੬. ਉਪਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਉਪਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੩. ਉਪਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਉਪਯੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਗਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਜਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਕਡ੍ਢਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਵੁਦ੍ਧਿਆਦੀਨਿ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਯਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਵੋਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਕਡ੍ਢਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵੋਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਦਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਅਨਭਿਸਙ੍ਖਚ੍ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਨਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਂ.

੨. ਬੀਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੪. ਦੁਤਿਯੇ ਬੀਜਜਾਤਾਨੀਤਿ ਬੀਜਾਨਿ. ਮੂਲਬੀਜਨ੍ਤਿ ਵਚਂ ਵਚਤ੍ਤਂ ਹਲਿਦ੍ਦਂ ਸਿਙ੍ਗਿਵੇਰਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਖਨ੍ਧਬੀਜਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਫਲੁਬੀਜਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੁ ਵੇਲ਼ੁ ਨਲ਼ੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਅਗ੍ਗਬੀਜਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਜੁਕਂ ਫਣਿਜ੍ਜਕਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਬੀਜਬੀਜਨ੍ਤਿ ਸਾਲਿਵੀਹਿਆਦਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਞ੍ਚੇਵ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਦਿ ਅਪਰਣ੍ਣਞ੍ਚ. ਅਖਣ੍ਡਾਨੀਤਿ ਅਭਿਨ੍ਨਾਨਿ. ਭਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਅਪੂਤਿਕਾਨੀਤਿ ਉਦਕਤੇਮਨੇਨ ਅਪੂਤਿਕਾਨਿ. ਪੂਤਿਬੀਜਞ੍ਹਿ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਅਵਾਤਾਤਪਹਤਾਨੀਤਿ ਵਾਤੇਨ ਚ ਆਤਪੇਨ ਚ ਨ ਹਤਾਨਿ, ਨਿਰੋਜਤਂ ਨ ਪਾਪਿਤਾਨਿ. ਨਿਰੋਜਞ੍ਹਿ ਕਸਟਂ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਸਾਰਾਦਾਨੀਤਿ ਗਹਿਤਸਾਰਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਾਰਾਨਿ. ਨਿਸ੍ਸਾਰਞ੍ਹਿ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਸੁਖਸਯਿਤਾਨੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਕੋਟ੍ਠੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸੁਖਂ ਸਯਿਤਾਨਿ. ਪਥਵੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਪਥਵੀ. ਆਪੋਤਿ ਉਪਰਿਸ੍ਨੇਹਨਆਪੋ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯੋਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ. ਤੇ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁਸਦਿਸਾ. ਨਨ੍ਦਿਰਾਗੋ ਸਿਨੇਹਨਟ੍ਠੇਨ ਆਪੋਧਾਤੁਸਦਿਸੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਾਹਾਰਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਬੀਜਂ ਵਿਯ ਪਥਵਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਥਵਿਯਂ ਵਿਰੁਹਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਉਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੫. ਤਤਿਯੇ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸੀਤਿ ਬਲਵਸੋਮਨਸ੍ਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਹਰਿ. ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਨੇਸ ਭਗਵਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ. ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਂ. ਕਥਂ? ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ, ‘‘ਤਯੋਮੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ – ਦਾਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸੀਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਭਾਵਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਤੇਸੁ ਦਾਨਸੀਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਭਾਵਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਬਲਵਾ. ਦਾਨਸੀਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਹਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗੇ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਭਾਵਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਇਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਛੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ‘‘ਅਹੋ ਸਾਸਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਉਦਪਾਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਘਟਮਾਨੋ ਤੀਣਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸਾਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਮਿਲਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਸੋ ਕਿਰ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਾਸਸਤਞ੍ਚੇਵ ਅਦੂਹਲਸਤਞ੍ਚ ਯੋਜੇਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਅਙ੍ਗਾਰਪਕ੍ਕਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਪਿਪਾਸਾਭਿਭੂਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਿਤਂ ਪਾਨੀਯਘਟਂ ਵਿਵਰਿ, ਹਤ੍ਥਤੇਮਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਦਕਂ ਨਾਦ੍ਦਸ. ਸੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਮ੍ਹੇ ਗਹਪਤਿਕੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਪਥ, ਪਾਨੀਯਘਟੇ ਅਞ੍ਜਲਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਦਕਂ ਨ ਠਪੇਥ, ਨ ਯੁਤ੍ਤਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਮਯਾ ਪਾਨੀਯਘਟੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਘਟਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਸਙ੍ਖਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਪੂਰਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਵਂ ਪੂਰਿਤਘਟੋ ਨਾਮ ਮਮ ਕਮ੍ਮਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਤ੍ਤਕਪਾਲੋ ਵਿਯ ਜਾਤੋ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਨਾਗਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ਸਂਵਿਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਧਨੁਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੂਨਂ ਮਿਗਸੂਕਰਾਨਂ ਮਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਸਅਦੂਹਲਾਨਞ੍ਚ ਯੋਜਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਸਰੀਰੇ ਦਾਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੂਟਗੋਣੋ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵੀਥਿਂ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ? ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰਾਦਯੋ ਅਲ੍ਲਰੁਕ੍ਖੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ? ਝਾਪੇਹਿ ਨਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਝਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਪੇਹੀ’’ਤਿ ਪਥਵਿਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਤੋ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਮਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਸੋ ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਰਾਸਿਂ ਸੁਕ੍ਖਪਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਖਣੇਨ ਝਾਪੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਅਵੀਚਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਚੇ ਵਿਬ੍ਭਮਿਸ੍ਸਸਿ, ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਸਂਵੇਗਂ ਜਨੇਸਿ. ਸੋ ਅਵੀਚਿਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਵੇਧਮਾਨੋ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਆਮਾਵੁਸੋਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਮਿਲਕੋ ਅਤ੍ਤਮੋਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ਘਟੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤਿ, ਨਿਦ੍ਦਾਯ ਬਾਧਯਮਾਨਾਯ ਤਿਨ੍ਤਂ ਪਲਾਲਂ ਸੀਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਸੋਣ੍ਡਿਯਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਘਟਂ ਊਰੁਮ੍ਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਮਣਿਕਾਨਂ ਪਚ੍ਛੇਦਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰੋ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਇਮਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਦੇਤਿ –

‘‘ਉਟ੍ਠਾਨਵਤੋ ਸਤੀਮਤੋ,

ਸੁਚਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰਿਨੋ;

ਸਞ੍ਞਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਜੀਵਿਨੋ,

ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਸੋਭਿਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨੪);

ਸੋ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਮ੍ਪਿ ਤਂ ਗਾਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਵ ਉਪਨੇਸਿ – ‘‘ਉਟ੍ਠਾਨਵਤਾ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਤਿਮਤਾਪਿ ਮਾਦਿਸੇਨੇਵ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਮਾਦਿਸੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤਂ ਗਾਥਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਦਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ –

‘‘ਅਲ੍ਲਂ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਾਹਂ, ਸੀਸੇਨਾਦਾਯ ਚਙ੍ਕਮਿਂ;

ਪਤ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਤਤਿਯਂ ਠਾਨਂ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ ਸਂਸਯੋ’’ਤਿ. –

ਇਮਂ ਉਦਾਨਗਾਥਂ ਆਹ. ਏਵਂ ਦੁਬ੍ਬਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਠਿਤੋ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ, ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾਤਿ ਸਚੇ ਅਹਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਂ, ਮਮ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪਿ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ ਵਾ ਪਨ ਮੇ ਅਤੀਤੇ ਕਮ੍ਮਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਇਦਂ ਮੇ ਏਤਰਹਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਤਥਾ ਪਰਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾ ਮੇ ਆਯਤਿਂ ਖਨ੍ਧਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ ਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਾਮ ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋਤਿ ਏਵਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੁਬ੍ਬਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਏਵਂ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਉਦਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤੇ. ਰੂਪਂ ਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਰੂਪਂ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਭਵਾਤਿ ਵਿਭਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨੇਨ. ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਕਾ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਵਿਭਵਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੇਵ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ?

ਇਦਾਨਿ ਉਪਰਿ ਮਗ੍ਗਫਲਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਨ੍ਤਰਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਅਨਨ੍ਤਰਾਨਿ ਆਸਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਦੂਰਾਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਨਾਮ, ਫਲਸ੍ਸ ਦੂਰਾਨਨ੍ਤਰਂ ਨਾਮ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਥਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਨਤੋ ਕਥਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਨ੍ਤਰਾ ‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਤਸਿਤਾਯੇਤਿ ਅਤਸਿਤਬ੍ਬੇ ਅਭਾਯਿਤਬ੍ਬੇ ਠਾਨਮ੍ਹਿ. ਤਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਭਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਾਸੋ ਹੇਸੋਤਿ ਯਾ ਏਸਾ ‘‘ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਸਾ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਂ ਪਰਿਯਾਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਤਾਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਇਦਾਨਾਹਂ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਦਾਨਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਪਾਤੇ ਪਤਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਿਯ. ਲੋਹਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਕਿਰ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰੋ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਹਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਥ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਸੋ ਪਪਾਤੇ ਪਤਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟਦ੍ਵਾਰੇਨ ਤਤੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਉਰੇ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਸਕ੍ਯਸਮਯਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਮਨਮ੍ਹਿ ਨਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਹੇਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਸੋਤਿ ਏਸਾ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਨ ਤਾਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਹੋਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਉਪਾਦਾਨਪਰਿਪਵਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੬. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਚਤੁਪਰਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਖਨ੍ਧੇ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਰਿਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ. ਰੂਪਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਨ੍ਤਿ ਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਿਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਚਤੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਆਹਾਰੋ ਨਾਮ. ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਤਿ ਸੀਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਗਾਧਨ੍ਤੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਯੇ ਚ ਖੋ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਕੇਵਲਿਨੋਤਿ ਸਕਲਿਨੋ ਕਤਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾ. ਵਟ੍ਟਂ ਤੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯਾਤਿ ਯੇਨ ਤੇ ਅਵਸਿਟ੍ਠੇਨ ਵਟ੍ਟੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਂ ਨੇਸਂ ਵਟ੍ਟਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯ. ਅਥ ਵਾ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਂ, ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਵਾਰੋ ਕਥਿਤੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੭. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਸਤ੍ਤਸੁ ਓਕਾਸੇਸੁ ਛੇਕੋ. ਵੁਸਿਤਵਾਤਿ ਵੁਸਿਤਵਾਸੋ. ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋਤਿ ਸੇਟ੍ਠਪੁਰਿਸੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਦਨਨ੍ਦਿਯਞ੍ਚੇਵ ਪਲੋਭਨੀਯਞ੍ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਜਾ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਵਿਜਯਿਨੋ ਯੋਧੇ ਉਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਏਤੇਸਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੇਸਾਪਿ ਸੂਰਾ ਭਵਿਤੁਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਭਗਵਾ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਂ ਕਾਲਂ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਕਿਲੇਸਮਾਰਵਿਜਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਥੋਮੇਸਿ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਏਵਂ ਅਵਸੇਸਾ ਸੇਕ੍ਖਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਸਂਸਿਤਤ੍ਤਾ ਉਸ੍ਸਦਨਨ੍ਦਿਯਂ, ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਪਲੋਭਿਤਤ੍ਤਾ ਪਲੋਭਨੀਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨ ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਿਵਿਧੂਪਪਰਿਕ੍ਖੀ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਖੀਣਾਸਵੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤਤਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਂ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਧਾਤੁਆਦਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸਤਤਵਿਹਾਰਞ੍ਚ, ‘‘ਇਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਧਾਤੁਸੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਧਾਤੁਸਭਾਵੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਓਲੋਕੇਤਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੮. ਛਟ੍ਠੇ ਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋਤਿ ਕੋ ਅਧਿਕਪਯੋਗੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਂ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਥਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ ਨਾਮ. ਨਗਰੋਪਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਵਲ਼ਞ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪੁਰਾਣਮਗ੍ਗੋ ਜਾਤੋ, ਇਧ ਅਵਤ੍ਤਮਾਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ. ਅਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਅਨਕ੍ਖਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਕਥਿਤਸ੍ਸ. ਮਗ੍ਗਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਞ੍ਞੂ. ਮਗ੍ਗਂ ਵਿਦਿਤਂ ਪਾਕਟਂ ਅਕਾਸੀਤਿ ਮਗ੍ਗਵਿਦੂ. ਮਗ੍ਗੇ ਚ ਅਮਗ੍ਗੇ ਚ ਕੋਵਿਦੋਤਿ ਮਗ੍ਗਕੋਵਿਦੋ. ਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾਤਿ ਮਗ੍ਗਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ. ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਅਹਂ ਪਠਮਂ ਗਤੋ, ਸਾਵਕਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯੇਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਾਦਿਕੇ ਪਞ੍ਚ ਜਨੇ ਪੁਰਾਣੁਪਟ੍ਠਾਕੇ. ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨੇਸਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਂ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨਤ੍ਤਾ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਦ੍ਧਂ? ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ, ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਾਨਿ, ਇਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿਪਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਮਾਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਧਿਕਾਰੇ ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਾਵ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਮਹਾਲਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੦. ਅਟ੍ਠਮੇ ਏਕਨ੍ਤਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਧਾਤੁਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੇਵ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਆਦਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੧. ਨਵਮੇ ਆਦਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕਾਦਸਹਿ ਅਗ੍ਗੀਹਿ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ. ਇਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਇਮੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੨. ਦਸਮੇ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋਵ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਥਾ, ਅਥ ਵਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਤਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਪਥਤ੍ਤਾ ਪਥਾ ਚਾਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਥਾ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੀਣਿਪਿ ਚੇਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾਤਿ ਅਵਿਜਹਿਤਾ, ‘‘ਕੋ ਇਮੇਹਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਛਡ੍ਡਿਤਾ. ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤੀਤੇਪਿ ਨ ਜਹਿਤਪੁਬ੍ਬਾ. ਨ ਸਂਕੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤਰਹਿਪਿ ‘‘ਕਿਮੇਤੇਹੀ’’ਤਿ ਨ ਛਡ੍ਡੀਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਸਂਕੀਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਨ ਛਡ੍ਡੀਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਤਾ. ਅਤੀਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵਂ ਭਙ੍ਗਮੇਵ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨ੍ਤਰਂ ਅਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਵਿਪਰਿਣਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮਂ ਗਤਂ ਨਟ੍ਠਂ. ਅਜਾਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਪਾਤੁਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਪਾਕਟੀਭੂਤਂ.

ਉਕ੍ਕਲਾਤਿ ਉਕ੍ਕਲਜਨਪਦਵਾਸਿਨੋ. ਵਸ੍ਸਭਞ੍ਞਾਤਿ ਵਸ੍ਸੋ ਚ ਭਞ੍ਞੋ ਚ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਹਿ ਤੇ ਮੂਲਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ. ਅਹੇਤੁਕਵਾਦਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਹੇਤੁ ਨਤ੍ਥਿ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦਾ. ‘‘ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਾ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਗਹਣਤੋ ਨਤ੍ਥਿਕਵਾਦਾ. ਤਤ੍ਥ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਕਿਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਦਿਯਡ੍ਢਾ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਤਥਾ, ਯਥਾ ਪਨ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਏਕੇਕੋ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਹੇਤੁ ਨਤ੍ਥਿ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਸੋ ਏਕਨ੍ਤਕਾਲ਼ਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਹੇਤੁਕਦਿਟ੍ਠਿਯਂ, ਏਵਂ ‘‘ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ.

ਨ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਅਮਞ੍ਞਿਂਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਦੇਤਂ ਅਤੀਤਂ ਨਾਮ, ਨਯਿਦਂ ਅਤੀਤਂ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਗਰਹਤਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਗਰਹਿਤੇਨਾ’’ਤਿ? ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ ਨਾਮ. ਇਮੇ ਪਨ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਥੇ ਤੇਪਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਕਾਲ਼ਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਨ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬੇ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬੇ ਮਞ੍ਞਿਂਸੁ. ਅਤੀਤਂ ਪਨ ਅਤੀਤਮੇਵ, ਅਨਾਗਤਂ ਅਨਾਗਤਮੇਵ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਨਿਨ੍ਦਾਘਟ੍ਟਨਬ੍ਯਾਰੋਸਉਪਾਰਮ੍ਭਭਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਨਿਨ੍ਦਾਭਯੇਨ ਚ ਘਟ੍ਟਨਭਯੇਨ ਚ ਦੋਸਾਰੋਪਨਭਯੇਨ ਚ ਉਪਾਰਮ੍ਭਭਯੇਨ ਚ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਤੁਭੂਮਿਕਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ ਕਥਿਤਾਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਉਪਯਵਗ੍ਗੋ ਛਟ੍ਠੋ.