੧੦. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਜਙ੍ਗਲਾਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਿਗਮੇ. ਸੁਵੇਲ਼ੁਵਨੇਤਿ ਸੁਵੇਲ਼ੁ ਨਾਮ ਏਕਾ ਰੁਕ੍ਖਜਾਤਿ, ਤੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨੋ ਮਹਾਵਨਸਣ੍ਡੋ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸੋਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਵਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤਿ.
ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨੇ ਅਸਦਿਸਾਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਯ ਕਥਨਤ੍ਥਂ ਆਲਯਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਕਥਂ ਕਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਯਾਚਨ੍ਤੋ ਏਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਹਾਨਨ੍ਦਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੪੫੪. ਤਥ ਯਦਿਦਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਯਾ ਏਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾ ਨਾਮ, ਏਸਾ ਸਨ੍ਤਾ ਏਸਾ ਪਣੀਤਾ, ਅਤਪ੍ਪਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਇਟ੍ਠੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਮਨਾਪਂ, ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਅਮਨਾਪਂ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸਿਤੁਂ ਵਾ ਮੁਯ੍ਹਿਤੁਂ ਵਾ ਅਦਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਚਕ੍ਖੁਵਿਸੁਦ੍ਧਨੇਤ੍ਤੋ. ਚਕ੍ਖਾਬਾਧਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਉਦ੍ਧਂ ਉਮ੍ਮੀਲਨਨਿਮ੍ਮੀਲਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਨ ਗਹਿਤੋ.
੪੫੬. ਈਸਕਂਪੋਣੇਤਿ ਰਥੀਸਾ ਵਿਯ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ.
੪੬੧. ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀਤਿਆਦੀਸੁ ਪਟਿਕੂਲੇ ਮੇਤ੍ਤਾਫਰਣੇਨ ਵਾ ਧਾਤੁਸੋ ਉਪਸਂਹਾਰੇਨ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਸੁਭਫਰਣੇਨ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਸਂਹਾਰੇਨ ਵਾ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਦੁਭਯਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਕਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਆਪਾਥਗਤੇਸੁ ਨੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਕੋ ਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਕਥਂ ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ? ਅਨਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਫਰਤਿ, ਧਾਤੁਤੋ ਵਾ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਕਥਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ? ਇਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਸੁਭਾਯ ਵਾ ਫਰਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਾ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਕਥਂ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ? ਅਨਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਇਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਫਰਤਿ, ਧਾਤੁਤੋ ਵਾ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਕਥਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ? ਇਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਸੁਭਾਯ ਵਾ ਫਰਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਾ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਕਥਂ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਤਦੁਭਯਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨੇਵ ਸੁਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਦੁਮ੍ਮਨੋ, ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ…ਪੇ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਨੇਵ ਸੁਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਦੁਮ੍ਮਨੋ, ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਏਵਂ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਤਦੁਭਯਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ’’ਤਿ.
ਇਮੇਸੁ ਚ ਤੀਸੁ ਨਯੇਸੁ ਪਠਮਨਯੇ ਮਨਾਪਂ ਅਮਨਾਪਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਤਤਿਯਨਯੇ ਸਂਕਿਲੇਸਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਠਮਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਸਂਕਿਲੇਸਮ੍ਪਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਮ੍ਪਿ, ਤਤਿਯਂ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਚਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਉਪਰਿਪਣ੍ਣਾਸਟ੍ਠਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਯੋ ਚਾਯਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਮੂਲਪਰਿਯਾਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਮਜ੍ਝੇ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਗਾਥਾ ਉਦਾਨਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਤਕਂ ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ ਵੇਦਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਅਰਿਯੋ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋਤਿ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣੋ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੋ ‘‘ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਵਣ੍ਣਨਾਵਸੇਨ ਸਮਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.
ਨਿਗਮਨਕਥਾ
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –
ਆਯਾਚਿਤੋ ਸੁਮਤਿਨਾ ਥੇਰੇਨ ਭਦਨ੍ਤਬੁਦ੍ਧਮਿਤ੍ਤੇਨ,
ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯੂਰਦੂਤਪਟ੍ਟਨਮ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਵਸਨ੍ਤੇਨ.
ਪਰਵਾਦਵਿਧਂਸਨਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ,
ਯਮਹਂ ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਮਟ੍ਠਕਥਂ ਕਾਤੁਮਾਰਭਿਂ.
ਸਾ ਹਿ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਾਰਮਾਦਾਯ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਏਸਾ,
ਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਰਸਤਮਤ੍ਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਭਾਣਵਾਰੇਹਿ.
ਏਕੂਨਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋਪਿ ਭਾਣਵਾਰੇਹਿ,
ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਮਾਨਂ ਕਤੋ ਯਸ੍ਮਾ.
ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਹਾ’ਯਂ ਗਾਥਾਗਣਨਾਨਯੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾ,
ਸਮਧਿਕਛਸਟ੍ਠਿਸਤਮਿਤਿ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਭਾਣਵਾਰਾਨਂ.
ਸਮਧਿਕਛਸਟ੍ਠਿਸਤਪਮਾਣਮਿਤਿ ਭਾਣਵਾਰਤੋ ਏਸਾ,
ਸਮਯਂ ਪਕਾਸਯਨ੍ਤੀ ਮਹਾਵਿਹਾਰਾਧਿਵਾਸੀਨਂ.
ਮੂਲਟ੍ਠਕਥਾਸਾਰਂ ਆਦਾਯ ਮਯਾ ਇਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ,
ਯਂ ਪਞ੍ਞਮੁਪਚਿਤਂ ਤੇਨ ਹੋਤੁ ਲੋਕੋ ਸਦਾ ਸੁਖਿਤੋਤਿ.
ਪਰਮਵਿਸੁਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾਬੁਦ੍ਧਿਵੀਰਿਯਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਨ ਸੀਲਾਚਾਰਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵਾਦਿਗੁਣਸਮੁਦਯਸਮੁਦਿਤੇਨ ਸਕਸਮਯਸਮਯਨ੍ਤਰਗਹਨਜ੍ਝੋਗਾਹਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਤਿਪਿਟਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੇਦੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਮਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਨਿਤਸੁਖਵਿਨਿਗ੍ਗਤਮਧੁਰੋਦਾਰਵਚਨਲਾਵਣ੍ਣਯੁਤ੍ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨਾ ਵਾਦੀਵਰੇਨ ਮਹਾਕਵਿਨਾ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਰਿਵਾਰੇ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਗੁਣਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਬੁਦ੍ਧੀਨਂ ਥੇਰਵਂਸਪ੍ਪਦੀਪਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ ਵਂਸਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂਤੇਨ ਵਿਪੁਲਵਿਸੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸੋਤਿ ਗਰੂਹਿ ਗਹਿਤਨਾਮਧੇਯ੍ਯੇਨ ਥੇਰੇਨ ਕਤਾ ਅਯਂ ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨੀ ਨਾਮ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾ –
ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਲੋਕਨਿਤ੍ਥਰਣੇਸਿਨਂ;
ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਨਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.
ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ, ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;
ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਮਹੇਸਿਨੋਤਿ.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨੀ ਨਾਮ