੯. ਯਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੦. ਨਵਮੇ ਥੂਣੂਪਨੀਤਾਨੀਤਿ ਥੂਣਂ ਉਪਨੀਤਾਨਿ, ਥੂਣਾਯ ਬਦ੍ਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰਦ੍ਧਯਞ੍ਞੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚਿਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਰਞ੍ਞਾ ਅਯਂ ਯਞ੍ਞੋ ਆਰਦ੍ਧੋ? ਦੁਸ੍ਸੁਪਿਨਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਰ ਰਾਜਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਵਰਗਤੋ ਨਗਰਂ ਅਨੁਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤੋ ਵਾਤਪਾਨਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਯਮਾਨਂ ਏਕਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਤਤੋਵ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤਸ੍ਸਾ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਵਾ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਸਾਮਿਕੋ ਆਪਣੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਰਾਜਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਂ ਉਪਟ੍ਠਹਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਦੇਵ, ਉਪਟ੍ਠਹਿਤੁਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਆਵੁਧਫਲਕਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਂ ਅਕਾਸਿ. ਉਪਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਚ ਨਂ ਪੁਨ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਟ੍ਠਾਕੇਨ ਨਾਮ ਰਞ੍ਞੋ ਵਚਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਗਚ੍ਛ ਇਤੋ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੀਸਧੋਵਨਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤੋ ਅਰੁਣਮਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਲਮਾਲਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਏਹਿ. ਸਚੇ ਅਜ੍ਜੇਵ ਨਾਗਚ੍ਛਸਿ, ਰਾਜਦਣ੍ਡਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਰਾਜਭਯੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ.

ਰਾਜਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਤੇ ਦੋਵਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਜ੍ਜ ਸਾਯਨ੍ਹੇਯੇਵ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ‘ਅਹਂ ਰਾਜਦੂਤੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਉਪਰਾਜਦੂਤੋ’ਤਿ ਵਾ ਭਣਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਮਾ ਵਿਵਰੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਲਾਨਿ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਪਿਹਿਤਮਤ੍ਤੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਦਨ੍ਤੋਪਿ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਸਯਭਯੇਨ ਜੇਤਵਨਂ ਗਤੋ. ਰਾਜਾਪਿ ਰਾਗਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਕਾਲੇ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਕਾਲੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਾਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਮਕ੍ਕਟਨਿਦ੍ਦਾਯ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਾ ਪਰਦਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਾਯ ਨਾਮ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇ ਫੇਣੁਦ੍ਦੇਹਕਂ ਪਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਤਲਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਉਪਰਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਆਲੋਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਕਟਭਯੇਨ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਮੇਵ ਆਹਂਸੁ. ਏਕੋ ਸ-ਕਾਰਂ, ਏਕੋ ਸੋ-ਕਾਰਂ, ਏਕੋ ਨ-ਕਾਰਂ, ਏਕੋ ਦੁ-ਕਾਰਂ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੁਖਂ ਅਵਿਨ੍ਦਮਾਨੋਵ ਤਂਰਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ.

ਅਰੁਣੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਸੇਯ੍ਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ‘‘ਕੁਤੋ ਮੇ, ਆਚਰਿਯ, ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ? ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸੁਪਿਨੇ ਏਵਰੂਪੇ ਸਦ੍ਦੇ ਅਸ੍ਸੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਇਮਿਨਾ ਸੁਪਿਨੇਨ ਵੁਡ੍ਢਿ ਵਾ ਹਾਨਿ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਗੋਤਮਸਾਵਕਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ‘‘ਭਾਰਿਯੋ ਅਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਪਿਨੋ ਤੀਸੁ ਜਾਨੀਸੁ ਏਕਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਰਾਯੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਵਾ, ਦੇਵੋ ਵਾ ਨ ਵਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਥਂ ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਵੇਯ੍ਯ ਆਚਰਿਯਾਤਿ? ‘‘ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ. ਗਚ੍ਛਥ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੋਤ੍ਥਿਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ.

ਸੋ ਸਿਵਿਕਸਾਲਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਥਾ’’ਤਿ ਤਯੋ ਵਗ੍ਗੇ ਅਕਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਸੁਖਸੇਯ੍ਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਸ ਕਥਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਮਹਾਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ – ‘‘ਸਬ੍ਬਪਞ੍ਚਸਤਂ ਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਚਰਿਯਾ ਕਥੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਥੇਸੁਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਿ. ਅਥ ਰਾਜਾ ‘‘ਯਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਉਸਭਾਦਯੋ ਪਾਣੇ ਆਹਰਾਪੇਸੁਂ. ਨਗਰੇ ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਰਾਜਾਨਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ – ‘‘ਹਨ੍ਦ ਕੁਤੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦਿਵਾਦਿਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਪਿਨਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਦ੍ਦਾ ਸੁਤਾ, ਸੋਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪੁਚ੍ਛਿਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘ਭਾਰਿਯੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਪਿਨੋ, ਸਬ੍ਬਪਞ੍ਚਸਤਂ ਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮਾਤਿ ਆਰਦ੍ਧਾ’’’ਤਿ ਆਹ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਦ੍ਦਾ ਸੁਤਾਤਿ. ਸੋ ਯਥਾਸੁਤਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ ਆਹ – ਪੁਬ੍ਬੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਾ ਪਰਦਾਰਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਿਂਸੁ.

ਤਤ੍ਥ ਏਕੋ –

‘‘ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸੋ;

ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ, ਕਦਾ ਅਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.(ਪੇ. ਵ. ੮੦੨; ਜਾ. ੧.੪.੫੪) –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਦੁਤਿਯੋ –

‘‘ਸੋਹਂ ਨੂਨ ਇਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯੋਨਿਂ ਲਦ੍ਧਾਨ ਮਾਨੁਸਿਂ;

ਵਦਞ੍ਞੂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਾਹਾਮਿ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੮੦੫; ਜਾ. ੧.੪.੫੬) –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤਿਯੋ –

‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਅਨ੍ਤੋ ਕੁਤੋ ਅਨ੍ਤੋ, ਨ ਅਨ੍ਤੋ ਪਟਿਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਤਦਾ ਹਿ ਪਕਤਂ ਪਾਪਂ, ਮਮ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੮੦੩; ਜਾ. ੧.੪.੫੫) –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ –

‘‘ਦੁਜ੍ਜੀਵਿਤਮਜੀਵਿਮ੍ਹਾ, ਯੇ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਦਦਮ੍ਹਸੇ;

ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ, ਦੀਪਂ ਨਾਕਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ. (ਪੇ. ਵ. ੮੦੪; ਜਾ. ੧.੪.੫੩) –

ਇਮਂ. ਤੇ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਮੁਗ੍ਗਾ. ਇਤਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੇਨ ਵਿਰਵਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸੁਤਪਚ੍ਚਯਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਹਾਨਿ ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਿ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਤ੍ਤਕਾਨਂ ਪਨ ਪਸੂਨਂ ਘਾਤਨਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਭਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰਯਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਦਸਬਲੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਮੁਞ੍ਚਾਮਿ, ਨੇਸਂ ਜੀਵਿਤਂ ਦਦਾਮਿ, ਹਰਿਤਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤੁ, ਸੀਤਲਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵਨ੍ਤੁ, ਸੀਤੋ ਚ ਨੇਸਂ ਵਾਤੋ ਉਪਵਾਯਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਗਚ੍ਛਥ ਹਾਰੇਥਾ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਾਣਸਙ੍ਘਂ ਬਨ੍ਧਨਤੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰੇ ਧਮ੍ਮਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸੁਂ.

ਅਥ ਰਾਜਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਰਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਤਿਯਾਮਾ ਹੋਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਅਜ੍ਜ ਦ੍ਵੇ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਏਕਤੋ ਘਟਿਤਾ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯੋਜਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਗਾਵੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਅਜ੍ਜ ਦ੍ਵੇ ਯੋਜਨਾਨਿ ਏਕਤੋ ਕਤਾਨਿ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ – ‘‘ਜਾਗਰਸ੍ਸ ਤਾਵ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਦੀਘਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ, ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਸ੍ਸ ਦੀਘਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ, ਵਟ੍ਟਪਤਿਤਸ੍ਸ ਪਨ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਮਤਗ੍ਗਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਂ ਏਕਨ੍ਤਦੀਘਮੇਵਾ’’ਤਿ ਰਾਜਾਨਞ੍ਚ ਤਞ੍ਚ ਪੁਰਿਸਂ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤੇ ਚ ਆਰਬ੍ਭ ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਦੀਘਾ ਜਾਗਰਤੋ ਰਤ੍ਤਿ, ਦੀਘਂ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਂ;

ਦੀਘੋ ਬਾਲਾਨਂ ਸਂਸਾਰੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੬੦);

ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਸਾਮਿਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ.

ਅਸ੍ਸਮੇਧਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ – ਪੋਰਾਣਰਾਜਕਾਲੇ ਕਿਰ ਸਸ੍ਸਮੇਧਂ ਪੁਰਿਸਮੇਧਂ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਵਾਚਾਪੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਯੇਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਲੋਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸਸ੍ਸਤੋ ਦਸਮਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਸਸ੍ਸਮੇਧਂ ਨਾਮ, ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਮੇਧਾਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਯੋਧਾਨਂ ਛਮਾਸਿਕਂ ਭਤ੍ਤ-ਵੇਤਨਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਪੁਰਿਸਮੇਧਂ ਨਾਮ, ਪੁਰਿਸਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨੇ ਮੇਧਾਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਲਿਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਲੇਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਿਨਾਵ ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਸਹਸ੍ਸਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਧਨਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਨਾਮ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪਾਸੇਤਿ, ਹਦਯੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਠਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਤਾਤ ਮਾਤੁਲਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਣ੍ਹਵਾਚਾਭਣਨਂ ਵਾਚਾਪੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ, ਪਿਯਵਾਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਰਟ੍ਠਂ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਫੀਤਞ੍ਚ ਪਹੂਤਅਨ੍ਨਪਾਨਂ ਖੇਮਂ ਨਿਰਬ੍ਬੁਦਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮੁਦਾ ਮੋਦਮਾਨਾ ਉਰੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਨਚ੍ਚੇਨ੍ਤਾ ਅਪਾਰੁਤਘਰਦ੍ਵਾਰਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਂ ਪੋਰਾਣਿਕਾ ਪਵੇਣੀ.

ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਓਕ੍ਕਾਕਰਾਜਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਇਮਞ੍ਚ ਰਟ੍ਠਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਂਮੂਲਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਮੇਧਂ ਪੁਰਿਸਮੇਧਨ੍ਤਿ ਆਦਿਕੇ ਪਞ੍ਚ ਯਞ੍ਞੇ ਨਾਮ ਅਕਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਅਸ੍ਸਮੇਤ੍ਥ ਮੇਧਨ੍ਤਿ ਵਧਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸਮੇਧੋ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਹਿ ਯਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਏਕਵੀਸਤਿਯੂਪਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਜ੍ਝਿਮਦਿਵਸੇਯੇਵ ਸਤ੍ਤਨਵੁਤਿਪਞ੍ਚਪਸੁਸਤਘਾਤਭਿਂਸਨਸ੍ਸ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਞ੍ਚ ਪੁਰਿਸੇ ਚ ਅਵਸੇਸਸਬ੍ਬਵਿਭਵਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਪੁਰਿਸਮੇਤ੍ਥ ਮੇਧਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਰਿਸਮੇਧੋ. ਚਤੂਹਿ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਹਿ ਯਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭੂਮਿਯਾ ਅਸ੍ਸਮੇਧੇ ਵੁਤ੍ਤਵਿਭਵਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਮ੍ਮਮੇਤ੍ਥ ਪਾਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸੋ. ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਸਮ੍ਮਂ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਤੋਕਾਸੇ ਵੇਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਹਾਰਿਮੇਹਿ ਯੂਪਾਦੀਹਿ ਸਰਸ੍ਸਤਿਨਦਿਯਾ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਕਾਸਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਟਿਲੋਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਯਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਤ੍ਰਯਾਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਵਾਜਮੇਤ੍ਥ ਪਿਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯੋ. ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਨ ਸਤ੍ਤਰਸਹਿ ਪਸੂਹਿ ਯਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਬੇਲੁਵਯੂਪਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਰਸਕਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਤਿ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ. ਨਵਹਿ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਹਿ ਯਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭੂਮਿਯਾ ਚ ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਚ ਅਸ੍ਸਮੇਧੇ ਵੁਤ੍ਤਵਿਭਵਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਮੇਧਪਰਿਯਾਯਨਾਮਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮੇਧਵਿਕਪ੍ਪਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਮਹਾਕਿਚ੍ਚਾ ਮਹਾਕਰਣੀਯਾ. ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ. ਨਿਰਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਥਾ ਅਪ੍ਪਕਿਚ੍ਚਾ. ਯਜਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕੁਲਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕੁਲੇਸੁ ਯਜਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਾਦਿ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸੇਹਿ ਪਟ੍ਠਪਿਤਂ, ਤਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਵਮਂ.