੧. ਪਿਯਤਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੧. ਮਹਾਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹੇਸਿਯਾ ਸਹ. ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤੋਤਿ ਪਾਸਾਦਵਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਗਤੋ. ਕੋਚਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰੋਤਿ ਕੋਚਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਤਰੋ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਤੇਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਦੇਵਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਧੀਤਾ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਪਣਤੋ ਪੂਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਪਟਿਪਥੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਥਾਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਚੀਵਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੂਵਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਕੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਜ੍ਜੇਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਭੋਜਨਂ ਅਦਾਸਿ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਿਯਾ ਮਨਾਪਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਚ ਰਾਜਾ ਕਾਸਿਗਾਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਜਿਤੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਆਗਮੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਮਾਲਾਰਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾ ਰਾਜਾਨਂ ਆਗਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਕਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਤੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਟਿਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ ‘ਕੋ ਤੇ ਪਿਯੋ’ਤਿ? ਸਾ ‘ਤ੍ਵਂ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਯੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਪੁਨ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸਾਹਂ ‘ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਪਿਯਾ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਜਨਨਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿ.
ਦੇਵੀ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ਸਙ੍ਘੁਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮੁਖਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਮੇਵ ਵਦਨ੍ਤੀ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਚਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਬ੍ਯਾਕਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਾਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਾਤੁਕਾਮਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਤਥੇਵ ਰਾਜਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ਯਥਾ ਰਞ੍ਞਾ ਸਯਂ ਪੁਟ੍ਠਾ. ਰਾਜਾਪਿ ਤਾਯ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣੇਨ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਯਮ੍ਪਿ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣੇਨੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਥੇਵ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਯਥਾ ਦੇਵਿਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਂ.
ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮਨ੍ਦਧਾਤੁਕਤਾਯ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਰਾਜਾ ਪਥਵਿਸ੍ਸਰੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਥਵਿਮਣ੍ਡਲਂ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਤਾਵ ਯੁਤ੍ਤਂ ‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਵਸਲੀ ਹੀਨਜਚ੍ਚਾ ਸਮਾਨਾ ਮਯਾ ਉਚ੍ਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪਿਤਾ ਸਾਮਿਭੂਤਂ ਮਂ ਨ ਤਥਾ ਪਿਯਾਯਤਿ, ‘ਅਤ੍ਤਾਵ ਪਿਯਤਰੋ’ਤਿ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਦਤਿ, ਯਾਵ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ ਵਤਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਨੁ ਤੇ ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ ਪਿਯਤਰਾਨੀ’’ਤਿ ਚੋਦੇਸਿ. ਦੇਵੀ ‘ਰਤਨਤ੍ਤਯਂਪਾਹਂ ਦੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਗ੍ਗਸੁਖਂ ਮੋਕ੍ਖਸੁਖਞ੍ਚ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੀ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਾਮਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਾਵ ਮੇ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਬ੍ਬੋ ਚਾਯਂ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਪਰਂ ਪਿਯਾਯਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਪੋਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਧੀਤਰਂ ‘‘ਮਮ ਕੁਲਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਭਰਿਯਂ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਦੇ ਪਰਿਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਬਨ੍ਧਵੇ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ, ਇਤਿ ਅਤ੍ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਪਰਂ ਪਿਯਾਯਤੀਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਦੇਵਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਅਥ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਕੁਸਲਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨਿਪੁਣਾ ‘ਅਤ੍ਤਾਵ ਮੇ ਪਿਯਤਰੋ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਾਵ ਪਿਯਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾ ਚ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ…ਪੇ… ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਅਨੁਪਰਿਗਮ੍ਮ ਚੇਤਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਦਸਪਿ ਦਿਸਾ ਪਰਿਯੇਸਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਨੇਵਜ੍ਝਗਾ ਪਿਯਤਰਮਤ੍ਤਨਾ ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਤਿਸਯੇਨ ਪਿਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਸਬ੍ਬੁਸ੍ਸਾਹੇਨ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਕ੍ਵਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਨੇਵ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਨ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਪਿਯੋ ਪੁਥੁ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪੁਥੁ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਵ ਪਿਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਹਿਂਸੇ ਪਰਮਤ੍ਤਕਾਮੋਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਿਯਾਯਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਖਕਾਮੋ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਕੂਲੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਕਾਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਸੁਖਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਰਂ ਸਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਨ ਹਿਂਸੇ ਨ ਹਨੇਯ੍ਯ ਨ ਪਾਣਿਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿਪਿ ਵਿਹੇਠੇਯ੍ਯ. ਪਰਸ੍ਸ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤੇ ਦੁਕ੍ਖੇ ਤਂ ਤਤੋ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ.
ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.