੯. ਸੁਸਿਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੦. ਨਵਮੇ ਤੁਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ, ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਨਾਮੇਸ ਵਿਸਭਾਗਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਥਿਤੋ ਹਿ ਮਤ੍ਥਕਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ. ‘‘ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਂ? ਗੋਰੂਪਸੀਲੋ ਸੋ. ਕਿਂ ਤਯਾ ਅਞ੍ਞੋ ਸੀਲਵਾ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਾ? ‘‘ਪਞ੍ਞਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਕਿਂ ਪਞ੍ਞੋ ਸੋ? ਕਿਂ ਤਯਾ ਅਞ੍ਞੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ? ਵਾ, ਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਕਥਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਭਾਗੋ, ਪਣੀਤਾਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਦਾਰਕੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਜ੍ਝਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਥੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗੁਣੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਹਿ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਕਪ੍ਪੇ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਪਞ੍ਞਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾਵ ਥੇਰਂ ਮਮਾਯਤਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਮੁਖੋਦਕਦਾਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਂ ਸਬ੍ਬਂ ਆਨਨ੍ਦੋ ਕਰੋਤਿ. ਆਨਨ੍ਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਹਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਗੁਣੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾਵ ਤਂ ਮਮਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਥੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ.

ਤਤ੍ਥ ਤੁਯ੍ਹਮ੍ਪੀਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ ਪਿ-ਕਾਰੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਚਾਰੋ ਗੋਚਰੋ ਵਿਹਾਰੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮੋ ਆਲੋਕਿਤਵਿਲੋਕਿਤਂ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਪਸਾਰਣਂ ਮਯ੍ਹਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰਾਨਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਰੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੁਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ?

ਤਤੋ ਥੇਰੋ ਸਾਟਕਨ੍ਤਰੇ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸੋ ਬਲਵਮਲ੍ਲੋ ਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਯਸਹਾਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥਾਪੇਤੁਕਾਮੋ. ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੋ ਅਜ੍ਜ, ਦੀਪਧਜਭੂਤਂ ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਂ ਵਿਧੁਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਲਾਹਕਨ੍ਤਰਤੋ ਚਨ੍ਦਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਤਰਂ ਤਾਵ ਚਤੂਹਿ ਪਦੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਪਲਾਪੇ ਹਰਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬਾਲਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਬਾਲੋ ਹਿ ਬਾਲਤਾਯ, ਦੁਟ੍ਠੋ ਦੋਸਤਾਯ, ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਮੋਹੇਨ, ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤੋ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵਣ੍ਣਂ ‘‘ਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ‘‘ਅਵਣ੍ਣੇ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਯਂ ਸਾਵਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਬਾਲਾਦਯੋ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਬਾਲਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਬਾਲਾਦੀਨਂਯੇਵ ਹਿ ਸੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ.

ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਪਲਾਪੇ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਚਤੂਸੁ ਕੋਸਲ੍ਲੇਸੁ ਠਿਤਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਾਤੁਕੁਸਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਆਯਤਨਕੁਸਲੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲੋ ਚ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਚ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’ਤਿ ਅਲਂ ਵਚਨਾਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੪). ਮਹਾਪਞ੍ਞੋਤਿਆਦੀਸੁ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੪) – ਕਤਮਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ? ਮਹਨ੍ਤੇ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ. ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਮਹਾਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਬਲਾਨਿ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਿ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਮਹਾਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ.

ਸਾ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦੇਵੋਰੋਹਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਪਞ੍ਚਕੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਕਟਾ ਜਾਤਾ.

ਕਤਮਾ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ? ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਖਨ੍ਧੇਸੁ, (ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ.) ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਧਾਤੂਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਆਯਤਨੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਮਨੁਪਲਬ੍ਭੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੁ ਪਟਿਭਾਨੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸਮਾਧਿ-ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ-ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਸੁ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਸੁ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ, ਬਲੇਸੁ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਸੁ, ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਸੁ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਜਨਸਾਧਾਰਣੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਰਮਤ੍ਥੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਵੇਦਬਹੁਲੋ ਤੁਟ੍ਠਿਬਹੁਲੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਂ, ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਂ, ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ, ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ. ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ. ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ. ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਬਲਾਨਿ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਿ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ. ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ, ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਵੇਦਤੁਟ੍ਠਿਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਪਰਮਤ੍ਥਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ.

ਥੇਰੋ ਚ ਸਰਦੋ ਨਾਮ ਤਾਪਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਤਂਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਸੀਲਪਰਿਪੂਰਣਾਦੀਨਿ ਅਕਾਸੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ.

ਕਤਮਾ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ? ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਯਾ ਕਾਚਿ ਸਞ੍ਞਾ… ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਚਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਯਟ੍ਠੇਨ, ਅਨਤ੍ਤਾ ਅਸਾਰਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਵੇਦਨਾ… ਸਞ੍ਞਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਚਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨ…ਪੇ… ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਚਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖਯਧਮ੍ਮਂ ਵਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ? ਖਿਪ੍ਪਂ ਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਂ… ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਂ… ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ… ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰਾਗਂ… ਦੋਸਂ… ਮੋਹਂ… ਕੋਧਂ… ਉਪਨਾਹਂ… ਮਕ੍ਖਂ… ਪਲ਼ਾਸਂ… ਇਸ੍ਸਂ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ… ਮਾਯਂ… ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ… ਥਮ੍ਭਂ… ਸਾਰਮ੍ਭਂ… ਮਾਨਂ… ਅਤਿਮਾਨਂ… ਮਦਂ… ਪਮਾਦਂ… ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ, ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਸਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਚ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯੋ, ਛ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਅਧਿਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ ਫਸ੍ਸਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ.

ਥੇਰੋ ਚ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੀਘਨਖਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਸੁਤ੍ਤੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਠਿਤਕੋਵ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਕਤਮਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਬ੍ਬੇਗਬਹੁਲੋ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਾਸਬਹੁਲੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਬਹੁਲੋ ਅਰਤਿਬਹੁਲੋ ਅਨਭਿਰਤਿਬਹੁਲੋ ਬਹਿਮੁਖੋ ਨ ਰਮਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ, ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪ੍ਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤਿ ਪਦਾਲੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ. ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪ੍ਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਦੋਸਕ੍ਖਨ੍ਧਂ… ਮੋਹਕ੍ਖਨ੍ਧਂ… ਕੋਧਂ… ਉਪਨਾਹਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤਿ ਪਦਾਲੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ.

ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਸਨ੍ਤਗੁਣਨਿਗੁਹਨਤਾ, ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ, ਏਤਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸਨ੍ਤੋਸੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਚ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਕਾਯਾਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਾਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਚ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਵੋਦਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ, ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਚ ਨਿਰੁਪਧੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾਨਨ੍ਤਿ, ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਵੇਕਾਨਂ ਲਾਭੀ. ਅਸਂਸਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਂਸਗ੍ਗੋ ਸਵਨਸਂਸਗ੍ਗੋ ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਸਂਸਗ੍ਗੋ ਪਰਿਭੋਗਸਂਸਗ੍ਗੋ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਂਸਗ੍ਗੇਹਿ ਵਿਰਹਿਤੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਸਂਸਗ੍ਗੋ ਰਾਜੂਹਿ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੇਹਿ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਉਪਸਿਕਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹੀਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਜਾਯਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ.

ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਰਿਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਮਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨਿਸਜ੍ਜਂ, ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਇਰਿਯਾਪਥੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਥੇਰੋ ਪਨ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਮਞ੍ਚੇ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਪਸਾਰੇਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਤ੍ਤਾਤਿ ਓਧੁਨਨਵਤ੍ਤਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸ੍ਵੇ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਥਾਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਯੇਵ ਠਾਨੇ ਓਵਦਤਿ ਅਨੁਸਾਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵਚਨਕ੍ਖਮੋਤਿ ਵਚਨਂ ਖਮਤਿ. ਏਕੋ ਹਿ ਪਰਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਦੇਤਿ, ਸਯਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋ ਕੁਜ੍ਝਤਿ. ਥੇਰੋ ਪਨ ਪਰਸ੍ਸਪਿ ਓਵਾਦਂ ਦੇਤਿ, ਸਯਂ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋਪਿ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਰ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਸਾਮਣੇਰੋ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਨਿਵਾਸਨਕਣ੍ਣੋ ਓਲਮ੍ਬਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾਵ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਆਗਮ੍ਮ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

‘‘ਤਦਹੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ;

ਸੋਪਿ ਮਂ ਅਨੁਸਾਸੇਯ੍ਯ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮਿ ਮਤ੍ਥਕੇ’’ਤਿ. (ਮਿ. ਪ. ੬.੪.੮) –

ਆਹ.

ਚੋਦਕੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਵਾ ਅਨੋਤਿਣ੍ਣੇ ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਏਵਂ ਨਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਪਾਰੁਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਂ ਦੇਤਿ.

ਪਾਪਗਰਹੀਤਿ ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲੇ ਨ ਪਸ੍ਸੇ, ਨ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਣੇ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਪਿ ਨ ਵਸੇਯ੍ਯਂ.

‘‘ਮਾ ਮੇ ਕਦਾਚਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ, ਕੁਸੀਤੋ ਹੀਨਵੀਰਿਯੋ;

ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਅਨਾਦਰੋ, ਸਮੇਤੋ ਅਹੁ ਕਤ੍ਥਚੀ’’ਤਿ. –

ਏਵਂ ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲੇਪਿ ਗਰਹਤਿ, ‘‘ਸਮਣੇਨ ਨਾਮ ਰਾਗਵਸਿਕੇਨ ਦੋਸਮੋਹਵਸਿਕੇਨ ਨ ਹੋਤਬ੍ਬਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਾਗੋ ਦੋਸੋ ਮੋਹੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਪਿ ਗਰਹਤੀਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ‘‘ਪਾਪਗਰਹੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ.

ਏਵਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਥਾਭੂਤਵਣ੍ਣਪ੍ਪਕਾਸਨੇ ਕਤੇ – ‘‘ਕਿਂ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਸਹਾਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਕਥੇਤੁ ਕਿਂ ਪਨ ਤੇਨ ਕਥਿਤਂ ਤਥੇਵ ਹੋਤਿ, ਕਿਂ ਸੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ’’ਤਿ? ਕੋਚਿ ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਤ੍ਤੁਂ ਮਾ ਲਭਤੂਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਵਣ੍ਣਭਣਨਂ ਅਕੁਪ੍ਪਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਸਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਜਿਨਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਲਞ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਵਮੇਤਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਚ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਚ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਕਥਿਯਮਾਨੇ ਭੁਮਟ੍ਠਕਾ ਦੇਵਤਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਏਤੇਹੇਵ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਆਕਾਸਟ੍ਠਕਦੇਵਤਾ ਸੀਤਵਲਾਹਕਾ ਉਣ੍ਹਵਲਾਹਕਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਦੇਵਤਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਏਤੇਹੇਵ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੇਸੁ ਦੇਵਤਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਅਥਾਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਸੁਸੀਮੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਕੀਲ਼ਂ ਪਹਾਯ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸੇਵ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਤਦੇਵ ਵਣ੍ਣਭਣਨਂ ਦੇਵਤਾਭਾਸਿਤਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਥ ਖੋ ਸੁਸੀਮੋਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਣੀਤਂ ਉਚ੍ਚਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਹੀਨਂ ਅਵਚਂ. ਇਧ ਪਨ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਦੇਵਪਰਿਸਾਯ ਨੀਲਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤਿਨੀਲਂ, ਪੀਤਕਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤਿਪੀਤਕਂ, ਲੋਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤਿਲੋਹਿਤਂ, ਓਦਾਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਚ੍ਚੋਦਾਤਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ ਪਾਤੁਭਵਿ. ਤੇਨੇਵ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਉਪਮਾ ਆਗਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਭੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰੋ. ਜਾਤਿਮਾਤਿ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋਤਿ ਧੋਵਨਾਦਿਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋ. ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲੇ ਠਪਿਤੋ. ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਾ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਵਿਰੋਚਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਾ. ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤਿਰੇਕਪਞ੍ਚਸੁਵਣ੍ਣੇਨ ਕਤਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਘਟ੍ਟਨਮਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮਂ ਹੋਤਿ. ਜਮ੍ਬੋਨਦਨ੍ਤਿ ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਸਾਖਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਦਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ, ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਫਲਰਸੇ ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਸੁਵਣ੍ਣਙ੍ਕੁਰਾ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣੇਨ ਕਤਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਕ੍ਖਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤਉਕ੍ਕਾਮੁਖਸੁਕੁਸਲਸਮ੍ਪਹਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸੁਕੁਸਲੇਨ ਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤੇਨ ਉਕ੍ਕਾਮੁਖੇ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਹਟ੍ਠਂ. ਧਾਤੁਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੫੭ ਆਦਯੋ) ਅਕਤਭਣ੍ਡਂ ਗਹਿਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਕਤਭਣ੍ਡਂ.

ਵਿਦ੍ਧੇਤਿ ਦੂਰੀਭੂਤੇ. ਦੇਵੇਤਿ ਆਕਾਸੇ. ਨਭਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਕ੍ਕਮਾਨੋਤਿ ਆਕਾਸਂ ਅਭਿਲਙ੍ਘਨ੍ਤੋ. ਇਮਿਨਾ ਤਰੁਣਸੂਰਿਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਸੋਰਤੋਤਿ ਸੋਰਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਦਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋ. ਸਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਾਭਤੋਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਆਭਤਵਣ੍ਣੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੇਵਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੧) ਨਯੇਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਆਹਰੀਤਿ ਥੇਰੋ ਆਭਤਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤੀਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਖੀਣਾਸਵੋ ਹਿ ਨੇਵ ਮਰਣਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਜੀਵਿਤਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਦਿਵਸਸਙ੍ਖੇਪਂ ਵੇਤਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਕਾਲਂ ਪਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ –

‘‘ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਮਰਣਂ, ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਜੀਵਿਤਂ;

ਕਾਲਞ੍ਚ ਪਟਿਕਙ੍ਖਾਮਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਸਂ ਭਤਕੋ ਯਥਾ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੧੦੦੧-੧੦੦੨); ਨਵਮਂ;