੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਸਪ੍ਪਿਨੀਤੀਰੇਤਿ ਸਪ੍ਪਿਨੀਨਾਮਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਸਿਖਕੁਮਾਰਕਕਾਲੇ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਕੁਮਾਰਕਵਣ੍ਣੇਨੇਵ ਵਿਚਰਤਿ. ਤੇਨ ਨਂ ‘‘ਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਪੋਰਾਣਕਤ੍ਤਾ ਪਨ ‘‘ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਂ, ਪਜਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰਿਨੋਤਿ ਯੇ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਗੋਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਰਨ੍ਤਿ ਤੇਸੁ ਲੋਕੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰੀਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੇਟ੍ਠੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਭਯਭੇਰਵਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪ ਆਦਯੋ) ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਦੀਹਿ ਵਾ ਤੀਹਿ, ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੭੮ ਆਦਯੋ) ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਮਨੋਮਯਿਦ੍ਧਿ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋਤਿ ਇਮਾਹਿ ਵਾ ਅਟ੍ਠਹਿ ਵਿਜ੍ਜਾਹਿ, ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਾ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋ ਸਤ੍ਤ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਪਨ੍ਨਰਸਧਮ੍ਮਭੇਦੇਨ ਚਰਣੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਾਨੁਸੇਤਿ ਸੋ ਖੀਣਾਸਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮੋਤਿ. ਪਠਮਂ.
੨. ਦੇਵਦਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੩. ਦੁਤਿਯੇ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇਤਿ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਵੇਲ਼ੁਵਨਤੋ ਗਯਾਸੀਸਂ ਗਤੇ. ਅਸ੍ਸਤਰਿਨ੍ਤਿ ਗਦ੍ਰਭਸ੍ਸ ਵਲ਼ਵਾਯ ਜਾਤਂ. ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਅਨ੍ਧਕਵਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੪. ਤਤਿਯੇ ਅਨ੍ਧਕਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਂ ਗਾਮਂ. ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਇਦਾਨਿਪਿ ਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ, ਗਚ੍ਛਾਮਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵੀਰਿਯਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਗਾਥਂ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ.
ਪਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਜਨਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਨੁਪਚਾਰੇ ਠਿਤਾਨਿ. ਸਂਯੋਜਨਵਿਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਤਾਨਿ ਚ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਸੇਵਮਾਨੋ ਨ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸੇਵੇਯ੍ਯ, ਅਥ ਖੋ ਦਸਸਂਯੋਜਨਵਿਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਚਰੇਯ੍ਯ. ਸਙ੍ਘੇ ਵਸੇਤਿ ਤੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਰਤਿਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਦੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਗਦ੍ਰਭਪਿਟ੍ਠੇ ਰਜਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਤਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਚਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਸੇਯ੍ਯ. ਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤੋ ਸਤੀਮਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਚ ਵਸਨ੍ਤੋ ਸਗਵਚਣ੍ਡੋ ਗੋਣੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਅਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਅਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਪਰਾਯਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸੇਯ੍ਯ.
ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਘੇ ਵਸਮਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵਤ੍ਤਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਕੁਲਾਕੁਲਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਾਯ ਚਰਮਾਨੋ. ਸੇਵੇਥ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨੀਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵਸਮਾਨੋਪਿ ਧੁਰਪਰਿਵੇਣੇ ਤਾਲਨਾਲ਼ਿਕੇਰਆਦੀਨਿ ਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਦਿਸਂਸਟ੍ਠੋ ਨ ਵਸੇਯ੍ਯ, ਚਿਤ੍ਤਕਲ੍ਲਤਂ ਪਨ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤੋਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇ ਵਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤਿ. ਭਯਾਤਿ ਵਟ੍ਟਭਯਤੋ. ਅਭਯੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸੇਯ੍ਯ.
ਯਤ੍ਥ ਭੇਰਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਭਯਜਨਕਾ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਯੋ, ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਖਾਣੁਵਲ੍ਲਿਆਦਯੋ ਬਹੂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸਰੀਸਪਾਤਿ ਦੀਘਜਾਤਿਕਾਦਿਸਰੀਸਪਾ. ਨਿਸੀਦਿ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਤਾਦਿਸੇ ਠਾਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਦੀਪੇਤਿ – ਭਗਵਾ ਯਥਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਤਰਹਿ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਕਭੇਰਵਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਚੇਵ ਸਰੀਸਪੇ ਚ ਵਿਜ੍ਜੁਨਿਚ੍ਛਾਰਣਾਦੀਨਿ ਚ ਅਮਨਸਿਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ, ਏਵਮੇਵਂ ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ.
ਜਾਤੁ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠਂ. ਨ ਯਿਦਂ ਇਤਿਹੀਤਿਹਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਇਤਿਹ ਇਤਿਹਾਤਿ ਨ ਤਕ੍ਕਹੇਤੁ ਵਾ ਨਯਹੇਤੁ ਵਾ ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ ਵਾ ਅਹਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਕਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਹਿ ਇਧ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਮਚ੍ਚੁਹਾਯਿਨਨ੍ਤਿ ਮਰਣਪਰਿਚ੍ਚਾਗਿਨਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ.
ਦਸਾ ਚ ਦਸਧਾ ਦਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸਾਤਿ ਦਸੇਵ, ਦਸਧਾ ਦਸਾਤਿ ਸਤਂ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਦਸੁਤ੍ਤਰਂ ਸੇਖਸਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋਤਸਮਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸੋਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ. ਅਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਾਮਿਨੋਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਨੋਪਿ ਸਕ੍ਕੋਮੀਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਭਯੇਨ ਏਤ੍ਤਕਾ ਨਾਮ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਨੋ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀਤਿ ਬਹੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਮਾਹ. ਤਤਿਯਂ.
੪. ਅਰੁਣਵਤੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੫. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਅਭਿਭੂਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਭਿਭੂ ਚ ਸਮ੍ਭਵੋ ਚ. ਤੇਸੁ ਅਭਿਭੂਥੇਰੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਗ੍ਗੋ, ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਥੇਰੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਵਿਯ ਸਮਾਧਿਨਾ ਅਗ੍ਗੋ. ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ, ਲਾਮਕਤੋ ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ, ਕਿਨ੍ਨਾਮੇਤਂ ਕਿਨ੍ਨਾਮੇਤਨ੍ਤਿ? ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਯਨ੍ਤਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਨ ਉਪਡ੍ਢਕਾਯੇਨਾਤਿ ਨਾਭਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯੇਨ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਆਗਤਂ. ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਪਕਤਿਵਣ੍ਣਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਨਾਗਵਣ੍ਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸੁਪਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੧੩) ਨਯੇਨ ਆਗਤਂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸੀਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਥਂ ਦੇਸਿਤਾ ਨੁ ਖੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਿਯਾ ਅਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਾਸਣ੍ਡਾ ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਯੇ ਪੁਰਿਸਕਾਰਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ, ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਵਾਦੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਵੀਰਿਯਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਮਨਾਪਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤੀਸੁ ਪਿਟਕੇਸੁ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਭਥਾਤਿ ਆਰਮ੍ਭਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਥ. ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਨਿਕ੍ਕਮਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਥ. ਯੁਞ੍ਜਥਾਤਿ ਪਯੋਗਂ ਕਰੋਥ ਪਰਕ੍ਕਮਥ. ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਾ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸਸੇਨਾ, ਤਂ ਧੁਨਾਥ. ਜਾਤਿਸਂਸਾਰਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਞ੍ਚ ਸਂਸਾਰਞ੍ਚ, ਜਾਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਾ ਸਂਸਾਰਂ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ? ਨੀਲਕਸਿਣਂ ਤਾਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਆਲੋਕਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਫਰਿ, ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਓਭਾਸਂ. ਤਤੋ ‘‘ਕਿਮਿਦਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਭੋਗੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਆਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਆਲੋਕਟ੍ਠਾਨੇ ਆਲੋਕਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ‘‘ਕਿਂ ਆਲੋਕੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ? ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਅਥ ਤੇਸਂ ਥੇਰੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਓਸਟਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਿਂਸੁ. ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਨੇਸਂ ਪਾਕਟੋ ਅਹੋਸਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੬. ਪਞ੍ਚਮੇ ਉਪਵਤ੍ਤਨੇ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਸਾਲਵਨੇਤਿ ਯਥੇਵ ਹਿ ਕਦਮ੍ਬਨਦੀਤੀਰਤੋ ਰਾਜਮਾਤੁਵਿਹਾਰਦ੍ਵਾਰੇਨ ਥੂਪਾਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਹਿਰਞ੍ਞਵਤਿਕਾਯ ਨਾਮ ਨਦਿਯਾ ਪਾਰਿਮਤੀਰਤੋ ਸਾਲਵਨਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ. ਯਥਾ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਸ੍ਸ ਥੂਪਾਰਾਮੋ, ਏਵਂ ਤਂ ਕੁਸਿਨਾਰਾਯ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਥੂਪਾਰਾਮਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨਮਗ੍ਗੋ ਪਾਚੀਨਮੁਖੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਉਯ੍ਯਾਨਤੋ ਸਾਲਪਨ੍ਤਿ ਪਾਚੀਨਮੁਖਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ‘‘ਉਪਵਤ੍ਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪਵਤ੍ਤਨੇ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਸਾਲਵਨੇ. ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਯਮਕਸਾਲਾਨਨ੍ਤਿ ਮੂਲਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਟਪਪਤ੍ਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸਾਲਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਿਕਾਯ. ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥਾਤਿ ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦਯਥ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਰਣਮਞ੍ਚੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਧਨਸਾਰਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਮਞ੍ਚੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਓਵਾਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਦੇਯੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਭਾਸਿ. ਅਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਵਾਚਾਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਾਨਂ ਵਚਨਂ.
ਇਤੋ ਪਰਂ ਯਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪਠਮਂ ਝਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੇ ਭਗਵਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਵਿਰਵਿਂਸੁ, ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋਪਿ – ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਅਪਿਚ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਥਂ ਪਨ ਸੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ? ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਤਂ ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਯਾਵ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਾਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਦਾਨਿ ਭਗਵਾ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਨ੍ਤੋਨਿਰੋਧੇ ਚ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਭਗਵਾ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ, ਤੇਰਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ… ਪਨ੍ਨਰਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਕਥਂ? ਦਸਸੁ ਅਸੁਭੇਸੁ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੇ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤੇਸੁ ਆਨਾਪਾਨੇ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਕਾਸੇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਤਾਵ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਞ੍ਚ ਦਸ ਚ ਅਸੁਭਾਨਿ ਸੇਸੇਸੁ ਤੇਰਸਸੁ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਤੇਸੁਯੇਵ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਨ ਕਸਿਣੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਆਨਾਪਾਨੇ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਕਾਸੇ ਚਤੂਸੁ ਅਰੂਪੇਸੂਤਿ ਇਮੇਸੁ ਪਨ੍ਨਰਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਚ ਸਙ੍ਖੇਪਕਥਾਵ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੁਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਪਨ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਚਤੁਵੀਸਤਿਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਦੇਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਞਾਤਿਜਨਂ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਟ੍ਠੋ.
ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਝਾਨਸਮਨਨ੍ਤਰਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਸਮਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾਨਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਝਾਨਸਮਨਨ੍ਤਰਂ ਨਾਮ, ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਸਮਨਨ੍ਤਰਂ ਨਾਮ. ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾਨੇਵ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬੇ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇਨ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.
ਭੂਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਪਟਿਭਾਗਪੁਗ੍ਗਲਵਿਰਹਿਤੋ. ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸਵਿਧਂ ਞਾਣਬਲਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਿਨੋਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਸਭਾਵਾ. ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮੋਤਿ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮੋ. ਸੁਖੋਤਿ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਾਸੀਤਿ ‘‘ਸਹ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾ ਮਹਾਭੂਮਿਚਾਲੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੨੦) ਵੁਤ੍ਤਂ ਭੂਮਿਚਾਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਸੋ ਹਿ ਲੋਮਹਂਸਨਕੋ ਚ ਭਿਂਸਨਕੋ ਚ ਆਸਿ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਵਰੂਪੇਤੇਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਵਰਗੁਣੂਪੇਤੇ. ਨਾਹੁ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੋਤਿ ਨ ਜਾਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਨੇਜੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਏਜਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨੇਜੋ. ਸਨ੍ਤਿਮਾਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਅਸਲ੍ਲੀਨੇਨਾਤਿ ਅਨਲ੍ਲੀਨੇਨ ਅਸਙ੍ਕੁਟਿਤੇਨ ਸੁਵਿਕਸਿਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਵੇਦਨਂ ਅਜ੍ਝਵਾਸਯੀਤਿ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ, ਨ ਵੇਦਨਾਨੁਵਤ੍ਤੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਿ. ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਕੇਨਚਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਨਾਵਰਣਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵੂਪਗਮੋ ਪਜ੍ਜੋਤਨਿਬ੍ਬਾਨਸਦਿਸੋ ਜਾਤੋਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.
ਦੁਤਿਯੋ ਵਗ੍ਗੋ.
ਇਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਿਨਿਯਾ
ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਯੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.