੧. ਅਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੨. ਲਕ੍ਖਣਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਯ੍ਵਾਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਥੇਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਸ ਜਟਿਲਸਹਸ੍ਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਾਵਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕੋ ਮਹਾਸਾਵਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਲਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ.
ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸੀਤਿ ਮਨ੍ਦਹਸਿਤਂ ਪਾਤੁਅਕਾਸਿ, ਪਕਾਸਯਿ ਦਸ੍ਸੇਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸੀਤਿ? ਉਪਰਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਂ ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਂ ਏਕਂ ਪੇਤਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ, ਨ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁਨਾ. ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਹਿ ਏਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਾ ਨ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਕਸ੍ਮਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸੀਤਿ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਣਤੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚੇਨ ਨਾਮ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਾ ਏਵਰੂਪਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਅਹਂ, ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ‘ਯੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੋ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ ਦੇਸੇਸਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਵਤ ਕਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸੀਤਿ.
ਅਥ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਥੇਰੋ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਅਦ੍ਦਸ, ਕਿਮਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਨੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ, ਇਤਰੋ ਪਨ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਨ ਅਦ੍ਦਸ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਖੀਣਾਸਵਾ ਨਾਮ ਨ ਅਕਾਰਣਾ ਸਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਥੇਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿ ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਹੇਤੁ, ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਕਮ੍ਮਾਯਾਤਿ? ਥੇਰੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਯੇਹਿ ਅਯਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਸਾਮਂ ਅਦਿਟ੍ਠਾ, ਤੇ ਦੁਸ੍ਸਦ੍ਧਾਪਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਖਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਕਾਲੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪੁਟ੍ਠੋ ਇਧਾਹਂ, ਆਵੁਸੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਨ੍ਤਿ ਸੇਤਂ ਨਿਮ੍ਮਂਸਲੋਹਿਤਂ ਅਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਤਂ. ਗਿਜ੍ਝਾਪਿ ਕਾਕਾਪਿ ਕੁਲਲਾਪੀਤਿ ਏਤੇਪਿ ਯਕ੍ਖਗਿਜ੍ਝਾ ਚੇਵ ਯਕ੍ਖਕਾਕਾ ਚ ਯਕ੍ਖਕੁਲਲਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਾਕਤਿਕਾਨਂ ਪਨ ਗਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਆਪਾਥਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਰੂਪਂ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਤੁਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਿਧਾਰੂਪਮੇਹਿ ਤਿਖਿਣੇਹਿ ਲੋਹਤੁਣ੍ਡਕੇਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਚਰਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਸੁਦਂ ਅਟ੍ਟਸ੍ਸਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ, ਸਾ ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਾ ਅਟ੍ਟਸ੍ਸਰਂ ਆਤੁਰਸ੍ਸਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨੁਭਵਨਤ੍ਥਂ ਕਿਰ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਾਪਿ ਤਾਦਿਸਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਪਸਾਦੁਸ੍ਸਦਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕਗਣ੍ਡਸਦਿਸਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਾ ਬਲਵਵੇਦਨਾਤੁਰਾ ਤਾਦਿਸਂ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸੀਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ‘‘ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਏਵਰੂਪਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਾ ਨ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਦਹੋਸਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤਾ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁ ਭੂਤਂ ਜਾਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤਾ, ਭੂਤਚਕ੍ਖੁਕਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਕ੍ਖੁਕਾ ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਤ੍ਰਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ – ਯਸ੍ਮਾ ਨਾਮ ਸਾਵਕੋਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਞਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਦਕ੍ਖਤਿ ਵਾ ਸਕ੍ਖਿਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਵੋਚੁਮ੍ਹ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁਭੂਤਾ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਞਾਣਭੂਤਾ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਮੇ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਟਿਵੇਧੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ ਭਵਗਤਿਯੋਨਿਠਿਤਿਨਿਵਾਸੇ ਚ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵਦਤਿ.
ਗੋਘਾਤਕੋਤਿ ਗਾਵੋ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਤੋ ਮਂਸਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪਨਕਸਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਨਾਚੇਤਨਾਹਿ ਆਯੂਹਿਤਸ੍ਸ ਅਪਰਾਪਰਿਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਨਰਕੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਜਨਿਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਪਾਕੇ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣੇ ਅਵਸੇਸਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੇਤਾਦੀਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਕਮ੍ਮਸਭਾਗਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸਭਾਗਤਾਯ ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਨਰਕਾ ਚਵਨਕਾਲੇ ਨਿਮ੍ਮਂਸਕਤਾਨਂ ਗੁਨ੍ਨਂ ਅਟ੍ਠਿਰਾਸਿਯੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਾਕਟਂ ਵਿਯ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਲਿਕਪੇਤੋ ਜਾਤੋ. ਪਠਮਂ.