੧. ਪਞ੍ਚਵੇਰਭਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੧. ਗਹਪਤਿਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਯਤੋਤਿ ਯਦਾ. ਭਯਾਨਿ ਵੇਰਾਨੀਤਿ ਭਯਵੇਰਚੇਤਨਾਯੋ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਦੁਵਿਧਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਙ੍ਗਂ, (ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਙ੍ਗਂ,) ਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ‘‘ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸਂਸੇਵੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੧) ਏਵਂ ਆਗਤਂ, ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਸ੍ਸ ਚ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਂ, ਯਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਾਦੀਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਦਮਿਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਰਿਯੋਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸੋ ਨਿਰੁਪਾਰਮ੍ਭੋ. ਞਾਯੋਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਠਿਤਞਾਣਮ੍ਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋਪਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਞਾਯੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਅਰਿਯੋਪਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਞਾਯੋ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ. ਸੁਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਦਿਟ੍ਠੋ.
ਖੀਣਨਿਰਯੋਤਿਆਦੀਸੁ ਆਯਤਿਂ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤਾਯ ਖੀਣੋ ਨਿਰਯੋ ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸੋ ਅਹਂ ਖੀਣਨਿਰਯੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗਸੋਤਂ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋਤਿ ਨ ਵਿਨਿਪਾਤਸਭਾਵੋ. ਨਿਯਤੋਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨ ਨਿਯਤੋ. ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਨੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਪਰਂ ਅਯਨਂ ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸੋਹਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਨੋ, ਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਵਸ੍ਸਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾ. ਭਯਂ ਵੇਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਵੇਰਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ ਬਾਹਿਰਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ. ਏਕੇਨ ਹਿ ਏਕਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਮਾਰਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਏਤੇਨ ਕਿਰ ਮੇ ਪਿਤਾ ਮਾਰਿਤੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਂਯੇਵ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਸਿਤਂ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਚਰਤਿ. ਯਾ ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵੇਰਚੇਤਨਾ, ਇਦਂ ਬਾਹਿਰਂ ਵੇਰਂ ਨਾਮ. ਯਾ ਪਨ ਇਤਰਸ੍ਸ ‘‘ਅਯਂ ਕਿਰ ਮਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਰਤਿ, ਅਹਮੇਵ ਨਂ ਪਠਮਤਰਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚੇਤਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਵੇਰਂ ਨਾਮ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ. ਯਾ ਪਨ ਤਂ ਨਿਰਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਜਲਿਤਂ ਅਯਮੁਗ੍ਗਰਂ ਗਣ੍ਹਤੋ ਨਿਰਯਪਾਲਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ ਬਾਹਿਰਵੇਰਂ. ਯਾ ਚਸ੍ਸ ‘‘ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ ਮਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਹਮੇਵ ਨਂ ਪਠਮਤਰਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚੇਤਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰਂ. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਬਾਹਿਰਵੇਰਂ, ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਵੇਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਮੇਵ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮਮ ਭਣ੍ਡਂ ਹਟਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਦਾਰੇਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਨ੍ਨਂ, ਮੁਸਾ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਭਗ੍ਗੋ, ਸੁਰਾਮਦਮਤ੍ਤੇਨ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੇਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨਾਤਿ ਅਧਿਗਤੇਨ ਅਚਲਪ੍ਪਸਾਦੇਨ. ਅਰਿਯਕਨ੍ਤੇਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸੀਲੇਹਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਕਨ੍ਤਾਨਿ ਪਿਯਾਨਿ. ਭਵਨ੍ਤਰਗਤਾਪਿ ਅਰਿਯਾ ਤਾਨਿ ਨ ਵਿਜਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਰਿਯਕਨ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਪਠਮਂ.