੭. ਵੀਮਂਸਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੮੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵੀਮਂਸਕਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵੀਮਂਸਕੇਨਾਤਿ ਤਯੋ ਵੀਮਂਸਕਾ – ਅਤ੍ਥਵੀਮਂਸਕੋ ਸਙ੍ਖਾਰਵੀਮਂਸਕੋ ਸਤ੍ਥੁਵੀਮਂਸਕੋਤਿ. ਤੇਸੁ, ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਹਾਵੁਸੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵੀਮਂਸਕਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨) ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਵੀਮਂਸਕੋ ਆਗਤੋ. ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਾਤੁਕੁਸਲੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਆਯਤਨਕੁਸਲੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੀਮਂਸਕੋਤਿ ਅਲਂ ਵਚਨਾਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੪) ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਵੀਮਂਸਕੋ ਆਗਤੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥੁਵੀਮਂਸਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰਂ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ. ਸਮਨ੍ਨੇਸਨਾਤਿ ਏਸਨਾ ਪਰਿਯੇਸਨਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ. ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਯਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯ.

੪੮੮. ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਥਾਗਤੋ ਸਮਨ੍ਨੇਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਧ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮਹਾ ਹਿ ਏਸ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਹਿ ਸਮਯੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਉਪਡ੍ਢਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਹੋਤਿ, ਉਪਡ੍ਢਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਨਿਚ੍ਛੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ, – ‘‘ਉਪਡ੍ਢਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ, ਯਦਿਦਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਕਲਮੇਵਿਦਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਯਦਿਦਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਤਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ. ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਸ੍ਸ, ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਬਹੁਲੀਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਥਞ੍ਚਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਸਕਲਮੇਵਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਯਦਿਦਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ. ਮਮਞ੍ਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਯਾ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਜਰਾਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸੇਹਿ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨).

ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਾਹਿਰਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ਆਹ – ‘‘ਬਾਹਿਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨਾਞ੍ਞਂ ਏਕਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ. ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੧੩). ਮਹਾਚੁਨ੍ਦਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਸਲ੍ਲੇਖਪਟਿਪਦਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ, ‘‘ਪਰੇ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਯਮੇਤ੍ਥ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖੋ ਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੮੩) ਆਹ. ਮੇਘਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨਿਯਧਮ੍ਮੇ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ, ‘‘ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਾਯ, ਮੇਘਿਯ, ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਪਾਕਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਇਧ, ਮੇਘਿਯ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੩੧) ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੇਸਿ. ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਭਿਣ੍ਹੋਵਾਦਂ ਦੇਨ੍ਤੋਪਿ –

‘‘ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਜਸ੍ਸੁ ਕਲ੍ਯਾਣੇ, ਪਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸਯਨਾਸਨਂ;

ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਂ, ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਹੋਹਿ ਭੋਜਨੇ.

ਚੀਵਰੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਚ, ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਯਨਾਸਨੇ;

ਏਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਂ ਮਾਕਾਸਿ, ਮਾ ਲੋਕਂ ਪੁਨਰਾਗਮੀ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੩੪੦, ੩੪੧) –

ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਮੇਵ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਏਵਂ ਮਹਾ ਏਸ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ. ਇਧਾਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਥਾਗਤੋ ਸਮਨ੍ਨੇਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਥਾਗਤਂ ਏਸਤੁ ਗਵੇਸਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਭਗਵਾ ਅਯਂ ਮਹਾਜਚ੍ਚੋਤਿ ਵਾ, ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋਤਿ ਵਾ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਹਂ ਚੀਵਰਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਾ, ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯੋ ਪਨ ਏਵਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਿ, ‘‘ਪਹੋਤਿ ਮੇ ਏਸ ਸਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਭਜਤੂਤਿ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਸੀਹਨਾਦੋ ਕਿਰ ਨਾਮੇਸ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੂਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥੁ ਕਾਯਿਕੋ ਸਮਾਚਾਰੋ ਵੀਮਂਸਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ਵਾਚਸਿਕੋ ਸਮਾਚਾਰੋ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸੁ ਸਮਨ੍ਨੇਸਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਯੇ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਾਤਿ ਕਿਲੇਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਚ ਨ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ. ਯਥਾ ਪਨ ਉਦਕੇ ਚਲਨ੍ਤੇ ਵਾ ਪੁਪ੍ਫੁਲ਼ਕੇ ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੇ ਅਨ੍ਤੋ ਮਚ੍ਛੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਨਿ ਵਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਸਮਾਚਾਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚਿਤ੍ਤਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾਯਵਚੀਸਮਾਚਾਰਾਪਿ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਾਯੇਵ ਨਾਮ. ਨ ਤੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਤੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ. ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਤ੍ਥਿਤਾਯੇਵ ਹਿ ਤੇ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤਾਯ. ਤਥਾ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਇਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਵਾਰੇਮਿ ਵੋ, ਨ ਚ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਥ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਾਮ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ. ਭਗਵਾ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ, ਅਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਾਨੇਤਾ, ਅਨਕ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਤਾ, ਮਗ੍ਗਞ੍ਞੂ ਮਗ੍ਗਵਿਦੂ ਮਗ੍ਗਕੋਵਿਦੋ. ਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਰਹਿ ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੧੫). ਏਵਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਸਮਾਚਾਰਾ. ਉਤ੍ਤਰੋਪਿ ਸੁਦਂ ਮਾਣਵੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਅਨਾਰਾਧਨੀਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਤ੍ਤ ਮਾਸੇ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਲਿਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਅਦ੍ਦਸ. ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਵਾ ਏਸ ਬੁਦ੍ਧਭੂਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਕਿਂ ਅਨਾਰਾਧਨੀਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ? ਮਾਰੋਪਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤੋ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਗਵੇਸਮਾਨੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਾਰਾਧਨੀਯਂ ਨਾਦ੍ਦਸ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਮਾਰੋ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਿਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਮੁਦ੍ਧਨਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਭੂਤਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਗਮਨਸਮਯੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਮਹਾਵੀਰ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਂ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਯਸਸਾ ਜਲਂ;

ਸਬ੍ਬਵੇਰਭਯਾਤੀਤਂ, ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ ਗੋਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯) –

ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਗਤੋ.

ਵੀਤਿਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਲੇ ਕਣ੍ਹਾ, ਕਾਲੇ ਸੁਕ੍ਕਾਤਿ ਏਵਂ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਾ. ਵੋਦਾਤਾਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਾ. ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੋਦਾਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਯੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ‘ਮਾ ਮੇ ਇਦਂ ਪਰੋ ਅਞ੍ਞਾਸੀ’ਤਿ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਸਮਾਚਾਰੋ… ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮਨੋਸਮਾਚਾਰੋ… ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੋ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਮਾ ਮੇ ਇਦਂ ਪਰੋ ਅਞ੍ਞਾਸੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੫੮).

ਇਮਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ. ‘‘ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਅਤਿਚਿਰਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਮਿਨਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਇਤ੍ਤਰਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹਿਯ੍ਯੋ ਵਾ ਪਰੇ ਵਾ ਪਰਸੁਵੇ ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਵੇਸਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਚ੍ਚੇਨ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਬਹੁ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਭਾਵਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਣੀਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਜਨਪਦਵਾਸਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਅਤਿਦਪ੍ਪਿਤੋ ਵਤਾਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ, ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਵਾ ਵੀਮਂਸਾਪੇਤੁਂ ਏਵਮਾਹ.

ਏਵਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ ਚੇਤਂ. ਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਏਤਰਹਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਕਾਲੇਪਿ ਏਵਂ ਅਹੋਸਿ.

ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਗਨ੍ਧਾਰਰਾਜਾ ਚ ਵੇਦੇਹਰਾਜਾ ਚ ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਹਾਯਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਾਨਿ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞਗਾਮਕੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਦੁਲ੍ਲਭਲੋਣੋ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਅਲੋਣਂ ਯਾਗੁਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਕਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਲਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਲੋਣਚੁਣ੍ਣਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਏਕੋ ਵੇਦੇਹਿਸਿਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਚੁਣ੍ਣਂ ਅਦਾਸਿ. ਵੇਦੇਹਿਸਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਂ ਗਨ੍ਧਾਰਿਸਿਸ੍ਸ-ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਥੋਕਂ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਮਾ ਇਦਂ ਨਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਤਿਣਗਹਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਪੁਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਯਾਗੁਪਾਨਕਾਲੇ ਸਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਿਸਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਤੋ ਥੋਕਂ ਗਣ੍ਹਥ ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕੁਤੋ ਤੇ ਲਦ੍ਧਂ ਵੇਦੇਹਿਸੀਤਿ? ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ‘‘ਮਾ ਨਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਮਯਾ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ. ਗਨ੍ਧਾਰਿਸਿ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਅਲੋਣਕਂਯੇਵ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦੇਹਂ ਇਸਿਂ ਅਵੋਚ –

‘‘ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਸੋਲ਼ਸ;

ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਨਿ ਫੀਤਾਨਿ, ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਦਾਨਿ ਕੁਬ੍ਬਸੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੭.੭੬);

ਵੇਦੇਹਿਸਿ ਅਵੋਚ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਕਸ੍ਮਾ ਲੋਣਚੁਣ੍ਣਮਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਧਿਕਾਰਣਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਨ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ? ਕਿਂ ਮਯਾ ਕਤਂ ਵੇਦੇਹਿਸੀਤਿ? ਅਥ ਨਂ ਆਹ –

‘‘ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਵਿਸਯਂ, ਪਹੂਤਧਨਧਾਰਿਯਂ;

ਪਸਾਸਨਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਇਧ ਦਾਨਿ ਪਸਾਸਸੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੭.੭੭);

ਗਨ੍ਧਾਰੋ ਆਹ –

‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਾਮਿ ਵੇਦੇਹ, ਅਧਮ੍ਮੋ ਮੇ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤਿ;

ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਭਣਮਾਨਸ੍ਸ, ਨ ਪਾਪਮੁਪਲਿਮ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੭.੭੮);

ਵੇਦੇਹੋ ਆਹ –

‘‘ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਪਰੋ ਲਭਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਂ;

ਮਹਤ੍ਥਿਯਮ੍ਪਿ ਚੇ ਵਾਚਂ, ਨ ਤਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੭.੭੯);

ਗਨ੍ਧਾਰੋ ਆਹ –

‘‘ਕਾਮਂ ਰੁਪ੍ਪਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਭੁਸਂਵ ਵਿਕਿਰੀਯਤੁ;

ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਭਣਮਾਨਸ੍ਸ, ਨ ਪਾਪਮੁਪਲਿਮ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੭.੮੦);

ਤਤੋ ਵੇਦੇਹਿਸਿ ਯਸ੍ਸ ਸਕਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਚਰਿਯਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਨਯਂ ਨ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਸੋ ਅਨ੍ਧਮਹਿਂਸੋ ਵਿਯ ਵਨੇ ਚਰਤੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਹ –

‘‘ਨੋ ਚੇ ਅਸ੍ਸ ਸਕਾ ਬੁਦ੍ਧਿ, ਵਿਨਯੋ ਵਾ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ;

ਵਨੇ ਅਨ੍ਧਮਹਿਂਸੋਵ, ਚਰੇਯ੍ਯ ਬਹੁਕੋ ਜਨੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਪਨਿਧੇਕਚ੍ਚੇ, ਆਚੇਰਮ੍ਹਿ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਾ;

ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨੀਤਵਿਨਯਾ, ਚਰਨ੍ਤਿ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੭.੮੧-੮੨);

ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਵੇਦੇਹਿਸਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਕਤਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਾਰਿਸਿਂ ਖਮਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਤਪਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਏਵਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਕਾਲੇਪਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਹੋਸਿ.

ਉਤ੍ਤਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਸਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਞਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਤਭਾਵਂ ਪਾਕਟਭਾਵਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਨੁ ਖੋ, ਸਯਞ੍ਚ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ ਨੁ ਖੋ ਨੋਤਿ. ਤੇਨ ਚਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਤਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਯਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਭਾਵੇਨ ਚ ਕਿਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਦੀਨਵਾ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਉਦਾਹੁ ਨੋਤਿ ਏਵਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਨ੍ਤੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਤਾਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਭਾਵਂ ਵਾ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਏਕਚ੍ਚੇ ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਾਦਯੋ ਆਦੀਨਵਾ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤੂਪਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਵਿਯ ਚ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਰਿਯੋ ਨੁ ਖੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨੁ ਖੋਤਿਪਿ ਞਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ.

ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਯਦਾ ਪਨ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ, ਤਦਾ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਸਿਙ੍ਗੇਨ ਗੋਗਣਂ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਦੁਟ੍ਠਗੋਣੋ ਵਿਯ, ਮਿਗਸਙ੍ਘਂ ਅਭਿਮਦ੍ਦਮਾਨੋ ਦੀਪਿ ਵਿਯ ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਅਗਾਰਵੋ ਅਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਪਾਦੇਨ ਭੂਮਿਂ ਫੁਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚਰਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਨ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਯਥਾ ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ ਯਸਸ੍ਸੀ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਫਲਭਾਰਭਰਿਤੋ ਵਿਯ ਸਾਲਿ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਓਨਮਤਿ, ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇਸੁ ਅਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸਞ੍ਞਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਵਿਸਾਣਉਸਭੋ ਵਿਯ, ਚਣ੍ਡਾਲਦਾਰਕੋ ਵਿਯ ਚ ਸੋਰਤੋ ਨਿਵਾਤੋ ਨੀਚਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੇਵ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਚ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਰੂਪਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਾਸ੍ਸ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਆਦੀਨਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਤਥਾਗਤੋ ਪਨ ਅਟ੍ਠਸੁ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਾਦੀ, ਸੋ ਹਿ ਲਾਭੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਅਲਾਭੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਯਸੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਅਯਸੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਪਸਂਸਾਯਪਿ ਤਾਦੀ, ਨਿਨ੍ਦਾਯਪਿ ਤਾਦੀ, ਸੁਖੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਦੁਕ੍ਖੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਨਾਸ੍ਸ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਆਦੀਨਵਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਭਯੂਪਰਤੋਤਿ ਅਭਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਰਤੋ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੂਪਰਤੋ ਸਤਤੂਪਰਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਵਾ ਭਯੇਨ ਉਪਰਤੋਤਿਪਿ ਅਭਯੂਪਰਤੋ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਹਿ ਭਯਾਨਿ ਕਿਲੇਸਭਯਂ ਵਟ੍ਟਭਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਂ ਉਪਵਾਦਭਯਨ੍ਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਚਤੂਹਿਪਿ ਭਯੇਹਿ ਭਾਯਤਿ. ਸੇਕ੍ਖਾ ਤੀਹਿ, ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਂ ਪਹੀਨਂ, ਇਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ ਭਯੂਪਰਤਾ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਅਭਯੂਪਰਤੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਿਂ ਪਰਵਾਦਭਯਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ. ਪਰਾਨੁਦ੍ਦਯਂ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਚ, ‘‘ਮਾਦਿਸਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਤ੍ਤਾ ਮਾ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਉਪਵਾਦਂ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਮੂਲੁਪ੍ਪਲਵਾਪਿਵਿਹਾਰਵਾਸੀ ਯਸਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ.

ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਮੂਲੁਪ੍ਪਲਵਾਪਿਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਦ੍ਵਾਰਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥਣ੍ਡਿਲਪੀਠਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸੁਂ. ਅਮਚ੍ਚਧੀਤਾਪਿ ਤਂਯੇਵ ਪੀਠਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਰਤੋਭਾਗੇ ਨੀਚਤਰਂ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕੋ ਨੇਵਾਸਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਛਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾਵ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਥੇਰੋ ਅਮਚ੍ਚਧੀਤਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਮਞ੍ਚੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯਂ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਵਿਹਾਰੇਵ ਉਪਸਨ੍ਤੂਪਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਪਨ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਮਞ੍ਚੇ ਨਿਸੀਦਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਾ ਦੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਸਞ੍ਞੀਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਨਿਸੀਦਿ. ਨੇਵਾਸਿਕੋਪਿ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਂ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਸਞ੍ਞਤਨੀਹਾਰੇਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗਘਟਤੋ ਉਲੁਙ੍ਕੇਨ ਉਦਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿ. ਥੇਰੋ, ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਅਸਞ੍ਞਤਚਾਰਿਕੋ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯਂ ਮਯਿ ਮਨਂ ਪਦੋਸੇਤ੍ਵਾ ਅਪਾਯੂਪਗੋ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣਿਕਾਮਣ੍ਡਲਸਮੀਪੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿ. ਨੇਵਾਸਿਕੋ ਦੁਟ੍ਠਾਕਾਰੇਨ ਘਟਿਕਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਥੇਰਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ, ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਥੇਰੋ ਉਕ੍ਕਾਸਿ. ਇਤਰੋ ਉਦ੍ਧਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਪਤਿਰੂਪਂ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕ ਏਵਂ ਆਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਮਞ੍ਚੇ ਨਿਸੀਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਏਕਮਞ੍ਚੇ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਨ ਦੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮੇਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵਾ ਪਰਾਨੁਦ੍ਦਯਾਯ ਉਪਵਾਦਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.

ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਖਯੇਨੇਵ. ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾ ਕਾਮੇ ਨ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਨ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ. ਤਞ੍ਚੇਤਿ ਏਵਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲਾਦੀਸੁਪਿ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਅਲਙ੍ਕਤਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਪਿ ਇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਥਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਮੋਹੋ ਵਨ੍ਤਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਨਮਲੋ ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਏਵਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥਯਮਾਨਂ ਤਂ ਵੀਮਂਸਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਰੇ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਆਕਾਰਾਤਿ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਅਨ੍ਵਯਾਤਿ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਿਯੋ. ਸਙ੍ਘੇ ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋਤਿ ਅਪ੍ਪੇਕਦਾ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ. ਏਕੋ ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋਤਿ ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤੁਨ੍ਤਿ, ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤੁਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨੇ ਚੇਵ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਵਨਸਣ੍ਡੇ ਚ ਏਕਕੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ. ਸੁਗਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁਗਤਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਕਾਰਕਾ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਰੂਪਾਪਿ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਥਿ. ਦੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁਗਤਾ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਕਾਯਦਲ਼੍ਹਿਬਹੁਲਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾ. ਏਵਰੂਪਾਪਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਥਿ. ਗਣਮਨੁਸਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਗਣਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਗਣਾਰਾਮਾ ਗਣਬਹੁਲਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਣਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪਾਪਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਗਣਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਾ ਵਿਸਂਸਟ੍ਠਾ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਵਿਹਾਰਿਨੋਪਿ ਅਤ੍ਥਿ.

ਆਮਿਸੇਸੁ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਆਮਿਸਗਿਦ੍ਧਾ ਆਮਿਸਚਕ੍ਖੁਕਾ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਆਮਿਸਤ੍ਥਮੇਵ ਆਹਿਣ੍ਡਮਾਨਾ ਆਮਿਸੇਸੁ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਕਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਆਮਿਸੇਨ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਮਾਨਸਾ ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤਚਨ੍ਦਸਦਿਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਮਾਨਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤੇਨ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਾ ਤਾਯ ਤਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਂ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਾਵਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਕਾਰਕੋ, ਅਯਂ ਗਣਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਅਯਂ ਆਮਿਸੇਨ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਮਾਨਸੋ ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਵਿਯਾਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਗੇਹਸਿਤਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਾਦਨਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਂ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਕਾਰਕੋ ਕਾਯਦਲ਼੍ਹਿਬਹੁਲੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੋ, ਅਯਂ ਗਣਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋ, ਅਯਂ ਆਮਿਸਗਿਦ੍ਧੋ ਲੋਲੋ ਆਮਿਸਚਕ੍ਖੁਕੋਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਗੇਹਸਿਤਵਸੇਨ ਅਪਸਾਦਨਾਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਦਿਭਾਵੋ ਕਥਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ –

‘‘ਵਧਕਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਚੋਰਸ੍ਸਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਿਨੋ;

ਧਨਪਾਲੇ ਰਾਹੁਲੇ ਚ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਕੋ ਮੁਨੀ’’ਤਿ. (ਮਿ. ਪ. ੬.੬.੫);

੪੮੯. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੀਮਂਸਕੇਸੁ. ਯੋ, ‘‘ਕੇ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਆਕਾਰਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਆਗਤੋ ਗਣ੍ਠਿਵੀਮਂਸਕੋ ਚ, ਯੋ ‘‘ਅਭਯੂਪਰਤੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਆਗਤੋ ਮੂਲਵੀਮਂਸਕੋ ਚ. ਤੇਸੁ ਮੂਲਵੀਮਂਸਕੇਨ ਤਥਾਗਤੋਵ ਉਤ੍ਤਰਿ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਸ੍ਸੇਵ ਕਥਾਯ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋ. ਪਰੋ ਚ ਨਾਮ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਥੇਯ੍ਯ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਕਥਾ ਭੂਤਾਪਿ ਹੋਤਿ ਅਭੂਤਾਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਸ੍ਸੇਵ ਕਥਾਯ ਨਿਟ੍ਠਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਤਥਾਗਤੋਵ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤਂ ਪਥੋਹਮਸ੍ਮਿ ਏਤਂ ਗੋਚਰੋਤਿ ਏਸ ਮਯ੍ਹਂ ਪਥੋ ਏਸ ਗੋਚਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਏਤਾਪਾਥੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਮਯ੍ਹਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਵੀਮਂਸਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਞਾਣਮੁਖੇ ਏਤਾਪਾਥੋ, ਏਵਂ ਆਪਾਥਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨੋ ਚ ਤੇਨ ਤਮ੍ਮਯੋਤਿ ਤੇਨਪਿ ਚਾਹਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਸੀਲੇਨ ਨ ਤਮ੍ਮਯੋ, ਨ ਸਤਣ੍ਹੋ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਤ੍ਤਾਵ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿਂ ਪਣੀਤਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿਂ ਚੇਵ ਪਣੀਤਤਰਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤਿ. ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ਕਣ੍ਹਂ ਚੇਵ ਸੁਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ ਸਵਿਪਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਕਣ੍ਹਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਸੁਕ੍ਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਕਣ੍ਹਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਸਉਸ੍ਸਾਹਂ ਸਵਿਪਾਕਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸੁਕ੍ਕਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਸਉਸ੍ਸਾਹਂ ਸਵਿਪਾਕਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਇਧੇਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸਿਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਤੇਨ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮੇਨ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਸੋ ਭਗਵਾਤਿ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸੀਦਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਭਗਵਤਾ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਕ੍ਖਾਤੋ, ਸੋਪਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਾ. ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋ, ਸੋਪਿ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਙ੍ਕਾਦਿਦੋਸਰਹਿਤਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੇ ਸਙ੍ਘੇਪਿ ਪਸੀਦਤਿ. ਤਞ੍ਚੇਤਿ ਤਂ ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ.

੪੯੦. ਇਮੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਥੁਵੀਮਂਸਨਕਾਰਣੇਹਿ. ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਅਕ੍ਖਰਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਪਦੇਹਿ. ਇਮੇਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ. ਸਦ੍ਧਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਤਿ ਓਕਪ੍ਪਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਮੂਲਜਾਤਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤਮੂਲਾ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਮੂਲਂ ਨਾਮ. ਆਕਾਰਵਤੀਤਿ ਕਾਰਣਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਕਾਰਣਾ. ਦਸ੍ਸਨਮੂਲਿਕਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਮੂਲਿਕਾ. ਸੋ ਹਿ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦਲ਼੍ਹਾਤਿ ਥਿਰਾ. ਅਸਂਹਾਰਿਯਾਤਿ ਹਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਸਮਣੇਨ ਵਾਤਿ ਸਮਿਤਪਾਪਸਮਣੇਨ ਵਾ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਾਤਿ ਬਾਹਿਤਪਾਪਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਾ. ਦੇਵੇਨ ਵਾਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵੇਨ ਵਾ. ਮਾਰੇਨ ਵਾਤਿ ਵਸਵਤ੍ਤਿਮਾਰੇਨ ਵਾ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਿ ਵਸਵਤ੍ਤਿਮਾਰੇਨਾਪਿ ਸਦ੍ਧਾ ਅਸਂਹਾਰਿਯਾ ਹੋਤਿ ਸੂਰਮ੍ਬਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਯ.

ਸੋ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਆਗਤੋ. ਅਥ ਮਾਰੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਵਰਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਰੂਪਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਸੂਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ, ‘‘ਅਹਂ ਇਦਾਨੇਵ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁਸਞ੍ਞਾਯ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਮਾਰੋ ਆਹ – ‘‘ਯਂ ਤੇ ਮਯਾ, ਸੂਰਮ੍ਬਟ੍ਠ, ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਥਿਤਂ, ਤਂ ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾਵ ਸਹਸਾ ਮਯਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੂਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਦ੍ਧਾ ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਬਾਧਨਤ੍ਥਂ ਮਾਰੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਨਂ ਤ੍ਵਂ ਮਾਰੋਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਆਮ ਮਾਰੋਸ੍ਮੀਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਆਗਤੋਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਵ ਸਦ੍ਧਾਚਾਲਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਕਣ੍ਹ ਪਾਪਿਮ, ਤ੍ਵਂ ਤਾਵ ਏਕਕੋ ਤਿਟ੍ਠ, ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਮਾਰਾਨਂ ਸਤਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਮਮ ਸਦ੍ਧਂ ਚਾਲੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਤਾ ਸਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਸਿਲਾਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਿਨੇਰੁ ਵਿਯ ਅਚਲਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਚ੍ਛਰਂ ਪਹਰਿ. ਸੋ ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਵਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਵਾ. ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਸਮਣਾਦਯੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਹਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨੇਸਨਾਤਿ ਸਭਾਵਸਮਨ੍ਨੇਸਨਾ. ਧਮ੍ਮਤਾਸੁਸਮਨ੍ਨਿਟ੍ਠੋਤਿ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸੁਸਮਨ੍ਨਿਟ੍ਠੋ, ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਨ੍ਨੇਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਵੀਮਂਸਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.