੨. ਦੁਤਿਯਦਸਬਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨. ਦੁਤਿਯਂ ਭਗਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦਸਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਦਸਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਬਲਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਕਾਯਬਲਞ੍ਚ ਞਾਣਬਲਞ੍ਚ. ਤੇਸੁ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਬਲਂ ਹਤ੍ਥਿਕੁਲਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹਿ –

‘‘ਕਾਲ਼ਾਵਕਞ੍ਚ ਗਙ੍ਗੇਯ੍ਯਂ, ਪਣ੍ਡਰਂ ਤਮ੍ਬਪਿਙ੍ਗਲਂ;

ਗਨ੍ਧਮਙ੍ਗਲਹੇਮਞ੍ਚ, ਉਪੋਸਥਛਦ੍ਦਨ੍ਤਿਮੇ ਦਸਾ’’ਤਿ.(ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੪੮; ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੭੬੦); –

ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਹਤ੍ਥਿਕੁਲਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲ਼ਾਵਕਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਹਤ੍ਥਿਕੁਲਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਕਾਯਬਲਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਕਾਲ਼ਾਵਕਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਨੋ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਾਲ਼ਾਵਕਾਨਂ ਬਲਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਗਙ੍ਗੇਯ੍ਯਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਗਙ੍ਗੇਯ੍ਯਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਰਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਣ੍ਡਰਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਤਮ੍ਬਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਤਮ੍ਬਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਪਿਙ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਿਙ੍ਗਲਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਨੋ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥੀਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਮਙ੍ਗਲਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਹੇਮਵਤਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਹੇਮਵਤਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਉਪੋਸਥਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ. ਨਾਰਾਯਨਸਙ੍ਘਾਤਬਲਨ੍ਤਿਪਿ ਇਦਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਦੇਤਂ ਪਕਤਿਹਤ੍ਥਿਗਣਨਾਯ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਪੁਰਿਸਗਣਨਾਯ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਸਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਬਲਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਬਲਂ. ‘‘ਦਸਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਏਤਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਬਾਹਿਰਕਂ ਲਾਮਕਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਸੀਹਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵਾ ਸਮੁਦਯਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਵਾ ਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਪਨ ਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਕਮ੍ਪਨਤ੍ਥੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਤ੍ਥੇਨ ਚ ਦਸਵਿਧਂ ਞਾਣਬਲਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਸਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ.

ਕਤਮਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ? ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਂ ਠਾਨਸੋ ਹੇਤੁਸੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਿਪਾਕਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਅਨੇਕਧਾਤੁਨਾਨਾਧਾਤੁਲੋਕਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਾਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਸਮਾਧਿਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨਵੁਟ੍ਠਾਨਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤਜਾਨਨਂ ਏਕਂ, ਆਸਵਕ੍ਖਯਜਾਨਨਂ ਏਕਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨ –

‘‘ਇਧ ਤਥਾਗਤੋ ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ.

ਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੭੬੦) ਨਯੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਗਤਾਨੇਵ. ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਪਿ ਨੇਸਂ ਵਿਭਙ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚੇਵ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੭੬੦) ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਚ ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਯ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੪੮) ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ.

ਚਤੂਹਿ ਚ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਰਜ੍ਜਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਂ, ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੋਮਨਸ੍ਸਮਯਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਕਤਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ? ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਤੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਚੋਦਨਾਵਤ੍ਥੂਸੁ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿ –

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਨਿ…ਪੇ…. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਤੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਾਰੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਕੋਚਿ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਚੋਦੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਏਤਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਖੇਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਭਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮਿ. ‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਤੋ ਇਮੇ ਆਸਵਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ’ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ…ਪੇ… ‘ਯੇ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ…ਪੇ… ‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ…ਪੇ… ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੮).

ਆਸਭਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਆਸਭਾ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚ ਗਵਸਤਜੇਟ੍ਠਕੋ ਉਸਭੋ, ਗਵਸਹਸ੍ਸਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਸਭੋ, ਵਜਸਤਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਾ ਉਸਭੋ, ਵਜਸਹਸ੍ਸਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਸਭੋ, ਸਬ੍ਬਗਵਸੇਟ੍ਠੋ ਸਬ੍ਬਪਰਿਸ੍ਸਯਸਹੋ ਸੇਤੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਮਹਾਭਾਰਵਹੋ ਅਸਨਿਸਤਸਦ੍ਦੇਹਿਪਿ ਅਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਿਯੋ ਨਿਸਭੋ, ਸੋ ਇਧ ਉਸਭੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਉਸਭਸ੍ਸ ਇਦਨ੍ਤਿ ਆਸਭਂ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੦). ਇਦਂ ਪਨ ਆਸਭਂ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਭਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਨਿਸਭਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਸਭੋ ਉਸਭਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋਪਿ ਦਸਹਿ ਤਥਾਗਤਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਤੂਹਿ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪਾਦੇਹਿ ਅਟ੍ਠਪਰਿਸਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੇਨ ਅਕਮ੍ਪਿਯੋ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਚ ਤਂ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਆਰੋਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ.

ਪਰਿਸਾਸੂਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਖੋ ਇਮਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਰਿਸਾ. ਕਤਮਾ ਅਟ੍ਠ? ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਾ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਾ ਸਮਣਪਰਿਸਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਪਰਿਸਾ ਤਾਵਤਿਂਸਪਰਿਸਾ ਮਾਰਪਰਿਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਿਸਾ’’ਤਿ, ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ. ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤੀਤਿ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਂ ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਸੀਹਨਾਦਸਦਿਸਂ ਵਾ ਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਸੀਹੋ ਸਹਨਤੋ ਚੇਵ ਹਨਨਤੋ ਚ ਸੀਹੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਹਨਤੋ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾਨਞ੍ਚ ਹਨਨਤੋ ਸੀਹੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਹਸ੍ਸ ਨਾਦਂ ਸੀਹਨਾਦਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਸੀਹੋ ਸੀਹਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਸਾਰਦੋ ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤਸੀਹੋਪਿ ਤਥਾਗਤਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਵਿਸਾਰਦੋ ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸੋ, ‘‘ਇਤਿ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤੀ’’ਤਿ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਮਂ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਞਾਣਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਪਭਾਵਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਫਲਾਵਹਂ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ, ਕਰੁਣਾਪਭਾਵਿਤਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਅਰਿਯਫਲਾਵਹਂ ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਤੁਸਿਤਭਵਨਤੋ ਵਾ ਯਾਵ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਦੀਪਙ੍ਕਰਤੋ ਵਾ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਦੇਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਾਵ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ, ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ ਲੋਕਿਯਂ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਪਨੇਤਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਓਰਸਞਾਣਂ.

ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਇਮਿਨਾ ਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਤਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਤਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ, ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਭੇਦਞ੍ਚ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਨਵਸੇਸਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋ ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ, ਕਮ੍ਮਸਮੁਦਯਾ ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦) ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੇਪਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋ…ਪੇ… ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ.

ਇਤਿ ਵੇਦਨਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ ਏਤ੍ਤਕਾ ਵੇਦਨਾ, ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਵੇਦਨਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ, ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੇਦਯਿਤਸਞ੍ਜਾਨਨਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਵਿਜਾਨਨਸਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਸੁਖਾਦਿਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦਿਫਸ੍ਸਾਦਿਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਭੇਦਞ੍ਚ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਨਵਸੇਸਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਤਿ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮੁਦਯੋਤਿਆਦੀਹਿ ਪਨ ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਨਂ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦) ਰੂਪੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਤੀਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਪਦਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਪਰੋ ਸੀਹਨਾਦੋ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਂ ਫਲਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਾ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਂ ਫਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਇਦਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਅਸਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਂ ਫਲਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਂ ਫਲਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾ ਤਂ ਹੋਤਿ ਚੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਚ, ਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯਦਿਦਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਭਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਕ੍ਖਾਤੋ ਕਥਿਤੋ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਧਮ੍ਮੋ. ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਅਨਿਕੁਜ੍ਜਿਤੋ. ਵਿਵਟੋਤਿ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ. ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਦੀਪਿਤੋ ਜੋਤਿਤੋ. ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋਤਿ ਪਿਲੋਤਿਕਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਛਿਨ੍ਨਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਿਬ੍ਬਿਤਗਣ੍ਠਿਤਂ ਜਿਣ੍ਣਵਤ੍ਥਂ, ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਟ੍ਠਹਤ੍ਥਂ ਨਵਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਅਹਤਸਾਟਕਂ ਨਿਵਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ ਨਾਮ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮੋ ਤਾਦਿਸੋ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਕੋਹਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਸਿਬ੍ਬਿਤਗਣ੍ਠਿਤਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਪਿਚ ਖੁਦ੍ਦਕਸਾਟਕੋਪਿ ਪਿਲੋਤਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਟ੍ਠਨਵਹਤ੍ਥੋ ਮਹਾਪਟੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋਪਿ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ, ਅਪਗਤਪਿਲੋਤਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਦਿਸੋ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਚਤੁਹਤ੍ਥਂ ਸਾਟਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਅਞ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕਿਲਮਤਿ, ਏਵਂ ਬਾਹਿਰਕਸਮਯੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ‘‘ਏਵਂ ਸਤਿ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਾ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਟ੍ਠਹਤ੍ਥਨਵਹਤ੍ਥੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਾਰੁਪਤਿ ਨ ਕਿਲਮਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਨਕਿਚ੍ਚਂ; ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮੇ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਜਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਮਯਾਵ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤੋ ਸੁਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤੋਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਪਿਚ ਕਚਵਰੋਪਿ ਪਿਲੋਤਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਾਸਨੇ ਸਮਣਕਚਵਰਂ ਨਾਮ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ –

‘‘ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ ਨਿਦ੍ਧਮਥ, ਕਸਮ੍ਬੁਂ ਅਪਕਸ੍ਸਥ;

ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ.

‘‘ਨਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਵਾਨ ਪਾਪਿਚ੍ਛੇ, ਪਾਪਆਚਾਰਗੋਚਰੇ;

ਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਂਵਾਸਂ, ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ;

ਤਤੋ ਸਮਗ੍ਗਾ ਨਿਪਕਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੦);

ਇਤਿ ਸਮਣਕਚਵਰਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਪਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਅਲਮੇਵਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ. ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪੂਰੇਤਿ, ਅਯਂ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਯਸਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਅਯਂ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਇਧ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਆਚਾਰਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਉਤ੍ਤਮੋਯੇਵ. ਏਵਰੂਪੇਨ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇਨ. ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਿਤੁਨ੍ਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਚਤੁਰਙ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਤਚੋ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ, ਨ੍ਹਾਰੁ ਏਕਂ, ਅਟ੍ਠਿ ਏਕਂ, ਮਂਸਲੋਹਿਤਂ ਏਕਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਪਨ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਨ ਨਵਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮਾਧਾਤਬ੍ਬਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਪੁਰਿਮਯਾਮੇ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਗਮਨੇ ਠਾਨੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਸਯਨੇਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਸੀਤੋ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਬਾਹਿਰਸਮਯੇ ਪਨ ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ, ਸੋ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਵੋਕਿਣ੍ਣੋਤਿ ਮਿਸ੍ਸੀਭੂਤੋ. ਸਦਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸੋਭਨਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਸਕਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ, ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਪਰਿਹਾਪੇਤੀਤਿ ਹਾਪੇਤਿ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਕੁਸੀਤਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਹਿ ਛ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਅਗੁਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੀਣਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ, ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਂ ਸੀਲਂ ਅਪਰਿਯੋਦਾਤਂ, ਭਿਨ੍ਨਾਜੀਵੋ ਕੁਲੂਪਕੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਪਤਿਤਰਜਂ ਵਿਯ ਉਪਘਾਤਕਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਪੀਠਮਦ੍ਦਨੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਣ੍ਡਪੂਰਕੋ ਚ, ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਖਣਂ ਵਿਰਾਧੇਤਿ, ਤੇਨ ਭੁਤ੍ਤੋ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡੋਪਿ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ.

ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਾਸਨੇ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਬਾਹਿਰਸਮਯੇ ਪਨ ਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਸਦਤ੍ਥਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਹਿ ਛ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਸੁਗੁਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੀਣਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ, ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਂ ਸੀਲਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਸੁਸੀਤਲਞ੍ਜਨਂ ਵਿਯ ਧਾਤੁਗਤਚਨ੍ਦਨਂ ਵਿਯ ਚ ਮਨਾਪੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਹਿ –

‘‘ਚਿਰਂ ਜੀਵ ਮਹਾਵੀਰ, ਕਪ੍ਪਂ ਤਿਟ੍ਠ ਮਹਾਮੁਨੀ’’ਤਿ –

ਏਵਂ ਗੋਤਮਿਯਾ ਵਨ੍ਦਿਤੋ, ‘‘ਨ ਖੋ, ਗੋਤਮਿ, ਤਥਾਗਤਾ ਏਵਂ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਯਾਚਿਤੋ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ –

‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇ ਪਹਿਤਤ੍ਤੇ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੇ;

ਸਮਗ੍ਗੇ ਸਾਵਕੇ ਪਸ੍ਸ, ਏਸਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨ ਵਨ੍ਦਨਾ’’ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੨.੧੭੧);

ਏਵਂ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਖਣਂ ਨ ਵਿਰਾਧੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਸਫਲਾ ਹੋਤਿ ਸਉਦ੍ਰਯਾ, ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡੋਪਿ ਤੇਨ ਭੁਤ੍ਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ.

ਹੀਨੇਨ ਅਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਹੀਨਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਹੀਨੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਹੀਨਾਯ ਸਤਿਯਾ ਹੀਨੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਹੀਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਗ੍ਗੇਨ ਚ ਖੋਤਿ ਅਗ੍ਗੇਹਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਮਣ੍ਡਪੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਟ੍ਠੇਨ ਮਣ੍ਡਂ, ਪਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਪੇਯ੍ਯਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਪਤਿਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਟਕਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਸਾਸਨਂ ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਤਬ੍ਬਞ੍ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਣ੍ਡਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.

ਤਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧੋ ਮਣ੍ਡੋ – ਦੇਸਨਾਮਣ੍ਡੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਹਮਣ੍ਡੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮਣ੍ਡੋਤਿ. ਕਤਮੋ ਦੇਸਨਾਮਣ੍ਡੋ? ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ ਦੇਸਨਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਪਟ੍ਠਪਨਾ ਵਿਵਰਣਾ ਵਿਭਜਨਾ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਮ੍ਮਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ…ਪੇ… ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ…ਪੇ… ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਮਣ੍ਡੋ. ਕਤਮੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹਮਣ੍ਡੋ? ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਾਸਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਦੇਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞੇਪਿ ਕੇਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਰੋ, ਅਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਮਣ੍ਡੋ. ਕਤਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮਣ੍ਡੋ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ, ਅਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮਣ੍ਡੋ. ਅਪਿਚ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਮਣ੍ਡੋ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਂ ਕਸਟੋ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਂ ਕਸਟਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਮਣ੍ਡਂ ਪਿਵਤੀਤਿ ਮਣ੍ਡਪੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾਪਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੩੮) ਨਯੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਵਥ ਏਤਂ ਮਣ੍ਡਂ. ਬਾਹਿਰਕਞ੍ਹਿ ਭੇਸਜ੍ਜਮਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਵੇਜ੍ਜਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਿਵਨ੍ਤਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਵਾ ਉਗ੍ਗਮਨਂ ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਮਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾ ਹੋਤਿ. ਵੇਜ੍ਜਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਨ ‘‘ਵੇਜ੍ਜੋ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਾ ਪਿਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮਿ ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਵਥਾਤਿ ਮਣ੍ਡਪਾਨੇ ਨੇਸਂ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਫਲਾਤਿ ਸਾਨਿਸਂਸਾ. ਸਉਦ੍ਰਯਾਤਿ ਸਵਡ੍ਢਿ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਯੋਜਨਾਨੁਰੂਪਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਵਾ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਾਤੁਂ. ਪਰਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਾਨਿਸਂਸਂ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.