੨. ਅਨੁਪਦਵਗ੍ਗੋ

੧. ਅਨੁਪਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੯੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਦਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਏਤਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੪) ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣਕਥਂ ਅਵੋਚ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਵਸੇਸਤ੍ਥੇਰੇਸੁ ਹਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਮਾਤਿ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ, ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਧੁਤਵਾਦੋਤਿ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕੋਤਿ, ਉਪਾਲਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਨਯਧਰੋਤਿ, ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਝਾਯੀ ਝਾਨਾਭਿਰਤੋਤਿ, ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਤਿ. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਤੇ ਤੇ ਗੁਣਾ ਪਾਕਟਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਪਾਕਟਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਹਿ ਗੁਣਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਕਥਿਤਾ ਜਾਨਿਤੁਂ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਭਾਗਪਰਿਸਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਆਗਮੇਸਿ. ਵਿਸਭਾਗਪੁਗ੍ਗਲਾਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤੇ ਵਣ੍ਣੇ ਕਥਿਯਮਾਨੇ ਅਵਣ੍ਣਮੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਿਵਸੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਭਾਗਪਰਿਸਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਧਾਤੁਕੁਸਲਤਾ ਆਯਤਨਕੁਸਲਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਤਾ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਮਹਾਪਞ੍ਞੋਤਿਆਦੀਸੁ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ – ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ? ਮਹਨ੍ਤੇ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਮਹਨ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਬਲਾਨਿ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਿ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਮਹਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਖਨ੍ਧੇਸੁ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ. ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਧਾਤੂਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਆਯਤਨੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਮਨੁਪਲਬ੍ਭੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੁ, ਪਟਿਭਾਨੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸਮਾਧਿ-ਪਞ੍ਞਾ-ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ-ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਸੁ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਸੁ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ, ਬਲੇਸੁ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਸੁ, ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਸੁ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਜਨਸਾਧਾਰਣੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਰਮਤ੍ਥੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਵੇਦਬਹੁਲੋ ਤੁਟ੍ਠਿਬਹੁਲੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਂ, ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਂ, ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ. ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ, ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਬਲਾਨਿ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਿ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ, ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ, ਹਾਸਬਹੁਲੋ ਵੇਦਤੁਟ੍ਠਿਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਪਰਮਤ੍ਥਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ… ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਚਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਯਟ੍ਠੇਨ, ਅਨਤ੍ਤਾ ਅਸਾਰਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਵੇਦਨਾ, ਸਞ੍ਞਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਚਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨ…ਪੇ… ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ. ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਚਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖਯਧਮ੍ਮਂ ਵਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰਾਗਂ, ਦੋਸਂ, ਮੋਹਂ, ਕੋਧਂ, ਉਪਨਾਹਂ, ਮਕ੍ਖਂ, ਪਲ਼ਾਸਂ, ਇਸ੍ਸਂ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਮਾਯਂ, ਸਾਠੇਯ੍ਯਂ, ਥਮ੍ਭਂ, ਸਾਰਮ੍ਭਂ, ਮਾਨਂ, ਅਤਿਮਾਨਂ, ਮਦਂ, ਪਮਾਦਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸੇ, ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇ, ਸਬ੍ਬੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ, ਸਬ੍ਬੇ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਸਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯੋ, ਛ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਅਧਿਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਬ੍ਬੇਗਬਹੁਲੋ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਾਸਬਹੁਲੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਬਹੁਲੋ ਅਰਤਿਬਹੁਲੋ ਅਨਭਿਰਤਿਬਹੁਲੋ ਬਹਿਮੁਖੋ ਨ ਰਮਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ, ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪ੍ਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤਿ ਪਦਾਲੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ. ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪ੍ਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਦੋਸਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਮੋਹਕ੍ਖਨ੍ਧਂ, ਕੋਧਂ, ਉਪਨਾਹਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤਿ ਪਦਾਲੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ.

ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਧਮਾਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਸਤ੍ਤਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਤਰੋ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਹਿ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਂ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਯਾ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਏਕਦੇਸਮੇਵ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਂ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਂ ਸਮ੍ਮਸਿ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਧਮਾਸਂ ਵਾਯਮਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਿਰ ਪਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ – ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੇ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਸਾਵਕੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਯਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਪੁਰਿਸੋ ਵੇਲ਼ੁਯਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਮਹਾਜਟਂ ਵੇਲ਼ੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਜਟਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਹਤ੍ਥਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਯਟ੍ਠਿਂ ਮੂਲੇ ਚ ਅਗ੍ਗੇ ਚ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਠਮਤਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਟ੍ਠਿਂ ਪਨ ਸਾਰਂ ਵਾ ਉਜੁਂ ਵਾ ਨ ਲਭਤਿ. ਅਪਰੋ ਚ ਤਥਾਰੂਪਮੇਵ ਵੇਣੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਯਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਾਰਂ ਵਾ ਉਜੁਂ ਵਾ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਚ੍ਛਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵੇਣੁਜਟਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਾਰਾ ਚੇਵ ਉਜੂ ਚ ਯਟ੍ਠਿਯੋ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ. ਅਯਂ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਟ੍ਠਿਯੋ ਪਨ ਸਾਰਾ ਚੇਵ ਉਜੂ ਚ ਲਭਤਿ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਪਧਾਨਂ.

ਏਵਂ ਪਨ ਅਦ੍ਧਮਾਸਂ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਸੂਕਰਖਤਲੇਣਦ੍ਵਾਰੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੀਘਨਖਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਦਸਬਲਂ ਬੀਜਯਮਾਨੋ ਠਿਤੋ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਸਟ੍ਠਿ ਞਾਣਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਪਞ੍ਞਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਤਿ ਯਾ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਰ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਦਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੯੪. ਪਠਮੇ ਝਾਨੇਤਿ ਯੇ ਪਠਮੇ ਝਾਨੇ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਧਮ੍ਮਾ. ਤ੍ਯਾਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇ ਅਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਦਵਵਤ੍ਥਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਞਾਤਾ ਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਥੇਰੋ ਹਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਲਕ੍ਖਣੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਤਥਾ ਅਨੁਮਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣੋ ਵਿਚਾਰੋ, ਫਰਣਲਕ੍ਖਣਾ ਪੀਤਿ, ਸਾਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸੁਖਂ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਲਕ੍ਖਣਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ, ਫੁਸਨਲਕ੍ਖਣੋ ਫਸ੍ਸੋ ਵੇਦਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ ਵੇਦਨਾ, ਸਞ੍ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਚੇਤਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ ਚੇਤਨਾ, ਵਿਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਲਕ੍ਖਣੋ ਛਨ੍ਦੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਗ੍ਗਾਹਲਕ੍ਖਣਂ ਵੀਰਿਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣਾ ਸਤਿ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਨੁਨਯਮਨਸਿਕਾਰਲਕ੍ਖਣੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਜਾਨਂ ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਭਾਵਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਨਯਮਨਸਿਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਸਭਾਵਭਾਵਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨੁਪਦਵਵਤ੍ਥਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਵਿਦਿਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਵਿਦਿਤਾ ਪਾਕਟਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਾਪਿ ਵਿਦਿਤਾ ਪਾਕਟਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾਪਿ ਵਿਦਿਤਾ ਪਾਕਟਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਤਂਞਾਣਤਾ ਚੇਵ ਞਾਣਬਹੁਤਾ ਚ ਮੋਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਤੇਨੇਵ ਅਙ੍ਗੁਲਗ੍ਗੇਨ ਤਂ ਅਙ੍ਗੁਲਗ੍ਗਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਫੁਸਿਤੁਂ, ਏਵਮੇਵ ਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਾ ਠਿਤਿ ਵਾ ਭਙ੍ਗੋ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਤਂਞਾਣਤਾ ਮੋਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਦਿ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਏਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਾ ਠਿਤਿ ਵਾ ਭਙ੍ਗੋ ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਜਾਨਿਤੁਂ. ਦ੍ਵੇ ਪਨ ਫਸ੍ਸਾ ਵਾ ਵੇਦਨਾ ਵਾ ਸਞ੍ਞਾ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾਨਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕੇਕਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਞਾਣਬਹੁਤਾ ਮੋਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਥਂ? ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸੋਲ਼ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਦਿਤਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤਾਯ. ਥੇਰੇਨ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ, ਠਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਭੇਦਂ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਦੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਦਿਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ.

ਅਨੁਪਾਯੋਤਿ ਰਾਗਵਸੇਨ ਅਨੁਪਗਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਨਪਾਯੋਤਿ ਪਟਿਘਵਸੇਨ ਅਨਪਗਤੋ. ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੇਹਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇਨ ਅਬਦ੍ਧੋ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਾਮਰਾਗਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਾ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਮਰਿਯਾਦੀਕਤੇਨਾਤਿ ਨਿਮ੍ਮਰਿਯਾਦੀਕਤੇਨ. ਚੇਤਸਾਤਿ ਏਵਂਵਿਧੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਹਰਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਮਰਿਯਾਦਾ ਕਿਲੇਸਮਰਿਯਾਦਾ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਮਰਿਯਾਦਾ ਚ. ਸਚੇ ਹਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਸੋਲ਼ਸ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਰਾਗਾਦਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਕਿਲੇਸਮਰਿਯਾਦਾ ਤੇਨ ਕਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤੇਸੁ ਪਨਸ੍ਸ ਏਕੋਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲੇਸਮਰਿਯਾਦਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਸੋਲ਼ਸ ਧਮ੍ਮੇ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਪਾਥਂ ਨਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਮਰਿਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਤੇ ਪਨਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸ ਧਮ੍ਮੇ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਅਨਾਗਤਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮਰਿਯਾਦਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ.

ਅਪਰਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮਰਿਯਾਦਾ ਚ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਰਿਯਾਦਾ ਚ. ਤਾਸੁ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਰਿਯਾਦਾ ਉਪਰਿ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮਰਿਯਾਦਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਪਚ੍ਚਨੀਕਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਮਰਿਯਾਦਿਕਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ.

ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ. ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰੋ ਵਿਸੇਸੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਬ੍ਬਹੁਲੀਕਾਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਜਾਨਨਸ੍ਸ ਬਹੁਲੀਕਰਣੇਨ. ਅਤ੍ਥਿਤ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿਯੇਵ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਵਾਰੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਪਨ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਸਾਦੋ. ਸਭਾਵਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਸੁਖਟ੍ਠਾਨੇ ਵੇਦਨੁਪੇਕ੍ਖਾਵ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚੇਤਸੋ ਅਨਾਭੋਗੋਤਿ ਯੋ ਸੋ ‘‘ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚੇਤਸੋ ਆਭੋਗੋ, ਏਤੇਨੇਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਮਕ੍ਖਾਯਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚੇਤਸੋ ਅਨਾਭੋਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਸਤਿਯੇਵ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਿ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾ.

੯੫. ਸਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਾਵਕਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਕਲਾਪਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.

ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਵਾਰੋਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਨ੍ਨਵਾਰੋਪਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਵਾਰੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ, ਨਿਰੋਧਂ ਪਨ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਾਯ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੀਸਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਗੂਲ਼੍ਹਾ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੀਸਂ ਹੋਤਿ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾਰੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਗੂਲ਼੍ਹਾ ਹੋਤਿ. ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸਿਨੋ ਥੇਰਾ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ, ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਧਮ੍ਮੇ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਵਾ. ਤੇਪਿ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੯੭. ਵਸਿਪ੍ਪਤੋਤਿ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਓਰਸੋਤਿਆਦੀਸੁ ਥੇਰੋ ਭਗਵਤੋ ਉਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤੋਤਿ ਓਰਸੋ, ਮੁਖੇਨ ਪਭਾਵਿਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤੋਤਿ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤੋ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਨ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਜੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ, ਧਮ੍ਮਦਾਯਸ੍ਸ ਆਦਿਯਨਤੋ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦੋ, ਆਮਿਸਦਾਯਸ੍ਸ ਅਨਾਦਿਯਨਤੋ ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਅਨੁਪਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਛਬ੍ਬਿਸੋਧਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੯੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਛਬ੍ਬਿਸੋਧਨਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਖੀਣਾ ਜਾਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਪਦੇਨ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ. ਇਧ ਪਨ ਚਤੂਹਿ ਪਦੇਹਿ ਅਞ੍ਞਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਆਗਤਂ. ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਵਾਦਿਤਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇਤਿ ਵਦਤਿ, ਸਾ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਵਾਦਿਤਾ ਨਾਮ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਮਨੁਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਯਂ ਸਭਾਵੋ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਹੋਥ, ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਤੀਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਅਯਮੇਵ ਨਯੋ.

੯੯. ਅਬਲਨ੍ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਂ. ਵਿਰਾਗੁਨਨ੍ਤਿ ਵਿਗਚ੍ਛਨਸਭਾਵਂ. ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਵਿਰਹਿਤਂ. ਉਪਾਯੂਪਾਦਾਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇ ਉਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਾਯਾ, ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਾਦਾਨਾ. ਚੇਤਸੋ ਅਦਿਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਸਯਾਤਿਪਿ ਤਾਸਂਯੇਵ ਨਾਮਂ. ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਸਕ੍ਕਾਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚੇਤਸੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾ, ਤਾਹਿ ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾ, ਤਾਹਿਯੇਵ ਤਂ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਖਯਾ ਵਿਰਾਗਾਤਿਆਦੀਸੁ ਖਯੇਨ ਵਿਰਾਗੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚੇਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨੇਵ.

੧੦੦. ਪਥਵੀਧਾਤੂਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਧਾਤੁ. ਆਪੋਧਾਤੂਤਿ ਆਬਨ੍ਧਨਧਾਤੁ. ਤੇਜੋਧਾਤੂਤਿ ਪਰਿਪਾਚਨਧਾਤੁ. ਵਾਯੋਧਾਤੂਤਿ ਵਿਤ੍ਥਮ੍ਭਨਧਾਤੁ. ਆਕਾਸਧਾਤੂਤਿ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਧਾਤੁ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਵਿਜਾਨਨਧਾਤੁ. ਨ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛਿਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ ਨ ਉਪਗਮਿਂ. ਨ ਚ ਪਥਵੀਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਸੇਸਧਾਤੁਯੋ ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਞ੍ਚ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਚ. ਤੇਪਿ ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਵਤ੍ਥੁਰੂਪਾਨਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਥਵੀਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਾਵ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਚ ਪਥਵੀਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸੇਸਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇਪਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਿਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਆਕਾਸਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਪਦੇ ਪਨ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਭੂਤੁਪਾਦਾਰੂਪਂ ਆਕਾਸਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ, ਤਥਾ ਤਂਨਿਸ੍ਸਿਤਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਏਵਂ ਇਧਾਪਿ ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਪਦੇ ਪਨ ਸਹਜਾਤਾ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ.

੧੦੧. ਰੂਪੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਅਤੀਤੇ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ, ਯਞ੍ਚ ਅਨਾਗਤੇ ਆਪਾਥਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਮ੍ਪਿ ਏਤਰਹਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ਅਤੀਤੇਪਿ ਆਪਾਥਂ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤਰਹਿਪਿ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਰੋਥ, ਉਪਰਿ ਛਨ੍ਦੋਵਾਰੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਨਯਿਦਂ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਆਪਾਥਂ ਆਗਤਂ ਵਾ ਅਨਾਗਤਂ ਵਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਰੂਪਮੇਵ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪਨ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ. ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦੋ. ਰਾਗੋਤਿ ਸ੍ਵੇਵ ਰਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਰਾਗੋ. ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਸ੍ਵੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਨਨ੍ਦੀ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਸ੍ਵੇਵ ਤਣ੍ਹਾਯਨਵਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾ. ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

੧੦੨. ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਮਙ੍ਕਾਰਮਾਨਾਨੁਸਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਹਙ੍ਕਾਰੋ ਮਾਨੋ, ਮਮਙ੍ਕਾਰੋ ਤਣ੍ਹਾ, ਸ੍ਵੇਵ ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ. ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਞਾਣਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਭਿਕ੍ਖੂ ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਂਯੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਏਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਸੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਛਬ੍ਬਿਸੋਧਨਨ੍ਤਿਪਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵੋਹਾਰਾ ਪਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਛ ਧਾਤੁਯੋ ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਕਾਯੋ ਪਰੇਸਂ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਕਾਯੋਤਿ ਇਮੇ ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਛਬ੍ਬਿਸੋਧਨਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਵਾਸਿਤ੍ਥੇਰਾ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਕਾਯਂ ਏਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਆਹਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਇਮੇ ਪਨ ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਅਧਿਗਤਂ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਧਿਗਤਂ, ਕਦਾ ਤੇ ਅਧਿਗਤਂ, ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਅਧਿਗਤਂ, ਕਤਮੇ ਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾ, ਕਤਮੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਾਭੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੯੮) ਏਵਂ ਵਿਨਯਨਿਦ੍ਦੇਸਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾ.

