੨. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੩. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਵਾਰੇਨ, ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਧਿਚੇਤਸੋਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਵਤੋ, ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਕੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤੋਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤੋ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮੁਨਿਨੋਤਿ ‘‘ਯੋ ਮੁਨਾਤਿ ਉਭੋ ਲੋਕੇ, ਮੁਨਿ ਤੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੬੯) ਏਵਂ ਉਭਯਲੋਕਮੁਨਨੇਨ ਵਾ, ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ, ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਮੁਨਿ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨੋ. ਮੋਨਪਥੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਤੋਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮੋਨਸ੍ਸ ਪਥੇਸੁ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਤੋ. ਇਦਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਇਮਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਮੁਨਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੋਕਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਨੋਤਿ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਨੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਇਟ੍ਠਵਿਯੋਗਾਦਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸੋਕਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਾਦਿਨੋਤਿ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨੋ ਸੋਕਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਉਪਸਮੇਨ ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਦਾ ਸਤੀਮਤੋਤਿ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਸਤਿਯਾ ਅਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸ. ਆਕਾਸੇ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇਤਿ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇ ਆਕਾਸੇ, ਨ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮੇ, ਨ ਪਨ ਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ. ਚਙ੍ਕਮਤਿਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿਪੀਤਿ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਮਂ ‘ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਅਯਂ ਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ ਅਵਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ ਏਤਾਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਮੀ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਬਹੁਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਏਵਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ – ‘‘ਆਕਾਸੇ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿਪਿ…ਪੇ… ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿਪੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿਪੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿਪਿ ਅਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਞ੍ਚੇਵ ਉਦਾਨਂ ਭਣਤਿ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਬਹੁਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਨ੍ਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਤੁਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ –

‘‘ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ ਕੋਕਨੁਦਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ,

ਪਾਤੋ ਸਿਯਾ ਫੁਲ੍ਲਮਵੀਤਗਨ੍ਧਂ;

ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਪਸ੍ਸ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ,

ਤਪਨ੍ਤਮਾਦਿਚ੍ਚਮਿਵਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੩);

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਸਜ੍ਝਾਯਿ. ਨ ਚ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਤੁਮਸਕ੍ਖਿ. ਤਤੋ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਤ੍ਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਸਿ, ਸੋ ਰੋਦਮਾਨੋ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਤੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕ, ਕਸ੍ਮਾ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਸੁਦ੍ਧਂ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ‘ਰਜੋਹਰਣਂ ਰਜੋਹਰਣ’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਮਜ੍ਜਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਿ, ਪਰਿਮਜ੍ਜਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਲ਼ਕਮਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਵਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਾਲ਼ਕਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਧਿਚੇਤਸੋ’’ਤਿ ਇਮਂ ਓਭਾਸਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਪਕਤਿਯਾਵ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਮਮਾਯਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਮਮਾਯਨਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਤੁਂ ਤਂਯੇਵ ਭਣਤਿ. ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਞ੍ਚੇਵ ਉਦਾਨਂ ਭਣਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਬਹੁਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੫੬. ਏਕਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਓਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਚ ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ.

ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦੁਤਿਯਂ.