੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਤ੍ਤਧਾਤੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੫. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਆਭਾਧਾਤੂਤਿ ਆਲੋਕਧਾਤੁ. ਆਲੋਕਸ੍ਸਪਿ ਆਲੋਕਕਸਿਣੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਸਹਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਸੁਭਧਾਤੂਤਿ ਸੁਭਕਸਿਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਸਹਾਰਮ੍ਮਣਜ੍ਝਾਨਮੇਵ. ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਮੇਵ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਧਾਤੁ. ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੋਵ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਧਾਤੁ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਕੁਸਲਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.
ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਹਿ ਆਲੋਕੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਆਲੋਕੋਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਨ. ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਹਿ ਸੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਸੁਭਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਸੁਭਞ੍ਹਿ ਸੁਭੇਨ, ਸੁਭਞ੍ਚ ਅਸੁਭੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ, ਅਸੁਭੇ ਸਤਿ ਸੁਭਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਰੂਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਸਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਰੂਪਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਧਾਤੁਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਿਰੋਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਖਨ੍ਧਨਿਰੋਧਞ੍ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਨ ਖਨ੍ਧਪਵਤ੍ਤਿਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋਵ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕਥਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਕਥਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਕੀਦਿਸਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨ ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸੁਖੁਮਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਵਸਿਟ੍ਠਤਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਨਿਰੋਧੋਵ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਠਮਂ.
੨. ਸਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੬. ਦੁਤਿਯੇ ਸਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਮੇਤਂ, ਸਨਿਦਾਨੋ ਸਪਚ੍ਚਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਧਾਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਕਾਮਧਾਤੁ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਪਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਮ੍ਪਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁ? ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਅਪ੍ਪਨਾ ਬ੍ਯਪ੍ਪਨਾ ਚੇਤਸੋ ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ. ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਤੋ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀ ਦੇਵੇ ਅਨ੍ਤੋਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਤ੍ਥਾਵਚਰਾ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾ ਰੂਪਾ ਵੇਦਨਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਧਾਤੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੧੮੨).
ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਕਾਮਧਾਤੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਹਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁਯੋ ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ. ਤਾਸਂ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਵਿਸੁਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਸੇਸਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਧਾਤੂਤਿ ਅਯਂ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਕਥਾ. ਅਯਮਿਧ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਇਮਂ ਕਾਮਧਾਤੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਾਮਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਕਾਮਸਞ੍ਞਂ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹੀਤਿ ਤੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਾਥਾਵਪਟਿਪਦਂ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ.
ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋਪਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁ? ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁ. ਦਸਸੁ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਘਾਤੋ ਪਟਿਵਿਰੋਧੋ ਕੋਪੋ ਪਕੋਪੋ…ਪੇ… ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੧੮੨).
ਇਮਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁ ਵਿਹਿਂਸਾਪਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁ? ਵਿਹਿਂਸਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਿਨਾ ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਵਾ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਵਿਹੇਠੇਤਿ. ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਹੇਠਨਾ ਵਿਹੇਠਨਾ ਹਿਂਸਨਾ ਵਿਹਿਂਸਨਾ ਰੋਸਨਾ ਪਰੂਪਘਾਤੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੧੮੨).
ਇਮਂ ਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਹਿਂਸਾਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੇਸਮਿਧਾਪਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤਿਣਦਾਯੇਤਿ ਤਿਣਗਹਨੇ ਅਰਞ੍ਞੇ. ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਨ੍ਤਿ ਅਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਨਾਸਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਕ੍ਖਤਿਣਦਾਯੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਤਿਣੁਕ੍ਕਾ ਵਿਯ ਅਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾ, ਤਿਣਕਟ੍ਠਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾ ਵਿਯ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਸੁਕ੍ਖਤਿਣਦਾਯੇ ਠਪਿਤਂ ਤਿਣੁਕ੍ਕਂ ਖਿਪ੍ਪਂ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਪਾਣਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਯੇ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਕੁਸਲਸਞ੍ਞਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤਦਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇਹਿ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ.
ਵਿਸਮਗਤਨ੍ਤਿ ਰਾਗਵਿਸਮਾਦੀਨਿ ਅਨੁਗਤਂ ਅਕੁਸਲਸਞ੍ਞਂ. ਨ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਪਜਹਤੀਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸੀਘਂ ਨਪ੍ਪਜਹਤਿ. ਨ ਵਿਨੋਦੇਤੀਤਿ ਨ ਨੀਹਰਤਿ. ਨ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤੀਤਿ ਭਙ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਵਸੇਸੇਨ੍ਤੋ ਨ ਵਿਗਤਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਨ ਅਨੁਅਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਨ – ਕਾਰੋ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ.
ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੧੮੨).
ਇਧਾਪਿ ਦੁਵਿਧਾ ਕਥਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਹਿ ਇਤਰਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ ਗਹਣਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ. ਤਾ ਪਨ ਧਾਤੁਯੋ ਵਿਸੁਂ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬਕੁਸਲਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ ਅਯਂ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ. ਇਮਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਦੀਨਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ.
ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋਪਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁ? ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁ. ਯਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੧੮੨).
ਇਮਂ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਅਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁ ਕਰੁਣਾਪਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁ? ਅਵਿਹਿਂਸਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁ. ਯਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਕਰੁਣਾ ਕਰੁਣਾਯਨਾ ਕਰੁਣਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਕਰੁਣਾਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੧੮੨).
ਇਮਂ ਅਵਿਹਿਂਸਾਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਵਿਹਿਂਸਾਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੭. ਤਤਿਯੇ ਧਾਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਧਾਤੂਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸਞ੍ਞਾਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਇਧਾਪਿ ‘‘ਕਚ੍ਚਾਨੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਓਕਾਸਦਾਨਤ੍ਥਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਵ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸੂਤਿ ਛਸੁ ਸਤ੍ਥਾਰੇਸੁ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਮਯਮਸ੍ਮ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਤਿ. ਕਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਤੇਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾਨਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿਯੇਵ.
ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਧਾਤੁ ਚ ਨਾਮ ਮਹਤੀ ਧਾਤੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਹਤਿਂ ਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਮਹਤੀ ਖੋ ਏਸਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਹੀਨਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਹੀਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਪਣਿਧੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਪਨਂ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਵਾ ਮਕ੍ਕਟਾਦਿਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਹੀਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਹੀਨਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਹੀਨੋ ਨਾਮ. ਹੀਨਾ ਵਾਚਾਤਿ ਯਾ ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾ, ਸਾਪਿ ਹੀਨਾ. ਹੀਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੋ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਹੀਨਮੇਵ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਹੀਨਮੇਵ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਪਦਾਨਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਉਪਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਲਾਭੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਚ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੀਨਕੁਲਾਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਪਟਿਲਾਭੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਹੀਨਤ੍ਤਿਕਵਸੇਨ. ਕਥਂ? ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਨੀਚਕੁਲੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਹੀਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਵੇਸ੍ਸਸੁਦ੍ਦਕੁਲੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮਾ, ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਪਣੀਤਾ. ਦ੍ਵਾਦਸਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਪਨ ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਹੀਨੋ ਪਟਿਲਾਭੋ, ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮੋ, ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਪਣੀਤੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ. ਤਤਿਯਂ.
੪. ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੮. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਏਕਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯਾ. ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਜ੍ਝਾਸਯਾ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਚਙ੍ਕਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੯. ਪਞ੍ਚਮੇ ਪਸ੍ਸਥ ਨੋਤਿ ਪਸ੍ਸਥ ਨੁ. ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੮੯) ਮਹਾਪਞ੍ਞੇਸੁ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਇਤਿ ਨਂ ‘‘ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਆਯਤਨਨ੍ਤਰਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਹਤਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਪਥਵਿਂ ਪਤ੍ਥਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦਤੋ ਵਾਲਿਕਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਆਕਾਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ ਉਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ.
ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋਪਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ’’ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੇਸੁ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਇਤਿ ਨਂ ‘‘ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ’’ਤਿ.
ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋਪਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧੁਤਵਾਦਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਧੁਤਵਾਦੇਸੁ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਇਤਿ ਨਂ ‘‘ਧੁਤਙ੍ਗਪਰਿਹਾਰਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭੇਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਧੁਤਵਾਦਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਤਥੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਧੁਤਵਾਦਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੯੨) ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕੇਸੁ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਇਤਿ ਨਂ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਤਥੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾ’’ਤਿ.
ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੯੬) ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੇਸੁ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਇਤਿ ਨਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰਗਮ੍ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਵਿਚਿਤ੍ਰਕਥਾਦੀਸੁ ਤਂ ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੇਨ ਨਾਮ ਆਦਿਤੋ ਪਰਿਸਂ ਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਮਜ੍ਝੇ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ, ਅਨ੍ਤੇ ਚਤੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਂ ਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਾਨਯਂ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ’’ਤਿ.
ਉਪਾਲਿਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਿਨਯਧਰਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਉਪਾਲੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੨੮) ਵਿਨਯਧਰੇਸੁ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਇਤਿ ਨਂ ‘‘ਗਰੁਕਲਹੁਕਂ ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਅਤੇਕਿਚ੍ਛਂ ਆਪਤ੍ਤਾਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਿਨਯਧਰਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਤਥੇਵ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਨਯਧਰਾ’’ਤਿ.
ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਆਨਨ੍ਦੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੨੩) ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਇਤਿ ਨਂ ‘‘ਦਸਵਿਧਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ‘‘ਇਦਂ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਏਵਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ’’ਤਿ.
ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਨ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ, ਤੇਨ ਨਂ ‘‘ਕੁਲਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਪਰਿਹਾਰਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਕੋਹਞ੍ਞਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਤਂ ਤਂ ਨਿਯਾਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਅਵਿਦੂਰੇ ਚਙ੍ਕਮਿਂਸੂਤਿ. ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਅਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਉਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਆਰਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ. ਅਥ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਸ੍ਮਾ ਚਙ੍ਕਮੀਤਿ? ‘‘ਅਕਾਰਕੋ ਅਯਂ, ਯਦਿ ਕਾਰਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਇਧ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਦੋਸਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਭਗਵਤੋ ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੧). ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਨ ਸਤ੍ਥਰਿ ਗਾਰਵੇਨ ਆਗਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਸਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਸਗਾਥਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੦. ਛਟ੍ਠੇ ਗੂਥੋ ਗੂਥੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਨ੍ਤਰੇ ਜਨਪਦਨ੍ਤਰੇ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤੋਪਿ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਗਨ੍ਧੇਨਪਿ ਰਸੇਨਪਿ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤਿ, ਏਕਸਦਿਸੋਵ ਹੋਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਨਿਟ੍ਠਉਪਮਾ ਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯਾਨਂ ਹੀਨਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਸਰਿਕ੍ਖਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਹਟਾ, ਖੀਰਾਦਿਵਿਸਿਟ੍ਠੋਪਮਾ ਕਲ੍ਯਾਣਜ੍ਝਾਸਯਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਸਰਿਕ੍ਖਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.
ਸਂਸਗ੍ਗਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਸਂਸਗ੍ਗਾਦਿਵਤ੍ਥੁਕੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸ੍ਨੇਹੇਨ. ਵਨਥੋ ਜਾਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸਵਨਂ ਜਾਤਂ. ਅਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਕਤੋ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਨਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਸਾਧੁਜੀਵੀਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਜੀਵਿਤਂ ਜੀਵਮਾਨੋ. ਸਹਾਵਸੇਤਿ ਸਹਵਾਸਂ ਵਸੇਯ੍ਯ. ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਸਂਸਨ੍ਦਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੧. ਸਤ੍ਤਮੇ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਬੁਦ੍ਧੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਵਿਰਹਿਤਾ ਨਿਰੋਜਾ ਨਿਰਸਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਓਰਿਮਤੀਰੇ ਠਿਤਾ ਪਾਰਿਮਤੀਰੇਪਿ ਠਿਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਾਯ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਤਾਯ ਏਕਸਦਿਸਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਅਹਿਰਿਕਾ ਭਿਨ੍ਨਮਰਿਯਾਦਾ ਅਲਜ੍ਜਿਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਿਨੋ ਪਾਪਕਿਰਿਯਾਯ ਅਭਾਯਮਾਨਾ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀਹਿ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾ ਸੁਤਵਿਰਹਿਤਾ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੇਹਿ, ਕੁਸੀਤਾ ਆਲਸਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾ ਕੁਸੀਤੇਹਿ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਨੋ ਭਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਾਕਮਂਸਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਿਙ੍ਗਾਲਸਦਿਸਾ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀਹਿ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਿਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾ ਤਾਦਿਸੇਹੇਵ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਹਿ, ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਪਸੁਤਾ ਸਦ੍ਧੇਹਿ, ਹਿਰਿਮਨਾ ਲਜ੍ਜਿਪੁਗ੍ਗਲਾ ਹਿਰਿਮਨੇਹਿ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਨੋ ਪਾਪਭੀਰੁਕਾ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੀਹਿ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਸੁਤਧਰਾ ਆਗਮਧਰਾ ਤਨ੍ਤਿਪਾਲਕਾ ਵਂਸਾਨੁਰਕ੍ਖਕਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇਹਿ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਰਕ੍ਕਮਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇਹਿ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤੀ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤੀਹਿ, ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੇਹਿ ਵਜਿਰੂਪਮਞਾਣੇਹਿ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੂਰੇ ਠਿਤਾਪਿ ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮੇਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮-੧੨. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਮੂਲਕਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੨-੧੦੬. ਅਟ੍ਠਮਾਦੀਨਿ ਤੇਯੇਵ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਤਿਕਵਸੇਨ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦਿਮੂਲਕਾ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਤਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨਵਮੇ ਅਹਿਰਿਕਮੂਲਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ. ਦਸਮੇ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਮੂਲਕਾ ਤਯੋ, ਏਕਾਦਸਮੇ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਮੂਲਕਾ ਦ੍ਵੇ, ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਕੁਸੀਤਮੂਲਕੋ ਏਕੋ ਤਿਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਪਨ੍ਨਰਸ ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਨ੍ਨਰਸ ਚੇਤੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਤਿਕਪੇਯ੍ਯਾਲੋ ਨਾਮ. ਅਟ੍ਠਮਾਦੀਨਿ.
ਦੁਤਿਯੋ ਵਗ੍ਗੋ.