੩. ਪੁਤ੍ਤਮਂਸੂਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੩. ਤਤਿਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਹਾਰਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਵੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਕਤਰਾਯ ਪਨ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੇਨ. ਭਗਵਤੋ ਕਿਰ ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇ ਪੂਰਿਤਦਾਨਪਾਰਮੀਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਹਿਸ੍ਸ ਯਮਕਮਹਾਮੇਘੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹੋਘਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮਿਯੋ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾ ਵਿਯ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਮਹੋਘਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਤਤੋ ਅਨ੍ਨਪਾਨਯਾਨਵਤ੍ਥਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਕਹਂ ਭਗਵਾ, ਕਹਂ ਦੇਵਦੇਵੋ ਨਰਾਸਭੋ ਪੁਰਿਸਸੀਹੋ’’ਤਿ? ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਿ. ਸਕਟਸਤੇਹਿਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਸਕਟਧੁਰੇਨ ਸਕਟਧੁਰਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚ ਅਨ੍ਧਕਵਿਨ੍ਦਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਸਬ੍ਬਂ ਖਨ੍ਧਕੇ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਯਥਾ ਭਗਵਤੋ, ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾਪਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰ-ਪਿਣ੍ਡਪਾਤ-ਸੇਨਾਸਨ-ਗਿਲਾਨ-ਪਚ੍ਚਯ-ਭੇਸਜ੍ਜ-ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਖੋ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਉਦਾ. ੧੪; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੭੦).

ਤਥਾ ‘‘ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਗਣੋ ਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨਾਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਸਙ੍ਘਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਏਵਂ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪਤ੍ਤਂ ਯਥਰਿਵਾਯਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੭੬).

ਸ੍ਵਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਚ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਨਦੀਨਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਰਹੋਗਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਅਤੀਤਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਨਾਗਤਾਨਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹਾਰਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ?

ਸੋ ਅਦ੍ਦਸ ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਧੁਨਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੇ. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਨ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਪੂਰਿਤਾ, ਉਤ੍ਤਮਫਲਸ੍ਸ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਪੂਰਿਤਾ. ਇਮੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਾ ਨ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ਤੇ ਇਦਾਨਿ ਅਸਾਰਮੇਵ ਸਾਰਂ ਅਨਤ੍ਥਮੇਵ ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਪਞ੍ਚਮਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਾਹਾਰਪਰਿਭੋਗੋ ਪਞ੍ਚਮਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਨ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਵਂ ਕਾਤੁਂ, ਧੁਵਪਟਿਸੇਵਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹੇਤਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਕਥਿਤੇ ਪਞ੍ਚਮਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਿਯ ਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾਦਾਸਂ ਸਂਵਰਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਮਾਯ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਇਮਂ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸੂਪਮਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਹਾਰਾਤਿਆਦਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਨ ਆਹਾਰੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿਆਦਿਮਾਹ? ਤਤ੍ਥ ਜਾਯਮ੍ਪਤਿਕਾਤਿ ਜਾਯਾ ਚੇਵ ਪਤਿ ਚ. ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਲਨ੍ਤਿ ਪੁਟਭਤ੍ਤਸਤ੍ਤੁਮੋਦਕਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ. ਕਨ੍ਤਾਰਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਤਾਰਭੂਤਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਕਨ੍ਤਾਰੇ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ. ਕਨ੍ਤਾਰਨ੍ਤਿ ਚੋਰਕਨ੍ਤਾਰਂ ਵਾਲ਼ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਰੁਦਕਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਪ੍ਪਭਕ੍ਖਕਨ੍ਤਾਰਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ. ਤੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਚੋਰਭਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਚੋਰਕਨ੍ਤਾਰਂ. ਯਤ੍ਥ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਯੋ ਵਾਲ਼ਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਵਾਲ਼ਕਨ੍ਤਾਰਂ. ਯਤ੍ਥ ਬਲਵਾਮੁਖਯਕ੍ਖਿਨਿਆਦੀਨਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਭਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਕਨ੍ਤਾਰਂ. ਯਤ੍ਥ ਪਾਤੁਂ ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਵਾ ਉਦਕਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਨਿਰੁਦਕਕਨ੍ਤਾਰਂ. ਯਤ੍ਥ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਂ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕਨ੍ਦਮੂਲਾਦਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਭਕ੍ਖਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਾਮ. ਯਤ੍ਥ ਪਨੇਤਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਕਨ੍ਤਾਰਮੇਵ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਏਕਾਹਦ੍ਵੀਹਤੀਹਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਤਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਨਿਰੁਦਕਂ ਅਪ੍ਪਭਕ੍ਖਂ ਯੋਜਨਸਤਿਕਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਏਵਰੂਪੇ ਕਨ੍ਤਾਰੇ ਮਗ੍ਗਂ. ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਛਾਤਕਭਯੇਨ ਚੇਵ ਰੋਗਭਯੇਨ ਚ ਰਾਜਭਯੇਨ ਚ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ‘‘ਏਤਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵੇ ਰਟ੍ਠੇ ਸੁਖਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ.

ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤੋ ਅਥਿਰਸਰੀਰੋ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ. ਵਲ੍ਲੂਰਞ੍ਚ ਸੋਣ੍ਡਿਕਞ੍ਚਾਤਿ ਘਨਘਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲੂਰਂ, ਅਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਿਤਸਿਰਾਨਿਸ੍ਸਿਤਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੂਲਮਂਸਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਪਿਸੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਪਹਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਾਤਿ ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਪਰਿਦੇਵਨਾਕਾਰੋ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਭੂਤਮਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ – ਦ੍ਵੇ ਕਿਰ ਜਾਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤੇਨ ਪਾਥੇਯ੍ਯੇਨ ਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਕਨ੍ਤਾਰਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ ਨਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਤੇ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾਤੁਰਾ ਵਿਰਲ਼ਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਭਰਿਯਂ ਆਹ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ ਇਤੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਾਨਿ ਗਾਮੋ ਵਾ ਨਿਗਮੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਕਸਿਗੋਰਕ੍ਖਾਦਿਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਦਾਨਿ ਸਕ੍ਕਾ ਤਂ ਮਯਾ ਕਾਤੁਂ, ਏਹਿ ਮਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਂ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਾਹੀ’’ਤਿ. ਪੁਨ ਸਾਪਿ ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਸਾਮਿ ਮਯਾ ਦਾਨਿ ਯਂ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਕਨ੍ਤਨਾਦਿਕਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਹਿ ਮਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਂ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਾਹੀ’’ਤਿ. ਪੁਨ ਸੋਪਿ ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ ਮਾਤੁਗਾਮਮਰਣੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਨ ਹਿ ਮਨ੍ਦੋ ਕੁਮਾਰੋ ਮਾਤਰਾ ਵਿਨਾ ਜੀਵਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਮਯਂ ਜੀਵਾਮ. ਪੁਨ ਦਾਰਕਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ. ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਮਂਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਮਾਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ, ਸੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ, ‘‘ਮਯਾ ‘ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਪੋਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਕਸਿਗੋਰਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨੁਭੂਤਂ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਅਹਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਾਰੇਤੁਂ, ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ ਮਾਤੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿ, ‘‘ਮਯਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿਯਾ ਗੋਵਤਕੁਕ੍ਕੁਰਵਤਦੇਵਤਾਯਾਚਨਾਦੀਹਿਪਿ ਤਾਵ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨੁਭੂਤਂ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿਯਾ? ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਅਹਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਿਕਮੇਵ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਸੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਯੇਵ ਮਤੋ. ਤੇ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਮਂਸਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ.

ਤੇਸਂ ਸੋ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਾਹਾਰੋ ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਟਿਕੂਲਤ੍ਤਾ ਨੇਵ ਦਵਾਯ ਹੋਤਿ, ਨ ਮਦਾਯ, ਨ ਮਣ੍ਡਨਾਯ, ਨ ਵਿਭੂਸਨਾਯ, ਕੇਵਲਂ ਕਨ੍ਤਾਰਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਟਿਕੂਲੋਤਿ ਚੇ? ਸਜਾਤਿਮਂਸਤਾਯ ਞਾਤਿਮਂਸਤਾਯ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਤਾਯ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਮਂਸਤਾਯ ਤਰੁਣਮਂਸਤਾਯ ਆਮਕਮਂਸਤਾਯ ਅਭੋਗਮਂਸਤਾਯ ਅਲੋਣਤਾਯ ਅਧੂਪਿਤਤਾਯਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਟਿਕੂਲਂ ਤਂ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਨ ਸਾਰਤ੍ਤਾ ਗਿਦ੍ਧਮਾਨਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੇਯੇਵ ਪਨ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗੇ ਠਿਤਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਨ ਅਟ੍ਠਿਨ੍ਹਾਰੁਚਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਥੂਲਥੂਲਂ ਵਰਮਂਸਮੇਵ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਹਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਮਂਸਮੇਵ ਪਨ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਨ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਕਣ੍ਠਪ੍ਪਮਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਪਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮਚ੍ਛਰਾਯਨ੍ਤਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਵਿਗਤਮਚ੍ਛੇਰਮਲੇਨ ਪਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨੇਵ ਚੇਤਸਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਿਗਮਂਸਂ ਵਾ ਮੋਰਮਂਸਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਖਾਦਾਮਾਤਿ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਮਂਸਭਾਵਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾਵ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਨ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਯਂ ਪੁਨਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਨ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਨ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਨ੍ਤਾਰੇ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਾਦੀਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਅਕਂਸੁ, ਕਨ੍ਤਾਰਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ‘‘ਪੁਰੇ ਮਹਾਜਨੋ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਵਾ ਨਿਖਣਿਂਸੁ, ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਵਾ ਝਾਪਯਿਂਸੁ. ਨ ‘‘ਕੋਚਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਮ੍ਹੇ ਵਿਯ ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਮਾਨਂ ਵਾ ਦਪ੍ਪਂ ਵਾ ਅਕਂਸੁ, ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਪਨ ਨਿਹਤਦਪ੍ਪਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਅਲੋਣੇਨ ਅਨਮ੍ਬਿਲੇਨ ਅਧੂਪਿਤੇਨ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿ ਨ ਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਹੀਲ਼ਨਂ ਪਨ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਨ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਿਂਸੁ. ਸਮਗ੍ਗਾ ਪਨ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਇਮਂ ਨੇਸਂ ਏਵਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਾਦਿਪਰਿਭੋਗਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਮ੍ਪਿ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੇ ਦਵਾਯ ਵਾ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਵਾਯ ਵਾਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੮) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੇਵ. ਕਨ੍ਤਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾਵਸੇਸਸ੍ਸ ਕਨ੍ਤਾਰਸ੍ਸ.

ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਨਵਨ੍ਨਂ ਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਮਂਸਸਦਿਸੋ ਕਤ੍ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਮੇਸਂ ਨਵਨ੍ਨਂ? ਗਮਨਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਤਾਦੀਨਂ. ਗਮਨਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਰਿਯੇਸਨਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ, ਪਰਿਭੋਗਨਿਧਾਨਆਸਯਪਰਿਪਕ੍ਕਾਪਰਿਪਕ੍ਕਸਮ੍ਮਕ੍ਖਣਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ, ਤਾਨਿ ਪਨੇਤਾਨਿ ਗਮਨਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਤਾਦੀਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੯੪) ਆਹਾਰਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਤਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੇਵ. ਇਤਿ ਇਮੇਸਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸੂਪਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਾ ਤੇ ਜਾਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਂ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਨ ਸਾਰਤ੍ਤਾ ਗਿਦ੍ਧਮਾਨਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੇਯੇਵ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗੇ ਠਿਤਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਅਟ੍ਠਿਨ੍ਹਾਰੁਚਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਥੂਲਥੂਲਂ ਵਰਮਂਸਮੇਵ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਹਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਪਨ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਸੁਕ੍ਖਭਤ੍ਤਮਨ੍ਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਪਿਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥੇਨ ਅਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਕੇਨ ਵਿਯ ਕੁਕ੍ਕੁਟੇਨ ਵਿਯ ਚ ਓਧਿਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਤਤੋ ਸਪ੍ਪਿਮਂਸਾਦਿਸਂਸਟ੍ਠਵਰਭੋਜਨਂਯੇਵ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਅਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਸੀਹੇਨ ਵਿਯ ਸਪਦਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਕਣ੍ਠਪ੍ਪਮਾਣਂ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਪਨ ਏਕੇਕਦਿਵਸਂ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਆਹਰਹਤ੍ਥਕਾਦਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਿਯ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਉਦਰਾਵਦੇਹਕਂ ਅਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਾ ਆਲੋਪਾਨਂ ਓਕਾਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਵਿਯ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਅਮ੍ਬਿਲੁਗ੍ਗਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਨ ਆਹਾਰੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪੇ, ਅਭੁਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਪਿਵੇ;

ਅਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੯੮੩);

ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮਚ੍ਛਰਾਯਨ੍ਤਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਪਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨੇਵ ਚੇਤਸਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਛਰਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਸਬ੍ਬਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਪਡ੍ਢਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਡ੍ਢਂ, ਸਚੇ ਗਹਿਤਾਵਸੇਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੇਨੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਯਂ ਮਿਗਮਂਸਂ ਵਾ ਮੋਰਮਂਸਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਖਾਦਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਮਂਸਭਾਵਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾਵ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਖਾਦਾਮਿ ਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤੂਪਲਦ੍ਧਿਸਮ੍ਮੋਹਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਕਾਯਂ ਵਡ੍ਢੇਮੀ’ਤਿ, ਕਾਯੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਮਂ ਵਡ੍ਢੇਤੀ’’’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਪਹਾਯ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਵਸੇਨਾਪਿ ਚੇਸ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੇਨੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਯਂ ਪੁਨਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਨ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਲਦ੍ਧਾ ‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਸ੍ਵੇਪਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਲਭੇਯ੍ਯਂ’, ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਨ ਲਦ੍ਧਾ ‘‘ਹਿਯ੍ਯੋ ਵਿਯ ਮੇ ਅਜ੍ਜ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਨ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਵਾ ਅਨੁਸੋਚਨਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੇਨ –

‘‘ਅਤੀਤਂ ਨਾਨੁਸੋਚਾਮਿ, ਨਪ੍ਪਜਪ੍ਪਾਮਿਨਾਗਤਂ;

ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਮਿ, ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੋ ਪਸੀਦਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੨੨.੯੦) –

ਇਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨੇਵ ਯਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਨ੍ਤਾਰੇ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਾਦੀਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਅਕਂਸੁ, ਕਨ੍ਤਾਰਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ‘‘ਪੁਰੇ ਮਹਾਜਨੋ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਵਾ ਨਿਖਣਿਂਸੁ, ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਵਾ ਝਾਪਯਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ –

‘‘ਅਨ੍ਨਾਨਮਥੋ ਪਾਨਾਨਂ,

ਖਾਦਨੀਯਾਨਂ ਅਥੋਪਿ ਵਤ੍ਥਾਨਂ;

ਲਦ੍ਧਾ ਨ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਕਯਿਰਾ,

ਨ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਸੇ ਤਾਨਿ ਅਲਭਮਾਨੋ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੯੩੦); –

ਇਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੇਨ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਯਂ ਯਂ ਲਭਤਿ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ‘‘ਕੋਚਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਮ੍ਹੇ ਵਿਯ ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਮਾਨਂ ਵਾ ਦਪ੍ਪਂ ਵਾ ਅਕਂਸੁ, ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਪਨ ਨਿਹਤਦਪ੍ਪਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਮਾਨੋ ਵਾ ਦਪ੍ਪੋ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਨਾਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ, ਅਰਹਤ੍ਤਹੇਤੁ ਪਨਾਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤਮਾਨਦਪ੍ਪੇਨੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਾ ਚ ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਅਲੋਣੇਨ ਅਨਮ੍ਬਿਲੇਨ ਅਧੂਪਿਤੇਨ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿ ਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਹੀਲ਼ਨਂ ਪਨ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਅਸ੍ਸਗੋਣਭਤ੍ਤਸਦਿਸੇਨ ਲੂਖੇਨ ਨਿਰਸੇਨ, ਸੁਵਾਨਦੋਣਿਯਂ ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਪਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਵਾ ‘‘ਕੋ ਇਮਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਾਕਸੁਨਖਾਦੀਨਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦਾਯਕਂ ਵਾ ਅਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤੇਨ –

‘‘ਸ ਪਤ੍ਤਪਾਣਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ, ਅਮੂਗੋ ਮੂਗਸਮ੍ਮਤੋ;

ਅਪ੍ਪਂ ਦਾਨਂ ਨ ਹੀਲ਼ੇਯ੍ਯ, ਦਾਤਾਰਂ ਨਾਵਜਾਨਿਯਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੭੧੮); –

ਇਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋ, ਤਵ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਿਂਸੁ, ਸਮਗ੍ਗਾ ਪਨ, ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਏਵਮੇਵਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਏਕਚ੍ਚੋ ‘‘ਕੋ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਦਸ੍ਸਤਿ ਨਿਕ੍ਕਾਰਣਾ ਉਮ੍ਮਾਰੇਸੁ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤਾਨਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਜਾਤਮਾਤਾਪਿ ਵੋ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਯਂ ਪਨ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਣੀਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਲਭਾਮਾ’’ਤਿ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਤਿਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਪੇਸਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੬੧).

ਏਵਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਨਤਿਮਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ ਇਮਾਹਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇ. ਕਥਂ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਨਾਮ ਅਯਂ ਸਵਤ੍ਥੁਕਵਸੇਨ ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਂ ਹੋਤਿ, ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਂ ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ? ਜਿਵ੍ਹਾਪਸਾਦੇ, ਜਿਵ੍ਹਾਪਸਾਦੋ ਕਿਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ? ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਇਤਿ ਓਜਟ੍ਠਮਕਂ ਜਿਵ੍ਹਾਪਸਾਦੋ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਨਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨੀਤਿ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ, ਤਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਨਾਮਰੂਪਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਨੇਨ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਮੁਖੇਨ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਤਦੇਵ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਨੇਨ ਸੋ ਤਿਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਾਮਰੂਪੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਾਵਕਡ੍ਢਨੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਰਿਜਾਨਤਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਸਮ੍ਭਵੋ ਰਾਗੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਏਕਪਰਿਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਞ੍ਞਾ ਮੂਲਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ. ਕਤਮਾ ਏਕਪਰਿਞ੍ਞਾ? ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਿਵ੍ਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਏਕਰਸਤਣ੍ਹਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋ ਰਾਗੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਸਾਯੇਵ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰੂਪਰਾਗੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਦ੍ਦਰਾਗਾਦਯੋ. ਇਤਿ ਯਥਾ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਚੋਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਮਗ੍ਗੇ ਹਨਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਛਿਨ੍ਨੇ ਪਞ੍ਚਪਿ ਮਗ੍ਗਾ ਖੇਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਜਿਵ੍ਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਯ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋ ਰਾਗੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਏਕਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ.

ਕਤਮਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਞ੍ਞਾ? ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਕਥਂ? ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਤਾਵਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਓਲੋਕਯਤੋ ਰੂਪਰਾਗੋ ਹੋਤਿ, ਉਣ੍ਹੇ ਸਪ੍ਪਿਮ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤੇ ਪਟਪਟਾਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਤਥਾਰੂਪਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਰੁਮੁਰੂਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਦਯਤੋ ਸਦ੍ਦਰਾਗੋ. ਜੀਰਕਾਦਿਵਸਗਨ੍ਧਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਰਾਗੋ, ਸਾਦੁਰਸਵਸੇਨ ਰਸਰਾਗੋ. ਮੁਦੁਭੋਜਨਂ ਫਸ੍ਸਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਯਤੋ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਰਾਗੋ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਹਾਰੇ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ.

ਕਤਮਾ ਮੂਲਪਰਿਞ੍ਞਾ? ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਸ੍ਸ ਹਿ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਮੂਲਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਿਸ੍ਸਭਯੇ ਕਿਰ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਮ੍ਪਤਿਕਾਨਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਆਹਾਰਮਨ੍ਦਤਾਯ. ਭਯੇ ਪਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਯੋਜਨਸਤਿਕੋ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੋ ਦਾਰਕਾਨਂ ਜਾਤਮਙ੍ਗਲੇਹਿ ਏਕਮਙ੍ਗਲੋ ਅਹੋਸਿ. ਇਤਿ ਮੂਲਭੂਤੇ ਆਹਾਰੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋ ਰਾਗੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਮੂਲਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ.

ਨਤ੍ਥਿ ਤਂ ਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਰਾਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਤਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਮਯਂ ਦੇਸਨਾ ਯਾਵ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਮਾ ਵੋਸਾਨਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂਸੂ’’ਤਿ ਏਤੇਸਂਯੇਵ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਪਠਮਾਹਾਰੋ (ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ).

ਦੁਤਿਯੇ ਨਿਚ੍ਚਮ੍ਮਾਤਿ ਖੁਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਿਙ੍ਗਮੂਲਾ ਸਕਲਸਰੀਰਤੋ ਉਦ੍ਦਾਲਿਤਚਮ੍ਮਾ ਕਿਂਸੁਕਰਾਸਿਵਣ੍ਣਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਂ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਗੋਣਾਦਿਉਪਮਂ ਅਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਮ੍ਮਗਾਵੂਪਮਾ ਗਹਿਤਾਤਿ? ਤਿਤਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਤਿਤਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਅਬਲੋ ਦੁਬ੍ਬਲੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਦਿਸਮੇਵ ਉਪਮਂ ਆਹਰਿ. ਕੁਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਸਿਲਾਕੁਟ੍ਟਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ. ਕੁਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾ ਨਾਮ ਉਣ੍ਣਨਾਭਿਸਰਬੂਮੂਸਿਕਾਦਯੋ. ਰੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਉਚ੍ਚਾਲਿਙ੍ਗਪਾਣਕਾਦਯੋ. ਉਦਕਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਮਚ੍ਛਸੁਂਸੁਮਾਰਾਦਯੋ. ਆਕਾਸਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਡਂਸਮਕਸਕਾਕਕੁਲਲਾਦਯੋ. ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਂ. ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਤਂ ਤਂਠਾਨਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਮੂਲਿਕਂ ਪਾਣਖਾਦਨਭਯਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ, ਨ ਪਿਟ੍ਠਿਪਰਿਕਮ੍ਮਸਰੀਰਸਮ੍ਬਾਹਨਉਣ੍ਹੋਦਕਾਨਿ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰਮੂਲਕਂ ਕਿਲੇਸਪਾਣਕਖਾਦਨਭਯਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਤੇਭੂਮਕਫਸ੍ਸੇਨ ਅਨਤ੍ਥਿਕੋ ਹੋਤਿ.

ਫਸ੍ਸੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਹਾਰੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਤਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇ. ਇਧਾਪਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਫਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਤੁਲਨਂ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਨ ਨਾਮਰੂਪੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾਤਿ ਏਵਂ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੇ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਇਤਿ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਕਥਿਤਾ. ਦੁਤਿਯਾਹਾਰੋ.

ਤਤਿਯੇ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਤਿ ਅਙ੍ਗਾਰਾਨਂ ਕਾਸੁ. ਕਾਸੂਤਿ ਰਾਸਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਵਾਟੋਪਿ.

‘‘ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਂ ਅਪਰੇ ਫੁਣਨ੍ਤਿ,

ਨਰਾ ਰੁਦਨ੍ਤਾ ਪਰਿਦਡ੍ਢਗਤ੍ਤਾ;

ਭਯਞ੍ਹਿ ਮਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਸੂਤ ਦਿਸ੍ਵਾ,

ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਮਾਤਲਿ ਦੇਵਸਾਰਥੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੨੨.੪੬੨); –

ਏਤ੍ਥ ਰਾਸਿ ‘‘ਕਾਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਸਨ੍ਤਰਮਾਨੋਵ, ਕਾਸੁਂ ਖਨਸਿ ਸਾਰਥੀ’’ਤਿ? (ਜਾ. ੨.੨੨.੩). –

ਏਤ੍ਥ ਆਵਾਟੋ. ਇਧਾਪਿ ਅਯਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸਾਧਿਕਪੋਰਿਸਾਤਿ ਅਤਿਰੇਕਪੋਰਿਸਾ ਪਞ੍ਚਰਤਨਪ੍ਪਮਾਣਾ. ਵੀਤਚ੍ਚਿਕਾਨਂ ਵੀਤਧੂਮਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਜਾਲਾਯ ਵਾ ਹਿ ਧੂਮੇ ਵਾ ਸਤਿ ਵਾਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਮਹਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਦਭਾਵੇ ਵਾਤਾਭਾਵਤੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਮਹਾ ਹੋਤਿ. ਆਰਕਾਵਸ੍ਸਾਤਿ ਦੂਰੇਯੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯ.

ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁ ਵਿਯ ਹਿ ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਜੀਵਿਤੁਕਾਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਦ੍ਵੇ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਾ ਵਿਯ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ. ਤੇਸਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਨਾਨਾਬਾਹਾਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਂ ਉਪਕਡ੍ਢਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕਾਲੋ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਆਯੂਹਿਯਮਾਨਮੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ ਨਾਮ. ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਨਿਦਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਨਿਦਾਨਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਤਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਯੋਜਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾਤਿ ਇਮਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਯ. ਨ ਹਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨੇ ਫਲਂ ਪਹੀਯਤਿ. ਇਤਿ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰਵਸੇਨਪਿ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾ ਕਥਿਤਾ. ਤਤਿਯਾਹਾਰੋ.

ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਆਗੁਚਾਰਿਨ੍ਤਿ ਪਾਪਚਾਰਿਂ ਦੋਸਕਾਰਕਂ. ਕਥਂ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਥਂਭੂਤੋ, ਕਿਂ ਯਾਪੇਤਿ, ਨ ਯਾਪੇਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਤਥੇਵ ਦੇਵ ਜੀਵਤੀਤਿ ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਤਥੇਵ ਜੀਵਤਿ.

ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਇਧਾਪਿ ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਰਾਜਾ ਵਿਯ ਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਆਗੁਚਾਰੀ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ, ਤੀਣਿ ਸਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ ਵਿਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਆਗੁਚਾਰਿਂ ਪੁਰਿਸਂ ‘‘ਤੀਹਿ ਸਤ੍ਤਿਸਤੇਹਿ ਹਨਥਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞਾ ਆਣਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਰਞ੍ਞਾ ਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨਕਾਲੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤੀਣਿ ਸਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ ਵਿਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਤ੍ਤੀਸੁ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਤੀਹਿ ਪਹਟਵਣਮੂਲਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਏਵਮੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤੇ ਵਿਪਾਕਦੁਕ੍ਖਂ ਸਤ੍ਤਿਪਹਟਵਣਮੂਲਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ.

ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਤਿ ਤੀਹੇਵ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇ. ਇਧਾਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯੋਜਨਾ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇ ਤਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਤਮ੍ਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਸਹੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚ. ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਵਸੇਨਪਿ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾ ਕਥਿਤਾਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਾਹਾਰੋ. ਤਤਿਯਂ.