੪. ਪਠਮਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਰਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਂਸਾਰੋਘਨ੍ਤਿ ਤਿਤ੍ਥਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਗ੍ਗੋ. ਇਧ ਪਨ ਵਿਪਰੀਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਹਿ ਤਥਾ ਗਹਿਤਦਿਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨਂ ‘‘ਤਿਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਨਾਨਾਕਾਰੇ ਤਿਤ੍ਥੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਨਗ੍ਗਨਿਗਣ੍ਠਾਦਿਸਮਣਾ ਚੇਵ ਕਠਕਲਾਪਾਦਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਾਦਿਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਚ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ. ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਚ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਚਾਤਿ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ.

‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਵਸੇਨ ਨਾਨਾ ਅਨੇਕਵਿਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ. ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਵਸੇਨੇਵ ਖਮਨਂ ਖਨ੍ਤਿ, ਰੋਚਨਂ ਰੁਚਿ, ਅਤ੍ਥਤੋ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਉਦਾ. ੫੫) ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਚ. ਤਥਾ ਨਾਨਾ ਖਨ੍ਤਿਯੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਖਨ੍ਤਿਕਾ, ਨਾਨਾ ਰੁਚਿਯੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਰੁਚਿਕਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਤਥਾ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਚ੍ਛਾ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਖਮਨਵਸੇਨ ਖਨ੍ਤਿ, ਰੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਰੁਚੀਤਿ ਏਵਂ ਤੀਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਾਨਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਪਰਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਾਰਣਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤਮੇਵ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਉਪਗਤਾ, ਤਂ ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਪਿ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਕਾਰਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਏਕੇਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ. ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਮੇਨ ਸਮਣਾ, ਜਾਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਲੋਕੇਨ ਵਾ ਸਮਣਾਤਿ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਚ ਏਵਂ ਗਹਿਤਾ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋਤਿ ਏਵਂ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ. ਏਵਂ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਪਠਮੇਨ ਤੇਸਂ ਯਥਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਪਰੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਵੋਹਾਰੋ.

ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲੋਕੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਹਿ ਲੋਕਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਾਪਂ ਤਬ੍ਬਿਪਾਕਾ, ਸਯਂ ਵਾ ਕਾਰਕਾਦਿਭਾਵੇਨ ਅਭਿਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਲੋਕਿਯਤੀਤਿ ਲੋਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਮਰੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋਤਿ ਯਦਿਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਅਵਿਪਰੀਤਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਪਨ ਅਸਸ੍ਸਤੋਤਿਆਦਿ ਪਰੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਮੋਘਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਨ ਸਸ੍ਸਤੋ, ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਅਧੁਵੋ ਚਵਨਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਭਾਵਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਉਚ੍ਛੇਦੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਸਤ੍ਤਪਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਅਨ੍ਤਵਾਤਿ ਸਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਪਰਿਵਟੁਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਪਮਾਣੋ, ਨ ਸਬ੍ਬਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਸਰੀਰਪਰਿਮਾਣੋ ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਪਰਿਮਾਣੋ ਅਵਯਵਪਰਿਮਾਣੋ ਪਰਮਾਣੁਪਰਿਮਾਣੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਵਾਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਕਪਿਲਕਣਾਦਾਦਿਵਾਦਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਰੀਰਂ, ਤਦੇਵ ਜੀਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਯਞ੍ਚ ਜੀਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਤਦੇਵ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਜੀਵਞ੍ਚ ਸਰੀਰਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਤੇਨ ਆਜੀਵਕਾਨਂ ਵਿਯ ‘‘ਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਵਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ‘‘ਅਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਵਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਕਾਰਕਵੇਦਕਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ, ਨਿਚ੍ਚਧੁਵਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਾ ਤਥਾਭਾਵਂ ਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਵੋਹਰਤਿ, ਸੋ ਮਰਣਤੋ ਇਧਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਤੋ ਪਰਂ ਉਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਾਹਮੁਖੇਨ ਸੋਲ਼ਸ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ ਅਟ੍ਠ ਅਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ ਅਟ੍ਠ ਚ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਏਤੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਚ ਨਤ੍ਥਿ ਚਾਤਿ. ਏਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ ਸਤ੍ਤ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਵਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਮੇ ਕਿਰ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਨਾਨਾਦੇਸਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਾ ਏਕਦਾ ਸਮਯਪ੍ਪਵਾਦਕੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਅਞ੍ਞਵਾਦੇ ਖੁਂਸੇਨ੍ਤਾ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਭਣ੍ਡਨਂ ਨਾਮ ਕਲਹਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ. ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਤਿ ਜਾਤਭਣ੍ਡਨਾ. ਕਲਹੋਤਿ ਕਲਹੋ ਏਵ, ਕਲਸ੍ਸ ਵਾ ਹਨਨਤੋ ਕਲਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਂ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾ. ਮਮ੍ਮਘਟ੍ਟਨਤੋ ਮੁਖਮੇਵ ਸਤ੍ਤੀਤਿ ਮੁਖਸਤ੍ਤਿ, ਫਰੁਸਵਾਚਾ. ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ ਵਿਯ ਹਿ ਕਾਰਣਂ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਫਲਮ੍ਪਿ ਵੋਹਰਿਯਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ‘‘ਸੁਖੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀ’’ਤਿ ਚ. ਤਾਹਿ ਮੁਖਸਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਤੁਦਨ੍ਤਾ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਦਿਸੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਧਮ੍ਮੋ ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵੋ ਏਦਿਸੋ ਏਵਰੂਪੋ, ਯਥਾ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ. ਨੇਦਿਸੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਨ ਏਦਿਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯਥਾ ਤਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਸੇਸਪਦੇਹਿਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਚ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਿਵਾਦੋ ਸਕਲਨਗਰੇ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ. ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੋ ਇਦਂ ਕਥਾਪਾਭਤਂ, ਯਂ ਨੂਨ ਮਯਂ ਇਮਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਮ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਤੇ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਕਾਲੇ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਯਥਾਭੂਤਪਜਾਨਨਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਧਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਵਿਰਹੇਨ ਅਨ੍ਧਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਚਕ੍ਖੁਕਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਇਧਲੋਕਤ੍ਥਂ ਪਰਲੋਕਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕੇਸੁ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਅਬ੍ਭੁਦਯਂ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥੇ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕਥਾਵਕਾ. ਯੇ ਹਿ ਨਾਮ ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਪਿ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ, ਤੇ ਕਥਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਨਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਤੇ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਅਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਵਿਪਰਿਯੇਸਗ੍ਗਾਹਿਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਸੁਪਿ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਂ ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਭੂਤਾ ਚ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਂ ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਂ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਿ.

ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਪਟਿਲਾਭਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਵੇਕਲ੍ਲਤੋ ਅਨ੍ਧਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੂਪਮਾਯ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭੂਤਂ, ਅਤੀਤਕਾਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸੀਤਿ ਪੁਰਾਤਨੋ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤੇਹਿ ਲੋਕੇ ਅਪਾਕਟੋ ਏਕੋ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਰਾਜਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪੁਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਰਞ੍ਞੋ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਪਵਯ੍ਹਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਭਦ੍ਦਕਂ ਵਤ, ਭੋ, ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਏਕੋ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਹਾਜਾਨਿਯਾ ਖੋ ਇਮੇ ਅਨ੍ਧਾ ਯੇ ਏਵਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸਨੀਯਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠੁਂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਯਤ੍ਤਕਾ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਦੇਸਂ ਏਕਦੇਸਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਫੁਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਣੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੇਲ਼ਿਸੀਲੋ ਰਾਜਾ ਏਕੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ ‘‘ਯਥਾ ਏਕੇਕੋ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਸੀਸਾਦਿਕਂ ਏਕੇਕਂਯੇਵ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ‘ਹਤ੍ਥੀ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੋ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਤਥਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਰਾਜਾ ਤੇ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੇ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਕੀਦਿਸੋ, ਭਣੇ, ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਦਿਟ੍ਠਾਵਯਵਮੇਵ ਹਤ੍ਥਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਾ ‘‘ਏਦਿਸੋ ਹਤ੍ਥੀ, ਨੇਦਿਸੋ ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਹਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਕਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਸਪਰਿਜਨੋ ਤੇਸਂ ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਫਾਸੁਕੇਹਿ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇਹਿ ਹਦਯੇਨ ਉਗ੍ਗਤੇਨ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਰਾਜਾ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਮ੍ਭੋਤਿ ਆਲਪਨਂ. ਯਾਵਤਕਾਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ. ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਅਨ੍ਧਾ, ਜਾਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾ. ਏਕਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ. ਭਣੇਤਿ ਅਬਹੁਮਾਨਾਲਾਪੋ. ਹਤ੍ਥਿਂ ਦਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਹਿ. ਸੋ ਚ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਦਿਟ੍ਠੋ ਨੋ ਹਤ੍ਥੀਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਰਾਮਸਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ. ਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸੀਸਂ ਪਰਾਮਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਦਿਸੋ ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਨਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾ ‘‘ਏਦਿਸੋ ਦੇਵ ਹਤ੍ਥੀ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਕੁਮ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਕੁਮ੍ਭੋਤਿ ਚ ਘਟੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖੀਲੋਤਿ ਨਾਗਦਨ੍ਤਖੀਲੋ. ਸੋਣ੍ਡੋਤਿ ਹਤ੍ਥੋ. ਨਙ੍ਗਲੀਸਾਤਿ ਨਙ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਿਰਸ੍ਸ ਈਸਾ. ਕਾਯੋਤਿ ਸਰੀਰਂ. ਕੋਟ੍ਠੋਤਿ ਕੁਸੂਲੋ. ਪਾਦੋਤਿ ਜਙ੍ਘੋ. ਥੂਣੋਤਿ ਥਮ੍ਭੋ. ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਾਲ਼ਸ੍ਸ ਉਰਿਮਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਵਾਲਧੀਤਿ ਵਾਲਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਮੁਟ੍ਠੀਹਿ ਸਂਸੁਮ੍ਭਿਂਸੂਤਿ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਹਰਿਂਸੁ, ਮੁਟ੍ਠਿਘਾਤਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਕੇਲ਼ਿਸੀਲਤ੍ਤਾ ਸੋ ਰਾਜਾ ਤੇਨ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਨਂ ਕਲਹੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਪਹਾਸੇਨ ਗਹਿਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ.

ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਤੇ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾ ਏਕਙ੍ਗਦਸ੍ਸਿਨੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਹਤ੍ਥਿਂ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਾਵਯਵਮਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞਾਯ ਇਤਰੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਨ੍ਨਾ ਕਲਹਂ ਅਕਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਇਮੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਂ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਤਸ੍ਸ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਭਾਵਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਧਾ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਪਟਿਭਾਗਾਤਿ.

ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਨਂ ਵਿਯ ਹਤ੍ਥਿਮ੍ਹਿ ਯਥਾਦਸ੍ਸਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਂ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਵਿਵਾਦਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਕਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਇਮੇਸੁ ਕਿਰ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਮਨੇਨ ਸਮਣਾ, ਜਾਤਿਮਤ੍ਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਇਮੇਸੁ ਏਵ ਅਸਾਰੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨ, ਇਮੇਸੁ ਵਾ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖੇਸੁ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਨ੍ਦਨਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਕਿਰ. ਅਹੋ ਨੇਸਂ ਸਮ੍ਮੋਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਿਰਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰੁਚਿਸੂਚਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਕਾਰਣਾਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਨਂ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਸਿ, ਅਹਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਨਨ੍ਤਿ ਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਮੇਵ ਵਾ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਵਾਦਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਜਨਾ ਏਕਙ੍ਗਦਸ੍ਸਿਨੋ ਯਥੇਵ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਜਨਾ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਏਕੇਕਙ੍ਗਦਸ੍ਸਿਨੋ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਂ, ਤਂ ਤਦੇਵ ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਵਦਿਂਸੁ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਵਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.