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਕਿਂ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਮਪੁਚ੍ਛਾ, ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਵਾ ਕਿਂ ਤਯਾ ਅਧਿਗਤਂ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਉਪਾਯਪੁਚ੍ਛਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਕਿਂ ਤਯਾ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ, ਕਿਂ ਵਾ ਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਉਦਾਹੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ, ਤਥਾ ਕਿਂ ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਉਦਾਹੁ ਅਰੂਪੇ, ਕਿਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਉਦਾਹੁ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ. ਕਦਾ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਕਾਲਪੁਚ੍ਛਾ, ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਾਦੀਸੁ ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਓਕਾਸਪੁਚ੍ਛਾ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ, ਕਿਂ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਮਣ੍ਡਪੇ ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਵਿਹਾਰੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇ ਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾਤਿ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸੇ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਕਤਰਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ ਤਵ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਕਤਮੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਾਭੀਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਧਮ੍ਮਪੁਚ੍ਛਾ, ਪਠਮਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਕਤਮੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਾਭੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਧਿਗਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਸੋ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਵ ਸਕ੍ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਅਧਿਗਤਂ, ਕਿਂ ਝਾਨਂ ਉਦਾਹੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿ? ਯੋ ਹਿ ਯੇਨ ਅਧਿਗਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਮੇ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਤੋ ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਾਦੀਸੁ ਕਿਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਰੂਪਾਰੂਪਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ? ਯੋ ਹਿ ਯਸ੍ਸਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਅਯਂ ਨਾਮ ਮੇ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਏਵਂ ਮਯਾ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਤੋ ‘‘ਕਦਾ ਤੇ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਕਿਂ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹੇ, ਉਦਾਹੁ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ’’ਤਿ? ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਕਾਲੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਮੇ ਕਾਲੇ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਤੋ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਕਿਂ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ, ਉਦਾਹੁ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ’’ਤਿ? ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤੋਕਾਸੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਮੇ ਓਕਾਸੇ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਤੋ ‘‘ਕਤਮੇ ਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਕਿਂ ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ, ਉਦਾਹੁ ਦੁਤਿਯਾਦਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ’’ਤਿ? ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਸਚੇ ‘‘ਇਮੇ ਨਾਮ ਮੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਤੋ ‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਾਭੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਕਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ, ਉਦਾਹੁ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਧਮ੍ਮੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਨਾਮਾਹਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਾਭੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨ ਸਦ੍ਧਾਤਬ੍ਬਂ. ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹਿ ਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਕੁਸਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮਾਨਿ ਛ ਠਾਨਾਨਿ ਸੋਧੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਗਮਨਪਟਿਪਦਾ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾ, ਯਦਿ ਆਗਮਨਪਟਿਪਦਾ ਨ ਸੁਜ੍ਝਤਿ, ‘‘ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬੋ.

ਯਦਿ ਪਨਸ੍ਸ ਆਗਮਨਪਟਿਪਦਾ ਸੁਜ੍ਝਤਿ, ‘‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਜਾਗਰਿਯਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਅਲਗ੍ਗੋ ਆਕਾਸੇ ਪਾਣਿਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤਿ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਗਙ੍ਗੋਦਕਂ ਯਮੁਨੋਦਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦਾ ਚਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੯੬) ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ.

ਅਪਿਚ ਖੋ ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਪਿ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਤੋ ਖੀਣਾਸਵਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸਾ ਪਟਿਪਦਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਉਤ੍ਤਾਸੇਤਬ੍ਬੋ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਨਾਮ ਅਸਨਿਯਾਪਿ ਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤਮਾਨਾਯ ਭਯਂ ਵਾ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ ਲੋਮਹਂਸੋ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨਾਪਿ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ – ਦੀਘਭਾਣਕਅਭਯਤ੍ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਏਕਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਦਹਰਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਨ੍ਹਾਯਮਾਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀਨਦੀਮੁਖਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਕੁਮ੍ਭੀਲੋਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਮਹਾਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ, ਤਦਾ ਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਿਂਸੁ. ਚਨ੍ਦਮੁਖਤਿਸ੍ਸਰਾਜਕਾਲੇ ਪਨ ਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਦੁਬ੍ਬਲਚਕ੍ਖੁਕੋ ਵਿਹਾਰੇਯੇਵ ਅਚ੍ਛਿ. ਰਾਜਾ ਥੇਰਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਗਤੇਸੁ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪੋ ਵਿਯ ਪਾਦੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਸਿਲਾਥਮ੍ਭੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਹ? ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਿਸ੍ਸੋਤਿ. ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਵਾਯਸਿ ਨੋ ਤਿਸ੍ਸਾਤਿ? ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.

ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਪਿ ਅਤਿਸੂਰੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਭਯੋ. ਸੋ ਰਞ੍ਜਨੀਯੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਸਭਰਾਜਾਪਿ ਹਿ ਏਕਂ ਥੇਰਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਮਾਨੋ ਘਰੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਬਦਰਸਾਲ਼ਵਂ ਮਦ੍ਦਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਖੇਲ਼ੋ ਚਲਿ, ਤਤੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵੋ ਆਵਿਭੂਤੋ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਹਿ ਰਸਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਾ, ਦਿਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਰਸੇਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਚਸ੍ਸ ਭਯਂ ਵਾ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ ਲੋਮਹਂਸੋ ਵਾ ਰਸਤਣ੍ਹਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾਤਿ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਅਭੀਰੂ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭੀ ਅਨੁਤ੍ਰਾਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੀਹੋ ਵਿਯ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਦਿਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣੇਪਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਨ ਜਨੇਤਿ. ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਪੇਸਿਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਰਹਤੀਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਛਬ੍ਬਿਸੋਧਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਾਪਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਏਵਂ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਠਮਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ ਕਥੇਤਿ, ਏਵਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਠਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾ ਵਾ. ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਕੁਲਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਪੁਜ੍ਜੋਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪੂਜਾਰਹੋ. ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ.

ਮਹਾਕੁਲਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸਕੁਲਾ ਵਾ. ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਕੁਲਤ੍ਤਯਂ ‘‘ਮਹਾਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਹਾਭੋਗਕੁਲਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਕੁਲਾ. ਉਲ਼ਾਰਭੋਗਕੁਲਾਤਿ ਉਲ਼ਾਰੇਹਿ ਪਣੀਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕੁਲਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਕੁਲਾਨਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਹਿ ਪੁਞ੍ਞਬਲੇਹਿ ਮਹਾਭੋਗੋਪਿ ਉਲ਼ਾਰਭੋਗੋਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵ.

੧੦੬. ਯਸਸ੍ਸੀਤਿ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਖਿਤ੍ਤਸਰਾ ਵਿਯ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਾਦੀਸੁ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾਤਿ ਅਪ੍ਪਪਰਿਵਾਰਾ.

੧੦੭. ਆਰਞ੍ਞਿਕੋਤਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਆਰਞ੍ਞਿਕਧੁਤਙ੍ਗੋ. ਸੇਸਧੁਤਙ੍ਗੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਵੇਵ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਆਗਤਾਨਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਨੇਤਾਨਿ ਤੇਰਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਧੁਤਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

੧੦੮. ਅਤਮ੍ਮਯਤਾਤਿ ਤਮ੍ਮਯਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਮ੍ਮਯਤਞ੍ਞੇਵ ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਤਂਯੇਵ ਕਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ, ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨਿਰੋਧਵਾਰੇ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਾਗਾਮਿਖੀਣਾਸਵਾਵ ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਸਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਵਾਰੋ ਪਰਿਹੀਨੋ. ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਤੀਹਿ ਮਞ੍ਞਨਾਹਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਨ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਓਕਾਸੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਨ ਕੇਨਚਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਕੇਨਚਿ ਵਤ੍ਥੁਨਾਪਿ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਵਦਾਮਿ, ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਵਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਚੀਸਮਾਚਾਰਾਦੀਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਤਹਿ ਪਦੇਹਿ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਅਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾਵ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਓਕਾਸਕਰਣਤ੍ਥਂ.

੧੧੩. ਮਨੋਸਮਾਚਾਰੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪਟਿਲਾਭਵਸੇਨ ਵਿਸੁਂ ਅਙ੍ਗਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਤਿ ਨ ਗਹਿਤਾ.

੧੧੪. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਅਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੧੧੫. ਸਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਵਾਰੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਸਹਗਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿਆਦੀਨਿ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.

੧੧੭. ਸਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਸਦੁਕ੍ਖਂ. ਅਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਾਯਾਤਿ ਭਵਾਨਂ ਅਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਾਯ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਾ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਪਿ ਹਿ ਯੋ ਤੇਨਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਭਵਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਸਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦਯੋ ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਕਥਂ ਸਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਨਾਗਾਮੀਪਿ ਹਿ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਵਿਮਾਨਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਸੁਖਂ ਅਹੋ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤਿ, ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਭਵਲੋਭੋ ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਣ੍ਹਤਾਯ ਅਕੁਸਲਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਕੁਸਲਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਸਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਅਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਭਵੋਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਅਦੁਕ੍ਖਂ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਪਿ ਤੇਨਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਭਵਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਪੁਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਕੁਸਲਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾਯੇਵ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਅਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਭਵੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਕਥਂ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਪਰਿਹਾਨਿਆਦੀਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕੋ ਤੇਨਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਭਵਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਵਿਯ ਏਕੇਨੂਨਪਾਣਸਹਸ੍ਸਂ ਘਾਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੋਯੇਵ ਨਾਮ, ਭਵਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿਯੇਵ ਨਾਮ. ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹਾਯਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਮੇਵ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ ਨਾਮ.

੧੧੯. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਰੂਪੇ ਰਾਗਾਦਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇ ਭਗਵਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਨ ਆਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ? ਯੇ ਤਾਵ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਞ੍ਚ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਕ੍ਕਰਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਂ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਨ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਯੇ ਪਨ ਤਕ੍ਕਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਂ ਤਾਵ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤੁ, ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਂ ਕਥਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਅਨੁਪਾਦਾਨਾ ਵਿਯ ਜਾਤਵੇਦਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ, ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤੇਸਂ ਪੁਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਤੇਸਂਯੇਵ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਬਹੁਧਾਤੁਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਬਹੁਧਾਤੁਕਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਭਯਾਨੀਤਿਆਦੀਸੁ ਭਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸੋ. ਉਪਦ੍ਦਵੋਤਿ ਅਨੇਕਗ੍ਗਤਾਕਾਰੋ. ਉਪਸਗ੍ਗੋਤਿ ਉਪਸਟ੍ਠਾਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਨਾਕਾਰੋ. ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਪਬ੍ਬਤਾਦਿਵਿਸਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਚੋਰਾ ਜਨਪਦਵਾਸੀਨਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਯਂ ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗਾਮਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਯਂ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸੋ ਨਾਮ. ‘‘ਇਧ ਨੋ ਚੋਰਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਆਵਹੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਸਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਪਦਚਤੁਪ੍ਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭੂਮਿਯਂ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਡਂਸਮਕਸਾਦੀਹਿ ਖਜ੍ਜਮਾਨਾ ਗੁਮ੍ਬਨ੍ਤਰਾਨਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕੇ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਨੇਕਗ੍ਗਤਾਕਾਰੋ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਚੋਰੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਦਿਵਸੇ ਅਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਤੁਚ੍ਛਕਸਾਸਨਂ ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਤੇਸਂ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰਾ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਭਵਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਘਾਤਿਤਾਵਸੇਸਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਚ੍ਛਾਯਭਿਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਯਾਦੀਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ ਨਟ੍ਠਂ ਅਨੁਸੋਚਮਾਨਾ. ਅਯਂ ਉਪਸਟ੍ਠਾਕਾਰੋ ਲਗ੍ਗਨਾਕਾਰੋ ਨਾਮ.

ਨਲ਼ਾਗਾਰਾਤਿ ਨਲ਼ੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਅਗਾਰਾ, ਸੇਸਸਮ੍ਭਾਰਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਰੁਕ੍ਖਮਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਿਣਾਗਾਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਬਾਲਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਬਾਲਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਬਾਲੋ ਹਿ ਅਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਰਜ੍ਜਂ ਵਾ ਉਪਰਜ੍ਜਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਕਤਿਪਯੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦਿਸੇ ਵਿਧਵਾਪੁਤ੍ਤੇ ਮਹਾਧੁਤ੍ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਥ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਸ੍ਸਰੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਤਗਹਨਾਦੀਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤੇ ਗਾਮੇ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਦਾਮਰਿਕਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਨਿਗਮੇਪਿ ਜਨਪਦੇਪਿ ਪਹਰਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਗੇਹਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਖੇਮਨ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਪਹਾਯ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਭਿਕ੍ਖਾਪਿ ਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪਿ ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਰਿਸਾਨਂ ਭਯਂ ਆਗਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਸੁਪਿ ਦ੍ਵੇ ਬਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਵਾਦਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚੋਦਨਂ ਆਰਭਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਕੋਸਮ੍ਬਿਵਾਸਿਕਾਨਂ ਵਿਯ ਮਹਾਕਲਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਰਿਸਾਨਂ ਭਯਂ ਆਗਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਭਯਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਬਾਲਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਅਪਾਪੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਦਸਬਲਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਯ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਵੋਚ.

੧੨੫. ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਧਾਤੁਯੋ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋ, ਅਡ੍ਢਟ੍ਠਮਕਧਾਤੁਯੋ ਅਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਵ ਕਥਿਤੋ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਪਿ ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਤੇਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ, ਨਿਰੋਧਪਜਾਨਨਾ ਪਟਿਪਦਾ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ. ਇਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨੇਤਾ ਧਾਤੁਯੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਕਥਿਤਾਵ. ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦਯੋ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਕਾਯਂ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਾਪਿ ਪੁਰਿਮਾਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਹੇਸਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਥੁ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਰੂਪਧਾਤੂਤਿ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਪਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਵਸੇਨ ਮਨੋਧਾਤੁ, ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਧਾਤੁਯੋ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਸੁਖਧਾਤੂਤਿਆਦੀਸੁ ਸੁਖਞ੍ਚ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੁ ਚਾਤਿ ਸੁਖਧਾਤੁ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਰਿਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਸਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਗਹਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਸਰਿਕ੍ਖਕਵਸੇਨ. ਅਵਿਭੂਤਭਾਵੇਨ ਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਧਾਤੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਧਾਤੁਯਾ ਸਰਿਕ੍ਖਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਧਾਤੂਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਸੁ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਾਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਸੁ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਪਿ ਛ ਧਾਤੁਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿਯੇਵ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਧਾਤੁਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਧਾਤੁਯੋ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਕਾਮਧਾਤੁਆਦੀਨਂ ਦ੍ਵੇਧਾਵਿਤਕ੍ਕੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੬) ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਪਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁ, ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੧੮੨) ਨਯੇਨੇਵ ਏਤਾਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਆਗਤੋਯੇਵ. ਇਮਾਪਿ ਛ ਧਾਤੁਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿਯੇਵ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਕਾਮਧਾਤੁਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਧਾਤੁਯੋ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਕਾਮਧਾਤੁਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਕਾਮਧਾਤੁ ਨਾਮ, ਪਞ੍ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਰੂਪਧਾਤੁ ਨਾਮ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਾਵਚਰਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁ ਨਾਮ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁ, ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੧੮੨) ਨਯੇਨ ਏਤਾਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਆਗਤੋਯੇਵ. ਇਮਾਪਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿਯੇਵ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਕਾਮਧਾਤੁਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਧਾਤੁਯੋ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤਾ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਨ ਸਙ੍ਖਤਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਮਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿਯੇਵ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਧਾਤੁਯੋ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.

੧੨੬. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਚ ਬਾਹਿਰਾਨਿ ਚ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਆਦੀਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਛ, ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਬਾਹਿਰਾਨਿ ਛ. ਇਧਾਪਿ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਨ੍ਤਿਆਦਿ ਮਹਾਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ.

੧੨੭. ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਨਵਕਾਸੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਕਾਰਣਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਅਵਕਾਸੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ. ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਏਕਸਙ੍ਖਾਰਮ੍ਪਿ. ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਯਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਹਿ ਸੋ ਤੇਭੂਮਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਭੂਮਕਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਨ ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਤ੍ਤਾ ਦਿਵਸਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋ ਅਯੋਗੁਲ਼ੋ ਵਿਯ ਮਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਸੁਖਤੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਸੁਖੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਰੋਗੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੧, ੨੨) ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸੁਖਤੋ ਗਾਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਤ੍ਥਂ ਮਤ੍ਤਹਤ੍ਥਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਸਿਤੋ ਵਿਯ, ਚੋਕ੍ਖਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਿਯ ਚ ਗੂਥਂ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤ੍ਤਵਾਰੇ ਕਸਿਣਾਦਿਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਚਤੁਭੂਮਕਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਵਸੇਨ. ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸਾਪਿ ਤੇਭੂਮਕਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਂ ਯਞ੍ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਗਾਹਂ ਵਿਨਿਵੇਠੇਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਹਿ ਯਂ ਯਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੁਖਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਂ ਗਾਹਂ ਵਿਨਿਵੇਠੇਤਿ.

੧੨੮. ਮਾਤਰਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਜਨਿਕਾਵ ਮਾਤਾ, ਜਨਕੋ ਪਿਤਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋਵ ਖੀਣਾਸਵੋ ਅਰਹਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਏਤਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਭਵਨ੍ਤਰਗਤਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕੋਚਿ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘‘ਇਮਂ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਹੀ’’ਤਿ, ਨੇਵ ਸੋ ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਅਥਾਪਿ ਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘‘ਸਚੇ ਇਮਂ ਨ ਘਾਤੇਸ੍ਸਸਿ, ਸੀਸਂ ਤੇ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੀਸਮੇਵਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਸੋ ਤਂ ਘਾਤੇਯ੍ਯ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ ਪਨ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਚ ਬਲਦੀਪਨਤ੍ਥਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਸਾਵਜ੍ਜੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵੋ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਮਾਤੁਘਾਤਾਦੀਨਿਪਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਮਹਾਬਲੋ ਚ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ, ਯੋ ਏਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ. ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇ ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾਯ ਪਿਵਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਂ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯ ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਕਮ੍ਮੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ ਵੋਹਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਨ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੫੮).

ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਪਲੋਕਨਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ. ਉਦ੍ਦੇਸੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ. ਵੋਹਰਨ੍ਤੋਤਿ ਕਥਯਨ੍ਤੋ, ਤਾਹਿ ਤਾਹਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿਆਦੀਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਭੇਦਕਰਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ. ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਨਾਤਿ ਨਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇ ਜਾਨਾਥ ਮਯ੍ਹਂ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਭਾਵਞ੍ਚ, ਮਾਦਿਸੋ ਨਾਮ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਗਾਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਵੀਚਿ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਵਨਂ ਵਿਯ ਸੀਤਲੋ, ਕਿਂ ਅਹਂ ਅਪਾਯਤੋ ਨ ਭਾਯਾਮੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਨ. ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ ਇਮਂ ਸਲਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ ਪਮਾਣਂ, ਵੋਹਾਰਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ. ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਤ੍ਥੁਦੀਪਨਵਸੇਨ ਹਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਥ ਰੁਚਿਜਨਨਤ੍ਥਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਲਾਕਾਯ ਗਾਹਿਤਾਯਪਿ ਅਭਿਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਾ ਪਨ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਾ ਵਾ ਸਲਾਕਂ ਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਆਵੇਣਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਮਾਤੁਘਾਤਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ, ਤੇਸਂ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਂ –

ਕਮ੍ਮਤੋ ਦ੍ਵਾਰਤੋ ਚੇਵ, ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਤੋ ਤਥਾ;

ਪਾਕਸਾਧਾਰਣਾਦੀਹਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਤੋ ਤਾਵ – ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਅਪਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਮਹਾਚੇਤਿਯਪ੍ਪਮਾਣੇਹਿ ਕਞ੍ਚਨਥੂਪੇਹਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਣ੍ਣਂ ਅਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਨਿਰਯਮੇਵ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਸਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ, ਸਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੋਯੇਵ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਭਾਰਿਯਂ ਪਨ ਹੋਤਿ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਆਹਚ੍ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋ.

ਤਤ੍ਥ ਏਲ਼ਕਚਤੁਕ੍ਕਂ ਸਙ੍ਗਾਮਚਤੁਕ੍ਕਂ ਚੋਰਚਤੁਕ੍ਕਞ੍ਚ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਮੀਤਿ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾਪਿ ਹਿ ਏਲ਼ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਫੁਸਤਿ. ਏਲ਼ਕਾਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਪਨ ਮਾਤਾਪਿਤਾਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਵਾ ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨ ਫੁਸਤਿ. ਮਾਤਾਪਿਤਾਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਫੁਸਤੇਵ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਦ੍ਵਯੇ. ਯਥਾ ਚ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ, ਏਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੇਪਿ ਏਤਾਨਿ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਮੇਵ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਫੁਸਤਿ, ਨ ਯਕ੍ਖਭੂਤਂ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਭਾਰਿਯਂ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਦਿਸਮੇਵ. ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇਯੇਵ ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੇ ਵਾ ਵਿਸੇ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇਪਿ ਯਦਿ ਸੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਮਰਤਿ, ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਯਂ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਭਾਰਿਯਂ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਦਿਸਮੇਵ.

ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਭੇਜ੍ਜਕਾਯਤਾਯ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਚਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤਪਗ੍ਘਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਲੋਹਿਤਂ ਸਮੋਸਰਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਪਵਿਦ੍ਧਸਿਲਤੋ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਸਕਲਿਕਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਦਨ੍ਤਂ ਪਹਰਿ, ਫਰਸੁਨਾ ਪਹਟੋ ਵਿਯ ਪਾਦੋ ਅਨ੍ਤੋਲੋਹਿਤੋਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਜੀਵਕੋ ਪਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਰੁਚਿਯਾ ਸਤ੍ਥਕੇਨ ਚਮ੍ਮਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਦੁਟ੍ਠਲੋਹਿਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਫਾਸੁਮਕਾਸਿ, ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤਿ.

ਅਥ ਯੇ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਤਥਾਗਤੇ ਚੇਤਿਯਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਬੋਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਧਾਤੁਮ੍ਹਿ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਕਿਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਦਿਸਂ. ਸਧਾਤੁਕਂ ਪਨ ਥੂਪਂ ਵਾ ਪਟਿਮਂ ਵਾ ਬਾਧਮਾਨਂ ਬੋਧਿਸਾਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਲੀਨਾ ਸਕੁਣਾ ਚੇਤਿਯੇ ਵਚ੍ਚਂ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਪਰਿਭੋਗਚੇਤਿਯਤੋ ਹਿ ਸਰੀਰਚੇਤਿਯਂ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ. ਚੇਤਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਬੋਧਿਮੂਲਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਾ ਪਨ ਬੋਧਿਸਾਖਾ ਬੋਧਿਘਰਂ ਬਾਧਤਿ, ਤਂ ਗੇਹਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਬੋਧਿਅਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਗੇਹਂ, ਨ ਗੇਹਤ੍ਥਾਯ ਬੋਧਿ. ਆਸਨਘਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਆਸਨਘਰੇ ਧਾਤੁ ਨਿਹਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਬੋਧਿਸਾਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਬੋਧਿਜਗ੍ਗਨਤ੍ਥਂ ਓਜੋਹਰਣਸਾਖਂ ਵਾ ਪੂਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ, ਭਗਵਤੋ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨੇ ਵਿਯ ਪੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ.

ਸਙ੍ਘਭੇਦੇ ਸੀਮਟ੍ਠਕਸਙ੍ਘੇ ਅਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਤਵੋਹਾਰਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨ-ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਦੋ ਚ ਹੋਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਞ੍ਚ. ਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਦੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਂ, ਤਥਾ ਨਵਤੋ ਊਨਪਰਿਸਾਯਂ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਨਵਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਯੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਵਤ੍ਤਕਾਨਂ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀਨਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਂ. ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਪਨ ਅਨਵਜ੍ਜਾ.

ਤਤ੍ਥ ਨਵਨ੍ਨਮੇਵ ਸਙ੍ਘਭੇਦੇ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਕਤੋ ਉਪਾਲਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਨਵਮੋ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤਿ, ਸਲਾਕਂ ਗਾਹੇਤਿ ‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਅਯਂ ਵਿਨਯੋ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ, ਇਦਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਇਮਂ ਰੋਚੇਥਾ’ਤਿ, ਏਵਂ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਚ. ਨਵਨ੍ਨਂ ਵਾ, ਉਪਾਲਿ, ਅਤਿਰੇਕਨਵਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੧). ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਸੇਸਾਨਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਦ੍ਵਾਰਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਚੇਤਾਨਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਤੋਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਤੋਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਆਣਤ੍ਤਿਕਵਿਜ੍ਜਾਮਯਪਯੋਗਵਸੇਨ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯ ਭੇਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਪੂਰੇਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਤੋਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋਯੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯੋ. ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਹਿ ਕਪ੍ਪੇ ਕਪ੍ਪਵੇਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੇਯੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਸ੍ਵੇਵ ਕਪ੍ਪੋ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਜ੍ਜ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਰੋਤਿ, ਸ੍ਵੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਕਰਣਂ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਾਨੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਪਾਕਤੋਤਿ ਯੇਨ ਚ ਪਞ੍ਚਪੇ’ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋਯੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ‘‘ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਂ, ਨਾਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭੇਦਾਭਾਵੇ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਤਦਭਾਵੇ ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤੋ, ਤਦਭਾਵੇ ਚ ਸਚੇ ਪਿਤਾ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਮਾਤਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ, ਨੋ ਵਾ ਤਥਾ ਸੀਲਵਤੀ, ਪਿਤੁਘਾਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇ ਮਾਤਾਪਿਤੁਘਾਤੋ, ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਸਮਾਨੇਸੁ ਮਾਤੁਘਾਤੋਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਮਾਤਾ ਹਿ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਨੀ ਬਹੂਪਕਾਰਾ ਚ ਪੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਸਾਧਾਰਣਾਦੀਹੀਤਿ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾਨਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਪਨ ‘‘ਨ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੀ, ਨ ਉਪਾਸਕੋ, ਨ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੧) ਵਚਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਹਗਤਾ ਦੋਸਮੋਹਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਾਧਾਰਣਾਦੀਹਿਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਥੁਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਤਿਤ੍ਥਕਰਂ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੨੯. ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾਤਿ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਯਾ. ਤੀਣਿ ਹਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਂ ਆਣਾਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਸਯਖੇਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ. ਸਾ ਹਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਓਕ੍ਕਮਨਕਾਲੇ ਨਿਕ੍ਖਮਨਕਾਲੇ ਸਮ੍ਬੋਧਿਕਾਲੇ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਪਨ ਆਣਾਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਆਟਾਨਾਟਿਯਮੋਰਪਰਿਤ੍ਤਧਜਗ੍ਗਪਰਿਤ੍ਤਰਤਨਪਰਿਤ੍ਤਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਆਣਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਵਿਸਯਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਯਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ ਤਾਵਤਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ, ਯਾਵਤਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ ਤਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ, ਞਾਣਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਯ੍ਯਂ ਨੇਯ੍ਯਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੫) ਵਚਨਤੋ ਅਵਿਸਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁ ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗੀਤਿ, ਯਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗੀਤਿ, ਮੋਗ੍ਗਲਿਪੁਤ੍ਤਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗੀਤੀਤਿ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹੇ ਤੇਪਿਟਕੇ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਇਮਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ.

ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਨ੍ਤਿ ਅਪੁਰੇ ਅਪਚ੍ਛਾ. ਏਕਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਬੋਧਿਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਉਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਾਵ ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਕਮ੍ਪਨੇਨੇਵ ਖੇਤ੍ਤਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਾਸਪਮਤ੍ਤਾ ਧਾਤੁ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਾਵ ਪਚ੍ਛਾਤਿ ਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਾਤੂਸੁ ਹਿ ਠਿਤਾਸੁ ਬੁਦ੍ਧਾ ਠਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਪਨ ਜਾਤੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤਾ.

ਤੀਣਿ ਹਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ, ਪਟਿਵੇਧਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਧਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਤ੍ਤੀਤਿ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ. ਪਟਿਵੇਧੋਤਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧੋ. ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਪਦਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵੇਧੋ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤਿਪਿ ਨ ਹੋਤਿਪਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਪਟਿਵੇਧਧਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹੂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦੀਪੇ ਏਕਵਾਰੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਿਕਾਪਿ ਕਦਾਚਿ ਬਹੂ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿ ਅਪ੍ਪਾ. ਇਤਿ ਪਟਿਵੇਧੋ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤਿਪਿ ਨ ਹੋਤਿਪਿ, ਸਾਸਨਟ੍ਠਿਤਿਯਾ ਪਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣਂ.

ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਹਿ ਤੇਪਿਟਕਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੂਰੇਤਿ. ਯਥਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਲ਼ਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸੋ ਨ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਏਵਮੇਵ ਪਞ੍ਞਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੂਰੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਠਿਤਾਯ ਸਾਸਨਂ ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਯਦਾ ਪਨ ਸਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਦਾ ਪਠਮਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਨਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਇਤਰੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਿਟਕੇਸੁ ਠਿਤੇਸੁ ਸਾਸਨਂ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕੇ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਮਾਨੇ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੋ ਏਕਾਦਸਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਏਕਕਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯੋ ਚਕ੍ਕਪੇਯ੍ਯਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਓਘਤਰਣਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਦੀਘਨਿਕਾਯੋ ਦਸੁਤ੍ਤਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਏਕਿਸ੍ਸਾਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਾਸਨਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਭਿਯਪੁਚ੍ਛਾ (ਸੁ. ਨਿ. ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤਂ) ਵਿਯ ਆਲ਼ਵਕਪੁਚ੍ਛਾ (ਸੁ. ਨਿ. ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤਂ; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੬) ਵਿਯ ਚ. ਏਤਾ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲਿਕਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸਾਸਨਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ.

ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਨ ਪਿਟਕੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇਸੁਪਿ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਠਿਤੇ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਰਿਵਾਰਖਨ੍ਧਕੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇਸੁ ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗੇ ਠਿਤੇ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਮਾਤਿਕਾਯ ਠਿਤਾਯਪਿ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਮਾਤਿਕਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਪਬ੍ਬਜ੍ਜਉਪਸਮ੍ਪਦਾਸੁ ਠਿਤਾਸੁ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਲਿਙ੍ਗਮਦ੍ਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੇਤਵਤ੍ਥਸਮਣਵਂਸੋ ਪਨ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਸਨਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਕਸ੍ਸ ਪਨ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕਸ੍ਸ ਸੀਲਭੇਦਤੋ ਚ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਾਰਿਤਾਤਿ.

ਤੀਣਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਅਹੋਸਿ, ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕੁਸਿਨਾਰਾਯਂ, ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨਾਗਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਕਿਰ ਓਸਕ੍ਕਨਕਾਲੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੇ ਧਾਤੁਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਚੇਤਿਯਤੋ ਨਾਗਦੀਪੇ ਰਾਜਾਯਤਨਚੇਤਿਯਂ, ਤਤੋ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨਾਗਭਵਨਤੋਪਿ ਦੇਵਲੋਕਤੋਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋਪਿ ਧਾਤੁਯੋ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਮੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਾਸਪਮਤ੍ਤਾਪਿ ਧਾਤੁ ਅਨ੍ਤਰਾ ਨ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਧਾਤੁਯੋ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਰਾਸਿਭੂਤਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਏਕਗ੍ਘਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਸ੍ਮਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਫਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

ਤਤੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦੇਵਤਾ ਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਸਤ੍ਥਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਦਸ੍ਸਨਂ ਦਾਨਿ ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਦਿਵਸਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਖੀਣਾਸਵੇ ਅਵਸੇਸਾ ਸਕਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਧਾਤੂਸੁ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਸਪਮਤ੍ਤਾਯਪਿ ਧਾਤੁਯਾ ਸਤਿ ਏਕਜਾਲਾਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਧਾਤੂਸੁ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਤਾਸੁ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਆਨੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੂਸੁ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਸੁ ਸਾਸਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਾਵ ਏਵਂ ਨ ਅਨਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਾਵ ਅਚਰਿਮਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਾ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਨੁਸ੍ਸੋ, ਕਤਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੭੧-੧੭੪).

ਯਦਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਵਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਿਹਾਰੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚੇਤਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਬਹੁਤਾਯ ਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਜਾਤਾ, ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਾਪਿ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਯ ਚ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਏਕੋ ਦੇਸੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਸੋਵ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਤਤੋ ਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯੋ ਸਿਯਾ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇ ਦੇਸਨਾਪਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਹੋਤਿ.

ਵਿਵਾਦਾਭਾਵਤੋ ਚ. ਬਹੂਸੁ ਚ ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁ ਬਹੂਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਵਿਯ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੋ ਲਾਭੀ ਪੁਞ੍ਞਵਾ’’ਤਿ ਵਿਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਏਵਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚੇਤਂ ਕਾਰਣਂ ਮਿਲਿਨ੍ਦਰਞ੍ਞਾ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ (ਮਿ. ਪ. ੫.੧.੧) –

‘‘ਤਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਕਥਯਮਾਨਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਾ ਚ ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਾਸਮਾਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਏਕਾ ਦੇਸਨਾ ਏਕਾ ਕਥਾ ਏਕਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਏਕਾ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ? ਏਕੇਨਪਿ ਤਾਵ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਓਭਾਸਜਾਤੋ. ਯਦਿ ਦੁਤਿਯੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਭਾਯ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਓਭਾਸਜਾਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਓਵਦਮਾਨਾ ਚ ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਾ ਸੁਖਂ ਓਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਨੁਸਾਸਮਾਨਾ ਚ ਸੁਖਂ ਅਨੁਸਾਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਯਥਾਹਂ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ.

ਅਯਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ, ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਯਦਿ ਦੁਤਿਯੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨਾਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਚਲੇਯ੍ਯ ਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯ ਨਮੇਯ੍ਯ ਓਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ ਵਿਧਮੇਯ੍ਯ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ.

ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਾਵਾ ਏਕਪੁਰਿਸਸਨ੍ਧਾਰਣੀ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸੇ ਅਭਿਰੂਲ਼੍ਹੇ ਸਾ ਨਾਵਾ ਸਮੁਪਾਦਿਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਤਾਦਿਸੋ ਆਯੁਨਾ ਵਣ੍ਣੇਨ ਵਯੇਨ ਪਮਾਣੇਨ ਕਿਸਥੂਲੇਨ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੇਨ, ਸੋ ਤਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੂਹੇਯ੍ਯ. ਅਪਿਨੁ ਸਾ ਮਹਾਰਾਜ, ਨਾਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਲੇਯ੍ਯ ਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯ ਨਮੇਯ੍ਯ ਓਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ ਵਿਧਮੇਯ੍ਯ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਓਸੀਦੇਯ੍ਯ ਉਦਕੇਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ, ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਯਦਿ ਦੁਤਿਯੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨਾਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਚਲੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ.

ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਰਿਸੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਛਾਦੇਨ੍ਤਂ ਯਾਵਕਣ੍ਠਮਭਿਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਧਾਤੋ ਪੀਣਿਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰੋ ਤਨ੍ਦਿਕਤੋ ਅਨੋਨਮਿਤਦਣ੍ਡਜਾਤੋ ਪੁਨਦੇਵ ਤਤ੍ਤਕਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਅਪਿਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਖਿਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕਿਂ ਭੁਤ੍ਤੋਵ ਮਰੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ …ਪੇ… ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਅਤਿਧਮ੍ਮਭਾਰੇਨ ਪਥਵੀ ਚਲਤੀਤਿ? ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੇ ਸਕਟਾ ਰਤਨਪਰਿਪੂਰਿਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ ਯਾਵ ਮੁਖਸਮਾ. ਏਕਸ੍ਮਾ ਸਕਟਤੋ ਰਤਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਕਟੇ ਆਕਿਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਪਿਨੁ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਟਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਕਟਾਨਂ ਰਤਨਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਭਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਫਲੇਯ੍ਯ, ਅਰਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੇਮਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਓਪਤੇਯ੍ਯ, ਅਕ੍ਖੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤਿਰਤਨਭਾਰੇਨ ਸਕਟਂ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤਿਧਮ੍ਮਭਾਰੇਨ ਪਥਵੀ ਚਲਤੀਤਿ.

ਅਪਿਚ ਮਹਾਰਾਜ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਬੁਦ੍ਧਬਲਪਰਿਦੀਪਨਾਯ ਓਸਾਰਿਤਂ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਉਭਤੋਪਕ੍ਖਜਾਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਲਵਾਮਚ੍ਚਾਨਂ ਪਰਿਸਾਯ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਮਚ੍ਚੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਮਚ੍ਚੋ’ਤਿ ਉਭਤੋਪਕ੍ਖਜਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਦਿ, ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਉਭਤੋਪਕ੍ਖਜਾਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਇਦਂ ਤਾਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਗ੍ਗੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਜੇਟ੍ਠੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਸੇਟ੍ਠੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਉਤ੍ਤਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਪਵਰੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਅਸਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਅਸਮਸਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਸਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਅਪਿਚ ਖੋ ਮਹਾਰਾਜ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਭਾਵਪਕਤਿ ਏਸਾ, ਯਂ ਏਕੋਯੇਵ ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਾ? ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਮਹਾਰਾਜ ਯਂ ਲੋਕੇ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਤਂ ਏਕਂਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਪਥਵੀ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਨ੍ਤੀ, ਸਾ ਏਕਾਯੇਵ. ਸਾਗਰੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ. ਸਿਨੇਰੁ ਗਿਰਿਰਾਜਾ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ. ਆਕਾਸੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ. ਸਕ੍ਕੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ. ਮਾਰੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ. ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਯਤ੍ਥ ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਏਕੋਯੇਵ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਸੁਕਥਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪਞ੍ਹੋ ਓਪਮ੍ਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ.

ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਇਮਿਨਾਵ ਪਦੇਨ ਦਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ ਤਾਨਿਪਿ, ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਵਾਰਿਤੇ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਰਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ.

ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਰਤਨਪਾਤੁਭਾਵਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਚਰਿਮਂ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਧਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਵਾ. ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਮਾਨਞ੍ਚ ਪਨ ਤਂ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਤੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਅਵਾਰਿਤੋ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦ੍ਵੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਵਿਵਾਦੁਪਚ੍ਛੇਦਤੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਭਾਵਤੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤੋ ਚ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਮਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ ਚ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਯੋ ਚਾਯਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਦੀਪਪਰਿਵਾਰੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਦੀਪੇਸੁ ਇਸ੍ਸਰਿਯਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਸਮਤ੍ਥੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਸੋ ਪਰਿਹਾਯੇਥ. ਇਤਿ ਵਿਵਾਦੁਪਚ੍ਛੇਦਤੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਭਾਵਤੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤੋ ਚ ਨ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦ੍ਵੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

੧੩੦. ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਅਸ੍ਸ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਾਰਣਸਮਤ੍ਥੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੋ, ਪਣਿਧਾਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਹੇਤੁ ਸਤ੍ਥਾਰਦਸ੍ਸਨਂ;

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਧਿਕਾਰੋ ਚ ਛਨ੍ਦਤਾ;

ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮੋਧਾਨਾ, ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੫੯) –

ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਪਣਿਧਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਾਨਿ. ਇਤਿ ਪਣਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕੁਤੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੋਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਅਸ੍ਸ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰੋ ਚ ਪੁਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਮੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਪੁਰਿਸੋਵ ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ.

ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਰਾਜਾ ਅਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕੋਸੋਹਿਤਵਤ੍ਥਗੁਯ੍ਹਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਾਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਚ ਅਧਿਕੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਰਾਜਾ ਅਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਠਾਨਾਨਿ ਉਤ੍ਤਮਾਨਿ, ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਞ੍ਚ ਹੀਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਾਦੀਨਿਪਿ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਾਨਿ.

ਨਨੁ ਚ ਯਥਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ, ਏਵਂ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਤ੍ਥਿ? ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ. ਨੋ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਇਧ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਿ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਇਧ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਮਾਨੇਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਉਭਯਲਿਙ੍ਗਾਭਾਵੇ ਪੁਰਿਸਸਣ੍ਠਾਨਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ, ਨ ਇਤ੍ਥਿਸਣ੍ਠਾਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ.

