੪. ਕਲ਼ਾਰਖਤ੍ਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਭੂਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੧. ਕਲ਼ਾਰਖਤ੍ਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਅਜਿਤਪਞ੍ਹੇਤਿ ਅਜਿਤਮਾਣਵੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹੇ. ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਸੇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਞਾਤਧਮ੍ਮਾ ਤੁਲਿਤਧਮ੍ਮਾ ਤੀਰਿਤਧਮ੍ਮਾ. ਸੇਕ੍ਖਾਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ. ਪੁਥੂਤਿ ਤੇਯੇਵ ਸਤ੍ਤ ਜਨੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਥੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਨਿਪਕੋਤਿ ਨੇਪਕ੍ਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਨਿਪਕੋ, ਤ੍ਵਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਬ੍ਰੂਹੀਤਿ ਯਾਚਤਿ. ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਂ ਆਚਾਰਂ ਗੋਚਰਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ. ਮਾਰਿਸਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਤਿ. ਸੇਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਖੀਣਾਸਵਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਮਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤ, ਮਾਰਿਸ, ਮਯ੍ਹਂ ਕਥੇਹੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ.

ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਯਾਵ ਤਤਿਯਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ? ਕਿਂ ਪਞ੍ਹੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਤਿ? ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਨੋ ਪਞ੍ਹੇ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮਂ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਂ ਕਥਾਪੇਤੁਕਾਮੋ; ਸਾ ਚ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਧਾਤੁਵਸੇਨ ਆਯਤਨਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਬਹੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਥੇਤੁਂ. ਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨੁ ਖੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਞ੍ਞੋ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸਮੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਮਯਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯਾਵ ਤਤਿਯਂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਏਵ. ਪਞ੍ਹੇ ਨੁ ਖੋ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਕਥਨਤ੍ਥਾਯ ਨਯਂ ਦਦਮਾਨੋ ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਸ੍ਸਸੀਤਿ ਆਹ.

ਤਤ੍ਥ ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਜਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ, ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਯਂ ਦੇਤਿ. ਸਹਨਯਦਾਨੇਨ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤੀਰੇ ਠਿਤਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਿਵਟੋ ਏਕਙ੍ਗਣੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸੀਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਦਾਹਾਰਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਭਿ? ਏਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਆਹਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਠਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਹਾਰਸਮ੍ਭਵਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਂ ਆਰਭਿ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੇਕ੍ਖਪਟਿਪਦਾ ਕਥਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਦਾਹਾਰਨਿਰੋਧਾਤਿ ਤੇਸਂ ਆਹਾਰਾਨਂ ਨਿਰੋਧੇਨ. ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਭਿ? ਤਞ੍ਹਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਸਮ੍ਭਵਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਂ ਆਰਭਿ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਪਦਾ ਕਥਿਤਾ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਤਿ ਆਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਕਾਰਣਵਚਨਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਨੁਪਾਦਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਸਾਧੁ ਸਾਧੂਤਿ ਇਮਿਨਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ‘‘ਭੂਤਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹਾਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਕਲ਼ਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨. ਦੁਤਿਯੇ ਕਲ਼ਾਰਖਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਦਨ੍ਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਕਲ਼ਾਰਾ ਵਿਸਮਸਣ੍ਠਾਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਲ਼ਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤੋਤਿ ਹੀਨਸ੍ਸ ਗਿਹਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਨਿਵਤ੍ਤੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਮਲਤ੍ਥਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਅਵਸ੍ਸਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਨ ਹਿ ਨੂਨ ਅਲਤ੍ਥ, ਤਯੋ ਮਗ੍ਗੇ ਤੀਣਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਨੂਨ ਨਾਲਤ੍ਥਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਤਾਨਿ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਯਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋਤਿ ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ‘‘ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਨ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਨ ਕਙ੍ਖਾਮਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ ਅਵਸ੍ਸਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਨ ਕਙ੍ਖਤਿ. ਆਯਤਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਾ, ਨ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਾ’’ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਥੇਰੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ.

ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ‘‘ਇਮਂ ਸੁਤਕਾਰਣਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਖੀਣਾ ਜਾਤੀਤਿ ਨ ਥੇਰੇਨ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਅਯਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਤੁਟ੍ਠੋ ਪਸਨ੍ਨੋ ਏਵਂ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹ. ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਧੀਰੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ. ਨ ਸੋ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਪਞ੍ਹੋ ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਂ ਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ.

ਸਚੇ ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਨ ਏਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਞ੍ਹਮੇਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਵ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰਾਪੇਤੁਂ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਯਂਨਿਦਾਨਾਵੁਸੋ, ਜਾਤੀਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਯਂ ਜਾਤਿ ਨਾਮ ਯਂਪਚ੍ਚਯਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਖਯਾ ਖੀਣਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਜਾਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਫਲਂ ਖੀਣਨ੍ਤਿ ਵਿਦਿਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਚ ਥੇਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਅਕਙ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਕਙ੍ਖਤਿ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਤਣ੍ਹਾ ਖੀਣਾ, ਉਪਾਦਾਨਂ ਖੀਣਂ, ਭਵੋ ਖੀਣੋ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਖੀਣੋ, ਕਿਲੇਸਾ ਖੀਣਾਤਿਆਦੀਹਿ ਬਹੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਬ੍ਯਾਕਾਤੁਂ, ਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਸੇਨ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਸੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰਾਪੇਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਸ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਾਵਦੇਵ ‘‘ਗਹਿਤੋ ਮੇ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਨੁਮੋਦਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਕਥਂ ਜਾਨਤੋ ਪਨ ਤੇਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਭਿ? ਸਵਿਸਯੇ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤੁਂ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਸੂਕਰਨਿਖਾਤਲੇਣਦ੍ਵਾਰੇ ਦੀਘਨਖਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਸੁਤ੍ਤੇ ਕਥਿਯਮਾਨੇ ਤਾਲਵਣ੍ਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਬੀਜਯਮਾਨੋ ਠਿਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ ਅਧਿਗਤੋ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਸਵਿਸਯੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਵਿਸਯੇ ਠਿਤੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਤ੍ਥਾ ਇਦਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ. ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਠਿਤਿਸੁਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਠਿਤਿਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸੁਖਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਞਾਣਸੁਖਾ ਅਞ੍ਞਾਣਦੁਕ੍ਖਾ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਕੋਟਿਯਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾਵ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਵਿਦਿਤਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਿਦਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਾ ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾ, ਸਾ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸਾਧੁ ਸਾਧੂਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਜਾਨਨੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਂ. ਥੇਰੋ ਹਿ ਵੇਦਨਾ ਏਕਾਤਿ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚਤਸ੍ਸੋਤਿ ਵਾ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਾਸਂ ਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ, ਤੇਨ ਤਂ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਭਗਵਾ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਆਹ – ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਤਯਾ ‘ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਵੇਦਨਾਸੁ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਤਂ ਸੁਬ੍ਯਾਕਤਂ. ‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ’ਤਿ ਵਿਭਜਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਤੇ ਅਤਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚੋ ਕਤੋ, ਤਂ ‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿ’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੇਨਪਿ ਹਿ ਤੇ ਸੁਬ੍ਯਾਕਤਮੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵੇਦਯਿਤਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਞਾਤਮਤ੍ਤੇਪਿ ਹਿ ਵੇਦਨਾਸੁ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ’’.

ਕਥਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਕਤਰਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ, ਕਤਰੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਤਯਾ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ? ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਅਰਹਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਧਮ੍ਮਾਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯੇਵ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਕੋਚਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਕੋਚਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਤੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਕੋਚਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਰ ਥੇਰੋ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋਤਿ ਆਹ.

ਸਬ੍ਬੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਖਯੇਨ. ਤਥਾ ਸਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀਤਿ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਯਥਾ ਸਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ ਮਂ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ. ਆਸਵਾ ਨਾਨੁਸ੍ਸਵਨ੍ਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਰੂਪੇ ਸਵਨ੍ਤਿ ਆਸਵਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਛਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸਵਨਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਾਸਵਾਦਯੋ ਆਸਵਾ ਨਾਨੁਸ੍ਸਵਨ੍ਤਿ ਨਾਨੁਪ੍ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਮੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਨਾਵਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਨ ਅਵਜਾਨਾਮਿ. ਇਮਿਨਾ ਓਮਾਨਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਪਜਾਨਨਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ.

ਸਮਣੇਨਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਮਣੇਨ. ਤੇਸ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਙ੍ਖਾਮੀਤਿ ਤੇਸੁ ਅਹਂ ‘‘ਕਤਰੋ ਕਾਮਾਸਵੋ, ਕਤਰੋ ਭਵਾਸਵੋ, ਕਤਰੋ ਦਿਟ੍ਠਾਸਵੋ, ਕਤਰੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਰੂਪਭੇਦਤੋਪਿ, ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋਪਿ ਨ ਕਙ੍ਖਾਮਿ. ਤੇ ਮੇ ਪਹੀਨਾਤਿ ਨ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪਹੀਨਾਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਮਿ. ਇਦਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੇਨਪਿ ਤਯਾ ਸੁਬ੍ਯਾਕਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ ‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਤੇ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਅਤਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ.

ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸੀਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨਤੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਨ੍ਤੋਮਹਾਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਾਵਿਸਿ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਯ ਏਵ ਪਰਿਸਾਯ. ਕਸ੍ਮਾ? ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਥੋਮਨਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਥੋਮਨਤ੍ਥਂ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਥੋਮਨਤ੍ਥਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਂ ਮਯਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਚ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਂ ਵਾ ਕਚ੍ਚਾਯਨਂ ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਞਾਣੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਪੁਨ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਮਹਂ ‘ਸੁਕਥਿਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਨਨ੍ਦੇਨ, ਸੁਕਥਿਤਂ ਕਚ੍ਚਾਯਨੇਨ, ਮਂ ਚੇਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਨਂ ਏਵਮੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਥੋਮੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਤੋ ਤੇਸੁ ਗਾਰਵਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਨਿਯੋਜੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇਹਿ ਨਿਯੋਜਿਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਏਸ ਮਯਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥ ਨਂ ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਥੋਮੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਮਮ ਥੋਮਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਾਰਵਜਾਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਚਨਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਧਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਥੋਮਨਤ੍ਥਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਸੁਤ੍ਤੇ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਤ੍ਰ ਹਿਸ੍ਸ ਏਵਂ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਮਯਿ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਂ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਞ੍ਚ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ਇਮਿਸ੍ਸਂਯੇਵ ਪਰਿਸਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਾਯ ਮਤਿਯਾ ਦੇਸਿਤਾ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਅਗ੍ਗਾ ਚ ਗਰੁਕਾ ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਸਦਿਸਾ’’ਤਿ.

ਇਧ ਪਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤੁਕਾਮੋ ਪੁਗ੍ਗਲਥੋਮਨਤ੍ਥਂ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਭਗਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨੇਯੇਵ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਗਤਿਯਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਹਿ ਕਾਯਗਤਿਯਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸਬ੍ਬਾ ਪਰਿਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਏਕਵਾਰਂ ਭਿਨ੍ਨਾ ਪੁਨ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਗਵਾ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਗਤਿਯਾ ਏਵ ਪਾਵਿਸਿ.

ਏਵਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਪਨ ਭਗਵਤਿ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤੁਕਾਮੋ ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨਾਮ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਾ ਅਵਿਦਿਤਂ ਅਞ੍ਞਾਤਂ. ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ, ‘‘ਸਚੇ ਤਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ ਕਥਂ ਜਾਨਤਾ ਪਨ ਤਯਾ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਕਥਂ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ ਖੀਣਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਹਂ. ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਸਯਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਦਨ੍ਧਭਾਵੋ ਅਸੀਘਤਾ. ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਨੁਮੋਦੀਤਿ, ‘‘ਜਾਤਿ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਕਿਂਨਿਦਾਨਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਦੁਤਿਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ, ‘‘ਯਂਨਿਦਾਨਾਵੁਸੋ, ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਨੁਮੋਦਿ.

ਏਤਦਹੋਸੀਤਿ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤੇ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਏਕਙ੍ਗਣਿਕਭਾਵੇਨ ਪਾਕਟੀਭੂਤਤ੍ਤਾ ਏਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਦਿਵਸਮ੍ਪਾਹਂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਕਲਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਅਹਂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਤ੍ਥਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਕਲਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਹਿ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਂ. ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਥੇਰੋ ਉਲ਼ਾਰਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਸੁਕਾਰਣਂ ਏਤਂ, ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਨਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

ਸਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਵਟਭਾਵਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਂ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ. ਸਾਵਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਗਤਿਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਾਵਕਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਚਰਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨਾਤੀਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩. ਤਤਿਯੇ ਤਂ ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਤਂ ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਦੇਸਨਂ ਸੁਣਾਥ. ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਞਾਣਮੇਵ ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਜਰਾਮਰਣੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਠਮਂ ਸਵਨਮਯਞਾਣਂ ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਂ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ. ਤਤਿਯਂ ਪਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਂ ਤਿਵਿਧਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਹਿ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਜਾਤਿਯਾ ਞਾਣਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਮਗ੍ਗਞਾਣਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ.

ਦਿਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਦਿਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠੇਨ. ਵਿਦਿਤੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਦਿਤੇਨ. ਅਕਾਲਿਕੇਨਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਧਾਨਨ੍ਤਰਂਯੇਵ ਫਲਦਾਯਕੇਨ. ਪਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਧਿਗਤੇਨ. ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹੇਨਾਤਿ ਪਰਿਯੋਗਾਹਿਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠੇਨ. ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਨਯਂ ਨੇਤੀਤਿ ‘‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤੀਤੇ ਚ ਅਨਾਗਤੇ ਚ ਨਯਂ ਨੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਮਗ੍ਗਞਾਣਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਨਯਂ ਨੇਤੁਂ, ਚਤੁਸਚ੍ਚੇ ਪਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੇ ਪਰਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਨਯਂ ਨੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਂਸੂਤਿ ਅਭਿਅਞ੍ਞਂਸੁ ਜਾਨਿਂਸੁ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਂ, ਏਤਰਹੀਤਿ ਯਥਾ ਅਹਂ ਏਤਰਹਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਜਾਨਾਮਿ. ਅਨ੍ਵਯੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਨੁਅਯੇ ਞਾਣਂ, ਧਮ੍ਮਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨੁਗਮਨੇ ਞਾਣਂ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿ ਕਥਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਦੁਤਿਯਞਾਣਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰੀਤਿ ਸਤ੍ਤ ਚ ਸਤ੍ਤਰਿ ਚ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭਾਣਕਾ ਕਿਰ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਬਹੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਞਾਣਂ. ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤਿਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਛਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਖਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਖਯਗਮਨਸਭਾਵਂ. ਵਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਯਗਮਨਸਭਾਵਂ. ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਨਸਭਾਵਂ. ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਸਭਾਵਂ. ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰੀਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਾਦਸਸੁ ਪਦੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਇਧੇਵ ਦੇਸਨਂ ਓਸਾਪੇਸਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾਤਿ? ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਓਕਾਸਦਾਨਤ੍ਥਂ. ਤਸ੍ਸਞ੍ਹਿ ਪਰਿਸਤਿ ਉਪਾਰਮ੍ਭਚਿਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸਾਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਓਕਾਸਦਾਨਤ੍ਥਂ ਦੇਸਨਂ ਓਸਾਪੇਸਿ. ਨੋ ਕਲ੍ਲੋ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਹੋ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਹੋ ਏਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ਇਦਂ ਸੁਪੁਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਯਥਾ ਪਨ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਿਕੇ ਸੁਵਣ੍ਣਥਾਲੇ ਵਡ੍ਢਿਤਸ੍ਸ ਸੁਭੋਜਨਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਮਲਕਮਤ੍ਤੇਪਿ ਗੂਥਪਿਣ੍ਡੇ ਠਪਿਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਭੋਜਨਂ ਦੁਬ੍ਭੋਜਨਂ ਹੋਤਿ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਮੇਵ ‘‘ਕਸ੍ਸ ਚ ਪਨਿਦਂ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਤੂਪਲਦ੍ਧਿਵਾਦਪਦੇਨ ਗੂਥਪਿਣ੍ਡੇਨ ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਦੁਬ੍ਭੋਜਨਂ ਵਿਯ ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਹੋਵ ਜਾਤੋਤਿ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਵਾਸੋ. ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਸੋ ‘‘ਜੀਵੇ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਸਰੀਰਂ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਰੀਰੇ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਜੀਵਿਤਂ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਤੋ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਸਾਸਨਾਵਚਰਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਚ ਨਾਮੇਸੋ ਵਟ੍ਟਂ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਵਟ੍ਟਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦੇਵ ਤਂ ਵਟ੍ਟਂ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਹਿਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੇ ਸਤਿ ਵਿਨਾਵ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਸੋ ‘‘ਸਰੀਰਂ ਇਧੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਜੀਵਿਤਂ, ਜੀਵਿਤਂ ਪਨ ਪਞ੍ਜਰਤੋ ਸਕੁਣੋ ਵਿਯ ਯਥਾਸੁਖਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਤੋ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਲੋਕਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਂ ਵਿਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਏਕਸਙ੍ਖਾਰੇਪਿ ਨਿਚ੍ਚੇ ਧੁਵੇ ਸਸ੍ਸਤੇ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਪਿ ਵਟ੍ਟਂ ਵਿਵਟ੍ਟੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਵਿਸੂਕਾਯਿਕਾਨੀਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵੇਵਚਨਮੇਵ. ਸਾ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਸੂਕਮਿਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਰਣਤੋ ਵਿਸੂਕਾਯਿਕਂ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਨਨੁਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਰੋਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਿਸੇਵਿਤਂ, ਕਦਾਚਿ ਉਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਕਦਾਚਿ ਸਸ੍ਸਤਸ੍ਸ ਗਹਣਤੋ ਵਿਰੂਪਂ ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾਨੀਤਿ ਤਾਲਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਾਨਿ, ਪੁਨ ਅਵਿਰੁਹਣਟ੍ਠੇਨ ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਲੋ ਵਿਯ ਸਮੂਲਂ ਤਾਲਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਚ ਕਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਭਾਵਂਕਤਾਨੀਤਿ ਅਨੁਅਭਾਵਂ ਕਤਾਨੀਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਦੁਤਿਯਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੬. ਛਟ੍ਠੇ ਇਤਿ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਕਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਪਨ ਅਵਿਸਾਰਦਧਾਤੁਕੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਦਸਬਲਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਸਯਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਮਾਹ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਨਤੁਮ੍ਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਹਿ ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਯੇਵ ਚ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਨਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਨਾਮ ਪਰੇਸਂ ਅਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਸੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਪੁਰਾਣਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਪੁਰਾਣਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਪੁਰਾਣਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਪਨੇਸ ਕਾਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਵੋਹਾਰੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿਆਦਿ ਕਮ੍ਮਵੋਹਾਰਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਲਿਙ੍ਗਸਭਾਗਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਨ੍ਤਿ ਚੇਤਨਾਵਤ੍ਥੁਕੋ ਚੇਤਨਾਮੂਲਕੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵੇਦਨਿਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਿਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਚੇਤਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਯਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਯਂ ਚੇਤਨਂ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਞ੍ਚ ਪਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਯਂ ਪਕਪ੍ਪਨਂ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਪਵਤ੍ਤੇਤਿਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਞ੍ਚ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਯਞ੍ਚ ਅਨੁਸਯਂ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਪਵਤ੍ਤੇਤਿਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਗਹਿਤਾ, ਪਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਾ ਗਹਿਤਾ, ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਚੇਤਨਾਨਂ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾ ਚੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਚ ਅਨੁਸਯੋ ਗਹਿਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਤਂ ਹੋਤੀਤਿ (ਚੇਤਨਾਦਿਧਮ੍ਮਜਾਤੇ ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾ) ਏਤਂ ਚੇਤਨਾਦਿਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚਯੋ ਹਿ ਇਧ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਠਿਤਤ੍ਥਂ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ. ਵਿਰੂਲ਼੍ਹੇਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਜਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਕਡ੍ਢਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮੂਲੇ ਜਾਤੇ. ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਭੂਮਕਚੇਤਨਾਯ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਣੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨੋ ਚੇ ਪਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਣੋ. ਅਥ ਚੇ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕੇਸੁ ਪਰਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾਸੁ ਰੂਪੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕੋਟਿਯਾ ਅਨੁਸਯੋ ਗਹਿਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯੇ ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ਏਤਂ ਅਨੁਸਯਜਾਤਂ ਪਚ੍ਚਯੋਵ ਹੋਤਿ.

ਨੋ ਚੇਵ ਚੇਤੇਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਪਠਮਪਦੇ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਨਿਵਤ੍ਤਾ, ਦੁਤਿਯਪਦੇ ਅਟ੍ਠਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਤਤਿਯਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕੋਟਿਯਾ ਅਨੁਸਯਿਤੋ ਅਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਨਿਵਤ੍ਤੋ.

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਥਂ ਚੇਤੇਤਿ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਚੇਤੇਤਿ ਨ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਨ ਚੇਤੇਤਿ ਨ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਨ ਚੇਤੇਤਿ ਨ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ ਨ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਨਯੇ ਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਚੇਵ ਚਤਸ੍ਸੋ ਚ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਗਹਿਤਾ. ਨ ਪਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤਾ. ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ, ਚਤੂਸੁ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾਸੁ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾ ਚੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਚ ਅਨੁਸਯੋ ਗਹਿਤੋ. ਤਤਿਯਨਯੇ ਨ ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਨਿਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤਾ, ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਂ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਰੂਪੇਸੁ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕੋਟਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹਿਤੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਨਯੋ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸੋਵ.

ਤਦਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ. ਅਵਿਰੂਲ਼੍ਹੇਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਜਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਕਡ੍ਢਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮੂਲੇ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਿਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ? ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣਨ੍ਤਿਪਿ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਚੇਵ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਸਨ੍ਧਿ, ਵੇਦਨਾਤਣ੍ਹਾਨਮਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ, ਭਵਜਾਤੀਨਮਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਦੁਤਿਯਚੇਤਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯. ਨਵਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਸਨ੍ਧਿ, ਵੇਦਨਾਤਣ੍ਹਾਨਮਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ, ਭਵਜਾਤੀਨਮਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਤਤਿਯਚੇਤਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦. ਦਸਮੇ ਨਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਸਾ ਹਿ ਪਿਯਰੂਪੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਨਮਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਨਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਗਤਿ ਗਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਗਤਿਮ੍ਹਿ ਗਤਿ ਹੋਤਿ, ਆਗਤੇ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੇ ਕਮ੍ਮੇ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਗਹਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਤਿ ਹੋਤਿ. ਚੁਤੂਪਪਾਤੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਗਤੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਸਯੇ ਗਤਿਯਾ ਸਤਿ ਇਤੋ ਚਵਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚੁਤਿ, ਤਤ੍ਥੂਪਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਪਪਾਤੋਤਿ ਅਯਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਤਿਯਾ ਚ ਆਗਤਿਗਤਿਯਾ ਚ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋਵ ਸਨ੍ਧਿ ਕਥਿਤੋਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਕਲ਼ਾਰਖਤ੍ਤਿਯਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.