੪. ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੬੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਸਾਖੋ ਉਪਾਸਕੋਤਿ ਵਿਸਾਖੋਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਉਪਾਸਕੋ. ਯੇਨ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾਤਿ ਯੇਨ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਵਿਸਾਖੋ? ਕਾ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ? ਕਸ੍ਮਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ? ਵਿਸਾਖੋ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾਯ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਘਰਸਾਮਿਕੋ. ਸੋ ਯਦਾ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਯਸਾਦਯੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਜਟਿਲਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਜਟਿਲੇਹਿ ਖੀਣਾਸਵਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਾਦਸਨਹੁਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਤਸ੍ਸ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤਦਾ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸਨਹੁਤੇਸੁ ਏਕਂ ਨਹੁਤਂ ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ, ਏਕਾਦਸ ਨਹੁਤਾਨਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਞ੍ਞਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੇਨ. ਅਯਂ ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ, ਪੁਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇਪਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਸੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਿਤਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਂ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਸਨ੍ਤਮਾਨਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ.

ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਸੀਹਪਞ੍ਜਰਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਵੀਥਿਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਾਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਸੋਪਾਨਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਓਲਮ੍ਬਨਤ੍ਥਂ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਂ ਸਮਿਞ੍ਜੇਸਿ. ਸਾ ‘‘ਪਾਤਰਾਸਭੋਜਨਕਾਲੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਨ ਤਂ ਅਨਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਯੋਗਾਵਚਰਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਏਕਕੋਵ ਭੁਞ੍ਜਿ. ਸਾ, ‘‘ਸਾਯਨ੍ਹਕਾਲੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਤਂਦਿਵਸਂ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭਂ ਨ ਪਾਵਿਸਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਗਬ੍ਭਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਞਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ, ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਉਦਾਹੁ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਪਰਿਭੇਦਕੇਨ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਉਦਾਹੁ ਮਯ੍ਹੇਵ ਕੋਚਿ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਬਲਵਦੋਮਨਸ੍ਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਦਿਵਸੇ ਵਸਿਤਕਾਲੇ ਸਕ੍ਕਾ ਞਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਉਪਾਸਕੋ, ‘‘ਕਿਂ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨੇ ਅਕਾਲੇ ਆਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਆਮ ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਆਗਤਾਮ੍ਹਿ, ਨ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾ ਪੁਰਾਣੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਤੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨੇਤਿ. ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਰਿਭੇਦਕੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਯ੍ਹੇਵ ਕੋਚਿ ਦੋਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤੁਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯਥਾ ਪਕਤਿਯਾ ਆਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਥਾਤਿ? ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਗਰੁ ਭਾਰਿਯੋ ਨ ਪਕਾਸੇਤਤਬ੍ਬੋ, ਸਚੇ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਨ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਯਂ ਹਦਯਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਕਥੇਸਿ – ‘‘ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨੇ ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਅਧਿਗਤੋ, ਤਂ ਅਧਿਗਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਾ ਲੋਕਿਯਕਿਰਿਯਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਵ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਕੋਟਿਯੋ ਮਮ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਕੋਟਿਯੋਤਿ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਧਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਤ੍ਥ ਇਸ੍ਸਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਮ ਮਾਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਭਗਿਨਿਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਠਤ੍ਵਾ ਵਸ. ਤਯਾ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਮਤ੍ਤਕੇਨ ਅਹਂ ਯਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਅਥੇਵਂ ਨ ਕਰੋਸਿ, ਇਮੇ ਭੋਗੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੁਲਗੇਹਂ ਗਚ੍ਛ, ਅਥਾਪਿ ਤੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਤਂ ਭਗਿਨਿਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਧਿਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਕਤਿਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਏਤੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਰਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮੋ ਕਿਂ ਪੁਰਿਸੇਹੇਵ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬੋ, ਉਦਾਹੁ ਮਾਤੁਗਾਮੋਪਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸਾਖਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪੁਰਿਸੇਹੇਵ ਲਭਿਤਬ੍ਬੋ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਲਦ੍ਧੁ’’ਨ੍ਤਿ? ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨੇ, ਯੇ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾ, ਤੇ ਏਤਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦਾ, ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਸੋ ਏਤਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਜਾਨਾਥਾਤਿ. ਸਾਧੁ ਭਦ੍ਦੇ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਮਗ੍ਗੇ ਯੋਜੇਤੁਕਾਮੋ, ਮਨਂ ਪਨ ਤੇ ਅਜਾਨਮਾਨੋ ਨ ਕਥੇਮੀਤਿ ਤਾਵਦੇਵ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਰਾਜਾ, ‘‘ਕਿਂ, ਗਹਪਤਿ, ਅਕਾਲੇ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤੀਤਿ. ਕਿਂ ਪਨਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ? ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋਵਣ੍ਣਸਿਵਿਕਂ ਦੇਵ, ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਨਗਰਞ੍ਚ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਸੋਵਣ੍ਣਸਿਵਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾਪੇਸਿ. ਵਿਸਾਖੋ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਂ ਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਨਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰੇਹਿ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੋਵਣ੍ਣਸਿਵਿਕਾਯ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਗਣੇਨ ਪਰਿਵਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਪੂਜਯਮਾਨੋ ਨਗਰਵਾਸਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਉਪਸ੍ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾਯ੍ਯੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ‘‘ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਦੋਸੇ ਸਹਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਗਹਪਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਨਤ੍ਥਯ੍ਯੇ ਕੋਚਿ ਦੋਸੋ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਬ੍ਬਜਤੀਤਿ. ਅਥੇਕਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਥੇਰੀ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸੇ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਵਿਸਾਖੋ, ‘‘ਅਭਿਰਮਯ੍ਯੇ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਤਸ੍ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤੇਨੇਵ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਅਥਾਚਰਿਯ-ਉਪਜ੍ਝਾਯਥੇਰਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਰੁਚਿਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨਾਤਿਚਿਰਂ ਕਿਲਮਿਤ੍ਥ.

ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਮਤ੍ਥਕੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਦਾ ਏਸਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਦਾਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੇਸੇ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਸੁਜਾਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਮਕਾਸਿ. ਸਾ ਤਾਯ ਪਤ੍ਥਨਾਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਤਿਚਿਰਂ ਕਿਲਮਿਤ੍ਥ, ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਯੇਨਤ੍ਥੇਨ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਸੋ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਕਿਂ ਮੇ ਜਨਪਦਵਾਸੇਨ, ਮਯ੍ਹਂ ਞਾਤਕਾਪਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਰਾਜਗਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਵਿਸਾਖੋ, ‘‘ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਕਿਰ ਆਗਤਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਜਨਪਦਂ ਗਤਾ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚਾਗਤਾ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਗਮਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਉਪਸ੍ਸਯਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਵਿਸਾਖੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ.

ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਏਤਂ ਸਕ੍ਕਾਯੋਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਵੋਚ. ਕਸ੍ਮਾ ਅਵੋਚਾਤਿ? ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਅਭਿਰਮਸਿ ਨਾਭਿਰਮਸਿ, ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ ਨ ਪਣ੍ਡਿਤਕਿਚ੍ਚਂ, ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਅਭਿਰਤਿਂ ਵਾ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਵੋਚ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਸਕਾਯਂ ਵਾ ਪਰਕਾਯਂ ਵਾ ਕੁਤੋ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਵਾ ਅਵਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਮਾਨਾ ਵਿਯ, ਏਕਪਾਸਕਗਣ੍ਠਿਂ ਮੋਚੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਗਹਨਟ੍ਠਾਨੇ ਹਤ੍ਥਿਮਗ੍ਗਂ ਨੀਹਰਮਾਨਾ ਵਿਯ ਖਗ੍ਗਮੁਖੇਨ ਸਮੁਗ੍ਗਂ ਵਿਵਰਮਾਨਾ ਵਿਯ ਚ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਮਾਨਾ, ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨੇਤ੍ਥ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕਥਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਤਾਰਿਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਕ੍ਕਾਯਸਮੁਦਯਾਦੀਸੁਪਿ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਇਦਂ ਪਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਖੋ ਥੇਰਿਯਾ ਅਭਿਰਤਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਯੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਨਭਿਰਤੋ, ਸੋ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਂ ਸਣ੍ਡਾਸੇਨ ਏਕੇਕਂ ਪਲਿਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਸਿਨੇਰੁਪਾਦਤੋ ਵਾਲੁਕਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਲੋਕੇ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਾਕਟਾਨਿ, ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਗਤੋ ਹਿ ਭਗਵਾਪਿ ਮਹਾਥੇਰਾਪਿ ਸਚ੍ਚਾਨੇਵ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ; ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਾਮ ਕਿਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਉਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲੇ ਠਿਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਨਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਤੇਨਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਭਾਵੋ ਞਾਤੁਂ, ਸਚ੍ਚਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਞਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗੁਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਠਿਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਞ੍ਞੇਵ ਨੁ ਖੋ, ਅਯ੍ਯੇਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਤਞ੍ਞੇਵ ਉਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਕਦੇਸਭਾਵਤੋ ਨ ਤਂਯੇਵ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤੇ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਨਾਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਉਪਾਦਾਨਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਤਞ੍ਞੇਵ ਸਿਯਾ, ਰੂਪਾਦਿਸਭਾਵਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਸਿਯਾ. ਯਦਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਿਯਾ, ਪਰਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਨੁਸਯੋ ਵਿਯ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਯ ਚ ਖਨ੍ਧਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਿਯਾ, ਛਟ੍ਠੋ ਵਾ ਖਨ੍ਧੋ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਧਿਗਤਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸਾਖੋ ਨਿਟ੍ਠਮਗਮਾਸਿ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਅਖੀਣਾਸਵੇਨ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧੇਨ ਅਵਿਤ੍ਥਾਯਨ੍ਤੇਨ ਪਦੀਪਸਹਸ੍ਸਂ ਜਾਲੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਏਵਰੂਪੋ ਗੁਲ਼੍ਹੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਹਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਪਞ੍ਹੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ. ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਨ, ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਸਾਸਨੇ ਲਦ੍ਧਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਧਿਗਤਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਭਵਮਤ੍ਥਕੇ ਠਿਤਾ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵਾ, ਸਮਤ੍ਥਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਤੁਂ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਨਂ ਓਵਤ੍ਤਿਕਸਾਰਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ, ਕਥਂ ਪਨਾਯ੍ਯੇਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੪੬੧. ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾਤਿਆਦਿ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ, ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਂ ਰੂਪਂ ਸੋ ਅਹਂ, ਯੋ ਅਹਂ ਤਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਝਾਯਤੋ ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ ਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਸਾ ਅਚ੍ਚੀਤਿ ਅਚ੍ਚਿਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੩੧) ਏਵਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਰਣ੍ਡਾਯ ਮਣਿਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਤ੍ਥ, ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਕਥਿਤਂ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਕਥਿਤਂ. ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵੇਦਨਂ, ਵੇਦਨਾਯ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਰੂਪਾਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕੋ ਅਤ੍ਤਾ ਕਥਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ… ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਕਥਿਤਾ, ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਨ੍ਨਰਸ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਤਤੋ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਥੇਰਿਯਾ, ‘‘ਏਵਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿਯਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਆਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਗਮਨਾਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਵਟ੍ਟਂ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਟ੍ਟਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿਯਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਗਮਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਆਗਮਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਗਮਨਾਗਮਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਟ੍ਟਂ ਨਾਮ ਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ.

੪੬੨. ਕਤਮੋ ਪਨਾਯ੍ਯੇ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਥੇਰਿਯਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ ਭਵੇਯ੍ਯ – ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਤਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਮਗ੍ਗੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਇਧ ਕਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤਤਾਯ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ – ‘‘ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਸਕੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਤਂ ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਙ੍ਗਹਿਤਾਸਙ੍ਗਹਿਤਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਕਾਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਯਂ ਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਤਂ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਤੋਤਿ ਚੇਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤੋ ਪਕਪ੍ਪਿਤੋ ਆਯੂਹਿਤੋ ਕਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੀਹਿ ਚ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗੋ ਸਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਸਪ੍ਪਦੇਸਤ੍ਤਾ ਨਗਰਂ ਵਿਯ ਰਜ੍ਜੇਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਹਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦਯੋ ਤਯੋ ਸੀਲਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਜਾਤਿਤੋ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਭੁਮ੍ਮੇਨ ਵਿਯ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਕਰਣਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਾਦੀਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁ ਸਮਾਧਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਵੀਰਿਯੇ ਪਨ ਪਗ੍ਗਹਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੇ ਸਤਿਯਾ ਚ ਅਪਿਲਾਪਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧੂਪਕਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਉਪਮਾ – ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇਸੁ ਤੀਸੁ ਸਹਾਯੇਸੁ ਏਕੋ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਚਮ੍ਪਕਰੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਅਥਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯੋ ਓਨਮਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾਪਿ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਅਥਸ੍ਸ ਇਤਰੋ ਅਂਸਕੂਟਂ ਉਪਨਾਮੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਕਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਅਂਸਕੂਟਂ ਓਲੁਬ੍ਭ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਓਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ੇਯ੍ਯ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਤਯੋ ਸਹਾਯਕਾ ਵਿਯ ਹਿ ਏਕਤੋ ਜਾਤਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਾਦਯੋ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ. ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਚਮ੍ਪਕੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਹਤ੍ਥਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿ. ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਓਨਤਸਹਾਯੋ ਵਿਯ ਵਾਯਾਮੋ. ਅਂਸਕੂਟਂ ਦਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸਹਾਯੋ ਵਿਯ ਸਤਿ. ਯਥਾ ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਅਂਸਕੂਟਂ ਓਲੁਬ੍ਭ ਇਤਰੋ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਵੀਰਿਯੇ ਪਗ੍ਗਹਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੇ, ਸਤਿਯਾ ਚ ਅਪਿਲਾਪਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧੁਪਕਾਰੋ ਸਮਾਧਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯੇਵੇਤ੍ਥ ਸਜਾਤਿਤੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਵਾਯਾਮਸਤਿਯੋ ਪਨ ਕਿਰਿਯਤੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਸੁਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਚ੍ਛੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਪਨ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤੇ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਕਥਂ? ਯਥਾ ਹਿ ਹੇਰਞ੍ਞਿਕੋ ਕਹਾਪਣਂ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਸੁ ਓਲੋਕੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਨੋਪਿ ਨ ਚਕ੍ਖੁਦਲੇਨੇਵ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਬ੍ਬੇਹਿ ਪਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਓਲੋਕੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਨ ਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਚ੍ਛੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਨ ਆਹਨਨਪਰਿਯਾਹਨਨਰਸੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਆਕੋਟੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਚ ਆਦਾਯਾ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਸਜਾਤਿਤੋ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਪਨ ਕਿਰਿਯਤੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੀਹਿ ਚ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਂ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਂ ਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ, ਕਤਮੋ ਪਨਾਯ੍ਯੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤਿ, ਸਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵੀਰਿਯਂ, ਤਂ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਆਸੇਵਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਯੇਵ ਆਸੇਵਨਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ.

ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਪਨ, ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ ਨਾਮ ਮਗ੍ਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ‘ਏਵਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨੀ’ਤਿ ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਸਤ੍ਤਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਲੇਸਾ ਪਨ ਲਹੁ ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਹਿ ਞਾਣੇਹਿ ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਅਦ੍ਧਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ, ‘‘ਯਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਸੇਵਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਭਾਵੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਤਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨਿਦਂ, ਸੁਤ੍ਤਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ ਨੀਤਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਵਕ੍ਖਤਿ – ‘‘ਨੀਤਤ੍ਥਂ ਯਥਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਤਥੇਵ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਇਦਂ ਉਤ੍ਤਰਂ – ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਆਸੇਵਮਾਨਂ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਆਸੇਵਮਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਆਸੇਵਨਾਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੁਤੋ ਭਾਵਨਾ, ਕੁਤੋ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਂ? ਏਕਂ ਵਾ ਭਾਵਯਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਭਾਵਯਮਾਨਂ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਭਾਵਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੁਤੋ ਆਸੇਵਨਾ ਕੁਤੋ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਂ? ਏਕਂ ਵਾ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤਂ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕੁਤੋ ਆਸੇਵਨਾ, ਕੁਤੋ ਭਾਵਨਾਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਏਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਸੇਵਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਵੇਤਿ, ਤੀਹਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਾ ਆਸੇਵਤਿ, ਤੀਹਿ ਭਾਵੇਤਿ, ਏਕੇਨ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਤੀਹਿ ਵਾ ਆਸੇਵਤਿ, ਏਕੇਨ ਭਾਵੇਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਮੇ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਅਵਚ. ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੇਨ ਨਾਮ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਰਸਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਵ ਅਯਂ ਆਸੇਵਨਾ, ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ ਭਾਵਨਾ, ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਂ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਂ. ਖਯਗਾਮਿਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਬਹੁਲਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋਯੇਵਾ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੁ, ਨੋ ਚੇ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਗਚ੍ਛ ਪਾਤੋਵ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਾਹੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ.

੪੬੩. ਕਤਿ ਪਨਾਯ੍ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਇਧ ਕਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਥੇਰੀ, ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਸੁ ਅਨੇਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁਪਿ, ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਦਯੋਵ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ, ਤਯੋਮੇ, ਆਵੁਸੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਕਾਯੇਨ ਸਙ੍ਖਰੀਯਤਿ ਕਰੀਯਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਯਤੀਤਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਵਾਚਂ ਸਙ੍ਖਰੋਤਿ ਕਰੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਖਰੀਯਤਿ ਕਰੀਯਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਯਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਕਤਮੋ ਪਨਾਯ੍ਯੇਤਿ ਇਧ ਕਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮਿਸ੍ਸਾ ਆਲੁਲ਼ਿਤਾ ਅਵਿਭੂਤਾ ਦੁਦ੍ਦੀਪਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ, ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਆਦਾਨਗਹਣਮੁਞ੍ਚਨਚੋਪਨਾਨਿ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਟ੍ਠ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾਤਿ ਏਵਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਵੀਸਤਿ ਚੇਤਨਾਪਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਪਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਹਨੁਸਂਚੋਪਨਂ ਵਚੀਭੇਦਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਵ ਵੀਸਤਿ ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਪਿ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚੋਪਨਂ ਅਪਤ੍ਤਾ ਰਹੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਏਕੂਨਤਿਂਸ ਚੇਤਨਾਪਿ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮਿਸ੍ਸਾ ਆਲੁਲ਼ਿਤਾ ਅਵਿਭੂਤਾ ਦੁਦ੍ਦੀਪਨਾ. ਤੇ ਪਾਕਟੇ ਵਿਭੂਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯ੍ਯੇਤਿ ਇਧ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਨਾਮਸ੍ਸ ਪਦਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਕਾਯਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਕਾਯੇ ਸਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਸਤਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਸਤਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ.

੪੬੪. ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਸਾ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਵਲਞ੍ਜੇਤਿ, ਨ ਵਲਞ੍ਜੇਤਿ. ਚਿਣ੍ਣਵਸੀ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨੋ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਤਿ ਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ, ਕਥਂ ਪਨਾਯ੍ਯੇ, ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਾਮੀਤਿ ਵਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ. ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪਦੇਨ ਅਨ੍ਤੋਨਿਰੋਧੋ. ਤਥਾ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਕਾਲੋ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਾਲੇਯੇਵ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਤਂ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਉਪਨੇਤੀਤਿ ਯਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵਾਯ ਉਪਨੇਤਿ.

ਪਠਮਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਸੇਸਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਪਠਮਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਯੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋ ਅਨ੍ਤੋਨਿਰੋਧੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਹਾਮੀਤਿ ਵਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਅਨ੍ਤੋਨਿਰੋਧਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ. ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਪਦੇਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਲੋ. ਤਥਾ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਕਾਲੋ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਾਲੇਯੇਵ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਚਿਤ੍ਤਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਤਂ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਉਪਨੇਤੀਤਿ ਯਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਸਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵਾਯ ਉਪਨੇਤਿ. ਇਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਜ੍ਜਨਕਾਲੋ ਗਹਿਤੋ, ਇਧ ਨਿਰੋਧਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੋ.

ਇਦਾਨਿ ਨਿਰੋਧਕਥਂ ਕਥੇਤੁਂ ਵਾਰੋਤਿ ਨਿਰੋਧਕਥਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ, ਸਾ ਪਨੇਸਾ, ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹਿ ਨਵਹਿ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਹਿ ਵਸੀਭਾਵਤਾਪਞ੍ਞਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਕਥਿਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਕਥਿਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਨਿਰੋਧੋ ਨਾਮ? ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਮੇਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਏਤਦਤ੍ਥਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਵੇਦਨਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ, ‘‘ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਭਵਙ੍ਗਸਮਯੇ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ? ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਕਿਂ ਵਾ ਏਤੇਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਾ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਾ ਵਾ, ਸਨ੍ਤਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਭਾਵੋ ਸਞ੍ਜੀਵਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਞ੍ਜੀਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਕਿਂਸੁਕਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸੇ ਵੀਤਚ੍ਚਿਤਙ੍ਗਾਰੇ ਮਦ੍ਦਮਾਨਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੋ ਚੀਵਰੇ ਅਂਸੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਝਾਯਿ, ਉਸੁਮਾਕਾਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਾਹੋਸਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਨਾਮੇਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਭਵਙ੍ਗਸਮਯੇਨੇਵੇਤਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤੋ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਕਿਰਿਯਮਯਪਵਤ੍ਤਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਾਲੇ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਿਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ? ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਪਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਵਾਚਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਰਿਯਮਯਪਵਤ੍ਤਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਾਲੇਨੇਵਤਂ ਕਥਿਤਂ. ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਫਸ੍ਸੋਤਿਆਦਯੋ ਸਗੁਣੇਨਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨਾਪਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ. ਸਗੁਣੇਨ ਤਾਵ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਤਾਯ ਸਹਜਾਤਂ ਫਸ੍ਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਪਣਿਹਿਤੇਸੁਪਿਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸੁਞ੍ਞਂ ਨਾਮ, ਰਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਪ੍ਪਣਿਧੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ. ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਫਸ੍ਸੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਨਾਮ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਪਣਿਹਿਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਪਰਾ ਆਗਮਨਿਯਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸੁਞ੍ਞਤਾ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਤਿ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾ ਨਾਮ. ਯੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਫਲਂ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਹਜਾਤੇ ਫਸ੍ਸੇ ਫੁਸਨ੍ਤੇ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਸੁਞ੍ਞਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਗਮਨਿਯੇਨ ਕਥਿਤੇ ਪਨ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਵਾ ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਫਸ੍ਸੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਵਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਗੁਣੇਨ ਚੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਚ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਯੋ ਫਸ੍ਸਾ ਫੁਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮੇਤਿ.

ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਵੇਕੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਵੇਕੇ ਨਿਨ੍ਨਂ ਓਨਤਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਂ. ਅਞ੍ਞਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਵਿਵੇਕੋ, ਤੇਨ ਵਙ੍ਕਂ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਪੋਣਂ. ਯੇਨ ਵਿਵੇਕੋ, ਤੇਨ ਪਤਮਾਨਂ ਵਿਯ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਪਬ੍ਭਾਰਂ.

੪੬੫. ਇਦਾਨਿ ਯਾ ਵੇਦਨਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕਤਿ ਪਨਾਯ੍ਯੇ, ਵੇਦਨਾਤਿ ਆਹ. ਕਾਯਿਕਂ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਂ ਸੁਖਂ ਕਾਯਿਕਂ ਨਾਮ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਾਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਧੁਰਭਾਵਦੀਪਕਂ ਵੇਵਚਨਂ. ਵੇਦਯਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਯਿਤਭਾਵਦੀਪਕਂ, ਸਬ੍ਬਵੇਦਨਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਂ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਠਿਤਿਸੁਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਾਤਿਆਦੀਸੁ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਸੁਖਂ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਸੁਖਂ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਜਾਨਨਭਾਵੋ ਸੁਖਂ, ਅਜਾਨਨਭਾਵੋ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਿਂ ਅਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਕਤਮੋ ਅਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਸਯਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਪੁਚ੍ਛਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਬ੍ਬਾਯ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਨ ਸਬ੍ਬਾਯ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਨ ਸਬ੍ਬਾਯ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਕਿਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਹਾਨਪੁਚ੍ਛਾ ਨਾਮ.

ਰਾਗਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਝਾਨਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਂ ਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ. ਸੋ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨੋਪਿ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ ਨਾਨੁਸੇਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨ ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਤਦਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਆਯਤਨਂ, ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੂਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ. ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਿਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਪਟ੍ਠਪਨਮੂਲਕਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਨ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਪਟ੍ਠਪਨਮੂਲਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਲਾਭਮੂਲਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਿਹਾਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਨਾਮ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਕੁਸਲਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯੋਗਿਨੋ ਹਿ ਤੇਮਾਸਿਕਂ ਛਮਾਸਿਕਂ ਵਾ ਨਵਮਾਸਿਕਂ ਵਾ ਪਟਿਪਦਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਯੋ ਤਂ ਤਂ ਪਟਿਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲੇਨ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਲ਼ਿਨ੍ਦਿਕਵਾਸਿਮਹਾਫੁਸ੍ਸਦੇਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਸ੍ਸੁਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ, ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਾਨਸਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ. ਪਵਾਰਣਾਦਿਵਸੇ ਆਗਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁਪਾਤੇਨ ਮੁਤ੍ਤਦਿਵਸੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਵੀਸਤਿਮੇ ਪਨ ਵਸ੍ਸੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਣੁਣਿ.

ਪਟਿਘਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨੇਵ ਪਟਿਘਂ ਪਜਹਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਘੇਨੇਵ ਪਟਿਘਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਮਾਸਿਕਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਟਿਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਿਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸੀਲੇਨ ਹੀਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਉਦਾਹੁ ਵੀਰਿਯੇਨ, ਉਦਾਹੁ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਨਨੁ ਤੇ ਸੀਲਂ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸੁਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾ ਸੂਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਪੁਨ ਇਮਸ੍ਸ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਤੇਮਾਸੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਛਮਾਸੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਨਵਮਾਸੇ ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਤਂ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਟਿਘੇਨੇਵ ਪਟਿਘਂ, ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨੇਵ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਜਹਤਿ ਨਾਮ.

ਨ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਏਵਰੂਪੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਨਾਨੁਸੇਤਿ. ਨ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਹੀਨੋਵ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤੀਤਿ ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਝਾਨਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯਂ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ. ਸੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨੋਪਿ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾਵ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਨਾਨੁਸੇਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ.

੪੬੬. ਇਦਾਨਿ ਪਟਿਭਾਗਪੁਚ੍ਛਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸੁਖਾਯ ਪਨਾਯ੍ਯੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਖਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਸੁਖਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਵਿਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਪਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਵਿਭੂਤਾ ਦੁਦ੍ਦੀਪਨਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਤਾਦਿਸਾਵਾਤਿ ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਯਤ੍ਤਕੇਸੁ ਪਨ ਠਾਨੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਤਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਤ੍ਤਕੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਾ ਤਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤੀਤਿ ਵਿਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਖੋ, ਆਵੁਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਭੋਪੇਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਾਸਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋਵ ਕਥਿਤੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਾਸਵਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਟ੍ਠੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਟ੍ਠੇਨ ਚ ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋਵ ਕਥਿਤੋ. ਅਚ੍ਚਯਾਸੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਮਾਣਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਭਾਗਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਮੇਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨੀਲਂ ਵਾ ਪੀਤਕਂ ਵਾਤਿ ਕੇਨਚਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਤਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚਾਯਂ ਉਪਾਸਕੋ ਯਥਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਮੇ ਘਰੇ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਤ ਘਰਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਟ੍ਠਮਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਸਤ੍ਤ ਗੇਹਾਨਿ ਵਿਰਦ੍ਧੋਵ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਭਾਗਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਾਸੁਪਿ ਸਤ੍ਤਸੁ ਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਵਿਰਦ੍ਧੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨੋਗਧਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਾਯਨਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਂ ਅਯਨਮਸ੍ਸ ਪਰਾ ਗਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਅਵਸਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨਂ.

੪੬੭. ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਧਾਤੁਕੁਸਲਾ ਆਯਤਨਕੁਸਲਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਾ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਹਨ੍ਤਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਪਟਿਭਾਨਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਸਮਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਯਥਾ ਤਂ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾਯਾਤਿ ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਵਮੇਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਪਨ ਅਯਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਜਿਨਭਾਸਿਤੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ, ਨ ਸਾਵਕਭਾਸਿਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਜਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਲਿਖਿਤਂ ਪਣ੍ਣਂ ਯਾਵ ਰਾਜਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਨ ਲਞ੍ਛਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਾਵ ਰਾਜਪਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ; ਲਞ੍ਛਿਤਮਤ੍ਤਂ ਪਨ ਰਾਜਪਣ੍ਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ, ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਵਮੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਜਿਨਵਚਨਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਲਞ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਅਯਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਆਹਚ੍ਚਵਚਨੇਨ ਜਿਨਭਾਸਿਤੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.