੧. ਸਤ੍ਤਜਟਿਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਯਾ ਪਾਸਾਦੇ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਤੀਤੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਮਤ੍ਥਕੇ ਏਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਤਸਹਸ੍ਸਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਭਦ੍ਦਿਯਨਗਰੇ ਮੇਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਗੇਹੇ ਸੁਮਨਦੇਵਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਜਾਤਕਾਲੇ ਚਸ੍ਸਾ ਵਿਸਾਖਾਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸਾ ਯਦਾ ਭਗਵਾ ਭਦ੍ਦਿਯਨਗਰਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਤਦਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਦਾਰਿਕਾਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਗਤਾ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨਮ੍ਹਿਯੇਵ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਗਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਂ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿ ਮਾਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਾਯ ਕਾਰਿਤੇ ਪਾਸਾਦੇ.
ਬਹਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇਤਿ ਪਾਸਾਦਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਬਹਿ, ਨ ਵਿਹਾਰਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸ੍ਸ. ਸੋ ਕਿਰ ਪਾਸਾਦੋ ਲੋਹਪਾਸਾਦੋ ਵਿਯ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਯੁਤ੍ਤੇਨ ਪਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤੇਸੁ ਪਾਚੀਨਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਬਹਿ ਪਾਸਾਦਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਪਾਚੀਨਲੋਕਧਾਤੁਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ.
ਪਰੂਲ਼੍ਹਕਚ੍ਛਨਖਲੋਮਾਤਿ ਪਰੂਲ਼੍ਹਕਚ੍ਛਾ ਪਰੂਲ਼੍ਹਨਖਾ ਪਰੂਲ਼੍ਹਲੋਮਾ, ਕਚ੍ਛਾਦੀਸੁ ਦੀਘਲੋਮਾ ਦੀਘਨਖਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖਾਰਿਵਿਵਿਧਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਖਾਰਿਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਭਣ੍ਡਕਂ. ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਦੂਰਮਗ੍ਗੇਨ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਨਾਮਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਜਾਨਾਥਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਰਾਜਾ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਨਗ੍ਗਭੋਗ੍ਗਨਿਸ੍ਸਿਰਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ. ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਾਯ. ਏਵਂ ਹਿਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਏਤੇਸਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਮਯਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਪਹਾਯ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦੁਬ੍ਭੋਜਨਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਾਦੀਨਿ ਅਨੁਭੋਮ, ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਞ੍ਜਲਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਤੀ’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਨ ਕਥੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਂ ਕਤੇ ਪਨ ਅਨਿਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਕਾਸਿ. ਅਪਿਚ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਏਵਮਕਾਸਿ.
ਕਾਸਿਕਚਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਸਣ੍ਹਚਨ੍ਦਨਂ. ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਮਾਲਂ, ਸੁਗਨ੍ਧਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਧਂ, ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਵਿਲੇਪਨਞ੍ਚ ਧਾਰੇਨ੍ਤੇਨ.
ਸਂਵਾਸੇਨਾਤਿ ਸਹਵਾਸੇਨ. ਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸੁਸੀਲੋ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਵਾਤਿ ਸਂਵਸਨ੍ਤੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਨ ਇਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਦੀਘੇਨ ਕਾਲੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਇਤ੍ਤਰੇਨ. ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਞ੍ਹਿ ਸਂਯਤਾਕਾਰੋ ਚ ਸਂਵੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਕਾਰੋ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਮਨਸਿਕਰੋਤਾਤਿ ਸੀਲਮਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ, ਨ ਇਤਰੇਨ. ਪਞ੍ਞਵਤਾਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨੇਵ ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ. ਬਾਲੋ ਹਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.
ਸਂਵੋਹਾਰੇਨਾਤਿ ਕਥਨੇਨ.
‘‘ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਵੋਹਾਰਂ ਉਪਜੀਵਤਿ;
ਏਵਂ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ਜਾਨਾਹਿ, ਵਾਣਿਜੋ ਸੋ ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੫੭) –
ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਬ੍ਯਵਹਾਰੋ ਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਵੋਹਾਰਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੩) ਏਤ੍ਥ ਚੇਤਨਾ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੩੧੩-੧੩੧੫) ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ‘‘ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨ ਸੋ ਵੋਹਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੫) ਏਤ੍ਥ ਕਥਾ ਵੋਹਾਰੋ. ਇਧਾਪਿ ਏਸੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਕਥਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਯ ਕਥਾਯ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਕਥਾ ਚ ਸਮ੍ਮੁਖਾਯ ਕਥਾਯ, ਤਥਾ ਪੁਰਿਮਕਥਾ ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਕਥਾਯ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਥਾ ਚ ਪੁਰਿਮਕਥਾਯ. ਸੋ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ ‘‘ਅਸੁਚਿ ਏਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. ਸੁਚਿਸੀਲਸ੍ਸ ਪਨ ਪੁਰਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ, ਪਚ੍ਛਿਮਞ੍ਚ ਪੁਰਿਮੇਨ ਸਮੇਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖਾਕਥਿਤਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਕਥਿਤੇਨ, ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਕਥਿਤਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮੁਖਾਕਥਿਤੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਚਿਭਾਵੋ ਜਾਨਿਤੁਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.
ਥਾਮੋਤਿ ਞਾਣਥਾਮੋ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਞਾਣਥਾਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਉਪਦ੍ਦਵੇਸੁ ਗਹੇਤਬ੍ਬਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਵਾਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਵਿਯ ਚਰਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਆਪਦਾਸੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਸਾਕਚ੍ਛਾਯਾਤਿ ਸਂਕਥਾਯ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਿ ਕਥਾ ਉਦਕੇ ਗੇਣ੍ਡੁ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਲਵਤਿ, ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਭਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਹੋਤਿ. ਉਦਕਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤੇਨੇਵ ਹਿ ਮਚ੍ਛੋ ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੋ ਵਾਤਿ ਞਾਯਤਿ. ਓਚਰਕਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਚਰਕਾ. ਚਰਾ ਹਿ ਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕੇਨ ਚਰਨ੍ਤਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ – ਚਰਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਓਚਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਜੋਜਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਰਜਞ੍ਚ ਜਲ੍ਲਞ੍ਚ. ਵਣ੍ਣਰੂਪੇਨਾਤਿ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨੇਨ. ਇਤ੍ਤਰਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਲਹੁਕਦਸ੍ਸਨੇਨ. ਵਿਯਞ੍ਜਨੇਨਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਭਣ੍ਡਕੇਨ. ਪਤਿਰੂਪਕੋ ਮਤ੍ਤਿਕਾਕੁਣ੍ਡਲੋਵਾਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਕੁਣ੍ਡਲਪਤਿਰੂਪਕੋ ਮਤ੍ਤਿਕਾਕੁਣ੍ਡਲੋਵ. ਲੋਹਡ੍ਢਮਾਸੋਤਿ ਲੋਹਡ੍ਢਮਾਸਕੋ. ਪਠਮਂ.