੧. ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ
੧. ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੇਸਂ ਨਵਹਿ ਵਗ੍ਗੇਹਿ, ਸਙ੍ਗਹੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ;
ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਂ ਅਯਂ ਦਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਭਵਤਿ ਵਣ੍ਣਨਾ.
੧. ਤਤ੍ਥ ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਹਤ੍ਥਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰ ਸਕ੍ਯਕੁਲਤੋ ਅਸੀਤਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਸੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋਤਿ. ਵਾਦਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਵਾਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤੇਨ ਵਾਦੇਨ ਪਰਵਾਦਿਸਨ੍ਤਿਕਂ ਖਿਤ੍ਤੋ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਪਹਿਤੋ ਪੇਸਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਾਦਮ੍ਹਿ ਵਾ ਸਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਖਿਤ੍ਤੋ. ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਵਾਦੋ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿਪਿ ਵਾਦਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਕਞ੍ਚਿ ਦੋਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਦੋਸਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮੇਵ ਅਯਂ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਵਚਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਾਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਚਰਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ, ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਤਿ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਹੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਂ ਬਹੁਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਂ ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨਞ੍ਚ ਅਵਜਾਨਨਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕੋ ਆਹ, ਕਿਂ ਆਹ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਹਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਬਹੁਂ ਭਾਸਤੀਤਿ. ਪੁਨ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਤੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਮੁਸਾ ਭਾਸਤਿ. ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂਵਾਦੇਤੀਤਿ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਕਾਲੇ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਪਦੇਸੇ ਵਾਦੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕੇਤਤੋ ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਭੋ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਨ ਆਗਤਾ ਪਰਾਜਿਤਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਮਤਿ.
੨. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਮੁਸਾ ਭਣਨੇ.
੩. ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਾਚਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਵਚਨਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ. ਗਿਰਾਤਿ ਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਸਦ੍ਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਬ੍ਯਪ੍ਪਥੋਤਿ ਵਚਨਪਥੋ; ਵਾਚਾਯੇਵ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਪਥਭੂਤਤੋ ਬ੍ਯਪ੍ਪਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਚੀਭੇਦੋਤਿ ਵਚੀਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਭੇਦੋ; ਪਭੇਦਗਤਾ ਵਾਚਾ ਏਵ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਾਚਸਿਕਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਠਮਪਦੇਨ ਸੁਦ੍ਧਚੇਤਨਾ, ਮਜ੍ਝੇ ਤੀਹਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਸਦ੍ਦਸਹਿਤਾ ਚੇਤਨਾ, ਅਨ੍ਤੇ ਏਕੇਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਿਤਾ ਚੇਤਨਾ ‘‘ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾਤਿ ਅਨਰਿਯਾਨਂ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵੋਹਾਰਾ.
ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇਤਿ ਏਵਂ ਵਦਤੋ ਵਚਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਏਕੋ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ, ਸੋਤਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਸੁਤਂ, ਘਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਮੁਨਿਤ੍ਵਾ ਤੀਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਮੁਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਞ੍ਚਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸੁਦ੍ਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਪਰੇਨਪਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ. ਏਵਂ ਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਾਨੀਤਿ ਅਯਮੇਕੋ ਪਰਿਯਾਯੋ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੁਤਾਦੀਸੁ. ਯਂ ਪਨ ਪਰੇਨ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਤਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਮੁਤਾਦੀਨਿਪਿ.
੪. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੀਹਾਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ‘‘ਤੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਚਤੁਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ‘‘ਇਧ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇ ਚ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਏਕਲਕ੍ਖਣਮੇਵਾਤਿ.
੯. ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠੇ ਵੇਮਤਿਕੋਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇ ਵੇਮਤਿਕੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਦੁਟ੍ਠਦੋਸਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ, ਅਤ੍ਥੇ ਪਨ ਸਥੇਰਵਾਦੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ.
੧੧. ਸਹਸਾ ਭਣਤੀਤਿ ਅਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤੀਤਿ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਜਲ਼ਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਚੀਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਦਿਂ ਭਣਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ‘‘ਅਪਿ ਭਨ੍ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕੇਲ਼ਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ‘‘ਤਵ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਦਾਰੁਸਕਟਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸਾਯਂ ਭਨ੍ਤੇ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਤੁਯਾ ਤੇ ਯਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਕਦ੍ਦਮੇ ਲਗ੍ਗਚਕ੍ਕਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਾਨਂ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਨੇਵ ਦਵਾ ਨ ਰਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤਿ, ਸੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਅਞ੍ਞਾ ਪੂਰਣਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਕੋ ਗਾਮੇ ਥੋਕਂ ਤੇਲਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤੋ ਸਾਮਣੇਰਂ ਭਣਤਿ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਜ੍ਜ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ, ਗਾਮੋ ਏਕਤੇਲੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਕਾਯ ਠਪਿਤਂ ਪੂਵਖਣ੍ਡਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਗਾਮੇ ਪਚ੍ਛਿਕਾਹਿ ਪੂਵੇ ਚਾਰੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਯਂ ਮੁਸਾਵਾਦੋਵ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਠਮਂ.
੨. ਓਮਸਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਓਮਸਨ੍ਤੀਤਿ ਓਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਖੁਂਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ. ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਧਂਸੇਨ੍ਤਿ.
੧੩. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਭਗਵਾ ਓਮਸਵਾਦਗਰਹਣਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿ. ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲੋ ਨਾਮਾਤਿ ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬਲੀਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਵਿਸਾਣਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਵਿਸਾਲਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਅਤਿਵਿਯ ਪੋਸੇਸਿ. ਅਥ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਲੇਪਿ ਪਰਖੁਂਸਨਂ ਅਮਨਾਪਤੋਯੇਵ ਪਚ੍ਚੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਕਟਸਤਂ ਅਤਿਬਦ੍ਧਂ ਪਵਟ੍ਟੇਸੀਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾਰੁਕ੍ਖੇ ਦਤ੍ਵਾ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਵਾਲੁਕਾਦੀਹਿ ਪੁਣ੍ਣਂ ਸਕਟਸਤਂ ਪਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਰਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪੁਨ ਅਰੇ ਪਤ੍ਤੇ ਪਵਟ੍ਟਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ਪੁਰਿਮਸਕਟੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਚ੍ਛਿਮਸਕਟਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਸਕਟਸਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪਦੇਸਂ ਪਵਟ੍ਟੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਸਿਥਿਲਕਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨ ਚਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੂਤਿ ਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਨਲਾਭੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮੇਨ ਚ ਸੋ ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ.
੧੫. ਅਕ੍ਕੋਸੇਨਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਤੋ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਕ੍ਕੋਸਾ – ਹੀਨੋ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸੋ’’ਤਿ ਵਿਭਜਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਹੀਨੇਨਪਿ ਅਕ੍ਕੋਸੇਨ ਖੁਂਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ; ਏਵਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕ੍ਕੋਸੇਨ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਹ. ਵੇਨਜਾਤੀਤਿ ਤਚ੍ਛਕਜਾਤਿ; ਵੇਣੁਕਾਰਜਾਤੀਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨੇਸਾਦਜਾਤੀਤਿ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕਾਦਿਜਾਤਿ.
ਰਥਕਾਰਜਾਤੀਤਿ ਚਮ੍ਮਕਾਰਜਾਤਿ. ਪੁਕ੍ਕੁਸਜਾਤੀਤਿ ਪੁਪ੍ਫਛਡ੍ਡਕਜਾਤਿ. ਅਵਕਣ੍ਣਕਾਦਿ ਦਾਸਾਨਂ ਨਾਮਂ ਹੋਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ਹੀਨਂ. ਓਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਅਵਞ੍ਞਾਤਂ; ‘‘ਉਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਅਵਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਵਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਂ. ਹੀਲ਼ਿਤਨ੍ਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਂ. ਪਰਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਕਿਮੇਤੇਨਾਤਿਤਿ ਪਰਿਭਵਕਤਂ. ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਤਨ੍ਤਿ ਨ ਗਰੁਕਤਂ.
ਕੋਟ੍ਠਕਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਚ੍ਛਕਕਮ੍ਮਂ. ਮੁਦ੍ਦਾਤਿ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਗਣਨਾ. ਗਣਨਾਤਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਾਦਿਅਵਸੇਸਗਣਨਾ. ਲੇਖਾਤਿ ਅਕ੍ਖਰਲੇਖਾ. ਮਧੁਮੇਹਾਬਾਧੋ ਵੇਦਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਕਾਰੇਨ ਵਾ ਭਕਾਰੇਨ ਵਾਤਿ ਯਕਾਰਭਕਾਰੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਅਕ੍ਕੋਸੋ. ਕਾਟਕੋਟਚਿਕਾਯ ਵਾਤਿ ‘‘ਕਾਟ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ‘‘ਕੋਟਚਿਕਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ; ਏਤੇਹਿ ਵਾ ਯੋ ਅਕ੍ਕੋਸੋ, ਏਸੋ ਹੀਨੋ ਨਾਮ ਅਕ੍ਕੋਸੋਤਿ.
੧੬. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਜਾਤਿਆਦੀਨਂ ਪਭੇਦਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਖੁਂਸੇਤੁਕਾਮੋ ਵਮ੍ਭੇਤੁਕਾਮੋ ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਕਾਮੋ ਪਧਂਸਿਤੁਕਾਮੋ ਗਰਹਿਤੁਕਾਮੋ ਨਿਤ੍ਤੇਜਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੀਨੇਨ ਹੀਨਨ੍ਤਿ ਹੀਨੇਨ ਜਾਤਿਵਚਨੇਨ ਹੀਨਜਾਤਿਕਂ. ਏਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਹੀਨੇਨ ਹੀਨਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਚ੍ਚਂ ਵਦਤਿ, ਓਮਸਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਨਸ੍ਸ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੇਨ ਹੀਨਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਲਿਕਂ ਭਣਤਿ, ਓਮਸਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਨ ਇਮਿਨਾਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਪੁਰਿਮੇਨ. ਯੋਪਿ ‘‘ਅਤਿਚਣ੍ਡਾਲੋਸਿ, ਅਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸਿ, ਦੁਟ੍ਠਚਣ੍ਡਾਲੋਸਿ, ਦੁਟ੍ਠਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਤਿ, ਸੋਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ.
੨੬. ਸਨ੍ਤਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇਤਿ ਵਾਰੇ ਪਨ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਯੇ ਨੂਨ…ਪੇ… ਨ ਮਯਨ੍ਤਿ ਵਾਰੇਸੁਪਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਨ ਚਤੂਸੁਪਿ ਵਾਰੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਚੋਰੋਸਿ ਗਣ੍ਠਿਭੇਦਕੋਸੀਤਿਆਦਿਵਚਨੇਹਿ ਪਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਅਨੁਪਮ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਦਵਕਮ੍ਯਤਾਯ ਪਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ. ਦਵਕਮ੍ਯਤਾ ਨਾਮ ਕੇਲ਼ਿਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਆਦਯੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੩੫. ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ; ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ; ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਚਣ੍ਡਾਲੋਸਿ, ਪਾਪਂ ਮਾ ਅਕਾਸਿ, ਮਾ ਤਮੋ ਤਮਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸਾਸਨੀਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਨ੍ਤਿ. ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵਿਵੇਦਨਂ ਸੁਖਾ ਚ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ.
ਓਮਸਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਪੇਸੁਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਭਣ੍ਡਨਾਨਂ. ਭਣ੍ਡਨਨ੍ਤਿ ਕਲਹਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ, ‘‘ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਦਂ ਕਤਂ; ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਸਕਸਕਪਕ੍ਖੇ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਨਂ. ਕਲਹੋਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਗਾਮਿਕੋ ਕਾਯਵਾਚਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਵਿਵਾਦੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾ. ਤਂ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਪੇਸੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਿਸੁਣਵਾਚਂ, ਪਿਯਭਾਵਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਕਰਣਵਾਚਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੩੭. ਭਿਕ੍ਖੁਪੇਸੁਞ੍ਞੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੇਸੁਞ੍ਞੇ; ਭਿਕ੍ਖੁਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪਸਂਹਟਪੇਸੁਞ੍ਞੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੩੮. ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਪਿਯਕਮ੍ਯਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਅਹਂ ਏਤਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ. ਭੇਦਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ‘‘ਏਵਮਯਂ ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਪਰੇਨ ਭੇਦਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਜਾਤਿਤੋਪੀਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਧਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ.
ਨ ਪਿਯਕਮ੍ਯਸ੍ਸ ਨ ਭੇਦਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਂ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਂ ਏਕਞ੍ਚ ਖਮਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜੋ, ਈਦਿਸਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕੇਵਲਂ ਪਾਪਗਰਹਿਤਾਯ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਪੇਸੁਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਤਤਿਯਂ.
੪. ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੪. ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਾ. ਉਪਾਸਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਚਨਮ੍ਪਿ ਨ ਸੋਤੁਕਾਮਾ; ਅਨਾਦਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਯਾ ਵਾ ਅਨੀਚਵੁਤ੍ਤਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਵਿਸਭਾਗਜੀਵਿਕਾ, ਯਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ; ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੫. ਪਦਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਤੋ ਪਦਂ ਪਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯ; ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨਾਮਕਂ ਪਦਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਦਂ ਅਨੁਪਦਂ ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਂ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਭਾਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਦਨ੍ਤਿ ਏਕੋ ਗਾਥਾਪਾਦੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਪਾਦੋ. ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਮਕ੍ਖਰਂ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸਦਿਸਂ ਪਚ੍ਛਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਏਕਮਕ੍ਖਰਂ ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਂ, ਅਕ੍ਖਰਸਮੂਹੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਅਕ੍ਖਰਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮੂਹੋ ਪਦਂ. ਪਠਮਪਦਂ ਪਦਮੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਅਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਦਾਨਿ ਪਦਂ ਨਾਮ ਏਕਤੋ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਓਸਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਕਮੇਕਂ ਪਦਂ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋਯੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨੁਪਦਂ ਨਾਮ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਓਸਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਥੇਰੇਨ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਤਂ ਪਦਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਏਕਤੋ ਭਣਤਿ, ਇਮੇ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਓਸਾਪੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨੁਪਦਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਂ ਨਾਮ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਰੂ’’ਤਿ ਓਪਾਤੇਤੀਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਭਣ ਸਾਮਣੇਰਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਰੂਕਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਏਕਤੋ ਵਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ. ਗਾਥਾਬਨ੍ਧੇਪਿ ਚ ਏਸ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤੀਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾਚਯਮਾਨੋ ਥੇਰੇਨ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸੀਘਪਞ੍ਞਤਾਯ ‘‘ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਅਨਿਚ੍ਚਪਦਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤੋ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤਿ. ਏਵਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਇਮੇਸੁ ਪਦਾਦੀਸੁ ਯਂ ਯਂ ਏਕਤੋ ਭਣਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ.
ਬੁਦ੍ਧਭਾਸਿਤੋਤਿ ਸਕਲਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਚਰਿਯਾਪਿਟਕਂ ਉਦਾਨਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਤਕਂ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੋ ਵਿਮਾਨਵਤ੍ਥੁ ਪੇਤਵਤ੍ਥੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਾਦੀਨਿ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਾਵਕਭਾਸਿਤੋਤਿ ਚਤੁਪਰਿਸਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਹਿ ਸਾਵਕੇਹਿ ਭਾਸਿਤੋ ਅਨਙ੍ਗਣਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਅਨੁਮਾਨਸੁਤ੍ਤਚੁਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਮਹਾਵੇਦਲ੍ਲਾਦਿਕੋ. ਇਸਿਭਾਸਿਤੋਤਿ ਬਾਹਿਰਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਹਿ ਭਾਸਿਤੋ ਸਕਲੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਵਗ੍ਗੋ, ਬਾਵਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਦੇਵਤਾਭਾਸਿਤੋਤਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਭਾਸਿਤੋ; ਸੋ ਦੇਵਤਾਸਂਯੁਤ੍ਤਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸਂਯੁਤ੍ਤਮਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਯੁਤ੍ਤਸਕ੍ਕਸਂਯੁਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਤ੍ਥੂਪਸਞ੍ਹਿਤੋਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਧਮ੍ਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਨਿਸ੍ਸਿਤੋ; ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਦਤਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਪਨ ਪਦਸੋ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤੇਪਿ ਨਾਨਾਭਾਸਾਵਸੇਨ ਗਾਥਾਸਿਲੋਕਬਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹੇਪਿ ਕੁਲੁਮ੍ਬਸੁਤ੍ਤਂ ਰਾਜੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਂ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਤੁਪਰਿਵਟ੍ਟਂ ਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਈਦਿਸੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਅਪਲਾਲਦਮਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਮ੍ਪਨ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਂ. ਮੇਣ੍ਡਕਮਿਲਿਨ੍ਦਪਞ੍ਹੇਸੁ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਕਪਟਿਭਾਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਣ੍ਣਪਿਟਕਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਪਿਟਕਰਟ੍ਠਪਾਲਗਅਜਤਆਲ਼ਵਕਗਜ੍ਜਿਤਗੁਲ਼੍ਹਮਗ੍ਗਗੁਲ਼੍ਹਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਗੁਲ਼੍ਹਵਿਨਯਵੇਦਲ੍ਲਪਿਟਕਾਨਿ ਪਨ ਅਬੁਦ੍ਧਵਚਨਾਨਿਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਲੂਪਦੇਸੋ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਮਗ੍ਗਕਥਾਆਰਮ੍ਮਣਕਥਾਬੁਦ੍ਧਿਕਦਣ੍ਡਕ ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਅਸੁਭਕਥਾਦੀਨਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਧੁਤਙ੍ਗਪਞ੍ਹੇ ਪਟਿਪਦਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ; ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸੁ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਾਦੀਸੁ ਪਨ ਸਙ੍ਗੀਤਿਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹੇਸੁ ਰਾਜੋਵਾਦਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਚਤੁਪਰਿਵਟ੍ਟਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਕੁਲੁਮ੍ਬਸੁਤ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ.
੪੮. ਏਕਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਪਿ ਏਕਤੋ ਵਦਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਭਣਾਮੀਤਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਵਦਤਿ, ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਠਿਤਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਸਾਮਣੇਰੋ ਠਿਤੋ, ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਣਾਮੀਤਿ ਭਣਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਦਹਰੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਇਤਰੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਣਾਮੀਤਿ ਭਣਤੋਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਬਹੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਪਦਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਚਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਯੇਸਂ ਵਾਚੇਤਿ, ਤੇਸੁ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ ਪਲਾਯਨਕਗਨ੍ਥਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਕਤੋ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਕਤੋ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਭਣਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਏਕਤੋ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਤਿਚ੍ਚੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਗੁਣਂ ਗਨ੍ਥਂ ਭਣਨ੍ਤਂ ਓਪਾਤੇਤੀਤਿ ਸਚੇ ਏਕਗਾਥਾਯ ਏਕੋ ਪਾਦੋ ਨ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਗੁਣਗਨ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਓਪਾਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਭਣਾਹੀਤਿ ਏਕਤੋਪਿ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਓਸਾਰੇਨ੍ਤਂ ਓਪਾਤੇਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਚ੍ਚਾਰੇਨ੍ਤਂ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਪਰਿਸਙ੍ਕਮਾਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹੀਤਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋਪਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਾਦੀਸੁ ‘‘ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਾ ਵਦਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯਦਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਯੇਵ ਚਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਵਾਚਤੋ ਚ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੯. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਕਰਣਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਭਵਙ੍ਗੋਤਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਪਨ ਕੁਤੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਨ੍ਤਿ! ਵਿਕੂਜਮਾਨਾਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲਪਮਾਨਾ. ਕਾਕਚ੍ਛਮਾਨਾਤਿ ਨਾਸਾਯ ਕਾਕਸਦ੍ਦਂ ਵਿਯ ਨਿਰਤ੍ਥਕਸਦ੍ਦਂ ਮੁਞ੍ਚਮਾਨਾ. ਉਪਾਸਕਾਤਿ ਪਠਮਤਰਂ ਉਟ੍ਠਿਤਉਪਾਸਕਾ.
੫੦. ਏਤਦਵੋਚੁਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਆਵੁਸੋ ਰਾਹੁਲ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਗਾਰਵੇਨੇਵ ਏਤਂ ਅਵੋਚੁਂ. ਪਕਤਿਯਾ ਪਨ ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਚ ਗਾਰਵੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਚ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਤਾਯ ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਮਞ੍ਚਕਂ ਵਾ ਅਪਸ੍ਸੇਨਂ ਵਾ ਯਂ ਅਤ੍ਥਿ ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਵਾ ਉਸ੍ਸੀਸਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਤਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਤਾਯ – ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਿਰ ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮੁਞ੍ਜਨਿਞ੍ਚ ਕਚਵਰਛਡ੍ਡਨਕਞ੍ਚ ਬਹਿ ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਅਥਞ੍ਞੇਹਿ ‘‘ਆਵੁਸੋ ਕੇਨਿਦਂ ਪਾਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਹੁਲੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਞ੍ਚਰਿ, ਤੇਨ ਨੁ ਖੋ ਪਾਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਭਨ੍ਤੇ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਯਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸੀਤਿ ਤਂਯੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਤਂ ਅਨੁਬ੍ਰੂਹਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਾਦੀਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਵਚ੍ਚਕੁਟਿਯਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸਾ ਕਿਰ ਕੁਟਿ ਕਵਾਟਬਦ੍ਧਾ ਗਨ੍ਧਪਰਿਭਣ੍ਡਕਤਾ ਸਮੋਸਰਿਤਪੁਪ੍ਫਦਾਮਾ ਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨਮਿਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਪਰਿਭੋਗਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ.
੫੧. ਉਤ੍ਤਰਿਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਤਿਰਤ੍ਤਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਨ ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਕੁਲਦਾਰਕੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਗ੍ਗਹੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਸਹਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ ਸੇਯ੍ਯਂ. ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਯਨਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੇਨਾਸਨੇ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਨਾਸਨਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ‘‘ਸੇਨਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ ਵਿਦਹੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸਾ ਸੇਨਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸੇਯ੍ਯਾਯ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਰਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਛਦਨੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਸੇਯ੍ਯਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਨ ਪਾਕਟਵੋਹਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਵਸੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਹਿ ਛਦਨੇਹਿ ਛਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਅਥ ਖੋ ਦੁਸ੍ਸਕੁਟਿਯਂ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਸਮਤ੍ਥਂ ਇਧ ਛਦਨਞ੍ਚ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਞ੍ਚਵਿਧਚ੍ਛਦਨੇਯੇਵ ਹਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਪਦਰਚ੍ਛਨ੍ਨੇਪਿ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਯਂ ਪਨ ਸੇਨਾਸਨਂ ਭੂਮਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਛਦਨਂ ਆਹਚ੍ਚ ਪਾਕਾਰੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵਤ੍ਥੇਨਾਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਸੇਯ੍ਯਾ. ਛਦਨਂ ਅਨਾਹਚ੍ਚ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਦਿਯਡ੍ਢਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੇਨ ਪਾਕਾਰਾਦਿਨਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਪਿ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯੇਵਾਤਿ ਕੁਰੁਨ੍ਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸਾ ਪਨ ਉਪਰਿ ਬਹੁਤਰਂ ਠਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ, ਅਪ੍ਪਂ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਾ ਬਹੁਤਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਅਯਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਛਨ੍ਨਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਨਾਮ. ਇਮਿਨਾ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਚੇਪਿ ਸਤ੍ਤਭੂਮਕੋ ਪਾਸਾਦੋ ਏਕੂਪਚਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਸਤਗਬ੍ਭਂ ਵਾ ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਂ ਵਾ, ਏਕਸੇਯ੍ਯਾਇਚ੍ਚੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਚ ਨਿਪਜ੍ਜਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਾਮਣੇਰਾ, ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਾਮਣੇਰਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ. ਤੇ ਚੇ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਪਜ੍ਜਨੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸੇਵ ਪਯੋਗੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਪਜ੍ਜਨੇਨਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਉਭਯੇਸਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਭਾਵੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਏਕਾਵਾਸਾਦਿਕਮ੍ਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ ਏਕੇਨੇਵ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਵਸਿਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਯੋਪਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਵਾਸੇ ਨਾਨਾਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ. ਯੋਪਿ ਨਾਨਾਆਵਾਸੇਸੁ ਏਕੇਨੇਵ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ. ਯੋਪਿ ਨਾਨਾਆਵਾਸੇਸੁ ਨਾਨਾਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜਨਸਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਵਸਿਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿ.
ਅਯਞ੍ਚ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇਨਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇਪਿ ਗੋਧਾਬਿਲ਼ਾਲਮਙ੍ਗੁਸਾਦੀਸੁ ਕੋਚਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਸਨਸੇਨਾਸਨੇ ਏਕੂਪਚਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਸਯਤਿ, ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਵ ਹੋਤਿ.
ਯਦਿ ਪਨ ਥਮ੍ਭਾਨਂ ਉਪਰਿ ਕਤਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਤਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਰਿ ਠਿਤਸੁਸਿਰਤੁਲਾਸੀਸਸ੍ਸ ਸੁਸਿਰੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲਾਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਸੁਸਿਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਸਯਿਤਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਛਦਨੇ ਛਿਦ੍ਦਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਛਦਨੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਨਾਨੂਪਚਾਰੇ ਉਪਰਿਮਤਲੇ ਛਦਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਯਿਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਸਯਿਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਅਨ੍ਤੋਪਾਸਾਦੇਨੇਵ ਆਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤਲਾਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਕੂਪਚਾਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਯਿਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ.
ਸਭਾਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਕਤੇ ਅਡ੍ਢਕੁਟ੍ਟਕਸੇਨਾਸਨੇ ਸਯਿਤਸ੍ਸ ਵਾਲ਼ਸਙ੍ਘਾਟਾਦੀਸੁ ਕਪੋਤਾਦਯੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਬਹਿਗਤੇ ਨਿਬ੍ਬਕੋਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਵਾ ਚਤੁਰਸ੍ਸਂ ਵਾ ਏਕਚ੍ਛਦਨਾਯ ਗਬ੍ਭਮਾਲਾਯ ਸਤਗਬ੍ਭਂ ਚੇਪਿ ਸੇਨਾਸਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਏਕੇਨ ਸਾਧਾਰਣਦ੍ਵਾਰੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਪਾਕਾਰੇਨ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਬ੍ਭੂਪਚਾਰੇ ਸਬ੍ਬਗਬ੍ਭੇ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਏਕਗਬ੍ਭੇਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਗਬ੍ਭੇਸੁ ਨਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਸਪਮੁਖਾ ਗਬ੍ਭਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਚੇਪਿ ਹੋਤਿ, ਪਮੁਖੇ ਸਯਿਤੋ ਗਬ੍ਭੇ ਸਯਿਤਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਗਬ੍ਭਚ੍ਛਦਨੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਚ੍ਛਦਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਸਯਿਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚ, ਗਬ੍ਭਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਯੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਹਿ ਨਯੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਲੋਹਪਾਸਾਦਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਚਤੂਸੁ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਯਂ ਪਨ ਅਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਵਿਨਾ ਜਗਤਿਯਾ ਪਮੁਖਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਨ੍ਧਕਰਟ੍ਠੇ ਪਾਟੇਕ੍ਕਸਨ੍ਨਿਵੇਸਾ ਏਕਚ੍ਛਦਨਾ ਗਬ੍ਭਪਾਲ਼ਿਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਭੂਮਿਯਂ ਵਿਨਾ ਜਗਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਨੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਅਤ੍ਥਿ; ਨ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮੇਤਿ. ਦਸਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧਾਪਿ ਹਿ ਜਗਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਜਗਤਿਯਾ ਪਮਾਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੇਪਿ ਏਕਸਾਲਦ੍ਵਿਸਾਲਤਿਸਾਲਚਤੁਸ੍ਸਾਲਸਨ੍ਨਿਵੇਸਾ ਮਹਾਪਾਸਾਦਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਟ੍ਠੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਨੁਪਰਿਗਨ੍ਤੁਂ, ਤੇਸੁਪਿ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਉਪਚਾਰਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕੂਪਚਾਰਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ.
ਦ੍ਵੀਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਧਾਛਦਨਮਣ੍ਡਪਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਪਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਕੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਯਤਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਾਕਾਰੇ ਗੋਧਾਦੀਨਂ ਪਵਿਸਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਛਿਦ੍ਦਂ ਹੋਤਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਗੋਧਾ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਨ ਹਿ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਗੇਹਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਾਕਾਰਮਜ੍ਝੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਯੋਜੇਨ੍ਤਿ, ਏਕੂਪਚਾਰਤਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਕਵਾਟੇਨ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਨ ਹਿ ਦ੍ਵਾਰਪਿਦਹਨੇਨ ਗੇਹਂ ਨਾਨੂਪਚਾਰਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਾ ਅਦ੍ਵਾਰਂ. ਕਵਾਟਞ੍ਹਿ ਸਂਵਰਣਵਿਵਰਣੇਹਿ ਯਥਾਸੁਖਂ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਕਤਂ, ਨ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨੂਪਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਾਯ. ਸਚੇ ਪਨ ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪੁਨ ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਪਿਦਹਨ੍ਤਿ, ਅਦ੍ਵਾਰਂ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਮੇ ਨਾਨੂਪਚਾਰਭਾਵੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਦੀਘਪਮੁਖਂ ਚੇਤਿਯਘਰਂ ਹੋਤਿ. ਏਕਂ ਕਵਾਟਂ ਅਨ੍ਤੋ, ਏਕਂ ਬਹਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਵਾਟਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਤੋਚੇਤਿਯਘਰੇ ਸਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਕੂਪਚਾਰਤ੍ਤਾ.
ਤਤ੍ਰ ਯਸ੍ਸ ‘‘ਸਿਯਾ ਅਯਂ ਏਕੂਪਚਾਰਨਾਨੂਪਚਾਰਤਾ ਨਾਮ ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ‘ਸੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਛਨ੍ਨਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰੋ ਚ ਗਬ੍ਭੋ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋ ਸਯਿਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਬਹਿ ਸਯਿਤੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਅਪਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਕਸ੍ਮਾ ਬਹਿ ਸਯਿਤੇਨ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਗਬ੍ਭੇ ਪਿਹਿਤੇ ਛਦਨਂ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ਨ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਂ, ਗਬ੍ਭੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤਾ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤੋ’’ਤਿ? ਅਦ੍ਧਾ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਨ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤੋ, ਕਵਾਟੇਨ ਉਪਚਾਰੋ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਦੂਰਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਏਕੂਪਚਾਰਨਾਨੂਪਚਾਰਤਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਾਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.
ਅਪਿਚ ਯਦਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਸਿਯਾ, ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਛਦਨੇਨ ਛਨ੍ਨਾ ਏਵ ਸੇਯ੍ਯਾ ਸਿਯਾ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਪਦਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦੀਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ. ਤਤੋ ਯਦਤ੍ਥਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸ੍ਵੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਿਹਾਯੇਯ੍ਯ. ਪਰਿਹਾਯਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਕਥਂ ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ; ਕੋ ਵਾ ਵਦਤਿ ‘‘ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਨਿਯਤੇਸੁ – ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਆਸਨਂ ਕੁਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਕਵਾਟੇਨ ਵਾ ਕਿਲਞ੍ਜੇਨ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰੇਨ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਥਮ੍ਭੇਨ ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਲਿਕਾਯ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਤਤ੍ਥ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮੇਵ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਵਾ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਵਾ ਦੀਘਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਂ ਵਾ ਚਤੁਰਸ੍ਸਂ ਵਾ ਏਕਭੂਮਕਂ ਵਾ, ਅਨੇਕਭੂਮਕਂ ਵਾ, ਯਂ ਯਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨੇਨ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵਾ ਛਨ੍ਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ.
੫੩. ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁਪਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਛਨ੍ਨੇ ਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਬ੍ਬਪਰਿਛਨ੍ਨੇ ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਸਹ ਪਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਅਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਤਿ ਚ ਏਤ੍ਥ ਸੇਨਮ੍ਬਮਣ੍ਡਪਵਣ੍ਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾਪੇਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਯਥਾ ਜਗਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸਙ੍ਖਯ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਤੋ ਚ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਦੁਤਿਯਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੫੫. ਦੁਤਿਯਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਆਵਸਥਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਵਸਨਾਗਾਰਂ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਾਮਤਾਯ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯੇਨ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਠਾਨੇ ਆਵਸਥਾਗਾਰਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧਿਨੀਤਿ ਅਗਰੁਕੁਙ੍ਕੁਮਾਦੀਨਂ ਗਨ੍ਧਾਨਂ ਗਨ੍ਧੋ ਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧੋ, ਸੋ ਅਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧਿਨੀ. ਸਾਟਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮਸ੍ਸ ਇਮਮ੍ਪਿ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਕਾਸਿ. ਓਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧੋ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਅਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਪਰਾਧੋ. ਮਂ ਅਚ੍ਚਗਮਾਤਿ ਮਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ. ਸੇਸਂ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਵਿਸੇਸੋ – ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਇਧ ਪਠਮਦਿਵਸੇਪਿ. ਯਕ੍ਖੀਪੇਤੀਹਿ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਕਰੂਪਾਹਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਚ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਯ ਏਵ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸੇਸਾਹਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਪਠਮਸਦਿਸਾਨੇਵਾਤਿ.
ਦੁਤਿਯਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੬੦. ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਘਰਣੀਤਿ ਘਰਸਾਮਿਨੀ. ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਨਿਵੇਸਨਸ੍ਸ ਮਹਾਦ੍ਵਾਰੇ. ਘਰਸੁਣ੍ਹਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਸੁਣ੍ਹਾ. ਆਵਸਥਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਓਵਰਕਦ੍ਵਾਰੇ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸੁਨਿਗ੍ਗਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ. ਵਿਵਟੇਨਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਕਾਸੇਨ ਅਸਂਵੁਤੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਂ ਸਰਣਸੀਲਾਦਿਭੇਦੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਆਜਾਨਿਤੁਂ. ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਪੁਰਿਸਵਿਗ੍ਗਹੇਨਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਪੁਰਿਸੇਨ, ਪੁਰਿਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਠਿਤੇਨ ਨ ਯਕ੍ਖੇਨ ਨ ਪੇਤੇਨ ਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇਨ.
੬੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਪੁਰਿਸਵਿਗ੍ਗਹੇਨਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਪੁਰਿਸਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਠਿਤਾਯ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਛਪ੍ਪਞ੍ਚਵਾਚਾਹੀਤਿ ਛਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਯੋ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕੋ ਗਾਥਾਪਾਦੋ ਏਕਵਾਚਾਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਾਚਾਪਮਾਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਜਾਤਕਾਦਿਵਤ੍ਥੁਂ ਵਾ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਛਪ੍ਪਞ੍ਚਪਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਏਕਪਦਂ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਪਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋਤਿ ਏਵਂ ਛ ਪਦਾਨਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾਵ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ. ਪਦਸੋਧਮ੍ਮੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੋ ਹਿ ਇਧਾਪਿ ਸਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮੋਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਦੇਸੇਤਿ. ਸਮ੍ਪਦਾਨਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਗਤਾਗਤਾਯ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾਪਿ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਏਕਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਾਤੁਗਾਮਸਤਸਹਸ੍ਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਮਾਤੁਗਾਮਾਨਂ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕੇਕਿਸ੍ਸਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਦੇਸੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ ਏਕੇਕਿਸ੍ਸਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਛਾਤਿ. ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਕਥੇਤੀਤਿ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ‘‘ਦੀਘਨਿਕਾਯੋ ਨਾਮ ਭਨ੍ਤੇ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਪਿ ਦੀਘਨਿਕਾਯਂ ਕਥੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਵਾਚਤੋ ਚ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੬੭. ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਵਤ੍ਥੁਕਥਾਯ ਤਾਵ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਵਿਸੇਸੋ – ਤਤ੍ਥ ਅਭੂਤਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਇਧ ਭੂਤਂ. ਭੂਤਮ੍ਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਨ ਅਰਿਯਾ. ਅਰਿਯਾਨਞ੍ਹਿ ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਚਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇ ਆਰੋਚਯਮਾਨੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਨ ਪਟਿਸੇਧੇਸੁਂ, ਤਥਾਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਾਦਿਯਿਂਸੁ, ਤਥਾਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਯੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਂਸੁ, ਤੇ ਆਰੋਚੇਸੁਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਪਨ ਵੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ‘‘ਭੂਤਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਂਸੁ. ਅਰਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਭੂਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੋਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਰਿਯਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਸਨ੍ਨੇਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨਾ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਪਟਿਜਾਨਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਤੇਹਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞੇ ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੁਂ, ਤਂ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਗਿਹੀਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੇਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਸਦਿਸਮੇਵ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਭਙ੍ਗੇਪਿ ਕੇਵਲਂ ਤਤ੍ਥ ਪਾਰਾਜਿਕਞ੍ਚੇਵ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਇਧ ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਞ੍ਚ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
੭੭. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭੂਤਂ ਆਰੋਚੇਤੀ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ ਹਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਾ ਅਤਿਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭੂਤਂ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸੀਲਗੁਣਂ ਪਨ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਇਧ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਵਾ ਅਭਾਵਾਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਿਚਾਰਿਤਂ ‘‘ਝਾਨਲਾਭੀ ਪਨ ਪਰਿਹੀਨੇ ਝਾਨੇ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਭੂਤਾਰੋਚਨਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਭੂਤਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਭੂਤਾਰੋਚਨਂ ਨਾਮੇਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ – ਕਾਯਤੋ ਵਾਚਤੋ ਕਾਯਵਾਚਤੋ ਚਾਤਿ. ਕਿਰਿਯਂ, ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਸੁਖਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਦਨਾਹਿ ਦ੍ਵਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੭੮. ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਤੇਰਸ ਚ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਦ੍ਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਪਨ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਸਚੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਸਮਾਨੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ-ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੇ ਯਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ; ਏਵਮਿਧ ਸਮਾਨੇਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਨਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਦ੍ਦੇ ਯਦਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ‘‘ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤਿ ਤੇਰਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ’’ਤਿ ਏਤਦੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਭਵੇਯ੍ਯ ‘‘ਯੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਤੋ ਚੁਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ ਚ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਞ੍ਚੇ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਾਨੋ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਓਮਸਵਾਦਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੮੯). ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਚਾਰਿਯਮਾਨਾਯ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਵ ਏਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾ ਵਿਚਾਰਣਾ. ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਚ ਆਵੋਚੁਮ੍ਹ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਵਿਨਯੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤਥੇਵ ਞਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ). ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.
ਇਮਿਨਾਪਿ ਚੇਤਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਚ ਆਰੋਚਨਂ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਤ੍ਥਾਯ ਪੁਨ ਤਥਾਰੂਪਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਵਣ੍ਣਮਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਾਯ, ਸਾਸਨੇ ਚਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਾਯ, ਨ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਨ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਦ੍ਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਪਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
੮੦. ਅਤ੍ਥਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਨ੍ਤਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਯਾ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਗਤਾ, ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਪਨ ਅਭਿਣ੍ਹਾਪਤ੍ਤਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਮੇਸ ਪਰੇਸੁ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਨਾਪਿ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਹਿਤੇਸਿਤਾਯ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.
੮੨. ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਪਨ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋ ਨਾਮ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ, ਸੇਸਾਨਿ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋ. ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਅਤ੍ਤਕਾਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੮੩. ਵਤ੍ਥੁਂ ਆਰੋਚੇਤੀਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਅਤ੍ਤਕਾਮਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਯਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਅਸੁਚਿਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਵਮਂ.
੧੦. ਪਥਵੀਖਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੮੬. ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ – ਜਾਤਾ ਚ ਪਥਵੀ ਅਜਾਤਾ ਚ ਪਥਵੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਜਾਤਪਥਵਿਞ੍ਚ ਅਜਾਤਪਥਵਿਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਪਾਸਾਣਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਾ ਪਾਸਾਣਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਪ੍ਪਪਾਸਾਣਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਮੁਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਉਪਰਿ ਪਾਸਾਣਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣਾ ਸਕ੍ਖਰਾ. ਕਥਲਾਤਿ ਕਪਾਲਖਣ੍ਡਾਨਿ. ਮਰੁਮ੍ਬਾਤਿ ਕਟਸਕ੍ਖਰਾ. ਵਾਲਿਕਾਤਿ ਵਾਲੁਕਾਯੇਵ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਂਸੁਕਾਤਿ ਤੀਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਪਂਸੁ, ਏਕੋ ਪਾਸਾਣਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਅਦਡ੍ਢਾਪੀਤਿ ਉਦ੍ਧਨਪਤ੍ਤਪਚਨਕੁਮ੍ਭਕਾਰਾਵਾਪਾਦਿਵਸੇਨ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਦਡ੍ਢਾ. ਸਾ ਪਨ ਵਿਸੁਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੁਦ੍ਧਪਂਸੁਆਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਾਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਸਕ੍ਖਰਾਤਿ ਬਹੁਤਰਾ ਸਕ੍ਖਰਾ. ਹਤ੍ਥਿਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਕਿਰ ਏਕਪਚ੍ਛਿਪੂਰਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੋਣਿਯਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਕ੍ਖਰਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਿਂਸੁ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਮਜ੍ਝੇ ‘‘ਅਪ੍ਪਪਂਸੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਾਸਾਣਾਦਿਪਞ੍ਚਕਮੇਵ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਭੇਦਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ. ਸਯਂ ਖਣਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਹਾਰੇ ਪਹਾਰੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਕਿਂ ਆਣਤ੍ਤੋ ਬਹੁਕਮ੍ਪਿ ਖਣਤੀਤਿ ਸਚੇਪਿ ਸਕਲਦਿਵਸਂ ਖਣਤਿ, ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਏਕਂਯੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੁਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਣਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਣਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ.
ਅਯਂ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਖਤਾਯੇਵ ਹਿ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਵਾਪਿਂ ਤਲ਼ਾਕਂ ਆਵਾਟਂ ਖਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ‘‘ਇਮਂ ਓਕਾਸਂ ਖਣ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਕਨ੍ਦਂ ਖਣ, ਮੂਲਂ ਖਣਾ’’ਤਿ ਅਨਿਯਾਮੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਇਮਂ ਵਲ੍ਲਿਂ ਖਣ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਕਨ੍ਦਂ ਵਾ ਮੂਲਂ ਵਾ ਖਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤੇਹਿ ਯੋ ਕੁਟੇਹਿ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਤਨੁਕਕਦ੍ਦਮੋ, ਤਂ ਅਪਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਬਹਲਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਆਤਪੇਨ ਸੁਕ੍ਖਕਦ੍ਦਮੋ ਫਲਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵਿਯਾ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ, ਤਮੇਵ ਅਪਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਦਕੇਨ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਉਦਕਪਪ੍ਪਟਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਵਾਤਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਚਲਤਿ, ਤਂ ਅਪਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਆਦੀਨਂ ਤਟਂ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸਾਮਨ੍ਤਾ ਪਤਤਿ, ਸਚੇ ਓਮਕਚਾਤੁਮਾਸਂ ਓਵਟ੍ਠਂ, ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਚਾਤੁਮਾਸਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਉਦਕੇਯੇਵ ਪਤਤਿ, ਦੇਵੇ ਅਤਿਰੇਕਚਾਤੁਮਾਸਂ ਓਵਟ੍ਠੇਪਿ ਉਦਕੇਯੇਵ ਉਦਕਸ੍ਸ ਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਸੋਣ੍ਡਿਂ ਖਣਨ੍ਤਿ, ਸਚੇ ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਮੇਵ ਸੁਖੁਮਰਜਂ ਪਤਤਿ, ਤਞ੍ਚੇ ਦੇਵੇਨ ਓਵਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਚਾਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਅਕਪ੍ਪਿਯਪਥਵੀਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਉਦਕੇ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣੇ ਸੋਣ੍ਡਿਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤੇਹਿ ਤਂ ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਠਮਮੇਵ ਉਦਕੇਨ ਪੂਰਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਰਜਂ ਪਤਤਿ, ਤਂ ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਉਦਕੇਯੇਵ ਉਦਕਂ ਪਤਤੀਤਿ. ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਸੁਖੁਮਰਜਂ ਹੋਤਿ, ਦੇਵੇ ਫੁਸਾਯਨ੍ਤੇ ਅਲ੍ਲੀਯਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਚਾਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਅਕਤਪਬ੍ਭਾਰੇ ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਉਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਯਥਾਸੁਖਂ ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਓਮਕਚਾਤੁਮਾਸਂ ਓਵਟ੍ਠੋਯੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਆਰੁਲ਼੍ਹਉਪਚਿਕਾਮਤ੍ਤਿਕਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਗਣ੍ਡੁਪ੍ਪਾਦਗੂਥਮੂਸਿਕੁਕ੍ਕਰਗੋਕਣ੍ਟਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਗੋਕਣ੍ਟਕੋ ਨਾਮ ਗਾਵੀਨਂ ਖੁਰਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਦ੍ਦਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇਨ ਭੂਮਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਨਙ੍ਗਲਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪੁਰਾਣਸੇਨਾਸਨਂ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਛਦਨਂ ਵਾ ਵਿਨਟ੍ਠਚ੍ਛਦਨਂ ਵਾ, ਅਤਿਰੇਕਚਾਤੁਮਾਸਂ ਓਵਟ੍ਠਂ ਜਾਤਪਥਵੀਸਙ੍ਖ੍ਯਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਤੋ ਅਵਸੇਸਂ ਛਦਨਿਟ੍ਠਕਂ ਵਾ ਗੋਪਾਨਸੀਆਦਿਕਂ ਉਪਕਰਣਂ ਵਾ ‘‘ਇਟ੍ਠਕਂ ਗਣ੍ਹਾਮਿ ਗੋਪਨਸਿਂ ਭਿਤ੍ਤਿਪਾਦਂ ਪਦਰਤ੍ਥਰਣਂ ਪਾਸਾਣਤ੍ਥਮ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਪਤਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਭਿਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਿਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਯਾ ਯਾ ਅਤਿਨ੍ਤਾ ਤਂ ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪੁਞ੍ਜੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਓਵਟ੍ਠੇ ਗੇਹਂ ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸਚੇ ਸਬ੍ਬੋ ਤਿਨ੍ਤੋ ਚਾਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਜਾਤਪਥਵੀਯੇਵ. ਅਥਸ੍ਸ ਉਪਰਿਭਾਗੋਯੇਵ ਤਿਨ੍ਤੋ, ਅਨ੍ਤੋ ਅਤਿਨ੍ਤੋ, ਯਤ੍ਤਕਂ ਤਿਨ੍ਤਂ ਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੇਹਿ ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੇਨ ਅਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਂ ਯਥਾਸੁਖਂ ਵਲ਼ਞ੍ਜੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਦਕੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਬਦ੍ਧਾਯੇਵ ਹਿ ਜਾਤਪਥਵੀ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਤਿ.
ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਾਕਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਅਤਿਰੇਕਚਾਤੁਮਾਸਂ ਚੇ ਓਵਟ੍ਠੋ ਜਾਤਪਥਵੀਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਪਂਸੁਂ ਪਨ ਅਲ੍ਲਹਤ੍ਥੇਨ ਛੁਪਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਇਟ੍ਠਕਪਾਕਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਕਥਲਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਯਥਾਸੁਖਂ ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਠਿਤਮਣ੍ਡਪਤ੍ਥਮ੍ਭਂ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਸਞ੍ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਉਜੁਕਮੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸੁਕ੍ਖਰੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਖਾਣੁਕਂ ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਵਕਮ੍ਮਤ੍ਥਂ ਪਾਸਾਣਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਦਣ੍ਡਕੇਹਿ ਉਚ੍ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਚੇ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਪਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਥ ਪਨ ਤੇਨ ਅਪਦੇਸੇਨ ਪਥਵਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਕਾਮਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸਾਖਾਦੀਨਿ ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਥਵਿਯਂ ਦਾਰੂਨਿ ਫਾਲੇਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਪਥਵਿਯਂ ਅਟ੍ਠਿਸੂਚਿਕਣ੍ਟਕਾਦੀਸੁਪਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਆਕੋਟੇਤੁਂ ਵਾ ਪਵੇਸੇਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਸ੍ਸਾਵਧਾਰਾਯ ਵੇਗੇਨ ਪਥਵਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਿਸਮਭੂਮਿਂ ਸਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਮੁਞ੍ਜਨਿਯਾ ਘਂਸਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਵਤ੍ਤਸੀਸੇਨੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਯਾ ਭੂਮਿਂ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ, ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤਿ, ‘‘ਚਙ੍ਕਮਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭੂਮਿਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਪਨ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ‘‘ਹਤ੍ਥਂ ਧੋਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਥਵਿਯਂ ਘਂਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਘਂਸਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਲ੍ਲਹਤ੍ਥਂ ਪਥਵਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਜਂ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕੇਚਿ ਕਣ੍ਡੁਕਚ੍ਛੁਆਦੀਹਿ ਆਬਾਧਿਕਾ ਛਿਨ੍ਨਤਟਾਦੀਸੁ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਘਂਸਨ੍ਤਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ.
੮੭. ਖਣਤਿ ਵਾ ਖਣਾਪੇਤਿ ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨਪਿ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨੀਸਲਾਕਾਯਪਿ ਸਯਂ ਵਾ ਖਣਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਖਣਾਪੇਤਿ. ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਭੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੋ ਸਯਂ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਾਪੇਤਿ. ਦਹਤਿ ਵਾ ਦਹਾਪੇਤਿ ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਚਨ੍ਤੋ ਸਯਂ ਵਾ ਦਹਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਦਹਾਪੇਤਿ. ਯਤ੍ਤਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦੇਤਿ ਵਾ ਦਾਪੇਤਿ ਵਾ ਤਤ੍ਤਕਾਨਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਪਤ੍ਤਂ ਪਚਨ੍ਤੇਨਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਕ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਹਿ ਪਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਦਡ੍ਢਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਤ੍ਤਪਚਨਕਪਾਲਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪਰਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦਾਰੂਨਂ ਉਪਰਿ ਠਪੇਤਿ, ਸੋ ਅਗ੍ਗਿ ਤਾਨਿ ਦਹਨ੍ਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਦਹਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਟ੍ਠਕਕਪਾਲਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਇਟ੍ਠਕਾਦੀਨਂਯੇਵ ਉਪਰਿ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸਂ ਅਨੁਪਾਦਾਨਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਾਨਿ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਨਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੁਕ੍ਖਖਾਣੁਸੁਕ੍ਖਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁਪਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਥਵਿਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤਿਣੁਕ੍ਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥੇ ਡਯ੍ਹਮਾਨੇ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਉਪਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਡ੍ਢਪਥਵਿਯਾ ਚ ਯਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਉਸੁਮਾਯ ਅਨੁਗਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਅਜਾਨਨਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਣੀਸਹਿਤੇਨ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਨ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਜਾਲੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਹਤ੍ਥੋ ਡਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਯਥਾ ਨ ਡਯ੍ਹਤਿ ਤਥਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਹੀ’’ਤਿ ਪਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਹਤ੍ਥੇ ਡਯ੍ਹਮਾਨੇ ਪਾਤੇਤਿ ‘‘ਪਥਵਿਂ ਦਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਪਾਤਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੮੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਇਮਂ ਜਾਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਥਮ੍ਭਸ੍ਸ ਆਵਾਟਂ ਜਾਨ, ਮਹਾਮਤ੍ਤਿਕਂ ਜਾਨ, ਥੁਸਮਤ੍ਤਿਕਂ ਜਾਨ, ਮਹਾਮਤ੍ਤਿਕਂ ਦੇਹਿ, ਥੁਸਮਤ੍ਤਿਕਂ ਦੇਹਿ, ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰ, ਪਂਸੁਂ ਆਹਰ, ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਂਸੁਨਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਥਮ੍ਭਸ੍ਸ ਆਵਾਟਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਹਿ, ਇਮਂ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਹਿ, ਇਮਂ ਪਂਸੁਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ਪਾਸਾਣਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਾ ਪਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਰਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਆਹਚ੍ਚ ਆਹਚ੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਾ ‘‘ਤੇਨ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਸਤਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤੋ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨ ਵਾ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਅਸਤਿਯਾ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਓਵਟ੍ਠਂ ਛਨ੍ਨਂ ਪਥਵਿਂ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਪਥਵੀ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਪਥਵੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਕੋਪੇਤਿ, ‘‘ਖਣਾਮਿ ਭਿਨ੍ਦਾਮਿ ਦਹਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਸਙ੍ਗੋਪਨਤ੍ਥਾਯ ਖਣਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਵਾ ਠਪੇਤਿ, ਡਯ੍ਹਮਾਨਹਤ੍ਥੋ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਾਤੇਤਿ, ਏਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ – ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਪਥਵੀਖਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦਸਮਂ.
ਸਮਤ੍ਤੋ ਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.