੧. ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਯੇਸਂ ਨਵਹਿ ਵਗ੍ਗੇਹਿ, ਸਙ੍ਗਹੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ;

ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਂ ਅਯਂ ਦਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਭਵਤਿ ਵਣ੍ਣਨਾ.

੧. ਤਤ੍ਥ ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਹਤ੍ਥਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰ ਸਕ੍ਯਕੁਲਤੋ ਅਸੀਤਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਸੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋਤਿ. ਵਾਦਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਵਾਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤੇਨ ਵਾਦੇਨ ਪਰਵਾਦਿਸਨ੍ਤਿਕਂ ਖਿਤ੍ਤੋ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਪਹਿਤੋ ਪੇਸਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਾਦਮ੍ਹਿ ਵਾ ਸਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਖਿਤ੍ਤੋ. ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਵਾਦੋ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿਪਿ ਵਾਦਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਕਞ੍ਚਿ ਦੋਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਦੋਸਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮੇਵ ਅਯਂ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਵਚਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਾਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਚਰਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ, ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਤਿ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਹੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਂ ਬਹੁਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਂ ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨਞ੍ਚ ਅਵਜਾਨਨਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕੋ ਆਹ, ਕਿਂ ਆਹ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਹਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਬਹੁਂ ਭਾਸਤੀਤਿ. ਪੁਨ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਤੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਮੁਸਾ ਭਾਸਤਿ. ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂਵਾਦੇਤੀਤਿ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਕਾਲੇ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਪਦੇਸੇ ਵਾਦੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕੇਤਤੋ ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਭੋ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਨ ਆਗਤਾ ਪਰਾਜਿਤਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਮਤਿ.

੨. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਮੁਸਾ ਭਣਨੇ.

੩. ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਾਚਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਵਚਨਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ. ਗਿਰਾਤਿ ਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਸਦ੍ਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਬ੍ਯਪ੍ਪਥੋਤਿ ਵਚਨਪਥੋ; ਵਾਚਾਯੇਵ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਪਥਭੂਤਤੋ ਬ੍ਯਪ੍ਪਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਚੀਭੇਦੋਤਿ ਵਚੀਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਭੇਦੋ; ਪਭੇਦਗਤਾ ਵਾਚਾ ਏਵ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਾਚਸਿਕਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਠਮਪਦੇਨ ਸੁਦ੍ਧਚੇਤਨਾ, ਮਜ੍ਝੇ ਤੀਹਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਸਦ੍ਦਸਹਿਤਾ ਚੇਤਨਾ, ਅਨ੍ਤੇ ਏਕੇਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਿਤਾ ਚੇਤਨਾ ‘‘ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾਤਿ ਅਨਰਿਯਾਨਂ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵੋਹਾਰਾ.

ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇਤਿ ਏਵਂ ਵਦਤੋ ਵਚਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਏਕੋ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ, ਸੋਤਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਸੁਤਂ, ਘਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਮੁਨਿਤ੍ਵਾ ਤੀਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਮੁਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਞ੍ਚਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸੁਦ੍ਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਪਰੇਨਪਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ. ਏਵਂ ਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਾਨੀਤਿ ਅਯਮੇਕੋ ਪਰਿਯਾਯੋ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੁਤਾਦੀਸੁ. ਯਂ ਪਨ ਪਰੇਨ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਤਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਮੁਤਾਦੀਨਿਪਿ.

੪. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੀਹਾਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ‘‘ਤੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਚਤੁਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ‘‘ਇਧ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇ ਚ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਏਕਲਕ੍ਖਣਮੇਵਾਤਿ.

੯. ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠੇ ਵੇਮਤਿਕੋਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇ ਵੇਮਤਿਕੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਦੁਟ੍ਠਦੋਸਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ, ਅਤ੍ਥੇ ਪਨ ਸਥੇਰਵਾਦੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ.

੧੧. ਸਹਸਾ ਭਣਤੀਤਿ ਅਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤੀਤਿ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਜਲ਼ਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਚੀਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਦਿਂ ਭਣਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ‘‘ਅਪਿ ਭਨ੍ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕੇਲ਼ਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ‘‘ਤਵ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਦਾਰੁਸਕਟਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸਾਯਂ ਭਨ੍ਤੇ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਤੁਯਾ ਤੇ ਯਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਕਦ੍ਦਮੇ ਲਗ੍ਗਚਕ੍ਕਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਾਨਂ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਨੇਵ ਦਵਾ ਨ ਰਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤਿ, ਸੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਅਞ੍ਞਾ ਪੂਰਣਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਕੋ ਗਾਮੇ ਥੋਕਂ ਤੇਲਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤੋ ਸਾਮਣੇਰਂ ਭਣਤਿ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਜ੍ਜ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ, ਗਾਮੋ ਏਕਤੇਲੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਕਾਯ ਠਪਿਤਂ ਪੂਵਖਣ੍ਡਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਗਾਮੇ ਪਚ੍ਛਿਕਾਹਿ ਪੂਵੇ ਚਾਰੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਯਂ ਮੁਸਾਵਾਦੋਵ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਠਮਂ.