੩. ਉਪਨੀਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩. ਤਤਿਯੇ ਉਪਨੀਯਤੀਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੀਯਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਵਾ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਰਣਂ ਉਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਗੋਪਾਲੇਨ ਗੋਗਣੋ ਨੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਜਰਾਯ ਮਰਣਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਨੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਥੋਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਸਰਸਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਖਣਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚ. ਸਰਸਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯਪਿ ਹਿ ‘‘ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੭; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੪੩) ਵਚਨਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ. ਖਣਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯਪਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਣੋ ਏਕਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਰਥਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਏਕੇਨੇਵ ਨੇਮਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਮ੍ਪਿ ਏਕੇਨੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ – ਅਤੀਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਜੀਵਿਤ੍ਥ ਨ ਜੀਵਤਿ ਨ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਜੀਵਤਿ ਨ ਜੀਵਿਤ੍ਥ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਜੀਵਤਿ ਨ ਜੀਵਿਤ੍ਥ ਨ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਜੀਵਿਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਚ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾ ਚ ਕੇਵਲਾ;

ਏਕਚਿਤ੍ਤਸਮਾਯੁਤ੍ਤਾ, ਲਹੁਸੋ ਵਤ੍ਤਤੇ ਖਣੋ.

‘‘ਯੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਮਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਇਧ;

ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਦਿਸਾ ਖਨ੍ਧਾ, ਗਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ.

‘‘ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਨ ਜਾਤੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਜੀਵਤਿ;

ਚਿਤ੍ਤਭਙ੍ਗਾ ਮਤੋ ਲੋਕੋ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ. (ਮਹਾਨਿ. ੧੦);

ਜਰੂਪਨੀਤਸ੍ਸਾਤਿ ਜਰਂ ਉਪਗਤਸ੍ਸ, ਜਰਾਯ ਵਾ ਮਰਣਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਨੀਤਸ੍ਸ. ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਤਾਣਾਤਿ ਤਾਣਂ ਲੇਣਂ ਸਰਣਂ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਕੇਚਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਤਂ ਭਯਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਮਰਣੂਪਗਮਨਂ, ਆਯੁਪਰਿਤ੍ਤਤਾ, ਜਰੂਪਨੀਤਸ੍ਸ ਤਾਣਾਭਾਵੋਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਭਯਂ ਭਯਵਤ੍ਥੁ ਭਯਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਯਿਰਾਥ ਸੁਖਾਵਹਾਨੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਖਾਵਹਾਨਿ ਸੁਖਦਾਯਕਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਇਤਿ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਂ ਅਪਰਚੇਤਨਂ ਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਪੁਞ੍ਞਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਝਾਨਸ੍ਸਾਦਂ ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਝਾਨਸੁਖਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਖਾਵਹਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਦੇਵਤਾਯ ਸਯਂ ਦੀਘਾਯੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵੇਸੁ ਪਰਿਤ੍ਤਾਯੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚ ਥੁਲ੍ਲਫੁਸਿਤਕੇ ਵੁਟ੍ਠਿਪਾਤਸਦਿਸੇ ਸਤ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਅਹੋਵਤਿਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਏਕਕਪ੍ਪ-ਦ੍ਵੇਕਪ੍ਪ-ਚਤੁਕਪ੍ਪ-ਅਟ੍ਠਕਪ੍ਪ-ਸੋਲ਼ਸਕਪ੍ਪ-ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਕਪ੍ਪ-ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ.

ਅਥ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਯਂ ਦੇਵਤਾ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਵਟ੍ਟਕਥਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਮਸ੍ਸਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕਾਮਿਸਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਲੋਕਾਮਿਸਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਚ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਚ. ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਂ ਲੋਕਾਮਿਸਂ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਇਧ ਪਰਿਯਾਯਲੋਕਾਮਿਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਲੋਕਾਮਿਸਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਸਨ੍ਤਿਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿਂ ਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੋਤਿ.

ਉਪਨੀਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.