੧੩੧. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਥਾ ਨਿਮ੍ਬਬੀਜਕੋਸਾਤਕੀਬੀਜਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਫਲਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਾਤਂ ਅਮਧੁਰਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਵਿਪਾਕਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਅਮਧੁਰਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਉਚ੍ਛੁਬੀਜਸਾਲਿਬੀਜਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਂ ਸਾਦੁਰਸਮੇਵ ਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਸਾਤਂ ਕਟੁਕਂ, ਏਵਂ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਮਧੁਰਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਯਾਦਿਸਂ ਵਪਤੇ ਬੀਜਂ, ਤਾਦਿਸਂ ਹਰਤੇ ਫਲਂ;

ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਚ ਪਾਪਕ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੫੬);

ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਮਙ੍ਗੀਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮਙ੍ਗੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਆਯੂਹਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਵਿਪਾਕਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਆਯੂਹਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾ. ਯਾਵ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪਚਿਤਂ ਵਿਪਾਕਾਰਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਸਾ ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾ. ਵਿਪਾਕਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਾਵ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਨੇਸਂ ਤਤੋ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਤਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਆਦੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਹਿ ਨਿਰਯੋ, ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ, ਦੇਵੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖਵਿਮਾਨਾਦੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਹਿ ਦੇਵਲੋਕੋਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਇਤਿ ਨੇਸਂ ਇਮਿਨਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਉਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਪਰਿਮੁਤ੍ਤਤਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਨਾਮ. ਸਾ ਚਲਤਿ ਸੇਸਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾ. ਨਿਰਯੇ ਹਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਦੇਵਲੋਕੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਨਿਰਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਚ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਯਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਸੋਣਗਿਰਿਪਾਦੇ ਕਿਰ ਅਚੇਲਵਿਹਾਰੇ ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਸੁਨਖਜੀਵਿਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋਪਿ ਸਂਵਰੇ ਠਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਨਸ੍ਸਿ ਜਰਕੋ’’ਤਿ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਅਕਾਮਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਸੇਯ੍ਯਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨਿਰਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਸੋਣਗਿਰਿਪਾਦਤੋ ਮਹਨ੍ਤਾ ਮਹਨ੍ਤਾ ਸੁਨਖਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਾ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰੇਸੁਂ. ਸੋ ਮਹਾਭਯਭੀਤੋ – ‘‘ਵਾਰੇਹਿ, ਤਾਤ ਸੋਣ, ਵਾਰੇਹਿ, ਤਾਤ ਸੋਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਿਂ ਮਹਾਥੇਰਾਤਿ. ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ ਤਾਤਾਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ’ਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣੇਸੁ ਤਲਸਨ੍ਥਰਣਪੂਜਂ ਆਸਨਪੂਜਞ੍ਚ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਮਞ੍ਚੇਨ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਯਂ ਮਹਾਥੇਰ-ਪੂਜਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਾ ‘ਅਯਂ ਮੇ ਭਗਵਾ ਦੁਗ੍ਗਤਪਣ੍ਣਾਕਾਰੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਮਹਾਥੇਰੋ ਪੂਜਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਸਿ, ਤਾਵਦੇਵਸ੍ਸ ਦੇਵਲੋਕੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ, ਨਨ੍ਦਨਵਨ-ਚਿਤ੍ਤਲਤਾਵਨ-ਮਿਸ੍ਸਕਵਨ-ਫਾਰੁਸਕਵਨਵਿਮਾਨਾਨਿ ਚੇਵ ਨਾਟਕਾਨਿ ਚ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਿ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ‘‘ਅਪੇਥ ਅਪੇਥ ਸੋਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਿਮਿਦਂ ਥੇਰਾਤਿ? ਏਤਾ ਤੇ, ਤਾਤ, ਮਾਤਰੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਸਗ੍ਗੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਚਲਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤਾਸੁ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾਸੁ ਇਧ ਆਯੂਹਨਚੇਤਨਾਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾਵਸੇਨ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਮਙ੍ਗੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੩੨. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੇਰੋ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਸਸ੍ਸਿਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਭਗਵਤਾ ਨਾਮਂ ਨ ਗਹਿਤਂ. ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ.

ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ –

ਆਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਖੋ ਇਮਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਧਾਤੁਯੋ, ਛ ਇਮਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਧਾਤੁਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬਹੁਧਾਤੁਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਬਹੁਧਾਤੁਕੋਤਿਪਿ ਨਂ ਧਾਰੇਹਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਧਾਤੁਆਯਤਨਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਟ੍ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਕਥਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਪਰਿਵਟ੍ਟੋਤਿਪਿ ਨਂ ਧਾਰੇਹਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਆਦਾਸਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤੇ ਧਾਤੁਆਦਯੋ ਅਤ੍ਥਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਦਾਸੋਤਿਪਿ ਨਂ ਧਾਰੇਹਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਯਥਾ ਨਾਮ ਪਰਸੇਨਮਦ੍ਦਨਾ ਯੋਧਾ ਸਙ੍ਗਾਮਤੂਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸੇਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਪਤ੍ਤੇ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਕਿਲੇਸਸੇਨਮਦ੍ਦਨਾ ਯੋਗਿਨੋ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸੇ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਹਤ੍ਤਜਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮਤਦੁਨ੍ਦੁਭੀਤਿਪਿ ਨਂ ਧਾਰੇਹਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਯਥਾ ਸਙ੍ਗਾਮਯੋਧਾ ਪਞ੍ਚਾਵੁਧਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸੇਨਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤ੍ਵਾ ਜਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਯੋਗਿਨੋਪਿ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੁਧਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਸੇਨਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਜਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਸਙ੍ਗਾਮਵਿਜਯੋਤਿਪਿ ਨਂ ਧਾਰੇਹੀਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਬਹੁਧਾਤੁਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਇਸਿਗਿਲਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਇਸਿਗਿਲਿਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਾਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸੀਤਿ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਸ ਇਸਿਗਿਲੀਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਵੇਭਾਰੋ ਨ ਵੇਭਾਰੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ, ਅਞ੍ਞਾਯੇਵਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਤੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਭਗਵਤੋ ਪਬ੍ਬਤੇਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਪਬ੍ਬਤੇਸੁ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕਥਿਯਮਾਨੇਸੁ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਸ ਇਸਿਗਿਲਿਭਾਵੋ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਯਮਾਨੇ ਪਦੁਮਵਤਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮਾਨਿ ਚੇਵ ਪਦੁਮਵਤਿਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਪਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਤਪਟਿਪਾਟਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ.

ਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਗਬ੍ਭੇ ਯਮਕਮਹਾਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਦ੍ਵੇਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਇਮੇ ਇਸੀਤਿ ਇਮੇ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਇਸੀ.

ਕਦਾ ਪਨ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਂਸੁ? ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਥਾਗਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਏਕਾ ਕੁਲਧੀਤਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਮਾਨਾ ਏਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਹਿ ਲਾਜਾਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਂ ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਤਸਤਾਨਿ ਪਤ੍ਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚ ਖਣੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕਾ ਮਧੁਰਮਂਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਯਿਂਸੁ. ਸਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਪਦੁਮਗਬ੍ਭੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਮੇਕੋ ਤਾਪਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿਯਾਵ ਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਭੂਮਿਤੋ ਪਦੁਮਾਨਿ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਵਨਚਰਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਨਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭੋ ਸਣ੍ਠਾਸਿ. ਮਹਾਪਦੁਮਕੁਮਾਰੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਵਸਿ, ਸੇਸਾ ਗਬ੍ਭਮਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਪਦੁਮਸ੍ਸਰੇ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੁਮੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਖਯਵਯਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾ ਅਹੋਸਿ –

‘‘ਸਰੋਰੁਹਂ ਪਦੁਮਪਲਾਸਪਤ੍ਤਜਂ, ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਭਮਰਗਣਾਨੁਚਿਣ੍ਣਂ;

ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯੁਪਗਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਂਸੁ, ਤਦਾ ਚਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਇਸਿਗਿਲੀਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ.

੧੩੫. ਯੇ ਸਤ੍ਤਸਾਰਾਤਿ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਉਪਰਿਟ੍ਠੋ ਤਗਰਸਿਖੀ ਯਸਸ੍ਸੀ ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਗਨ੍ਧਾਰੋ ਪਿਣ੍ਡੋਲੋ ਉਪਾਸਭੋ ਨੀਤੋ ਤਥੋ ਸੁਤਵਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਤੇਰਸਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧੇਨ ਨਾਮਾਨਿ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਯੇ ਸਤ੍ਤਸਾਰਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਸਾਰਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਰਭੂਤਾ. ਅਨੀਘਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਾ. ਨਿਰਾਸਾਤਿ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਾ.

ਦ੍ਵੇ ਜਾਲਿਨੋਤਿ ਚੂਲ਼ਜਾਲਿ ਮਹਾਜਾਲੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਜਾਲਿਨਾਮਕਾ. ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਨਾਮਮੇਵ. ਪਸ੍ਸਿ ਜਹਿ ਉਪਧਿਦੁਕ੍ਖਮੂਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸਿ ਨਾਮ ਸੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਨ ਮੂਲਂ ਉਪਧਿਂ ਜਹੀਤਿ ਅਯਮਸ੍ਸ ਥੁਤਿ. ਅਪਰਾਜਿਤੋਤਿਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਨਾਮਮੇਵ.