੭. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਠਮਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੧. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਦ੍ਦਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਾਮਂ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਨ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋ’’ਤਿ ਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਰੂਪੇਨ ਅਪਾਸਾਦਿਕੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਓਕੋਟਿਮਕੋ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਦਾ ਸੇਕ੍ਖਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਤੇ ਘਟੇਨ੍ਤਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲਂ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋਪਿ ਸੇਖੋ ਸਮਾਨੋ ਕਾਲਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਕਲ੍ਲਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲੇਖਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਯਾਚਿ. ਸੋਪਿਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਇਤਿਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਇਤਿਪਿ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੇਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਦਿਪਕਾਸਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ. ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਦਿਕੇ ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਾਦਪੇਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਪੇਤਿ, ਯਥਾ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਦ੍ਧਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਦੀਸੁ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਸੁ ਯਥਾਕਾਲਂ ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹਸਮੁਪੇਕ੍ਖਣੇਹਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਅਨੁਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਭਾਵਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਵੀਥਿਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਸੂਰਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤਿ, ਏਵਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਦਭਾਵਕਰਣੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤੇਜੇਤਿ, ਵਿਸਦਾਪਨਵਸੇਨ ਵੋਦਪੇਤਿ. ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤੀਤਿ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਚੇਵ ਉਪਰਿਲਦ੍ਧਬ੍ਬਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਹਂਸੇਤਿ, ਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਤੋਸੇਤਿ. ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੀਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਥਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਦੇਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣੇ ਅਨੁਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਕਾਮਾਸਵਾਦੀਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਆਸਵਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾਵ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਰਾਧਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚ. ਅਧੋਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ. ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤੇ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਦ੍ਧਂ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਪਞ੍ਚੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਧੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਪਹਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਅਵਸਿਟ੍ਠਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤਕਾਲਗ੍ਗਹਣਂ. ਅਧੋਤਿ ਅਤੀਤਕਾਲਗ੍ਗਹਣਂ. ਉਭਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਤਦੁਭਯਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਦ੍ਧਾ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਗਤਕਾਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨਾਗਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਯੋ ਗਹਿਤਾ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਕਾਮਭੇਦਾਦਿਕੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਨਾਗਤੋ ਅਤੀਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਏਵਂ ਤਿਯਦ੍ਧਸਙ੍ਗਹਿਤੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ.
ਅਯਂਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ‘‘ਅਯਂ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮੋ ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਮਞ੍ਞਨਾਵਸੇਨ ਏਵਂ ਨਾਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਦਸ੍ਸਨੇ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਯਂਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਗਮੁਪਾਯਦੀਪਨਂ. ਤਿਯਦ੍ਧਸਙ੍ਗਹਿਤੇ ਤੇਭੂਮਕੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਸਭਾਵਾਯ ਮਞ੍ਞਨਾਯ ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਸਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਦਤਾਰਿ ਓਘਂ, ਅਤਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਹਿ ਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲੇਹਿ ਚ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਰਹਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਪਿ ਅਤਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ ਕਾਮੋਘੋ ਭਵੋਘੋ ਦਿਟ੍ਠੋਘੋ ਅਵਿਜ੍ਜੋਘੋਤਿ ਇਮਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਓਘਂ, ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਮੇਵ ਵਾ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਉਦਤਾਰਿ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ, ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰੇ ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਦੁਤਿਯਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੨. ਦੁਤਿਯੇ ਸੇਖਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਸੇਖੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੇਖੋ. ਕਿਂ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਅਧਿਸੀਲਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਞ੍ਚ. ਅਥ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾ, ਸਾ ਏਤਸ੍ਸ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸੇਖੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲੋ, ਨ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਸਿਕ੍ਖੋ ਅਸੇਖੋ ਵਿਯ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ, ਨਾਪਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖੋ ਪਚੁਰਜਨੋ ਵਿਯ ਤਤ੍ਥ ਅਨਧਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਭਵੋਤਿ ਸੇਖੋ. ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਮਾਣਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ, ਪਮਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਕਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪਠਮੋਵਾਦੇਨ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਆਸਵਕ੍ਖਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੇਖੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਅਪ੍ਪਂ ਯਾਚਿਤੋ ਬਹੁਂ ਦਦਮਾਨੋ ਉਲ਼ਾਰਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤਿਯੇਵ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋ ‘‘ਕਤਕਿਚ੍ਚੋ ਦਾਨਾਹਂ, ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਓਵਾਦੇਨਾ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਾਰਵੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸੁਣਾਤਿਯੇਵ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
ਗਾਥਾਯਂ ਪਨ ਅਚ੍ਛੇਚ੍ਛਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿ, ਛਿਨ੍ਨੇ ਚ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟੇ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਨਮੇਵ. ਬ੍ਯਗਾ ਨਿਰਾਸਨ੍ਤਿ ਆਸਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਆਸਾਤਿ ਨਿਰਾਸਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਂ ਨਿਰਾਸਂ ਵਿਸੇਸੇਨ ਅਗਾ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਬ੍ਯਗਾ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਅਧਿਗਮਕਾਰਣੇਨ ਵਿਨਾ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਣ੍ਹਾ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਭੂਤਾ, ਤਾਯ ਪਹੀਨਾਯ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਸੁਕ੍ਖਾ ਸਰਿਤਾ ਨ ਸਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਚਤੁਤ੍ਥਸੂਰਿਯਪਾਤੁਭਾਵੇਨ ਵਿਯ ਮਹਾਨਦਿਯੋ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਞਾਣੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵਿਸੁਕ੍ਖਾ ਵਿਸੋਸਿਤਾ ਤਣ੍ਹਾਸਰਿਤਾ ਨਦੀ ਨ ਸਨ੍ਦਤਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ‘‘ਸਰਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸਰਿਤਾਨਿ ਸਿਨੇਹਿਤਾਨਿ ਚ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤੁਨੋ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੩੪੧), ‘‘ਸਰਿਤਾ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੬੫; ਮਹਾਨਿ. ੩) ਚ. ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਟ੍ਟਂ ਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਸਮੁਚ੍ਛੇਦੇਨ ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਟ੍ਟਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਤਂ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਞ੍ਚ ਆਪਾਦਨੇਨ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਂ ਨ ਵਤ੍ਤਤਿ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਯਦੇਤਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਾਭਾਵਤੋ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ, ਸੋ ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਏਵ ਸਕਲਸ੍ਸਾਪਿ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਪਰਿਵਟੁਮਭਾਵੋਤਿ.
ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਪਠਮਸਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੩. ਤਤਿਯੇ ਕਾਮੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ. ਅਤਿਵੇਲਨ੍ਤਿ ਵੇਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਬਹੁਲਤਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਆਦੀਨਵਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਮੇਵ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾ, ਆਸਤ੍ਤਾ ਲਗ੍ਗਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਤ੍ਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਰਙ੍ਗਜਾਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਰਿਣਾਮਕਰਣੇਨ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤਾ ਸਾਰਤ੍ਤਾ. ਗਿਦ੍ਧਾਤਿ ਅਭਿਕਙ੍ਖਨਸਭਾਵੇਨ ਅਭਿਜ੍ਝਨੇਨ ਗਿਦ੍ਧਾ ਗੇਧਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਗਧਿਤਾਤਿ ਰਾਗਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਵਿਯ ਦੁਮ੍ਮੋਚਨੀਯਭਾਵੇਨ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ. ਮੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਵਿਸਞ੍ਞੀਭੂਤਾ ਵਿਯ ਅਨਞ੍ਞਕਿਚ੍ਚਾ ਮੁਚ੍ਛਂ ਮੋਹਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਕਜਾਤਾਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਪਾਤਬ੍ਯਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਤ੍ਤਕਾ ਜਾਤਾ. ‘‘ਸਮ੍ਮੋਦਕਜਾਤਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਜਾਤਸਮ੍ਮੋਦਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਹਂਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਤੇਸਂ ਤਣ੍ਹਾਧਿਪਨ੍ਨਤਂਯੇਵ ਵਦਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਠਮਂ ‘‘ਕਾਮੇਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਕਾਮੇਸੂ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਿਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਕਾਮਗੁਣਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਵਿਹਰਿਂਸੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇ ਸਬ੍ਬੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਉਸ੍ਸਵਂ ਘੋਸੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਭਵਂ ਆਪਾਨਭੂਮਿਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਪਿਵਨ੍ਤਾ ਆਵਿ ਚੇਵ ਰਹੋ ਚ ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਰਿਚਾਰੇਨ੍ਤਾ ਕਾਮੇਸੁ ਪਾਤਬ੍ਯਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗੇਹੇ ਆਰਾਮੁਯ੍ਯਾਨਾਦੀਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਉਸ੍ਸਵਂ ਘੋਸੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮਨਿਨ੍ਨੇ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ…ਪੇ… ਕਾਮੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਪਾਨਭੂਮਿਰਮਣੀਯੇਸੁ ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹੇਸੁ ਅਨੇਕਾਨਤ੍ਥਾਨੁਬਨ੍ਧੇਸੁ ਘੋਰਾਸਯ੍ਹਕਟੁਕਫਲੇਸੁ ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਤਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਾਨਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਵਿਭਾਵਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਨ ਰਤ੍ਤਾ ਮਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸਤ੍ਤਾ ਲਗ੍ਗਾ ਲਗ੍ਗਿਤਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ. ਕਾਮਸਙ੍ਗਸਤ੍ਤਾਤਿ ਤਾਯੇਵ ਕਾਮਸਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਰਾਗਸਙ੍ਗੇਨ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਦੋਸਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਗੇਹਿ ਚ ਸਤ੍ਤਾ ਆਸਤ੍ਤਾ. ਸਂਯੋਜਨੇ ਵਜ੍ਜਮਪਸ੍ਸਮਾਨਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਂ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟੇਨ, ਭਵਾਦਿਕੇ ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਰਾਦੀਹਿ, ਸਤ੍ਤੇ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਸਂਯੋਜਨਤੋ ਬਨ੍ਧਨਤੋ ਸਂਯੋਜਨਨਾਮਕੇ ਕਾਮਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਜਾਤੇ ਸਂਯੋਜਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਤਾਯ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਮੂਲਭਾਵਾਦਿਕਂ ਵਜ੍ਜਂ ਦੋਸਂ ਆਦੀਨਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਜਾਤੁ ਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਗਸਤ੍ਤਾ, ਓਘਂ ਤਰੇਯ੍ਯੁਂ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਾਭਾਵੇਨ ਸਂਯੋਜਨਸਭਾਵੇਸੁ ਸਙ੍ਗੇਸੁ, ਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਵਾ ਸਙ੍ਗੇਹਿ ਤੇਸਂ ਵਿਸਯੇਸੁ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਪੁਲਵਿਸਯਤਾਯ ਅਨਾਦਿਕਾਲਤਾਯ ਚ ਵਿਪੁਲਂ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਂ ਮਹਨ੍ਤਞ੍ਚ ਕਾਮਾਦਿਓਘਂ, ਸਂਸਾਰੋਘਮੇਵ ਵਾ ਨ ਕਦਾਚਿ ਤਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਓਘਸ੍ਸ ਪਾਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਦੁਤਿਯਸਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਅਨ੍ਧੀਕਤਾਤਿ ਕਾਮਾ ਨਾਮ ਅਨਨ੍ਧਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.
ਯਥਾਹ –
‘‘ਲੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਲੁਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਅਨ੍ਧਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਲੋਭੋ ਸਹਤੇ ਨਰ’’ਨ੍ਤਿ. (ਇਤਿਵੁ. ੮੮; ਮਹਾਨਿ. ੫; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨੮) –
ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮੇਨ ਅਨਨ੍ਧਾਪਿ ਅਨ੍ਧਾ ਕਤਾਤਿ ਅਨ੍ਧੀਕਤਾ. ਸੇਸਂ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚਿਤਾ, ਇਧ ਭਗਵਤਾ ਸਾਮਂਯੇਵ ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਚਿਰਵਤਿਯਂ ਨਦਿਯਂ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧੇਹਿ ਓਡ੍ਡਿਤਂ ਕੁਮਿਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇ ਬਹੂ ਮਚ੍ਛੇ ਪਸ੍ਸਿ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਏਕਂ ਖੀਰਪਕਂ ਵਚ੍ਛਂ ਗੋਰਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਥਞ੍ਞਪਿਪਾਸਾਯ ਗੀਵਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਅਨ੍ਤਰਸਤ੍ਥਿਯਂ ਮੁਖਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਯਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਉਪਮਾਨਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਨ੍ਧਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਨ ਅਨ੍ਧਾ ਵਿਚਕ੍ਖੁਕਾ ਕਤਾ. ਜਾਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਸਕਤ੍ਤਭਾਵਪਰਤ੍ਤਭਾਵੇਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨੇਸੁ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਤੀਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਵਸੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨਂ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਤੋ ਚ ਜਾਲਭੂਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸੁਖੁਮਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਜਾਲੇਨ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਯ ਉਦਕਰਹਦੋ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਾ. ਤਣ੍ਹਾਛਦਨਛਾਦਿਤਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਛਦਨੇਨ ਸੇਵਾਲਪਣਕੇਨ ਵਿਯ ਉਦਕਂ ਛਾਦਿਤਾ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਪਿਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਾਪਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਨਿਵਾਰਿਤਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁਨਾ ਬਦ੍ਧਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰੇਨ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੇਨ ਚ ਬਦ੍ਧਾ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰੇਨ ਬਦ੍ਧਾ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੇਨਪਿ ਬਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰੋ ਪਾਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਰਤਿ ਮਾਨਸੋ;
ਤੇਨ ਤਂ ਬਾਧਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਸਮਣ ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੧; ਮਹਾਵ. ੩੩);
ਨਮੁਚਿ ਕਣ੍ਹੋ ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੂਤਿ ਤੀਣਿ ਮਾਰਸ੍ਸ ਨਾਮਾਨਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੋਪਿ ਹਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰੋ ਵਿਯ ਅਨਤ੍ਥੇਨ ਪਮਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁ. ‘‘ਪਮਤ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧਨੇ ਬਦ੍ਧਾ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਨੇਤਿ ਕਾਮਗੁਣਬਨ੍ਧਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਦ੍ਧਾਤਿ ਨਿਯਮਿਤਾ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਮਚ੍ਛਾਵ ਕੁਮਿਨਾਮੁਖੇ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਕੇਨ ਓਡ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਕੁਮਿਨਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਮਚ੍ਛਾ ਤੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਰਣਮਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਮਾਰੇਨ ਓਡ੍ਡਿਤੇਨ ਕਾਮਗੁਣਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਜਰਾਮਰਣਮਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ. ਵਚ੍ਛੋ ਖੀਰਪਕੋਵ ਮਾਤਰਂ ਯਥਾ ਖੀਰਪਾਯੀ ਤਰੁਣਵਚ੍ਛੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤਰਂ ਅਨ੍ਵੇਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਏਵਂ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਸਾਰੇ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤਾ ਮਰਣਮੇਵ ਅਨ੍ਵੇਨ੍ਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਜਰਂ ਅਮਰਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਚਤੁਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਅਪਰਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਾਮਨ੍ਤਰੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਪਤ੍ਤਂ ਵੋਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥਵਿਕਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਂਸੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਵਾਮਂਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਆਲੋਕਿਤੇਨ ਵਿਲੋਕਿਤੇਨ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤੇਨ ਪਸਾਰਿਤੇਨ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਦੇ ਪਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਸਂਮਿਸ੍ਸੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਸਂਸਟ੍ਠਵਿਹਾਰਿਤਾਯ. ਅਪਿਚ ਤਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਰੂਪਂ ਪਰਿਭੂਤਂ ਪਰਿਭਵਟ੍ਠਾਨੀਯਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਓਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਮਾ ਇਮੇ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਥੇਰੋ ਚ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵਿਰੂਪਂ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਣ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦੁਦ੍ਦਸਿਕਨ੍ਤਿ ਅਪਾਸਾਦਿਕਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਓਕੋਟਿਮਕਨ੍ਤਿ ਰਸ੍ਸਂ. ਇਮਿਨਾ ਆਰੋਹਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਰਿਭੂਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਓਹੀਲ਼ਿਤਰੂਪਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਦਯੋ ਤਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਗੁਣਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਹਤ੍ਥਕਣ੍ਣਚੂਲ਼ਿਕਾਦੀਸੁ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਪਰਿਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਰਿਯਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਾ.
ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ? ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ. ਏਵਂ ਕਿਰ ਭਗਵਤੋ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਤਂ ਪਰਿਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨੇਸਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਮਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਵਤੋ ਨਂ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
ਪਸ੍ਸਥ ਨੋਤਿ ਪਸ੍ਸਥ ਨੁ. ਨ ਚ ਸਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੁਲਭਰੂਪਾ, ਯਾ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਸਮਾਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਾਤਿ ਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਭੇਦਾ ਸਾਵਕਸਾਧਾਰਣਾ ਯਾ ਕਾਚਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ, ਤਾਸੁ ਏਕਾਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਸੁਲਭਰੂਪਾ, ਦੁਲ੍ਲਭਾ, ਨਤ੍ਥਿਯੇਵ ਸਾ ਤੇਨ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਸਮਾਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਾ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਵਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਓਕੋਟਿਮਕੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਚ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਨ ਓਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਅਥ ਖੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਵਕੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਥ, ਤਂ ਵੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਸ੍ਸ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਾਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਦਿਭੇਦਂ ਗੁਣਰਾਸਿਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨੇਲਙ੍ਗੋਤਿ ਏਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦੋਸੋ, ਨਾਸ੍ਸ ਏਲਨ੍ਤਿ ਨੇਲਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ? ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸਟ੍ਠੇਨ ਇਧ ‘‘ਨੇਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਂ ਨੇਲਂ ਪਧਾਨਭੂਤਂ ਅਙ੍ਗਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨੇਲਙ੍ਗੋ. ਸੋ ਯਂ ‘‘ਰਥੋ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਙ੍ਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸੀਲਞ੍ਹਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਸੇਤੋ ਪਚ੍ਛਾਦੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੇਤਪਚ੍ਛਾਦੋ. ਪਚ੍ਛਾਦੋਤਿ ਰਥਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਕਮ੍ਬਲਾਦਿ. ਸੋ ਪਨ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਧਵਲਭਾਵੇਨ ਸੇਤੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਰਤ੍ਤਨੀਲਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਇਧ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਸੇਤਪਚ੍ਛਾਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਪਿ ‘‘ਰਥੋ ਸੀਲਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ. ਏਕੋ ਸਤਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਰੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਾਰੋ. ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਰਥੋਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.
ਅਨੀਘਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਂ, ਖੋਭਵਿਰਹਿਤਂ ਯਾਨਂ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਪਰਿਖੋਭਵਿਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਛਿਨ੍ਨਸੋਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸੋਤਂ. ਪਕਤਿਰਥਸ੍ਸ ਹਿ ਸੁਖਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਅਕ੍ਖਸੀਸੇਸੁ ਨਾਭਿਯਞ੍ਚ ਉਪਲਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦੀਨਂ ਸੋਤੋ ਸਵਨਂ ਸਨ੍ਦਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸੋਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਛਤ੍ਤਿਂਸਤਿਯਾ ਸੋਤਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਛਿਨ੍ਨਸੋਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਛਿਨ੍ਨਸੋਤਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਅਬਨ੍ਧਨੋ. ਰਥੂਪਤ੍ਥਰਸ੍ਸ ਹਿ ਅਕ੍ਖੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵਕਰਣਤ੍ਥਂ ਬਹੂਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਸਬਨ੍ਧਨੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਬਨ੍ਧਨਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਅਬਨ੍ਧਨੋ, ਤਂ ਅਬਨ੍ਧਨਂ. ਪਸ੍ਸਾਤਿ ਭਗਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣੇਹਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਦਤਿ.
ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸੀਸੇਨ ਸੁਚਕ੍ਕਂ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਉਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦਂ, ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਸ੍ਵਾਰਂ, ਕਿਲੇਸਪਰਿਖੋਭਾਭਾਵੇਨ ਅਪਰਿਖੋਭਂ, ਤਣ੍ਹੂਪਲੇਪਾਭਾਵੇਨ ਅਨੁਪਲੇਪਂ, ਸਂਯੋਜਨਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਬਨ੍ਧਨਂ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸੁਯੁਤ੍ਤਂ ਆਜਞ੍ਞਰਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਪਞ੍ਚਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੬. ਛਟ੍ਠੇ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਗੋਤ੍ਤਤੋ ਆਗਤਨਾਮਂ. ਸਾਵਕੇਸੁ ਪਨ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਤਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਵਤ, ਭੋ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੭; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧) ਵੁਤ੍ਤਉਦਾਨਵਸੇਨ ਥੇਰੋ ਸਾਸਨੇ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਸਙ੍ਖੀਯਤਿ ਪਹੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾ ਵਾ ਸਙ੍ਖੀਯਤਿ ਪਹੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਤਸ੍ਸ ਫਲਭੂਤਾ, ਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਾ ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਬਹੁਲਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਏਵਮਕਾਸਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਛਮਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵਰੁਕ੍ਖਮੂਲਭੂਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਤਸ੍ਸਾਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਆਸਵਨੀਵਰਣਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਛਮਾ ਪਥਵੀ ਚ ਨਤ੍ਥਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਣ੍ਣਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਤੋ ਲਤਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਲਤਾ ਕੁਤੋ ਪਣ੍ਣਾਤਿ ਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਾਦਿਪਭੇਦਾ ਸਾਖਾਪਸਾਖਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਲਤਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਏਵ ਮਦਪ੍ਪਮਾਦਮਾਯਾਸਾਠੇਯ੍ਯਾਦਿਪਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਣ੍ਣਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਤੋ ਲਤਾਤਿ ਰੁਕ੍ਖਙ੍ਕੁਰਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਮਾਨਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਸਾਖਾਪਸਾਖਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਲਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਅਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮੂਲਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਆਸਵਾਦਿ ਚ ਨਤ੍ਥਿ. ਮੂਲਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਮੂਲਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਬੀਜਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤਦਭਾਵੋਪਿ ਗਹਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸਤਿ ਚ ਕਮ੍ਮਬੀਜੇ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਙ੍ਕੁਰੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਙ੍ਕੁਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਚ ਨਾਮਰੂਪਸਲ਼ਾਯਤਨਪਤ੍ਤਸਾਖਾਦਯੋ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਛਮਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਣ੍ਣਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਤੋ ਲਤਾ’’ਤਿ.
ਤਂ ਧੀਰਂ ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਯੋਗੇਨ ਵਿਜਿਤਮਾਰਤ੍ਤਾ ਧੀਰਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਬਨ੍ਧਨਤੋ ਮੁਤ੍ਤਂ. ਕੋ ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਿਤੁਮਰਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਾਦਿਅਨੁਤ੍ਤਰਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਕੋ ਨਾਮ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕੋ ਨਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਗਰਹਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ ਨਿਨ੍ਦਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਦੇਵਾਪਿ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਦੇਵਾ ਸਕ੍ਕਾਦਯੋ ਗੁਣਵਿਸੇਸਵਿਦੂ, ਅਪਿਸਦ੍ਦੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਣ੍ਡਿਤਾਦਯੋ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾਪਿ ਪਸਂਸਿਤੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਾਗਯਕ੍ਖਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਦੀਹਿਪਿ ਪਸਂਸਿਤੋ ਥੋਮਿਤੋਯੇਵਾਤਿ.
ਛਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਪਪਞ੍ਚਖਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤਿ ਚਿਰਂ ਠਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ, ਕਿਲੇਸਾ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਰਾਗੋ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਦੋਸੋ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਮੋਹੋ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਤਣ੍ਹਾ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਮਾਨੋ ਪਪਞ੍ਚੋ’’ਤਿ. –
ਅਪਿਚ ਸਂਕਿਲੇਸਟ੍ਠੋ ਪਪਞ੍ਚਟ੍ਠੋ, ਕਚਵਰਟ੍ਠੋ ਪਪਞ੍ਚਟ੍ਠੋ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸੁਭਸਞ੍ਞਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਦੋਸਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁ, ਮੋਹਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਆਸਵਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾ, ਮਾਨਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤੇਹਿ ਪਪਞ੍ਚੇਹਿ ਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾ. ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾ ਭਾਗਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਤਂਤਂਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਯੋ ਕਿਲੇਸਗਣੋ. ਸਞ੍ਞਾਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਨੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਹੇਤੁਭਾਵੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਸਞ੍ਞਾਨਿਦਾਨਾ ਹਿ ਪਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੮੦). ਤੇਸਂ ਪਹਾਨਂ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਦਾ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਤੀਤਾਸੁ ਅਨੇਕਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤੀਸੁ ਅਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇ ਕਿਲੇਸੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਰਿਮਭਵੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਸਵਾਸਨੇ ਪਹੀਨੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸਚਰਿਤਂ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਕਞ੍ਜਿਯਪੁਣ੍ਣਲਾਬੁਂ ਵਿਯ ਤਕ੍ਕਭਰਿਤਚਾਟਿਂ ਵਿਯ ਵਸਾਪੀਤਪਿਲੋਤਿਕਂ ਵਿਯ ਚ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਮੋਚਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਗਹਨਂ ਨਾਮਿਦਂ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਂ ਅਨਾਦਿਕਾਲਭਾਵਿਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹੀਨਂ, ਅਹੋ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜੋ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਪਹਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚਾ ਠਿਤਿ ਚ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਪਰਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾ ਪਪਞ੍ਚਾ, ਤੇਹਿ ਕਤਾ ਸਂਸਾਰੇ ਠਿਤਿ ਚ ਨਤ੍ਥਿ. ਨੇਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਠਿਤਿ ਨਾਮ ਅਨੁਸਯੋ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੭) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਸਯੋ ਹਿ ਭਵਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਮੂਲਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤੇ ਸਂਸਾਰੇ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ. ‘‘ਪਪਞ੍ਚਟ੍ਠਿਤੀ’’ਤਿ ਚ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਪਞ੍ਚਾਨਂ ਠਿਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ ਪਪਞ੍ਚਟ੍ਠਿਤਿ, ਪਪਞ੍ਚਾ ਏਵ ਵਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਠਿਤਿ ਪਪਞ੍ਚਟ੍ਠਿਤਿ, ਸਾ ਯਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਨ੍ਦਾਨਂ ਪਲਿਘਞ੍ਚ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋਤਿ ਯੋ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਨ੍ਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਗਰਪਵੇਸਨਿਸੇਧਨਤੋ ਪਲਿਘਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਪਲਿਘਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਞ੍ਚ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ ਸਵਾਸਨਪਹਾਨੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਕੋਧਂ ‘‘ਸਨ੍ਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਪਰਾਭਿਸਜ੍ਜਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.
ਤਂ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਂ ਮੁਨਿਂ ਚਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾਭਾਵੇਨ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਂ, ਉਭਯਲੋਕਮੁਨਨਤੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਮੁਨਨਤੋ ਚ ਮੁਨਿਂ, ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਹਿਤਤ੍ਥਂ ਚਤੂਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਨਾਨਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਾਰੇਹਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇਨ ਞਾਣਚਾਰੇਨ ਚ ਚਰਨ੍ਤਂ. ਨਾਵਜਾਨਾਤਿ ਸਦੇਵਕੋਪਿ ਲੋਕੋਤਿ ਸਬ੍ਬੋ ਸਪਞ੍ਞਜਾਤਿਕੋ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਸਦੇਵਕੋਪਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਪਿ ਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਅਵਜਾਨਾਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਯਮੇਵ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਵਰੋਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਨਿਰਤੋ ਹੋਤੀਤਿ.
ਸਤ੍ਤਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਕਚ੍ਚਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੪) ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੨੦), ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩-੩੭੪) ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤੇ. ‘‘ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੮੭) ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤੇ, ਇਸ੍ਸਰਿਯਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਤੇਨਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੮੮) ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤੇ. ਇਧਾਪਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤੇਯੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ. ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾਯਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਕਾਯਗਤਾਯ ਸਤਿਯਾ. ਸਤਿਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਝਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਅਯਞ੍ਹਿ ਥੇਰੋ ਭਗਵਤਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਨਾਨਾਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਤਾਵ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਅਵਿਦੂਰੇ, ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਤਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਪਸ੍ਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ…ਪੇ… ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾਯਾ’’ਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਅਧਿਗਤਂ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਤਿ, ਸਤਤਂ ਕਾਯਗਤਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਏਕਦਿਵਸਂ ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕਾਲੇ ਨਾਮਰੂਪਭੇਦੇਨ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਕਾਯੇ ਗਤਾ ਕਾਯਾਰਮ੍ਮਣਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਸਤਤਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਸਾਤਚ੍ਚਾਭਿਯੋਗਵਸੇਨ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸਿਯਾ.
ਅਯਂ ਕਿਰਾਯਸ੍ਮਾ ਪਠਮਂ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇਪਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤਮੇਵ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਥੇਵ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਤਿ, ਸਤਤਂ ਕਾਯਗਤਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ, ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਸਮ੍ਮਸਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲਵਸੇਨ ਚਾਤਿ. ਤੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਸੇਨ ਤਾਵ ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤੀਤਕਾਲੇ ਮਮ ਕਿਲੇਸਕਮ੍ਮਂ ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ ਨ ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮੇ ਅਤੀਤੇ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਏਤਰਹਿ ਅਯਂ ਮੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਧਿਗਮੇਨ ਕਿਲੇਸਕਮ੍ਮਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਮੇ, ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਂ ਨ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਮੇ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਕਾਲਤ੍ਤਯੇ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਹੇਤੁਕਂ ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ, ਨ ਇਸ੍ਸਰਾਦਿਹੇਤੁਕਂ, ਯਥਾ ਚ ਮਯ੍ਹਂ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨਾਮਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਪਕਾਸਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲਵਸੇਨ ਪਨ ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਅਭਿਣ੍ਹਪਟਿਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਯਦਿ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਾਪਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕੋਚਿ ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਨੋ ਚ ਸਿਯਾ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਚਿਦਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਏਤਰਹਿ ਚ ਅਤੀਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਂ ਸੁਞ੍ਞਂ, ਏਵਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਖਨ੍ਧਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨ ਕੋਚਿ ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਲਿਬੋਧਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਨਾਮ ਨ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕੋਟਿਕਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਪਕਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਿ ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਿ ਏਵਂ ਤੀਸੁਪਿ ਕਾਲੇਸੁ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤੇ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਾਦਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰੀ ਸਮਾਨੋ. ਕਾਲੇਨੇਵ ਤਰੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਸੋ ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਪਾਕਗਤਕਾਲੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੇਨ ਘਟਿਤਕਾਲੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇਨ ਸਕਲਸ੍ਸ ਭਵਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਸਂਤਨਨਤੋ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਣ੍ਹਂ ਤਰੇਯ੍ਯ, ਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਤੀਰੇ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦੀਪਨਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਅਟ੍ਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਉਦਪਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੯. ਨਵਮੇ ਮਲ੍ਲੇਸੂਤਿ ਮਲ੍ਲਾ ਨਾਮ ਜਾਨਪਦਿਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਕੋਪਿ ਜਨਪਦੋ ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ‘‘ਮਲ੍ਲਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇਸੁ ਮਲ੍ਲੇਸੁ, ਯਂ ਲੋਕੇ ‘‘ਮਲ੍ਲੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਮਾਲੇਸੂ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਚਾਰਿਯਂ ਚਰਮਾਨੋਤਿ ਅਤੁਰਿਤਚਾਰਿਕਾਵਸੇਨ ਮਹਾਮਣ੍ਡਲਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ. ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾਤਿ ਅਪਰਿਚ੍ਛੇਦਗੁਣੇਨ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਮਣਗਣੇਨ. ਤਦਾ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਥੂਣਂ ਨਾਮ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋਤਿ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸਸ੍ਸ ਅਵਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਮਲ੍ਲਦੇਸੇ ਥੂਣਨਾਮਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬਹੁਲਤਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋ. ਤਦਵਸਰੀਤਿ ਤਂ ਅਵਸਰਿ, ਥੂਣਗਾਮਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਨ੍ਤਿ ਸੁਣਿਂਸੁ, ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਚਨਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨੁਸਾਰੇਨ ਜਾਨਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖੋਤਿ ਪਦਪੂਰਣੇ, ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੇ ਵਾ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੇਨ ਅਸ੍ਸੋਸੁਂਯੇਵ, ਨ ਤੇਸਂ ਸਵਨਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਦਪੂਰਣੇਨ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤ੍ਤਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਥੂਣੇਯ੍ਯਕਾਤਿ ਥੂਣਗਾਮਵਾਸਿਨੋ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਅਣਨ੍ਤੀਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਮਨ੍ਤੇ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਜਾਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ, ਅਰਿਯਾ ਪਨ ਬਾਹਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਗਹਪਤਿਕਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯੇ ਕੇਚਿ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਵੇਸ੍ਸਾ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਗਹਪਤਿਕਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ.
ਇਦਾਨਿ ਯਮਤ੍ਥਂ ਤੇ ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮਣੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਸਮਿਤਾਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੩੪). ਭਗਵਾ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮਿਤਪਾਪੋ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗੁਣਾਧਿਗਤਮੇਤਂ ਨਾਮਂ, ਯਦਿਦਂ ਸਮਣੋਤਿ. ਖਲੂਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਭੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਜਾਤਿਕਾਨਂ ਜਾਤਿਸਮੁਦਾਗਤਂ ਆਲਪਨਮਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਭੋਵਾਦਿ ਨਾਮ ਸੋ ਹੋਤਿ, ਸਚੇ ਹੋਤਿ ਸਕਿਞ੍ਚਨੋ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੩੯੬). ਗੋਤਮੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਸਮਣੋ ਕਿਰ, ਭੋ, ਗੋਤਮਗੋਤ੍ਤੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਕੇਨਚਿ ਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞੇਨ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਂਯੇਵ ਤਂ ਕੁਲਂ ਪਹਾਯ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਧਿਗਮਸਦ੍ਧਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਦਪਾਨਂ ਤਿਣਸ੍ਸ ਚ ਭੁਸਸ੍ਸ ਚ ਯਾਵ ਮੁਖਤੋ ਪੂਰੇਸੁਨ੍ਤਿ ਪਾਨੀਯਕੂਪਂ ਤਿਣੇਨ ਚ ਭੁਸੇਨ ਚ ਮੁਖਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ, ਤਿਣਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕੂਪਂ ਪਿਦਹਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਗਾਮਸ੍ਸ ਬਹਿ ਭਗਵਤੋ ਆਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗਭੂਤੋ ਏਕੋ ਉਦਪਾਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਕੂਪਤਲ਼ਾਕਾਦੀਨਿ ਉਦਕਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਤਦਾ ਵਿਸੁਕ੍ਖਾਨਿ ਨਿਰੁਦਕਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਥੂਣੇਯ੍ਯਕਾ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਮਚ੍ਛੇਰਪਕਤਾ ਭਗਵਤੋ ਆਗਮਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਸਾਵਕੋ ਇਮਂ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਂ ਵਸੇਯ੍ਯ, ਸਬ੍ਬਂ ਇਮਂ ਜਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨੇ ਠਪੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਮ੍ਮੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਅਵਾਸਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਉਦਕਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਮੁਂ ਉਦਪਾਨਂ ਅਪਰਿਭੋਗਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਸਾਵਕੋ ਇਮਂ ਗਾਮਂ ਨ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਉਦਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਾਟਿਆਦੀਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਉਦਪਾਨਂ ਤਿਣੇਨ ਚ ਭੁਸੇਨ ਚ ਪਿਦਹਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਦਪਾਨਂ ਤਿਣਸ੍ਸ ਚ ਭੁਸਸ੍ਸ ਚ ਯਾਵ ਮੁਖਤੋ ਪੂਰੇਸੁਂ, ‘ਮਾ ਤੇ ਮੁਣ੍ਡਕਾ ਸਮਣਕਾ ਪਾਨੀਯਂ ਅਪਂਸੂ’’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮੁਣ੍ਡਕਾ ਸਮਣਕਾਤਿ ਮੁਣ੍ਡੇ ‘‘ਮੁਣ੍ਡਾ’’ਤਿ ਸਮਣੇ ‘‘ਸਮਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯ, ਤੇ ਪਨ ਖੁਂਸਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ. ਮਾਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇ, ਮਾ ਅਪਂਸੁ ਮਾ ਪਿਵਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਮਗ੍ਗਤੋ ਅਪਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ. ਏਤਮ੍ਹਾਤਿ ਯੋ ਉਦਪਾਨੋ ਤੇਹਿ ਤਥਾ ਕਤੋ, ਤਮੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਕਿਂ ਪਨ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਏਤਮ੍ਹਾ ਉਦਪਾਨਾ ਪਾਨੀਯਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ? ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਦਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੇ ਕਾਤੁਂ ਏਵਮਾਹ, ਨ ਪਾਨੀਯਂ ਪਾਤੁਕਾਮੋ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ‘‘ਪਿਪਾਸਿਤੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੯੧) ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਥੂਣੇਯ੍ਯਕੇਹਿ ਕਤਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਇਦਾਨੀਤਿ ਅਧੁਨਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਗਮਨਵੇਲਾਯਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਦਪਾਨੋਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ‘‘ਨ ਖੋ ਤਥਾਗਤਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਾਰਣਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਦਸ੍ਸਿਨਾ’’ਤਿ ਮਹਾਰਾਜਦਤ੍ਤਿਯਂ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਪਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਥੇਰੇ ਉਦਪਾਨੇ ਉਦਕਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਨ੍ਦਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਿਣਂ ਭੁਸਞ੍ਚ ਉਪ੍ਲਵਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਅਪਗਚ੍ਛਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਨ੍ਦਮਾਨੇਨ ਸਲਿਲੇਨ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਆਦਯੋ ਜਲਾਸਯਾ ਵਿਸੁਕ੍ਖਾ ਪਰਿਪੂਰਿਂਸੁ, ਤਥਾ ਪਰਿਖਾਕੁਸੁਬ੍ਭਨਿਨ੍ਨਾਦੀਨਿ ਚ. ਸਬ੍ਬੋ ਗਾਮਪ੍ਪਦੇਸੋ ਮਹੋਘੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ ਮਹਾਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲਪਦੁਮਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਦੀਨਿ ਜਲਜਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਉਬ੍ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਸਮਾਨਾਨਿ ਉਦਕਂ ਸਞ੍ਛਾਦਿਂਸੁ. ਸਰੇਸੁ ਹਂਸਕੋਞ੍ਚਚਕ੍ਕਵਾਕਕਾਰਣ੍ਡਵਬਕਾਦਯਾ ਏ ਉਦਕਸਕੁਣਿਕਾ ਵਸ੍ਸਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਰਿਂਸੁ. ਥੂਣੇਯ੍ਯਕਾ ਤਂ ਮਹੋਘਂ ਤਥਾ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵੀਚਿਤਰਙ੍ਗਸਮਾਕੁਲਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਮਾਨਂ ਰੁਚਿਰਂ ਫੇਣਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤਾ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੇਸੁਂ ‘‘ਮਯਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਉਦਕੁਪਚ੍ਛੇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਵਾਯਮਿਮ੍ਹਾ, ਅਯਂ ਪਨ ਮਹੋਘੋ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਵਂ ਅਭਿਵਡ੍ਢਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਖੋ ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੋ. ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਹਿ ਸੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਥਾ ਯਂ ਮਹੋਘੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਾਮਮ੍ਪਿ ਓਤ੍ਥਰੇਯ੍ਯ. ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਖਮਾਪੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ.
ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘੀ ਗਣੀਭੂਤਾ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਸੁਂ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਸਾਵੇਸੁਂ. ਏਵਂ ਪਨ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਵ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਮਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਭੋਤੋ ਚੇਵ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸਾਵਕਾਨਞ੍ਚ ਉਦਕਪ੍ਪਟਿਸੇਧਂ ਕਾਰਯਿਮ੍ਹ, ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਉਦਪਾਨੇ ਤਿਣਞ੍ਚ ਭੁਸਞ੍ਚ ਪਕ੍ਖਿਪਿਮ੍ਹ. ਸੋ ਪਨ ਉਦਪਾਨੋ ਅਚੇਤਨੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਸਚੇਤਨੋ ਵਿਯ ਭੋਤੋ ਗੁਣਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਯਮੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਤਿਣਂ ਭੁਸਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋ, ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਨ੍ਨਪ੍ਪਦੇਸੋ ਮਹਤਾ ਉਦਕੋਘੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਰਮਣੀਯੋਵ ਜਾਤੋ, ਉਦਕੂਪਜੀਵਿਨੋ ਸਤ੍ਤਾ ਪਰਿਤੁਟ੍ਠਾ. ਮਯਂ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਸਮਾਨਾ ਭੋਤੋ ਗੁਣੇ ਨ ਜਾਨਿਮ੍ਹ, ਯੇ ਮਯਂ ਏਵਂ ਅਕਰਿਮ੍ਹ, ਸਾਧੁ ਨੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਤਥਾ ਕਰੋਤੁ, ਯਥਾਯਂ ਮਹੋਘੋ ਇਮਂ ਗਾਮਂ ਨ ਓਤ੍ਥਰੇਯ੍ਯ, ਅਚ੍ਚਯੋ ਨੋ ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ, ਤਂ ਨੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਚ੍ਚਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਸੁਂ. ਭਗਵਾਪਿ ‘‘ਤਗ੍ਘ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਚ੍ਚਯੋ ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ, ਤਂ ਵੋ ਮਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਾਯਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਚ੍ਚਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਸਰਣਾਦੀਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਆਗਮਨਤੋ ਪੁਰੇਤਰਂਯੇਵ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤੋ ਪਤ੍ਤੇਨ ਪਾਨੀਯਂ ਆਦਾਯ ਭਗਵਤੋ ਉਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮੁਖਤੋ ਓਵਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਿਣਾਦਿਂ ਮੁਖੇਨ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੀਘਰਜ੍ਜੁਕੇਨ ਉਦਪਾਨੇਨ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਉਦਕੋਘੋ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਤਕਾਲੇ ਮੁਖੇਨ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕੋ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਤਕਾਲੇ ਉਦਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਸਕਲਂ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦਕੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ. ਅਯਂ ਪਨਿਦ੍ਧਿ ਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ, ਨਾਪਿ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਰਿਤ੍ਤਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਰਾਜਗਹਤੋ ਵੇਸਾਲਿਗਮਨੇ ਵਿਯ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਥੂਣੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਭਗਵਤਿ ਪਸਾਦਜਨਨਤ੍ਥਂ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਹਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਉਦਪਾਨਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਸਨਕਨਾਗਰਾਜਾ ਏਵਮਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ, ਯਥਾ ਭਗਵਤੋ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨਯੇਵ ਤਥਾ ਉਦਕੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਦੀਪਿਤਤ੍ਤਾ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਇਚ੍ਛਿਤਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਯਿਰਾ ਉਦਪਾਨੇਨ, ਆਪਾ ਚੇ ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚ ਆਪਾ ਚੇ ਯਦਿ ਸਿਯੁਂ ਯਦਿ ਉਪਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯੁਂ ਯਦਿ ਆਕਙ੍ਖਾਮਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧੋ, ਤੇਸਂ ਲਾਭੋ, ਤੇਨ ਉਦਪਾਨੇਨ ਕਿਂ ਕਯਿਰਾ ਕਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਕਿਂ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਤੋ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਕਿਸ੍ਸ ਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰੇਤਿ ਯਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਾਲਾਭਦੁਕ੍ਖੇਨ ਵਿਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ, ਮੂਲੇ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਮਾਦਿਸੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋ ਕਿਸ੍ਸ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪਾਨੀਯਪਰਿਯੇਸਨਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰੇਯ੍ਯ. ‘‘ਮੂਲਤੋ ਛੇਤ੍ਤਾ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ ਮੂਲੇਯੇਵ ਵਾ ਛੇਦਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਮੂਲਤੋ ਛੇਤ੍ਤਾਤਿ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਛੇਦਕੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੋ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲਭੂਤਮਹਾਪਣਿਧਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਪਰਿਮਿਤਂ ਸਕਲਂ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕਹਿਤਤ੍ਥਮੇਵ ਪਰਿਣਾਮਨਵਸੇਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਮੂਲਤੋ ਪਭੁਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਛੇਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਾਲਾਭਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਕਿਸ੍ਸ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਉਦਕਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰੇਯ੍ਯ, ਇਮੇ ਪਨ ਥੂਣੇਯ੍ਯਕਾ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਏਵਮਕਂਸੂਤਿ.
ਨਵਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਉਤੇਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੦. ਦਸਮੇ ਰਞ੍ਞੋ ਉਤੇਨਸ੍ਸਾਤਿ ਉਤੇਨਸ੍ਸ ਨਾਮ ਰਞ੍ਞੋ, ਯੋ ‘‘ਵਜ੍ਜਿਰਾਜਾ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਯ੍ਯਾਨਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਤਸ੍ਸ. ਅਨਾਦਰੇ ਹਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ‘‘ਅਨ੍ਤੇਪੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਦਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਪੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਲਙ੍ਕਤਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਿਦਡ੍ਢਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਾਮਾਵਤੀਪਮੁਖਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾ ਪਨਾਯਂ ਸਾਮਾਵਤੀ, ਕਥਞ੍ਚ ਦਡ੍ਢਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਭਦ੍ਦਵਤਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਾ ਘੋਸਕਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਧੀਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਚਸਤਇਤ੍ਥਿਪਰਿਵਾਰਾ ਰਞ੍ਞੋ ਉਤੇਨਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਬਹੁਲਾ ਅਰਿਯਸਾਵਿਕਾ ਸਾਮਾਵਤੀ ਨਾਮ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਮਾਵਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਥਾ ਧਮ੍ਮਪਦਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੦ ਸਾਮਾਵਤੀਵਤ੍ਥੁ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸ੍ਸ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ –
‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਣ੍ਹਂ ਅਰਤਿਂ ਰਗਞ੍ਚ,
ਨਾਹੋਸਿ ਛਨ੍ਦੋ ਅਪਿ ਮੇਥੁਨਸ੍ਮਿਂ;
ਕਿਮੇਵਿਦਂ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਪੁਣ੍ਣਂ,
ਪਾਦਾਪਿ ਨਂ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛੇ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੮੪੧) –
ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਬਦ੍ਧਾਘਾਤਾ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਞ੍ਞਾ ਉਤੇਨੇਨ ਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਿਤਾ ਭਗਵਤੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਂ ਉਪਗਤਭਾਵਂ, ਸਾਮਾਵਤੀਪਮੁਖਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਤਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਤੋ ਨਾਮ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਨਗਰਂ, ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਮਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ, ਇਮਾਸਮ੍ਪਿ ਸਾਮਾਵਤੀਪਮੁਖਾਨਞ੍ਚ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਾਸਞ੍ਚ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਾਤੁਂ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਪੁਨੇਕਦਿਵਸਂ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਚੂਲ਼ਪਿਤੁ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਸਾਮਾਵਤਿਯਾ ਪਾਸਾਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਤੇਲਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਨਿ ਵਿਵਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸਾਨਿ ਤੇਲਚਾਟੀਸੁ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਥਮ੍ਭੇ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਤਾ ਸਬ੍ਬਾ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਯਨ੍ਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਦੀਪਿਕਾਹਿ ਗੇਹੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਦਮਾਨੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਪਾਸਾਦਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਨਿ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਤੇਲਚਾਟੀਸੁ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਥਮ੍ਭੇ ਵੇਠੇਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾਮਾਵਤੀਪਮੁਖਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ‘‘ਕਿਂ ਏਤਂ ਚੂਲ਼ਪਿਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ‘‘ਅਮ੍ਮਾ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਿਕਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਇਮੇ ਥਮ੍ਭੇ ਤੇਲਪਿਲੋਤਿਕਾਹਿ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤਿ, ਰਾਜਗੇਹੇ ਨਾਮ ਸੁਯੁਤ੍ਤਦੁਯੁਤ੍ਤਂ ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ, ਮਾ ਮੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾ ਆਗਤਾ ਗਬ੍ਭੇਸੁ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਯਨ੍ਤਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਓਤਰਿ. ਸਾਮਾਵਤੀ ਤਾਸਂ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ, ‘‘ਅਮ੍ਮਾ, ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀਨਂ ਏਵਮੇਵ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਝਾਮਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇਨਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਸੁਕਰੋ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ. ਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਫਲਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਤਸਾਸਨਾਯ ਖੁਜ੍ਜੁਤ੍ਤਰਾਯ ਅਰਿਯਸਾਵਿਕਾਯ ਸੇਕ੍ਖਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਤ੍ਤਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿਯਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਾ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਗੇਹੇ ਝਾਯਨ੍ਤੇ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੋ ਕਾਚਿ ਦੁਤਿਯਫਲਂ, ਕਾਚਿ ਤਤਿਯਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮਕਂਸੁ. ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਚ ਤਾਸਂ ਅਰਿਯਫਲਾਧਿਗਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਭਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਉਤੇਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਨਿਪ੍ਫਲਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਪ੍ਫਲਾਤਿ ਨ ਨਿਪ੍ਫਲਾ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾ ਏਵ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ. ਤਾ ਪਨ ਫਲਾਨਿ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿਯੋ ਸਾਮਾਵਤਿਯਾ –
‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥ, ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;
ਧੁਨਾਥ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ, ਨਲ਼ਾਗਾਰਂਵ ਕੁਞ੍ਜਰੋ.
‘‘ਯੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਸ੍ਸਤਿ;
ਪਹਾਯ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੫; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੯) –
ਗਾਥਾਹਿ ਓਵਦਿਯਮਾਨਾ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਫਲਾਨਿ ਪਟਿਲਭਿਂਸੁ. ਖੁਜ੍ਜੁਤ੍ਤਰਾ ਪਨ ਆਯੁਸੇਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਚ ਤਤੋ ਪਾਸਾਦਤੋ ਬਹਿ ਅਹੋਸਿ. ‘‘ਦਸਯੋਜਨਨ੍ਤਰੇ ਪਕ੍ਕਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵਤ ਅਰਿਯਸਾਵਿਕਾਨਂ ਏਵਰੂਪਂ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਿਪਿ ਤਾਸਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਯੁਤ੍ਤਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਤਾਹਿ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨੇ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਤੇ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤ ਜਨਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਕੋ ਨਦੀਤੀਰਸਮੀਪੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਤਿਣਗਹਨੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਗਤੇਸੁ ਤਾਹਿ ਇਤ੍ਥੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਦਕਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਿਤੁਕਾਮੋ ਤਤ੍ਥ ਗਤੋ. ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਉਦਕੇ ਕੀਲ਼ਿਤ੍ਵਾ ਸੀਤਪੀਲ਼ਿਤਾ ਵਿਸਿਬ੍ਬਿਤੁਕਾਮਾ ਤਂ ਤਿਣਗਹਨਂ ਉਪਰਿ ਵਿਸੁਕ੍ਖਤਿਣਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ‘‘ਤਿਣਰਾਸੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਿਣੇਸੁ ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਤਨ੍ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਝਾਯਤਿ, ਤਂ ਰਾਜਾ ਞਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹੇ ਨਾਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਦਡ੍ਢਂ ਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਦਾਰੁਆਦੀਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਝਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਤਾ ਪਠਮਂ ਅਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬਜ੍ਝਿਂਸੁ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਚੇ ਦਾਰੂਨਂ ਸਕਟਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਲਿਮ੍ਪੇਨ੍ਤਾ ਉਸੁਮਾਕਾਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਾਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਉਟ੍ਠਾਯ ਯਥਾਸੁਖਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਤੇ ਇਮਿਨਾਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਗੇਹੇ ਝਾਯਮਾਨੇ ਝਾਯਿਂਸੁ. ਇਦਂ ਤਾਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਰਿਯਫਲਾਨਿ ਸਚ੍ਛਾਕਂਸੁ, ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਗਾਮਿਨਿਯੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਇਤਰਾ ਕਾਚਿ ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ, ਕਾਚਿ ਯਾਮੇਸੁ, ਕਾਚਿ ਤੁਸਿਤੇਸੁ, ਕਾਚਿ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਸੁ, ਕਾਚਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਸੁ ਉਪਪਨ੍ਨਾ.
ਰਾਜਾਪਿ ਖੋ ਉਤੇਨੋ ‘‘ਸਾਮਾਵਤਿਯਾ ਗੇਹਂ ਕਿਰ ਝਾਯਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਤਾਸੁ ਦਡ੍ਢਾਸੁਯੇਵ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਨ ਗੇਹਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਦੋਮਨਸ੍ਸੋ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਾਯ ਤਥਾ ਕਾਰਿਤਭਾਵਂ ਉਪਾਯੇਨ ਞਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਿਕਾਸੁ ਕਤਾਪਰਾਧਕਮ੍ਮੁਨਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸਾ ਰਾਜਾਣਂ ਕਾਰੇਸਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਞਾਤਕੇਹਿ. ਏਵਂ ਸਾ ਸਪਰਿਜਨਾ ਸਮਿਤ੍ਤਬਨ੍ਧਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਸਾਮਾਵਤੀਪਮੁਖਾਨਂ ਤਾਸਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਾਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਂ, ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਾਯ ਚ ਸਮਿਤ੍ਤਬਨ੍ਧਵਾਯ ਰਾਜਾਣਾਯ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਾਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮੋਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੋ ਲੋਕੋ, ਭਬ੍ਬਰੂਪੋਵ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋ ਇਧ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਭਬ੍ਬਰੂਪੋਵ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋਪਿ ਮੋਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੋ ਮੋਹੇਨ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਹਿਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਹਿਤੇ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾਵਹਂ ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਚਿਨਾਤਿ. ‘‘ਭਵਰੂਪੋਵ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਮੋਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੋ ਮੋਹੇਨ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਭਵਰੂਪੋਵ ਸਸ੍ਸਤਸਭਾਵੋ ਵਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਜਰਾਮਰੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਯੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਕਰੋਤਿ.
ਉਪਧਿਬਨ੍ਧਨੋ ਬਾਲੋ, ਤਮਸਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ. ਸਸ੍ਸਤੋਰਿਵ ਖਾਯਤੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮੋਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੋ ਏਵ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਉਪਧਿਬਨ੍ਧਨੋਪਿ ਅਯਂ ਅਨ੍ਧਬਾਲਲੋਕੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਮਸਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੇਨ ਞਾਣੇਨ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਕਾਮੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਬਾਲੋ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਞ੍ਞਾਣਤਮਸਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਨਿਵੁਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਕਾਮੂਪਧਿ ਕਿਲੇਸੂਪਧਿ ਖਨ੍ਧੂਪਧੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਉਪਧੀਨਂ ਵਸੇਨ ਚ ਉਪਧਿਬਨ੍ਧਨੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਚਸ੍ਸ ਸੋਪਧਿਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਭਾਵੀ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤਿਰਿਵ ਖਾਯਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਸਸ੍ਸਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸੋ ਉਪਧਿ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਏਕਦੇਸੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਕਾਰੋ ਹਿ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਪਸ੍ਸਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਯੋ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਜਾਨਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੋ ਰਾਗਾਦਿਕਿਞ੍ਚਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੇਨ ਸਂਸਾਰੇ ਬਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਤਥਾ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਏਵ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਸਂਸਾਰੇ ਬਦ੍ਧੋ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਦਸਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.