਲਾਮਙ੍ਗਲੇਸੁ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥਾਯ ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨੁਮੋਦਨਾ, ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾਦਿਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ, ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਂ ਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨਮੇਕਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਹਿ ਅਯਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ, ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਵਸਿਤੁਂ ਲਭਤਿ.
ਪਰਿਸੁਪਟ੍ਠਾਪਕੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਦਸਵਸ੍ਸੇਨ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਪਰਿਸਂ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਵਿਨੇਤੁਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਭਙ੍ਗਾ ਪਗੁਣਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਤੀਹਿ ਜਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਮਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਸਾਯ ਪਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵਿਨਯਨਤ੍ਥਂ ਸਚੇ ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕੋ ਹੋਤਿ ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਸਕੋ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਦੀਘਭਾਣਕੇਨ ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ, ਸਂਯੁਤ੍ਤਭਾਣਕੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਵਾ ਤਯੋ ਵਗ੍ਗਾ ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ ਵਾ, ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਭਾਣਕੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਨਿਕਾਯੋ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਤਿਕਨਿਪਾਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਕਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਚਕਨਿਪਾਤਂ ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਾਤਕਭਾਣਕੇਨ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਜਾਤਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਓਰਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਧਮ੍ਮਪਦਮ੍ਪਿ ਸਹ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਤਤੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਸਕਮਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ? ‘‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਕੁਰੁਨ੍ਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਾਸੁ ਵਿਚਾਰਣਾਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਸਾਟ੍ਠਕਥਮ੍ਪਿ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਞ੍ਚ ਪਗੁਣਂ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਗਨ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਰਿਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯੇਨ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਤੋ ਵਿਨਯਤੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੋ ਗਨ੍ਥੋ ਉਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਯਂ ਪਰਿਸੁਪਟ੍ਠਾਪਕੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਯੇਨਕਾਮਙ੍ਗਮੋ, ਪਰਿਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਲਭਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੇਨ ਪਨ ਸਾਟ੍ਠਕਥਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਚਤੂਸੁ ਨਿਕਾਯੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਪਗੁਣਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਏਕਨਿਕਾਯੇਨ ਹਿ ਸੇਸਨਿਕਾਯੇਸੁਪਿ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਤਸੁ ਪਕਰਣੇਸੁ ਚਤੁਪ੍ਪਕਰਣਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਪਗੁਣਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਨਯੇਨ ਹਿ ਸੇਸਪਕਰਣੇਸੁ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਪਨ ਨਾਨਤ੍ਥਂ ਨਾਨਾਕਾਰਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਗੁਣਂ ਕਾਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.
ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਸਕਲੇ ਨਵਙ੍ਗੇਪਿ ਬਾਹੁਸ੍ਸਚ੍ਚੇ ਸਤਿ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਵਿਨਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨਾਤਿ ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਸ੍ਵਾਗਤਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਆਗਤਾਨਿ. ਯਥਾ ਆਗਤਾਨਿ ਪਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਦਪਚ੍ਚਾਭਟ੍ਠਸਙ੍ਕਰਦੋਸਵਿਰਹਿਤਾਨਿ. ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਨੀਤਿ ਪਗੁਣਾਨਿ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾਨਿ. ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਸੋਤਿ ਖਨ੍ਧਕਪਰਿਵਾਰਤੋ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋਤਿ ਅਕ੍ਖਰਪਦਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਚ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ ਅਵਿਪਰੀਤਕ੍ਖਰਾਨਿ. ਏਤੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਦੀਪਿਤਾ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਹਿ ਏਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਹੋਤੀਤਿ.
ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਚੋਤਿ ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦੀਨਂ ਯਥਾਵਿਧਾਨਵਚਨੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲ਼ਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ. ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋਤਿ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੋ, ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਹਿ ਸਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਰਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਸਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਿਤਂ ਹੀਲ਼ੇਤਿ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਪਿਯੋ ਨਾਮ ਦੁਲ੍ਲਭੋ, ਬਹੁਤਰਾਨਂ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸੀਲਾਚਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੋ. ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਟ੍ਟਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁਂ ਤਾਦਿਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਵਸਨਾਯਾਤਿ ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥਾਯ. ਗਰੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਸਾਮਣੇਰੀਸੁ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ. ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਸਂਵਰੇ ਠਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਗਾਰਵਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਯੇਵ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਵਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਤਤੋ ਅਤਿਰੇਕਵਸ੍ਸੋ ਵਾ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਵਿਸਭਾਗੇਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਦਹਰੋ ਵਿਯ ਸਹਸਾ ਸੀਲਵਿਨਾਸਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਵਿਨੇਤੁਂ ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਵਾ’’ਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੀਲਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਏਕਮਙ੍ਗਂ, ‘‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਦੁਤਿਯਂ, ‘‘ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਤਤਿਯਂ, ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਚੋ ਹੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਂ, ‘‘ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਛਟ੍ਠਂ, ‘‘ਨ ਖੋ ਪਨੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਤ੍ਤਮਂ, ‘‘ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿ ਅਟ੍ਠਮਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੧੪੮. ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ. ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਗਰੁਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਤੇ ਹਿ ਗਾਰਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਗਰੁਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ, ਯੋ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਨ ਓਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਨ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵ.
੧੪੯. ਪਰਿਵੇਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਚੇ ਪਾਤੋ ਅਸਮ੍ਮਟ੍ਠਂ ਸਮ੍ਮਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਵਾ ਪੁਨ ਤਿਣਪਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਉਕ੍ਲਾਪਂ ਪਾਦਪ੍ਪਹਾਰੇਹਿ ਚ ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਲਿਕਂ ਜਾਤਂ, ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਸਮ੍ਮਟ੍ਠਞ੍ਹਿ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕੇ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨ ਯੋਜੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਸੋਤੁਕਾਮਾ ਵਿਯ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਰਿਵੇਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਤੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯੋ ਪਿਪਾਸਿਤਾ ਚ ਕਿਲਨ੍ਤਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਪਾਨੀਯਞ੍ਚ ਹਤ੍ਥਪਾਦਮੁਖਸੀਤਲਕਰਣਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਸਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਗਾਰਵਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਅਸੋਤੁਕਾਮਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਆਸਨਨ੍ਤਿ ਨੀਚਪੀਠਕਫਲਕਤਟ੍ਟਿਕਕਟਸਾਰਕਾਦਿਭੇਦਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ‘‘ਇਦਂ ਤਾਸਂ ਆਸਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਤ੍ਤਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਦੁਤਿਯੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਦੁਤਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ, ਅਥ ਖੋ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਭੋਜਨਸਾਲਾਯ ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਓਸਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਗ੍ਗਾਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਆਗਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ; ਪਗੁਣਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਓਸਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਵਸ੍ਸਸਤੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪਾਲ਼ਿਦਸ੍ਸਨਂ.
ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਦਾਨਬੀਜਨਪਾਨੀਯਾਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਵਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਨਾਮ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਵਾ ਬਹਿਗਾਮੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਬਹਿਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਵਾ ਰਥਿਕਾਯ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਰਾਜੁਸ੍ਸਾਰਣਾਯਪਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਮਾਨੇ ਸਕਦ੍ਦਮਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਛਤ੍ਤਪਤ੍ਤਹਤ੍ਥਾਯਪਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਅਨੁਬਦ੍ਧਾਯਪਿ ਕਾਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਏਕਾਬਦ੍ਧਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਮਹਾਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮੇਪਿ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਯ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪੇ ਪਦੇਸੇ ਚ ਕਾਲੇ ਚ ਤਂ ਤਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.
ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਕਤੋ ਸੁਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਗਰੁਂਕਤ੍ਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਗਾਰਵਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ. ਮਾਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਨੇਨ ਪਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪੂਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਕਰਣੇਨ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ. ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯੋਤਿ ਨ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੇ ਆਵਾਸੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਤੋ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਓਵਾਦਦਾਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਆਵਾਸੋ ਨਾਮ. ਏਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸਂ ਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਨਾਮ ਆਵਾਸੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਓਵਾਦਾਯ ਵਾ ਸਂਵਾਸਾਯ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੧੦੪੮). ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇ ਤਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤੁਂ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਞਾਤਕਾ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾ ਵਾ ਏਵਂਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਵਸਥ, ਅਯ੍ਯੇ, ਮਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਦੇਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਖਾਮਣ੍ਡਪੇਪਿ ਏਕਰਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਨ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਸਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਆਵਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਹਿ ਚ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤੇਰਸਿਯਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ – ‘‘ਮਯਂ ਅਯ੍ਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਓਵਾਦੇਨ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਯਤੋ ਪਨ ਉਜੁਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਤੇਨ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਨਂ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਨਂ ਅਤਿਰੇਕਡ੍ਢਯੋਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕਾਵਾਸਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤਤੋ ਗਾਵੁਤਮਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੋ ਖੇਮਟ੍ਠਾਨੇ ਹੋਤਿ, ਤਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਅਯ੍ਯਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਜੁਮਗ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਤਿਰੇਕਡ੍ਢਯੋਜਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਸ੍ਸਯਤੋ ਗਾਵੁਤਮਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਓਵਾਦੇਨ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਤਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਤਾ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਸ੍ਸਯਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਸਚੇ ਪਨ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਚ ‘‘ਇਧ ਅਯ੍ਯਾ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ‘‘ਆਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਾਹਿ ‘‘ਤੇਨਹਿ ਅਯ੍ਯਾ ਮਯਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨੁਜੀਵਨ੍ਤਿਯੋ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਗਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਸਮ੍ਪਦਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਧ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਯਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਓਵਾਦੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯਪਿ ਨ ਕੇਚਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚ ਰਾਜਭਯਂ ਵਾ ਚੋਰਭਯਂ ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਕ੍ਖੁਕਾਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਆਪਦਾਸੁ ਹਿ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੇ ਆਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਚੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਨ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਵਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵਸ੍ਸੂਪਗਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ ਵਾ ਪਕ੍ਖਸਙ੍ਕਨ੍ਤਾ ਵਾ ਆਪਦਾਸੁ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਵਾਰੇਨ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਮਾਸੇ ਅਦ੍ਧਮਾਸੇ. ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਨ੍ਨਰਸਿਕੇ ਉਪੋਸਥੇ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਯਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕੇ ਤੇਰਸਿਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤੇਰਸਿਯਂਯੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਅਯਂ ਉਪੋਸਥੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਪਨ੍ਨਰਸਿਕੋ’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਓਵਾਦਤ੍ਥਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸਤੋ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਗਮਨਮੇਵ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ. ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋ ਹਿ ਮਾਤੁਗਾਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਸਵਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ‘‘ਯਂ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਤਮੇਵ ਅਯ੍ਯਾ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮਾਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਯਿਰੂਪਾਸਮਾਨਾ ਸਾਤ੍ਥਿਕਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਏਵਮਕਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋਪਿ ‘‘ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਯੇਵ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਿਹਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਬ੍ਬੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ ‘ਜਾਯਾਯੋ ਇਮਾ ਇਮੇਸਂ, ਜਾਰਿਯੋ ਇਮਾ ਇਮੇਸਂ, ਇਦਾਨਿਮੇ ਇਮਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਰਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇਨ ਓਵਾਦੋ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਤੂਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਓਵਾਦਂ ਗਨ੍ਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਤਥੇਵ ਉਜ੍ਝਾਯਿਂਸੁ. ਪੁਨ ਭਗਵਾ ‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦਂ ਗਨ੍ਤੁ’’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.
ਤਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇਨ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਾ – ‘‘ਏਥਯ੍ਯੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਯਾਚਥ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਅਯ੍ਯਾ…ਪੇ… ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੩). ਤਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਓਵਾਦਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਹੋਤਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੂ’’ਤਿ.
ਸਚੇ ਨ ਹੋਤਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਕੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁਂ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਅਟ੍ਠਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੂ’’ਤਿ.
ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਨ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁਂ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੂ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਹਿ ਸਕਲਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ ਸਾਸਨਮਾਰੋਚਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇਨਪਿ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥਯ੍ਯੇ, ਪੁਚ੍ਛਥ ‘ਕਿਂ ਅਯ੍ਯ ਲਭਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’’ਨ੍ਤਿ. ਤਾਹਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਕਿਂ ਅਯ੍ਯ ਲਭਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੂ’’ਤਿ. ਤਾਹਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਤੋ ਆਗਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਾਸੁ ਪਨ ਏਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ, ਇਤਰਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਹਾਯਿਕਾ.
ਸਚੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਨ ਪੂਰਤਿ, ਉਭਯਤੋਪਿ ਵਾ ਗਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਏਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾ ਬਹੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇਹਿ ਓਵਾਦਤ੍ਥਾਯ ਪੇਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਕ੍ਕਮੋ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ; ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਾਮਿ, ਲਭਾਮਹਂ ਅਯ੍ਯ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਾਮਿ, ਲਭਾਮਹਂ ਅਯ੍ਯ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ; ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਾਮਿ, ਲਭਾਮਹਂ ਅਯ੍ਯ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤਿ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤੇਨਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪੋਸਥਕਾਲੇ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਨ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤਿ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਲਭਤੁ ਕਿਰ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨਾਪਿ ਸਚੇ ਸਮ੍ਮਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੂਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੂਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਓਵਾਦਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਪਾਟਿਪਦੇ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਓਵਾਦਂ ਪਨ ਬਾਲਗਿਲਾਨਗਮਿਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਸਚੇਪਿ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –
‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬਾਲਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਲਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਕਂ ਅਵਸੇਸੇਹਿ ਓਵਾਦਂ ਗਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੪).
ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਪਨ੍ਨਰਸਿਕੇਸੁ ਵਾ ਉਪੋਸਥੇਸੁ ਪਾਟਿਪਦੇ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਸੋ ਗਮਿਕੋ ਦੁਤਿਯਪਕ੍ਖਦਿਵਸੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਵਾਦੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੪) ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਓਵਾਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚ ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇ ਅਨਾਰੋਚੇਤੁਂ ਵਾ ਪਾਟਿਪਦੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਵਾਦੋ ਨ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਨ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੫).
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਵਾਦੋ ਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੫).
ਤਤ੍ਥ ਆਰਞ੍ਞਕੇਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਣਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਕੇਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਞ੍ਞਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਓਵਾਦਂ ਗਹੇਤੁਂ, ਸਙ੍ਕੇਤਞ੍ਚ ਕਾਤੁਂ, ਅਤ੍ਰ ਪਟਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਸਨਗਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਲਭਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖਾ ਸੁਲਭਾ ਹੋਤਿ, ਸਾਮਨ੍ਤਗਾਮੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਗਾਮਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਥੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਕੇਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਅਹਂ ਅਮੁਕਂ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਸਭਂ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਯਾ ਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੫).
ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜ੍ਜਤਨਾਯ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਜ੍ਜੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੨੭).
ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਬ੍ਬੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤੋ ਕੋਲਾਹਲਮਕਾਸਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਪਟਿਬਲਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਟਿਬਲਾਯ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਤੁਂ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਤੁਂ. ਯਸ੍ਸਾ ਅਯ੍ਯਾਯ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਤੁਂ, ਸਾ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸਾ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.
‘‘ਸਮ੍ਮਤਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਤੁਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੨੭).
ਤਾਯ ਸਮ੍ਮਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ. ਵਦਤਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਯ੍ਯ, ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਨ ਪੂਰਤਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਤਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਮਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਤੁ ਮਂ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਨ ਪੂਰਤਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਅਯ੍ਯਾ ਅਯ੍ਯੇ ਪਵਾਰੇਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਨ੍ਤਯ੍ਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਂ ਪਵਾਰੇਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਤਯ੍ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਯ੍ਯਾ ਅਯ੍ਯੇ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਨ੍ਤਯ੍ਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਂ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਤਯ੍ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯਾ ਅਯ੍ਯੇ ਪਵਾਰੇਮਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਨ੍ਤੁ ਮਂ ਅਯ੍ਯਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯ ਅਯ੍ਯਂ ਪਵਾਰੇਮਿ – ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਵਦਤੁ ਮਂ ਅਯ੍ਯੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਮਾਨਤ੍ਤਚਰਣਞ੍ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪਰਿਯੇਸਨਾ ਚ ਯਥਾਠਾਨੇਯੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਦਸਹਿ ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨੇਵ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪਰਿਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਓਵਟੋਤਿ ਪਿਹਿਤੋ ਵਾਰਿਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਵਚਨਯੇਵ ਵਚਨਪਥੋ. ਅਨੋਵਟੋਤਿ ਅਪਿਹਿਤੋ ਅਵਾਰਿਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਆਧਿਪਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਜੇਟ੍ਠਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮ, ਏਵਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮ, ਏਵਂ ਨਿਵਾਸੇਹਿ, ਏਵਂ ਪਾਰੁਪਾਹੀ’’ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਓਵਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਅਨੁਸਾਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਦੋਸਂ ਪਨ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਾਥੇਰਾ ਨ ਏਵਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਨ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਾਰੁਪਨ੍ਤਿ, ਈਦਿਸਂ ਕਾਸਾਵਮ੍ਪਿ ਨ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਅਞ੍ਜੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਨ ‘‘ਅਯਂ ਵੁਡ੍ਢਸਮਣੀ ਏਵਂ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਰੁਪਤਿ, ਮਾ ਏਵਂ ਨਿਵਾਸੇਹਿ, ਮਾ ਏਵਂ ਪਾਰੁਪਾਹਿ, ਮਾ ਤਿਲਕਮ੍ਮਪਣ੍ਣਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਯਥਾਸੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਓਵਦਿਤੁਂ ਅਨੁਸਾਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਸਮਗ੍ਗਮ੍ਹਯ੍ਯਾਤਿ ਭਣਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾ ਅਮ੍ਹ ਅਯ੍ਯ’’ ਇਤਿ ਭਣਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ. ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ. ਸਮਗ੍ਗਮ੍ਹਯ੍ਯਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਹਿ ਓਵਾਦਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਓਵਾਦਂ ਅਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਸੋ ਭਗਿਨਿਯੋ ਓਵਾਦੋਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ.
੧੫੦. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇਤਿਆਦੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਵਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਨਵਕਸ੍ਸ ਅਵਸਾਨਪਦੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਸੇਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤਰਸ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ.
੧੫੨. ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਗਰੁਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ. ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਗੁਣਾਯ ਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਸਾਰੇਹਿ ਅਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਓਸਾਰੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਂ ਓਸਾਰੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋ, ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਦੇਨ੍ਤੋ, ਯੋ ਚ ਓਸਾਰੇਹੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇ ਭਣਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਕਥੇਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਗਰੁਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਥੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਭਣਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਰਿਸਤਿਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾਤਿ ਏਤਾਸਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਵਾਚਤੋ ਚ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਠਮਂ.