੧. ਸਲ਼ਾਯਤਨਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗੋ
੧. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਚਕ੍ਖੂਨਿ – ਞਾਣਚਕ੍ਖੁ ਚੇਵ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ – ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ, ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੂਤਿ. ਤੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਞ੍ਚੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਞ੍ਚ, ਯਂ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੯; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੩; ੨.੩੩੮) ਆਗਤਂ. ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਤੀਣਿ ਚ ਫਲਾਨਿ, ਯਂ – ‘‘ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬; ਮ. ਨਿ. ੨.੩੯੫) ਆਗਤਂ. ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ, ਯਂ – ‘‘ਪਾਸਾਦਮਾਰੁਯ੍ਹ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੨; ੨.੩੩੮) ਆਗਤਂ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਆਲੋਕਫਰਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਞਾਣਂ, ਯਂ – ‘‘ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੩; ਮ. ਨਿ. ੨.੩੪੧) ਆਗਤਂ. ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ, ਯਂ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿ (ਸ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੫) ਆਗਤਂ.
ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਪਿ ਦੁਵਿਧਂ – ਸਸਮ੍ਭਾਰਚਕ੍ਖੁ, ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੂਤਿ. ਤੇਸੁ ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕ੍ਖਿਕੂਪਕੇ ਅਕ੍ਖਿਪਟਲੇਹਿ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡੋ, ਯਤ੍ਥ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸੋਜਾ ਸਮ੍ਭਵੋ ਜੀਵਿਤਂ ਭਾਵੋ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦੋ ਕਾਯਪਸਾਦੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਤੇਰਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸੋਜਾ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਇਮੇ ਨਵ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਛਤ੍ਤਿਂਸ, ਜੀਵਿਤਂ ਭਾਵੋ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦੋ ਕਾਯਪਸਾਦੋਤਿ ਇਮੇ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਤਾਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਸਸਮ੍ਭਾਰਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੇਤਮਣ੍ਡਲਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਨ ਕਣ੍ਹਮਣ੍ਡਲੇਨ ਪਰਿਵਾਰਿਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿਮਣ੍ਡਲੇ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਂ ਪਸਾਦਮਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਤਤੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਸੋਤਾਦੀਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾਵ.
ਤਤ੍ਥ ਯਦਿਦਂ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ – ਚਕ੍ਖੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ – ‘‘ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਨ੍ਤਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਕਾਸਿਤਾਯੇਵ. ਸੋਤਮ੍ਪਿ ਪਸਾਦਸੋਤਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਥਾ ਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਾ. ਮਨੋਤਿ ਤੇਭੂਮਕਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਚਿਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਛਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨੇਸੁ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨਕਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੨-੩. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨-੩. ਦੁਤਿਯਂ ਦ੍ਵੇ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ, ਤਤਿਯਂ ਏਕਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨਕਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਾਨਿ ਪਨ ਤੇਹਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਵਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ.
੪-੬. ਬਾਹਿਰਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੪-੬. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਰੂਪਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਦ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ, ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਬਾਹਿਰੇਸੁ ਛਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਮੇ ਛਟ੍ਠੇ ਚ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵ ਨਯੋ.
੭-੧੨. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਾਤੀਤਾਨਾਗਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੭-੧੨. ਸਤ੍ਤਮਾਦੀਨਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਸੁ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਾਦੀਨਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਬਲਵਗਾਹੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.
ਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.
੨. ਯਮਕਵਗ੍ਗੋ
੧-੪. ਪਠਮਪੁਬ੍ਬੇਸਮ੍ਬੋਧਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩-੧੬. ਯਮਕਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਦੁਤਿਯੇਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਂ. ਸੋ ਪਨ ਨੇਸਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਭਾਵੋ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਬਲਵਤਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਞ੍ਹਿ ਅਨ੍ਤੋਘਰਂ ਵਿਯ ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਿ, ਘਰੂਪਚਾਰਂ ਵਿਯ ਛ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ. ਯਥਾ ਨੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਧਨਧਞ੍ਞਪੁਣ੍ਣੇ ਅਨ੍ਤੋਘਰੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਬਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਭਾਜਨਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਛਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ ਅਧਿਮਤ੍ਤਬਲਵਛਨ੍ਦਰਾਗੋਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਾਯ ਛਨ੍ਦਰਾਗਬਲਵਤਾਯ ਤਾਨਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਘਰੂਪਚਾਰੇ ਪਨ ਨੋ ਤਥਾ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਰਨ੍ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇਪਿ ਚਤੁਪ੍ਪਦਾਨਿਪਿ ਨ ਸਹਸਾ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਪਨ ਪਸੁਪਚ੍ਛਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਨੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਨ ਅਧਿਮਤ੍ਤਬਲਵਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਦੀਸੁਪਿ ਤਥੇਵ ਨ ਅਧਿਮਤ੍ਤਬਲਵਛਨ੍ਦਰਾਗੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ‘‘ਬਾਹਿਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਕਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾਵ. ਸੇਸਂ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥੇਸੁ.
੫-੬. ਪਠਮਨੋਚੇਅਸ੍ਸਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭-੧੮. ਪਞ੍ਚਮੇ ਨਿਸ੍ਸਟਾਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ. ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨੋਸਂਯੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਵਿਮਰਿਯਾਦੀਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾਤਿ ਨਿਮ੍ਮਰਿਯਾਦੀਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ. ਯਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਜਾਤਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਸੇਖਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਰਿਯਾਦੀਕਤਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਹੀਨਂ, ਤੇਨ ਵਿਮਰਿਯਾਦੀਕਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਾਨਞ੍ਚੇਵ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਚ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਵਿਮਰਿਯਾਦੀਕਤੇਨ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਮਰਿਯਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਹਰਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਟ੍ਠੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਛਸੁਪਿ ਪਨੇਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤੁਸਚ੍ਚਮੇਵ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੭-੧੦. ਪਠਮਾਭਿਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯-੨੨. ਸਤ੍ਤਮਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਕਥਿਤਂ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਕਥਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.
ਯਮਕਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.
੩. ਸਬ੍ਬਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩. ਸਬ੍ਬਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਸਬ੍ਬਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ – ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ, ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ, ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ, ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ –
‘‘ਨ ਤਸ੍ਸ ਅਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਿਧਅਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ,
ਅਥੋ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਮਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ;
ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਿ ਯਦਤ੍ਥਿ ਨੇਯ੍ਯਂ,
ਤਥਾਗਤੋ ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. (ਮਹਾਨਿ. ੧੫੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਧੋਤਕਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ੩੨; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੨੧) –
ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੪) ਇਦਂ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਮੂਲਪਰਿਯਾਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧) ਇਦਂ ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਾ ਪਨ ਪਠਮਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਧਾਤੂ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਮਤ੍ਤਂ ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਂ. ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ. ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਨੇਯ੍ਯਂ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ. ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਂ ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਯਂ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.
ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਵਾਚਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵਸ੍ਸਾਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਕਮੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞੋ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਪੁਟ੍ਠੋ ਚ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯੇਯ੍ਯਾਤਿ, ‘‘ਕਤਮਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ, ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਵਿਘਾਤਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਥਾ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਸਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਸਯੇ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਸਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਘਾਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਕੂਟਾਗਾਰਮਤ੍ਤਂ ਸਿਲਂ ਸੀਸੇਨ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਉਦਕੇ ਤਰਣਂ ਅਵਿਸਯੋ, ਤਥਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਵਿਸਯੇ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਵਿਘਾਤਮੇਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਵਿਸਯੇ ਵਿਘਾਤਮੇਵ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੨. ਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪. ਦੁਤਿਯੇ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਹਾਨਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਮੂਲਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਨ੍ਤੀਰਣਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਜਵਨਵੇਦਨਾ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਮਨੋਤਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਹਾਵਜ੍ਜਨਕਜਵਨਂ. ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਭਵਙ੍ਗਸਹਜਾਤੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਵੇਦਯਿਤਨ੍ਤਿ ਸਹਾਵਜ੍ਜਨਵੇਦਨਾਯ ਜਵਨਵੇਦਨਾ. ਭਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਭਵਙ੍ਗਤੋ ਅਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਮਨੋਤਿ ਸਹਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਭਵਙ੍ਗਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਜਵਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਭਵਙ੍ਗਸਹਜਾਤੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਵੇਦਯਿਤਨ੍ਤਿ ਜਵਨਸਹਜਾਤਾ ਵੇਦਨਾ. ਸਹਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਭਵਙ੍ਗਸਹਜਾਤਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਯਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਆਣਾ, ਅਯਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ.
੩. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫. ਤਤਿਯੇ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਜਹਨਤ੍ਥਾਯ. ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੪. ਪਠਮਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਅਨਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਵਿਰਾਜੇਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਵਿਰਾਜੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਵਿਗਚ੍ਛਾਪੇਨ੍ਤੋ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਕਥਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵਚਨੇਨ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਕਥਿਤਾ, ‘‘ਪਰਿਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ, ‘‘ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ.
੫. ਦੁਤਿਯਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭. ਪਞ੍ਚਮੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਰੂਪਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾ ਆਪਾਥਗਤਂ ਗਹਿਤਂ, ਇਧ ਅਨਾਪਾਥਗਤਂ. ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ – ਹੇਟ੍ਠਾ ਆਪਾਥਗਤਮ੍ਪਿ ਅਨਾਪਾਥਗਤਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵ, ਇਧ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ. ਤੇ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੬. ਆਦਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੮. ਛਟ੍ਠੇ ਗਯਾਸੀਸੇਤਿ ਗਯਾਗਾਮਸ੍ਸ ਹਿ ਅਵਿਦੂਰੇ ਗਯਾਤਿ ਏਕਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਨਦੀਪਿ, ਗਯਾਸੀਸਨਾਮਕੋ ਹਤ੍ਥਿਕੁਮ੍ਭਸਦਿਸੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੋਪਿ, ਯਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸਪਿ ਓਕਾਸੋ ਪਹੋਤਿ, ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਯਾਸੀਸੇ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਇਤੋ ਕਿਰ ਦ੍ਵਾਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਮਹਿਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਫੁਸ੍ਸੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮੀ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਸਤ੍ਤੋ, ਪਰਿਪਾਕਗਤੇ ਞਾਣੇ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਕਨਿਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਰੋਹਿਤਪੁਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਸਾਵਕੋ. ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋ, ਕਨਿਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ, ਪੁਰੋਹਿਤਪੁਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਸਾਵਕੋ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਤੋ ਯਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰਦ੍ਵਾਰਾ ਉਭਤੋ ਵੇਲ਼ੁਭਿਤ੍ਤਿਕੁਟਿਕਾਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕੇ ਸੁਵਣ੍ਣਤਾਰਕਖਚਿਤਸਮੋਸਰਿਤਗਨ੍ਧਦਾਮਮਾਲਾਦਾਮਵਿਤਾਨਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਰਜਤਵਣ੍ਣਂ ਵਾਲੁਕਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਿਕਿਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਭਗਵਤੋ ਆਗਮਨਂ ਕਾਰੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਵਿਹਾਰਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਿਤੋ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸਾਣਿਯਾਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਰਾਜਗੇਹਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਅਨ੍ਤੋਸਾਣਿਯਾਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕੋਚਿ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਤਤੋ ਨਾਗਰਾ ਉਜ੍ਝਾਯਿਂਸੁ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਚ ਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਤੁਂ ਲਭਾਮ. ਯਥਾ ਹਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਲੋਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਹਿਤਤ੍ਥਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਰਾਜਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪੁਞ੍ਞਚੇਤਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਤੀ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਚ ਰਞ੍ਞੋ ਅਞ੍ਞੇ ਤਯੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਨਾਗਰਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ, ‘‘ਰਾਜਕੁਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਟੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਂ ਉਪਾਯਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਚੋਰੇ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਤਿਪਯਾ ਗਾਮਾ ਪਹਟਾ’’ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਹਂ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਗਚ੍ਛਥ ਚੋਰੇ ਵੂਪਸਮੇਥਾ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਪਯੁਤ੍ਤਚੋਰਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤੇ ਅਨਾਵਾਸੇ ਗਾਮੇ ਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੂਪਸਮਿਤਾ ਚੋਰਾ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਤਾਤਾ, ਵਰਂ ਵੋ ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਗਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ, ‘‘ਰਞ੍ਞਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋ. ਕਿਂ ਗਣ੍ਹਾਮਾ’’ਤਿ? ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਯੋ ਨ ਦੁਲ੍ਲਭਾ, ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਂ ਪਨ ਦੁਲ੍ਲਭਂ, ਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਵਰਂ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ. ਤੇ ‘‘ਏਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਾਗਰਾਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਕਤਮਸ੍ਸੁਕਮ੍ਮਾ ਸੁਨ੍ਹਾਤਾ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵ, ਨੋ ਵਰਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਕਿਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਥ ਤਾਤਾਤਿ? ਦੇਵ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਸ੍ਸ ਨੋ ਫੁਸ੍ਸਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਵਰਂ ਦੇਥਾਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਵਰੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਯਾ ਜੀਵਮਾਨੇਨ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕਣ੍ਣੇ ਪਿਦਹਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਵਰਂ ਦਾਪਿਤਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਤੁਟ੍ਠੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨੋ. ਕਿਂ, ਦੇਵ, ਰਾਜਕੁਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਕਥਾ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਤਾਯ ਭਣਿਂਸੁ.
ਰਾਜਾ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਸਤ੍ਤ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਸਤ੍ਤ ਮਾਸੇ ਸਤ੍ਤ ਚ ਦਿਵਸੇ ਉਪਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਂ, ਦੇਵ, ਪਾਟਿਭੋਗਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਾਟਿਭੋਗਂ ਤਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਮਰਣਪਾਟਿਭੋਗਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਪਾਟਿਭੋਗਂ ਦਾਪੇਥ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਵਂ ਪਾਟਿਭੋਗਂ ਦਾਤੁਂ, ਤਿਣਗ੍ਗੇ ਉਸ੍ਸਾਵਬਿਨ੍ਦੁਸਦਿਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨੋ ਚੇ, ਦੇਵ, ਪਾਟਿਭੋਗਂ ਦੇਥ, ਮਯਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮਤਾ ਕਿਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤਾ, ਛ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਤੀਣਿ, ਦ੍ਵੇ, ਏਕਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਦੇਥ’’. ‘‘ਸਤ੍ਤ, ਛ ਮਾਸੇ ਦੇਥ…ਪੇ… ਮਾਸਡ੍ਢਮਤ੍ਤਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਮਤ੍ਤਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ’’. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਤ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਸਤ੍ਤ ਮਾਸੇ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਰਂ ਸਤ੍ਤਸੁਯੇਵ ਦਿਵਸੇਸੁ ਅਕਾਸਿ.
ਤਤੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੇਸੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠਉਸਭਵਿਤ੍ਥਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨੇ ਚਤੁਉਸਭਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪਦੇਸਂ ਹਤ੍ਥੀਹਿ ਮਦ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਮਣ੍ਡਲਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਲੁਕਾਯ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਭਿਕਿਣ੍ਣਮਕਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕਦਲਿਯੋ ਚ ਪੁਣ੍ਣਘਟੇ ਚ ਠਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਧਜਪਟਾਕਾ ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਸਿ. ਉਸਭੇ ਉਸਭੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਾਪੇਸਿ, ਅਪਰਭਾਗੇ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਪੁਪ੍ਫਾਪਣੇ ਪਸਾਰਾਪੇਸਿ. ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨੇ ਚਤੁਉਸਭਵਿਤ੍ਥਾਰਸ੍ਸ ਅਲਙ੍ਕਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਉਸਭਵਿਤ੍ਥਾਰੇ ਮਗ੍ਗੇ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕੇ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਦੀਪਿਕਾਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਸੋਲ਼ਸਉਸਭਮਗ੍ਗਂ ਤਥੇਵ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾਪੇਸੁਂ.
ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕੇਦਾਰਸੀਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ, ‘‘ਤਾਤਾ, ਮਯ੍ਹਂ ਦਕ੍ਖਿਣਕ੍ਖਿਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਗਚ੍ਛਥ, ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥ. ਮਾ ਸੁਰਾਸੋਣ੍ਡਾ ਵਿਯ ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ‘‘ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ ਮਯਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤਾ, ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤਾ ਕਾਲੇਨ ਥੇਰਾਸਨੇ, ਕਾਲੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਾਸਨੇ, ਕਾਲੇਨ ਸਙ੍ਘਨਵਕਾਸਨੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਦਾਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਮਾਨਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਜਨਾਨਂ ਏਕਸਦਿਸਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਨੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਗਰੁਨੋ, ਨ ਆਮਿਸਗਰੁਨੋ, ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਮਾਨਾ ਮਯਂ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦਾਨਸਂਵਿਧਾਯਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤਾ, ਇਮਿਨਾਵ ਨੀਹਾਰੇਨ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਖਾਦਨੀਯਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾ ਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦਾਨਸਂਵਿਦਹਨਪਲਿਬੋਧਂ ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ.
ਅਥ ਨੇਸਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਾ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਆਦਾਯ ਦਸਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਦ੍ਵੇ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਤੀਹਿ, ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪੁਰਿਸਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਥੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਤੇ ਯਾਵਜੀਵਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ.
ਤੇਪਿ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦ੍ਵਾਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਤੋ ਦੇਵਲੋਕਂ, ਦੇਵਲੋਕਤੋ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥੁਕਾਲੇ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਦਾਨਗ੍ਗੇ ਬ੍ਯਾਵਟੋ ਮਹਾਅਮਚ੍ਚੋ ਅਙ੍ਗਮਗਧਾਨਂ ਰਾਜਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸੇਵ ਰਞ੍ਞੋ ਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਾ ਜੇਟ੍ਠੋਵ ਜਾਤੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਕਨਿਟ੍ਠਾ ਮਜ੍ਝਿਮਕਨਿਟ੍ਠਾਯੇਵ. ਯੇਪਿ ਤੇਸਂ ਪਰਿਵਾਰਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਮਨੁਸ੍ਸਾਵ ਜਾਤਾ. ਤੇ ਵੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਵਾਯ ਤਯੋਪਿ ਜਨਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਂ ਆਦਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਨਦੀਤੀਰੇਯੇਵ ਵਸਿਂਸੁ. ਅਙ੍ਗਮਗਧਵਾਸਿਨੋ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਤੇਸਂ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਤਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਯਸਾਦਯੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿ ਅਰਹਨ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਦਿਸਾਸੁ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ – ‘‘ਤੇ ਤਯੋ ਜਟਿਲਭਾਤਿਕੇ ਦਮੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕੇਹਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਤੇਹਿ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰਂ ਸਮਣਸਹਸ੍ਸਂ ਆਦਾਯ ਗਯਾਸੀਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, – ‘‘ਕਤਰਾ ਨੁ ਖੋ ਏਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਸਪ੍ਪਾਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਇਮੇ ਸਾਯਂਪਾਤਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਆਦਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਨਿ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਇਮੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮਕਾਸਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਇਮਂ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਂ ਅਭਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਦਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਕਥਿਤਂ.
੭. ਅਦ੍ਧਭੂਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਅਦ੍ਧਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਭੂਤਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਂ, ਉਪਦ੍ਦੁਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ.
੮. ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦. ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਿਤਾਨਂ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਾਯ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰੋਤਿ ਵਾ ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਅਹਂ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ, ਮਮ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਪਰੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਅਹਂ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋ, ਮਮ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧੋ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋ, ਪਰੋ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋ, ਪਰਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧੋ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਨਾਨਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਮਮ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਮਤ੍ਤਭੂਤਂ ਤਣ੍ਹਾਮਞ੍ਞਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ.
੯. ਪਠਮਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੧. ਨਵਮੇ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਾਤਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਭੂਤਾ. ਤਤੋ ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਤਤੋ ਤਂ ਅਞ੍ਞੇਨਾਕਾਰੇਨ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੀ ਭਵਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਭਵਮੇਵਾਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਂ ਉਪਗਮਨੇਨ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੀ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਭਵੇਸੁ ਸਤ੍ਤੋ ਲਗ੍ਗੋ ਲਗਿਤੋ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧੋ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਭਵਂਯੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਤ੍ਤਕਂ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਧਾਤੁਯੋ ਚ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚਾਤਿ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਮੇਵ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ.
੧੦. ਦੁਤਿਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨. ਦਸਮੇ ਏਤਂ ਮਮਾਤਿਆਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਨਯੇਨ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਨ ਤੀਸੁਪਿ ਇਮੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮਗ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾਤਿ.
ਸਬ੍ਬਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.
੪. ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੩੩-੪੨. ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਵਗ੍ਗੇ ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਜਾਯਨਧਮ੍ਮਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਭਾਵਂ. ਜਰਾਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਜੀਰਣਸਭਾਵਂ. ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਧਿਨੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਬ੍ਯਾਧਿਸਭਾਵਂ. ਮਰਣਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਰਣਸਭਾਵਂ. ਸੋਕਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੋਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਸੋਕਸਭਾਵਂ. ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਸਭਾਵਂ. ਖਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਖਯਗਮਨਸਭਾਵਂ. ਵਯਧਮ੍ਮਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ.
ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
੫. ਸਬ੍ਬਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੪੩-੫੨. ਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਦੇ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਆਗਤਾ, ਇਤਰਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਗਹਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਪਹਾਤਬ੍ਬਪਦੇਸੁਪਿ ਤੀਰਣਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਵ ਆਗਤਾ, ਇਤਰਾਪਿ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਗਹਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਇਧਾਪਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ ਅਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਗਹਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਪਦ੍ਦੁਤਨ੍ਤਿ ਅਨੇਕਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ. ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਉਪਹਤਟ੍ਠੇਨ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਸਬ੍ਬਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
ਪਠਮੋ ਪਣ੍ਣਾਸਕੋ.
੬. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੫੩-੬੨. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਗ੍ਗੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨਾਪਿ ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ ਪਹੀਯਤਿਯੇਵ, ਇਦਂ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਕਥਿਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਂਯੋਜਨਾਤਿ ਦਸ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਆਸਵਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸਵਾ. ਅਨੁਸਯਾਤਿ ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਸਯਾ. ਸਬ੍ਬੁਪਾਦਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯ. ਪਰਿਯਾਦਾਨਾਯਾਤਿ ਖੇਪਨਤ੍ਥਾਯ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਗ੍ਗੋ ਛਟ੍ਠੋ.
੭. ਮਿਗਜਾਲਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਠਮਮਿਗਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੩. ਮਿਗਜਾਲਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਟ੍ਠਾਤਿ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਮਾ ਵਾ, ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਕਮਨੀਯਾ. ਮਨਾਪਾਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾ. ਪਿਯਰੂਪਾਤਿ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ. ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਕਾਮੇਨ ਉਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾਤਿ ਰਞ੍ਜਨੀਯਾ, ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਨਨ੍ਦੀ. ਸਂਯੋਗੋਤਿ ਸਂਯੋਜਨਂ. ਨਨ੍ਦਿਸਂਯੋਜਨਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਨਨ੍ਦੀਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧੋ. ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਅਰਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਰਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੨੯) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਯਂ ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਧਨੁਸਤਿਕਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੫੪) ਅਰਞ੍ਞਕਙ੍ਗਨਿਪ੍ਫਾਦਕਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਨਪਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਨੁਪਚਾਰਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਨ ਕਸੀਯਤਿ ਨ ਵਪੀਯਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਵਨਪਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦੂਰਾਨਮੇਤਂ ਸੇਨਾਸਨਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਵਨਪਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਨਸਣ੍ਡਾਨਮੇਤਂ, ਵਨਪਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਭਿਂਸਨਕਾਨਮੇਤਂ, ਵਨਪਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਲੋਮਹਂਸਾਨਮੇਤਂ, ਵਨਪਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਨ੍ਤਾਨਮੇਤਂ, ਵਨਪਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਮਨੁਸ੍ਸੂਪਚਾਰਾਨਂ ਸੇਨਾਸਨਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੩੧).
ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਰਿਯਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਏਕਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਪਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਰਿਯਨ੍ਤਾਨਿ ਅਤਿਦੂਰਾਨਿ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨੀਤਿ ਉਦੁਕ੍ਖਲਮੁਸਲਦਾਰਕਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ. ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨੀਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਨਿਨ੍ਨਾਦਮਹਾਨਿਗ੍ਘੋਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ. ਵਿਜਨਵਾਤਾਨੀਤਿ ਸਞ੍ਚਰਣਜਨਸ੍ਸ ਸਰੀਰਵਾਤਵਿਰਹਿਤਾਨਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਰਹੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਨਿ. ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨੀਤਿ ਨਿਲੀਯਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ.
੨. ਦੁਤਿਯਮਿਗਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੪. ਦੁਤਿਯੇ ਨਨ੍ਦਿਨਿਰੋਧਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਨਨ੍ਦਿਯਾ ਨਿਰੋਧੇਨ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋ.
੩-੫. ਪਠਮਸਮਿਦ੍ਧਿਮਾਰਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੬੫-੬੭. ਤਤਿਯੇ ਸਮਿਦ੍ਧੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਸਮਿਦ੍ਧਤਾਯ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਅਹੋਸਿ ਪਾਸਾਦਿਕੋ, ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਾਲਾਪੁਟੋ ਵਿਯ ਅਲਙ੍ਕਤਮਾਲਾਗਬ੍ਭੋ ਵਿਯ ਚ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਸਮਿਦ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਿਦ੍ਧਿਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ. ਮਾਰੋਤਿ ਮਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਮਾਰਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਮਾਰੋਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ. ਅਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਮਾਰੋ ਵਾ ਮਾਰਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਮਰਣਂ ਵਾ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨਾਮਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ, ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਸਮਿਦ੍ਧਿਲੋਕਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੮. ਛਟ੍ਠੇ ਲੋਕੋਤਿ ਲੁਜ੍ਜਨਪਲੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ. ਇਤਿ ਮਿਗਜਾਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਯਾਚਨਸੁਤ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਞ੍ਚਸੁਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਕਥਿਤਂ.
੭. ਉਪਸੇਨਆਸੀਵਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਸੀਤਵਨੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਸੁਸਾਨਵਨੇ. ਸਪ੍ਪਸੋਣ੍ਡਿਕਪਬ੍ਭਾਰੇਤਿ ਸਪ੍ਪਫਣਸਦਿਸਤਾਯ ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮੇ ਪਬ੍ਭਾਰੇ. ਉਪਸੇਨਸ੍ਸਾਤਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਿਕਉਪਸੇਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਆਸੀਵਿਸੋ ਪਤਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਮਹਾਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲੇਣਚ੍ਛਾਯਾਯ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦੇਨ ਵਾਤਪਾਨਵਾਤੇਨ ਬੀਜਿਯਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਦੁਪਟ੍ਟਨਿਵਾਸਨੇ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਲੇਣਚ੍ਛਦਨੇ ਦ੍ਵੇ ਆਸੀਵਿਸਪੋਤਕਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਂਸਕੂਟੇ ਅਵਤ੍ਥਾਸਿ. ਸੋ ਚ ਫੁਟ੍ਠਵਿਸੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਦੀਪਸਿਖਾ ਵਿਯ ਵਟ੍ਟਿਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਮਾਨਮੇਵਸ੍ਸ ਵਿਸਂ ਓਤਿਣ੍ਣਂ. ਥੇਰੋ ਵਿਸਸ੍ਸ ਤਥਾਗਮਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਪਤਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਗਤਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ‘‘ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਲੇਣੇ ਮਾ ਵਿਨਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਪੁਰਾਯਂ ਕਾਯੋ ਇਧੇਵ ਵਿਕਿਰਤੀਤਿ ਯਾਵ ਨ ਵਿਕਿਰਤਿ, ਤਾਵ ਨਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨੀਹਰਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵਂ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਕਤਿਵਿਜਹਨਭਾਵਂ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਕਿਰੀਤਿ ਬਹਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਞ੍ਚਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਿਕਿਰਿ.
੮. ਉਪਵਾਣਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੦. ਅਟ੍ਠਮੇ ਰੂਪਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਨੀਲਪੀਤਾਦਿਭੇਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਨ੍ਤੋ ਰੂਪਂ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਰਾਗਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨੇਵ ਪਨ ਰੂਪਰਾਗਂ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਰਾਗਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵ. ਨੋ ਚ ਰੂਪਰਾਗਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨੇਵ ਨ ਰੂਪਰਾਗਂ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨੋ ਚ ਰੂਪਰਾਗਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸੇਖਾਸੇਖਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਕਥਿਤਾ.
੯. ਪਠਮਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੧. ਨਵਮੇ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਾਕਰਾਨਂ. ਅਵੁਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਵੁਟ੍ਠਂ. ਆਰਕਾਤਿ ਦੂਰੇ. ਏਤ੍ਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਏਤ੍ਥ ਅਨਸ੍ਸਸਿਂ, ਨਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਅਹਂ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਨਟ੍ਠੋ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਕਿਨ੍ਨੁ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ-ਕਸਿਣਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਅਭਿਯੋਗੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ – ‘‘ਕਤਰਂ ਨੁ ਖੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਤੋ ‘‘ਆਯਤਨਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਸਪ੍ਪਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਾਧੂਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਂ. ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੦. ਦੁਤਿਯਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੨. ਦਸਮੇ ਅਨਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਨਸ੍ਸਸਿਂ, ਨਟ੍ਠੋ ਨਾਮਮ੍ਹਿ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਯਤਿਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਯਤਿਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵੋ ਨਾਮ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ ਪਹੀਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੧. ਤਤਿਯਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੩. ਏਕਾਦਸਮੇ ਅਨਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਨਟ੍ਠੋ, ਪਨਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਅਤਿਨਟ੍ਠੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਮਿਗਜਾਲਵਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.
੮. ਗਿਲਾਨਵਗ੍ਗੋ
੧-੫. ਪਠਮਗਿਲਾਨਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੭੪-੭੮. ਗਿਲਾਨਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ. ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਅਞ੍ਞਾਤੋ ਅਪਾਕਟੋ. ਨਵੋਪਿ ਹਿ ਕੋਚਿ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਸੁਮਨਸਾਮਣੇਰੋ ਵਿਯ ਚ, ਅਯਂ ਪਨ ਨਵੋ ਚੇਵ ਅਪਞ੍ਞਾਤੋ ਚ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ. ਤਥਾ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਚਤੂਸੁ.
੬. ਪਠਮਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੯. ਛਟ੍ਠੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਜਾਨਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨ ਜਾਨਤੋਪਿ ਪਹੀਯਤਿਯੇਵ, ਇਦਂ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੭. ਦੁਤਿਯਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦. ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ. ਨਾਲਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਯਾਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸਗ੍ਗਾਹੇਨ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਞ੍ਞਤੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਥਾ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਜਨੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹਿ ਜਨੋ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਨ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਅਤ੍ਤਤੋਤਿ ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ.
੮. ਸਮ੍ਬਹੁਲਭਿਕ੍ਖੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧. ਅਟ੍ਠਮੇ ਇਧ ਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨੋ-ਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਕੇਵਲਂ ਇਧ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੯. ਲੋਕਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੨. ਨਵਮੇ ਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਇਧ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਕਥਿਤਂ.
੧੦. ਫਗ੍ਗੁਨਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੩. ਦਸਮੇ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ. ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਟੁਮਸ੍ਸੇਵ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮੇ. ਕਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਰਿਹਰਿਤਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦੀਨਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਚੇ ਮਗ੍ਗੇ ਭਾਵਿਤੇਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦਿਵਟ੍ਟਂ ਵਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ.
ਗਿਲਾਨਵਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.
੯. ਛਨ੍ਨਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੪. ਛਨ੍ਨਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਪਲੋਕਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਭਿਜ੍ਜਨਕਸਭਾਵਂ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ.
੨. ਸੁਞ੍ਞਤਲੋਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੫. ਦੁਤਿਯੇ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ.
੩. ਸਂਖਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੬. ਤਤਿਯਂ ਖਨ੍ਧਿਯਵਗ੍ਗੇ ਆਨਨ੍ਦੋਵਾਦੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੩) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੪. ਛਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੭. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਛਨ੍ਨੋਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਥੇਰੋ, ਨ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਥੇਰੋ. ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਗਿਲਾਨਪੁਚ੍ਛਕਾਤਿ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾ. ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਪਸਤ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧਵਣ੍ਣਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਸੀਸਵੇਠਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੀਸੇ ਵੇਠਨਂ ਸੀਸਵੇਠਂ, ਤਞ੍ਚ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਹਾਰਕਸਤ੍ਥਂ. ਨਾਵਕਙ੍ਖਾਮੀਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਾਮਿ. ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋਤਿ ਪਰਿਚਰਿਤੋ. ਮਨਾਪੇਨਾਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਤ੍ਤ ਸੇਖਾ ਪਰਿਚਰਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਅਰਹਾ ਪਰਿਚਾਰੀ ਨਾਮ, ਭਗਵਾ ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮ.
ਏਤਞ੍ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਤਿਰੂਪਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਏਤਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ. ਅਨੁਪਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਂ. ਪੁਚ੍ਛਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਯਂ ਸਾਵਕਪਵਾਰਣਾ ਨਾਮ. ਏਤਂ ਮਮਾਤਿਆਦੀਨਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਿਰੋਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਖਯਵਯਂ ਞਤ੍ਵਾ. ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਏਤ੍ਤਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਤਂ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਖੀਣਾਸਵੋ’’ਤਿ ਵਾ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਚੁਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਮਾਰਣਨ੍ਤਿਕਂ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਾਮੀਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਤੇਨ ਇਦਮ੍ਪਿ ਮਨਸਿਕਰੋਹੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਛਨ੍ਨਂ ਆਯਤਨਾਨਂ ਨਿਰੋਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਗਾਹਾਨਂ ਵਸੇਨ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਦਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ. ਨਿਚ੍ਚਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ. ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ. ਚਲਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਯਿਦਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਹਂ ਵੇਦਯਾਮਿ, ਮਮ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾਪਿ ਨਂ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਵ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ.
ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ, ਕਿਲੇਸਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਤਿਯਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਨਤਿਯਾ. ਅਸਤੀਤਿ ਭਵਤ੍ਥਾਯ ਆਲਯਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇ ਅਸਤਿ. ਆਗਤਿਗਤਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਆਗਤਿ ਨਾਮ, ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਚੁਤੂਪਪਾਤੋਤਿ ਚਵਨਵਸੇਨ ਚੁਤਿ, ਉਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਪਾਤੋ. ਨੇਵਿਧ ਨ ਹੁਰਂ ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਨ ਇਧਲੋਕੇ ਨ ਪਰਲੋਕੇ ਨ ਉਭਯਤ੍ਥ ਹੋਤਿ. ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਯਮੇਵ ਅਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਪਰਿਵਟੁਮਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ. ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਸ੍ਸ ਹਿ ਭਾਵੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਯੇਵ. ‘‘ਅਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਨ ਵਿਕਪ੍ਪਨ੍ਤਰਦੀਪਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਨੇਵ ਇਧ ਨ ਹੁਰਂ, ਅਪਰੋ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਨ ਉਭਯਨ੍ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰੇਸੀਤਿ ਜੀਵਿਤਹਾਰਕਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿ, ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਠਨਾਲ਼ਂ ਛਿਨ੍ਦਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਰਣਭਯਂ ਓਕ੍ਕਮਿ, ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਸਂਵਿਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਸਮਸੀਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਸਮ੍ਮੁਖਾਯੇਵ ਅਨੁਪਵਜ੍ਜਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਦਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਹੋਤਿ; ਏਤੇਨ ਪਨ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਮਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਤਦੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ.
ਉਪਵਜ੍ਜਕੁਲਾਨੀਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਕੁਲਾਨਿ. ਇਮਿਨਾ ਥੇਰੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇਸੁ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾਸੁ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਕੁਲਸਂਸਗ੍ਗਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਕੁਲੇਸੁ ਸਂਸਗ੍ਗਾਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਹੇਤੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਠਾਨੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕੁਲੇਸੁ ਅਸਂਸਟ੍ਠਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੫-੬. ਪੁਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੮੮-੮੯. ਪਞ੍ਚਮੇ ਤਞ੍ਚੇਤਿ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚੇਵ ਰੂਪਞ੍ਚ. ਨਨ੍ਦਿਸਮੁਦਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਮੋਧਾਨੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ‘‘ਨਨ੍ਦਿਸਮੁਦਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਨਿਰੋਧੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਇਮਿਨਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਵਸੇਨ ਦੇਸਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਂ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤੁਂ ਇਮਿਨਾ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਚਣ੍ਡਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠਾ ਕਿਬ੍ਬਿਸਾ. ਫਰੁਸਾਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ ਅਕ੍ਕੋਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਭਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਸਮਣੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਏਤ੍ਥ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਦਣ੍ਡੇਨਾਤਿ ਚਤੁਹਤ੍ਥਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਖਦਿਰਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਘਟਿਕਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਵਾ. ਸਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਏਕਤੋਧਾਰਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥੇਨ. ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੀਤਿ ਜੀਵਿਤਹਾਰਕਸਤ੍ਥਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਥੇਰੋ ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਸੁਭਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਪਰਿਯੇਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਦਮੂਪਸਮੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਮੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਏਤਂ ਨਾਮਂ.
‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਦਨ੍ਤੋ ਦਮਸਾ ਉਪੇਤੋ,
ਵੇਦਨ੍ਤਗੂ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੯੫; ਸੁ. ਨਿ. ੪੬੭) –
ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਦਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਯਦਿ ਸਚ੍ਚਾ ਦਮਾ ਚਾਗਾ, ਖਨ੍ਤ੍ਯਾ ਭਿਯ੍ਯੋਧ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੯੧; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੬) ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਦਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੬੫; ਮ. ਨਿ. ੨.੨੨੬) ਏਤ੍ਥ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਦਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਖਨ੍ਤਿ ਦਮੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਪਸਮੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਕੋ ਪਨੇਸ ਪੁਣ੍ਣੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਪਨੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸੀਤਿ? ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਵਾਸਿਕੋ ਏਵ ਏਸ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਨ ਅਸਪ੍ਪਾਯਵਿਹਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਰਟ੍ਠੇ ਕਿਰ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਾਣਿਜਗਾਮੇ ਏਤੇ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋ. ਤੇਸੁ ਕਦਾਚਿ ਜੇਟ੍ਠੋ ਪਞ੍ਚ ਸਕਟਸਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਂ ਆਹਰਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਕਨਿਟ੍ਠੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਮਯੇ ਕਨਿਟ੍ਠਂ ਘਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਪਞ੍ਚ ਸਕਟਸਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਸਕਟਸਤ੍ਥਂ ਨਿਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੋ ਪਰਿਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿ.
ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਸੁਦ੍ਧੁਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਾ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਨ ਸਙ੍ਘੋ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਾ ਤਪ੍ਪੋਣਾ ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਇਮੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਮਨੁਸ੍ਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੋ, ਨ ਜਾਨਾਸਿ? ਲੋਕੇ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਰਤਨਾਨਿ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ, ਇਚ੍ਚੇਸੋ ਮਹਾਜਨੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੋਤੁਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਛਵਿਚਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਸਤ੍ਥੁ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਅਥ ਤਥਾਗਤੇਨ ਕਾਲਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਾਯ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੋ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਜਨਪਦੋ ਮਯ੍ਹਂ ਅਸਪ੍ਪਾਯੋ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਰਟ੍ਠਮੇਵ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਸਤ੍ਤ ਸੀਹਨਾਦੇ ਨਦਿਤ੍ਵਾ, ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋ…ਪੇ… ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.
ਕਤ੍ਥ ਪਨਾਯਂ ਵਿਹਾਸੀਤਿ? ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਹਾਸਿ. ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਰਟ੍ਠਂ ਤਾਵ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਅਬ੍ਬੁਹਤ੍ਥਪਬ੍ਬਤਂ ਨਾਮ ਪਤ੍ਵਾ ਵਾਣਿਜਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਾਪੇਸਿ.
ਤਤੋ ਸਮੁਦ੍ਦਗਿਰਿਵਿਹਾਰਂ ਨਾਮ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਯਕਨ੍ਤਪਾਸਾਣੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਚਙ੍ਕਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਕੋਚਿ ਤਂ ਚਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮੁਦ੍ਦਵੀਚਿਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਯਕਨ੍ਤਪਾਸਾਣੇਸੁ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ.
ਤਤੋ ਮਾਤੁਲਗਿਰਿਂ ਨਾਮ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥਪਿ ਸਕੁਣਸਙ੍ਘੋ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨੋ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਦਿਵਾ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਏਕਾਬਦ੍ਧੋਵ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਨ ਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਮਕੁਲਕਾਰਾਮਵਿਹਾਰਂ ਨਾਮ ਗਤੋ. ਸੋ ਵਾਣਿਜਗਾਮਸ੍ਸ ਨਾਤਿਦੂਰੋ ਨਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੋ ਗਮਨਾਗਮਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ. ਥੇਰੋ ‘‘ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਨਾਦੀਨਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ. ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਹਾਸਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਪਞ੍ਚ ਵਾਣਿਜਸਤਾਨਿ ‘‘ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਨਾਵਾਯ ਭਣ੍ਡਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਨਾਵਾਰੋਹਨਦਿਵਸੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਥੇਰਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਨਾਮ ਅਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯੋ ਅਨੇਕਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਅਮ੍ਹੇ ਆਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਾਵਂ ਆਰੁਹਿ. ਨਾਵਾ ਉਤ੍ਤਮਜਵੇਨ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੀਪਕਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਪਾਤਰਾਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦੀਪਕੇ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦੀਪਕੇ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਚਨ੍ਦਨਵਨਮੇਵ ਅਹੋਸਿ.
ਅਥੇਕੋ ਵਾਸਿਯਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤਚਨ੍ਦਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭੋ, ਮਯਂ ਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਂ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਇਤੋ ਚ ਉਤ੍ਤਰਿ ਲਾਭੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਾ ਘਟਿਕਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਗ੍ਘਤਿ. ਹਾਰੇਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਨਸ੍ਸ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤੇ ਤਥਾ ਕਰਿਂਸੁ. ਚਨ੍ਦਨਵਨੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮੇਹਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਚਨ੍ਦਨਵਨਂ ਨਾਸਿਤਂ ਘਾਤੇਸ੍ਸਾਮ ਨੇ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਇਧੇਵ ਘਾਤਿਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਕੁਣਪਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਨੇਸਂ ਨਾਵਂ ਓਸੀਦੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਨਾਵਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਗਤਕਾਲੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਾਤਿਕਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤੇ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਯਾਨਕਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਦਸ੍ਸਯਿਂਸੁ. ਭੀਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਵਤਾਨਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਚੂਲ਼ਪੁਣ੍ਣਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਤਾ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.
ਥੇਰੋਪਿ ਕਿਰ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਤੇਸਂ ਬ੍ਯਸਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਵੇਹਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ, ਅਭਿਮੁਖੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰੋ ਏਤੀ’’ਤਿ ਅਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪ੍ਪਾਤਿਕਂ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਥਾ’’ਤਿ ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ. ਥੇਰੋ ਨਾਵਙ੍ਗਣੇ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤੇਸਂ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਵਾਣਿਜਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਏਥ ਥੇਰਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਮਾਤੁਗਾਮਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੀਸੁ ਸਰਣੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵੇਦੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਨਾਵਾਯ ਭਣ੍ਡਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਏਕਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਸੁਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋਤਿ. ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਂ ਕਰੋਥ. ਏਵਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਥਾਤਿ. ਤੇ ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਕਿਰ ਤਂ ਆਰਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਭੋਗਂ ਅਕਾਸਿ. ਆਰਕ੍ਖਮਨੁਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਓਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਮਹੇਸਕ੍ਖਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਉਪਾਸਕਾ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਸਮ੍ਭਾਰਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਥਾ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਥੇਰੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਵਾਣਿਜਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯਾਚਿ. ਭਗਵਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਗਤੋ.
ਭਗਵਾਪਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ, ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਸ੍ਵੇ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤੇ ਵਾਣਿਜਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਏਕੂਨਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਲਾਕਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਕਾਸਚਾਰੀ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਲਾਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂਦਿਵਸਂ ਕੁਣ੍ਡਧਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਪਠਮਂ ਸਲਾਕਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਵਾਣਿਜਗਾਮਵਾਸਿਨੋਪਿ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਾਮਮਜ੍ਝੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਨਗ੍ਗਂ ਸਜ੍ਜਯਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਪਾਤੋਵ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ, ਨਿਸੀਦਿ. ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾਸਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਗਮਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਵਿਸ੍ਸਕਮ੍ਮਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ, ‘‘ਤਾਤ, ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਾ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾਨਿ ਯੋਜਨਸਤਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਕੂਟਾਗਾਰਸਤਾਨਿ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਮਤ੍ਥਕੇ ਗਮਨਸਜ੍ਜਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਭਗਵਤੋ ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਚਤੁਮੁਖਂ ਅਹੋਸਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਦ੍ਵਿਮੁਖਾਨਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਏਕਮੁਖਾਨਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪਿਤਕੂਟਾਗਾਰੇਸੁ ਧੁਰਕੂਟਾਗਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕੂਨਪਞ੍ਚਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿਪਿ ਕੂਟਾਗਾਰਗਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਅਹੋਸਿ, ਪਞ੍ਚਪਿ ਕੂਟਾਗਾਰਸਤਾਨਿ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧਪਬ੍ਬਤਂ ਨਾਮ ਪਤ੍ਵਾ ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਆਕਾਸੇ ਠਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਤਾਪਸੋ ਮਹਾਜਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਤਿ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਚਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਚਾਟਿਯਂ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਜਲਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਮਸ੍ਸ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤਾਪਸੋ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਮਗ੍ਗੇਨੇਵਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਆਗਤਾ. ਸੋ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰੋ ਤੁਚ੍ਛਕੂਟਾਗਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ.
ਭਗਵਾ ਕੂਟਾਗਾਰਗਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਣਿਜਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਕੂਟਾਗਾਰਾਨਿ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਵਾਣਿਜਗਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਵਾਣਿਜਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਮਕੁਲਕਾਰਾਮਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਥਾ ਭਤ੍ਤਦਰਥਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਤਿ, ਤਾਵ ਪਾਤਰਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਾਯ ਬਹੁਂ ਗਨ੍ਧਞ੍ਚ ਪੁਪ੍ਫਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਆਰਾਮਂ ਪਚ੍ਚਾਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖੋ ਜਾਤੋ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਿ, ਅਰੁਣਂ ਪਨ ਮਹਾਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂਯੇਵ ਉਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ, ਵਾਣਿਜਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਧੇਵ ਵਸਾਹੀ’’ਤਿ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰੇ ਨਮ੍ਮਦਾਨਦੀ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਤੀਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਨਮ੍ਮਦਾ ਨਾਗਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਨਾਗਭਵਨਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਨਾਗਭਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਸੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿ. ਭਗਵਾ ਨਮ੍ਮਦਾਨਦੀਤੀਰੇ ਪਦਚੇਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਤਂ ਵੀਚੀਸੁ ਆਗਤਾਸੁ ਪਿਧੀਯਤਿ, ਗਤਾਸੁ ਵਿਵਰੀਯਤਿ. ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਪਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧਪਬ੍ਬਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧਂ ਆਹ – ‘‘ਤਯਾ ਮਹਾਜਨੋ ਅਪਾਯਮਗ੍ਗੇ ਓਤਾਰਿਤੋ. ਤ੍ਵਂ ਇਧੇਵ ਵਸਿਤ੍ਵਾ, ਏਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਗ੍ਗੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਪਰਿਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਯਾਚਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਘਨਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਅਲ੍ਲਮਤ੍ਤਿਕਪਿਣ੍ਡਮ੍ਹਿ ਲਞ੍ਛਨਂ ਵਿਯ ਪਦਚੇਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਤਤੋ ਜੇਤਵਨਮੇਵ ਗਤੋ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤੇਨੇਵ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸੇਨਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਸਰੀਰਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਬਹੂਨਿ ਗਨ੍ਧਕਟ੍ਠਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ, ਸਰੀਰਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਯੋ ਆਦਾਯ ਚੇਤਿਯਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਲ਼ਾਹਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੂ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਛਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੭-੮. ਪਠਮਏਜਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੯੦-੯੧. ਸਤ੍ਤਮੇ ਏਜਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਸਾ ਹਿ ਚਲਨਟ੍ਠੇਨ ਏਜਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾਵ ਆਬਾਧਨਟ੍ਠੇਨ ਰੋਗੋ, ਅਨ੍ਤੋ ਦੁਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਗਣ੍ਡੋ, ਨਿਕਨ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸਲ੍ਲਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਜਾ ਰੋਗੋ ਚੇਵ ਗਣ੍ਡੋ ਚ ਸਲ੍ਲਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਨ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ, ਇਧਾਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਮੇਵ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਅਟ੍ਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
੯-੧੦. ਪਠਮਦ੍ਵਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੯੨-੯੩. ਨਵਮੇ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ਦਸਮੇ ਇਤ੍ਥੇਤਂ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਦ੍ਵਯਂ. ਚਲਞ੍ਚੇਵ ਬ੍ਯਥਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਅਸਣ੍ਠਹਨਤੋ ਚਲਤਿ ਚੇਵ ਬ੍ਯਥਤਿ ਚ. ਯੋਪਿ ਹੇਤੁ ਯੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੇਤੁ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚ. ਕੁਤੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਦਾਸਸ੍ਸ ਦਾਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਰੋਵ ਦਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਗਤੀਤਿ ਸਹਗਤਿ. ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਤਿ ਏਕਤੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨਂ. ਸਮਵਾਯੋਤਿ ਏਕਤੋ ਸਮਾਗਮੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਙ੍ਗਤਿਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸਮਵਾਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਨਾਮੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਸਮਵਾਯੋਤਿ ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ.
ਸੋਪਿ ਹੇਤੂਤਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਹਜਾਤਾ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਅਯਂ ਹੇਤੁ. ਫੁਟ੍ਠੋਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ, ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਟ੍ਠਮੇਵ ਗੋਚਰਂ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦੇਤਿ, ਚੇਤਨਾ ਚੇਤੇਤਿ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫੁਟ੍ਠੋਤਿ ਵਾ ਫਸ੍ਸਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਵੇਦੇਤਿ ਚੇਤੇਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸਮਤਿਂਸਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਕਥਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਤਾਵ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਵੇਦੇਤੀਤਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ. ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਰੂਪੇ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਛ ਪਞ੍ਚਕਾਤਿਂਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਪਨੇਤੇ ਛਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਞ੍ਚੇਵ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਸਪਚ੍ਚਯੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਬੁਜ੍ਝਨਕਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸਿਤਨ੍ਤਿ.
ਛਨ੍ਨਵਗ੍ਗੋ ਨਵਮੋ.
੧੦. ਸਲ਼ਵਗ੍ਗੋ
੧. ਅਦਨ੍ਤਅਗੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੪. ਸਲ਼ਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਅਦਨ੍ਤਾਤਿ ਅਦਮਿਤਾ. ਅਗੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਗੋਪਿਤਾ. ਅਰਕ੍ਖਿਤਾਤਿ ਨ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਅਸਂਵੁਤਾਤਿ ਅਪਿਹਿਤਾ. ਦੁਕ੍ਖਾਧਿਵਾਹਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨੇਰਯਿਕਾਦਿਭੇਦਂ ਅਧਿਕਦੁਕ੍ਖਂ ਆਵਹਨਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੁਖਾਧਿਵਾਹਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਝਾਨਮਗ੍ਗਫਲਪਭੇਦਂ ਅਧਿਕਸੁਖਂ ਆਵਹਨਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਵਹਾਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਏਸੇਵਤ੍ਥੋ.