੫. ਸੋਣਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਿਯਤਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੧. ਮਹਾਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹੇਸਿਯਾ ਸਹ. ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤੋਤਿ ਪਾਸਾਦਵਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਗਤੋ. ਕੋਚਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰੋਤਿ ਕੋਚਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਤਰੋ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਤੇਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਦੇਵਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਧੀਤਾ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਪਣਤੋ ਪੂਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਪਟਿਪਥੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਥਾਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਚੀਵਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੂਵਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਕੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਜ੍ਜੇਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਭੋਜਨਂ ਅਦਾਸਿ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਿਯਾ ਮਨਾਪਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਚ ਰਾਜਾ ਕਾਸਿਗਾਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਜਿਤੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਆਗਮੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਮਾਲਾਰਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾ ਰਾਜਾਨਂ ਆਗਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਕਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਤੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਟਿਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ ‘ਕੋ ਤੇ ਪਿਯੋ’ਤਿ? ਸਾ ‘ਤ੍ਵਂ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਯੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਪੁਨ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸਾਹਂ ‘ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਪਿਯਾ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਜਨਨਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿ.
ਦੇਵੀ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ਸਙ੍ਘੁਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮੁਖਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਮੇਵ ਵਦਨ੍ਤੀ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਚਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਬ੍ਯਾਕਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਾਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਾਤੁਕਾਮਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਤਥੇਵ ਰਾਜਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ਯਥਾ ਰਞ੍ਞਾ ਸਯਂ ਪੁਟ੍ਠਾ. ਰਾਜਾਪਿ ਤਾਯ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣੇਨ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਯਮ੍ਪਿ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣੇਨੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਥੇਵ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਯਥਾ ਦੇਵਿਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਂ.
ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮਨ੍ਦਧਾਤੁਕਤਾਯ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਰਾਜਾ ਪਥਵਿਸ੍ਸਰੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਥਵਿਮਣ੍ਡਲਂ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਤਾਵ ਯੁਤ੍ਤਂ ‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਵਸਲੀ ਹੀਨਜਚ੍ਚਾ ਸਮਾਨਾ ਮਯਾ ਉਚ੍ਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪਿਤਾ ਸਾਮਿਭੂਤਂ ਮਂ ਨ ਤਥਾ ਪਿਯਾਯਤਿ, ‘ਅਤ੍ਤਾਵ ਪਿਯਤਰੋ’ਤਿ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਦਤਿ, ਯਾਵ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ ਵਤਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਨੁ ਤੇ ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ ਪਿਯਤਰਾਨੀ’’ਤਿ ਚੋਦੇਸਿ. ਦੇਵੀ ‘ਰਤਨਤ੍ਤਯਂਪਾਹਂ ਦੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਗ੍ਗਸੁਖਂ ਮੋਕ੍ਖਸੁਖਞ੍ਚ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੀ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਾਮਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਾਵ ਮੇ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਬ੍ਬੋ ਚਾਯਂ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਪਰਂ ਪਿਯਾਯਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਪੋਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਧੀਤਰਂ ‘‘ਮਮ ਕੁਲਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਭਰਿਯਂ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਦੇ ਪਰਿਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਬਨ੍ਧਵੇ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ, ਇਤਿ ਅਤ੍ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਪਰਂ ਪਿਯਾਯਤੀਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਦੇਵਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਅਥ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਕੁਸਲਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨਿਪੁਣਾ ‘ਅਤ੍ਤਾਵ ਮੇ ਪਿਯਤਰੋ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਾਵ ਪਿਯਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾ ਚ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ…ਪੇ… ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਅਨੁਪਰਿਗਮ੍ਮ ਚੇਤਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਦਸਪਿ ਦਿਸਾ ਪਰਿਯੇਸਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਨੇਵਜ੍ਝਗਾ ਪਿਯਤਰਮਤ੍ਤਨਾ ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਤਿਸਯੇਨ ਪਿਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਸਬ੍ਬੁਸ੍ਸਾਹੇਨ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਕ੍ਵਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਨੇਵ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਨ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਪਿਯੋ ਪੁਥੁ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਿਯਤਰਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪੁਥੁ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਵ ਪਿਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਹਿਂਸੇ ਪਰਮਤ੍ਤਕਾਮੋਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਿਯਾਯਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਖਕਾਮੋ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਕੂਲੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਕਾਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਸੁਖਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਰਂ ਸਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਨ ਹਿਂਸੇ ਨ ਹਨੇਯ੍ਯ ਨ ਪਾਣਿਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿਪਿ ਵਿਹੇਠੇਯ੍ਯ. ਪਰਸ੍ਸ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤੇ ਦੁਕ੍ਖੇ ਤਂ ਤਤੋ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ.
ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੨. ਦੁਤਿਯੇ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਮੇਘਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਗਰਹਣਚ੍ਛਰਿਯਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਾਵ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾਤਿ ਯਤ੍ਤਕਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਯੁਕਾ, ਅਤਿਇਤ੍ਤਰਜੀਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤਾਹਜਾਤੇਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹੇਨ ਜਾਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਜਾਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਜਾਤੇ, ਜਾਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਮੇ ਅਹਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੁਸਿਤਂ ਕਾਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੀਤਿ ਤੁਸਿਤਂ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਪਪਜ੍ਜਿ.
ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਲਕ੍ਖਣਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਭੂਤਂ ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਕਾਯਸਿਰਿਂ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾ ਮਨੋਹਰਾ’’ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਵਿਜਾਤਮਾਤੁਯਾ ਨਾਮ ਵਿਰੂਪੋਪਿ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸੁਰੂਪੋ ਵਿਯ ਮਨਾਪੋ ਹੋਤਿ, ਸਚੇ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਾਤਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਦੇਵੀ ਧਰੇਯ੍ਯ, ਕੀਦਿਸਂ ਨੁ ਖੋ ਤਸ੍ਸਾ ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਮਹਾਜਾਨਿ ਖੋ ਮਯ੍ਹਂ ਮਹਾਮਾਤੁ ਦੇਵਿਯਾ, ਯਾ ਸਤ੍ਤਾਹਜਾਤੇ ਭਗਵਤਿ ਕਾਲਕਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ – ‘‘ਮਹਾਪਜਾਪਤਿ ਗੋਤਮੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਹਤਾ ਆਯਾਸੇਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਮਯਾ ਪਨ ਉਪਾਯੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਭਗਵਾ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਅਨੁਜਾਨਿ, ਸਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਭਗਵਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਪਰਿਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਜਨੇਤ੍ਤਿ ਮਹਾਮਾਯਾ ਦੇਵੀ ਧਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਤਾ ਚੁਭੋਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਭਗਿਨਿਯੋ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸਾਸਨਂ ਸੋਭੇਯ੍ਯੁਂ, ਭਗਵਾ ਚ ਮਾਤਰਿ ਬਹੁਮਾਨੇਨ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਸੁਖੇਨੇਵ ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਤਾਯ ਪਨਸ੍ਸਾ ਕਸਿਰੇਨ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਮਿਦਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਥੇਰੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’ਤਿਆਦਿਮਾਹਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਮਾਤੁਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਗਰੁਕਂਯੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਲਹੁਕਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਮਤਾਯਾਤਿ.
ਅਪਰੇ ਪਨਾਹੁ – ‘‘ਦਸਬਲਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਦਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਥੇਰੋ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਦਸ ਮਾਸੇ ਪਰਿਹਰਿ, ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਮਾਤਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਮਿਦਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾਹਜਾਤੇ ਭਗਵਤਿ ਜਨੇਤ੍ਤਿ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਾਲਕਤਾ ਚ ਤੁਸਿਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਤਕ੍ਕੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਵੋਚਾ’’ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾਹਜਾਤੇਸੁ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਸੁ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ ਧਮ੍ਮਤਾ ਸਿਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਧਮ੍ਮਤਂ ਪਰਿਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮਤਾ ਯਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਪੁਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਆਯੁਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾਹਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਤੁਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਾਯ ਅਜ੍ਝੇਸਿਤਾ ਕਾਲਦੀਪਦੇਸਕੁਲਾਨਿ ਵਿਯ ਜਨੇਤ੍ਤਿਯਾ ਆਯੁਪਰਿਮਾਣਮ੍ਪਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਤੋ ਤਥੇਵ ਤੁਸਿਤਪੁਰੇ ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਵਿਲੋਕਨਾਨਿ ਵਿਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਾਧਿਕਦਸਮਾਸਪਰਿਮਾਣਂ ਮਾਤੁਯਾ ਆਯੁਪਰਿਮਾਣਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਕਾਲੋ, ਇਦਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ ਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਰੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਆਯੁਪਰਿਕ੍ਖਯੇਨੇਵ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ. ਚਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇਹਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਹਿ ਵਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਚੇਤਿਯਘਰਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਰਿਭੋਗਾਰਹਂ, ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਰਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤਕਂ ਏਵ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਾ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਮਂ ਮਹਾਵਿਲੋਕਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.
ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਯੇ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ. ਪਠਮਵਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਤਦਾ ਸਞ੍ਜਾਤਗਬ੍ਭਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਗਬ੍ਭਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ ਚੇ, ਗਬ੍ਭੋ ਬਹ੍ਵਾਬਾਧੋ ਹੋਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਵਯਸ੍ਸ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਸਦਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਸਦੇ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਦਾਰਕਾ ਅਰੋਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤਰੋ ਪਠਮਵਯੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯਸ੍ਸ ਤਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਿਜਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਆਯੁਸ੍ਸ ਮਰਣਪਰਿਯੋਸਾਨਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਅਨਵਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਉਸ੍ਸਾਹਦੀਪਕਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਕੇਚੀਤਿ ਅਨਿਯਮਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਭੂਤਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਗਤੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵਾਸਦ੍ਦੋ ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋ, ਅਪਿਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨੇਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਤੀਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਯਦ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ. ਅਪਿਚ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਸਤ੍ਤਾ ਗਬ੍ਭਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭੂਤਾ ਨਾਮ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਸਂਸੇਦਜੂਪਪਾਤਿਕਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਤੋ ਪਰਤੋ ਭੂਤਾ ਨਾਮ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਭਵਵਸੇਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵਵਸੇਨ ਭੂਤਾ ਨਾਮ, ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਵਸੇਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਖੀਣਾਸਵਾ ਭੂਤਾ ਨਾਮ. ਤੇ ਹਿ ਭੂਤਾ ਏਵ, ਨ ਪੁਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ, ਤਦਞ੍ਞੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ.
ਸਬ੍ਬੇ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਹਾਯ ਦੇਹਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬਭਵਯੋਨਿਗਤਿਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਸਤ੍ਤਾਵਾਸਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਤਾ ਦੇਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਂ ਪਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਰਲੋਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਅਚਵਨਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਜਾਨਿਂ ਕੁਸਲੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਦੇਤਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਿਂ ਹਾਨਿਂ ਮਰਣਂ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਾ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਿਂ ਵਿਨਾਸਂ ਪਭਙ੍ਗੁਤਂ ਕੁਸਲੋ ਪਣ੍ਡਿਤਜਾਤਿਕੋ ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿਵਸੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਆਤਾਪਿਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਤਾਪਿਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਆਤਾਪਿਯੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਅਨਵਸੇਸਮਰਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੂਪਾਯਂ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੩. ਤਤਿਯੇ ਰਾਜਗਹੇ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਕੁਟ੍ਠੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਨਾਮਕੋ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਾਜਗਹੇ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਚ ਕੁਟ੍ਠੀ ਕੁਟ੍ਠਰੋਗੇਨ ਬਾਲ਼੍ਹਵਿਦੂਸਿਤਗਤ੍ਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਦਲਿਦ੍ਦੋਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ ਰਾਜਗਹੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਦੁਗ੍ਗਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਵਤਿਆਦੀਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਛਡ੍ਡਿਤਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਾਨਿ ਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦਹਤਿ, ਕਪਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਘਰਾ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਆਚਾਮਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਲਭਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਦਲਿਦ੍ਦੋ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਕਪਣੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਰਮਕਪਣਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਵਰਾਕੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਹੀਲ਼ਿਤਪਰਿਭੂਤਤਾਯ ਅਤਿਵਿਯ ਦੀਨੋ. ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯਾਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਸਾਯ ਚੇਵ ਉਪਾਸਕਪਰਿਸਾਯ ਚ.
ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਰ ਭਗਵਾ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰੋ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੁਲਭਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਕਤਿਪਯਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਯੇਹਿ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤੇਸਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਅਵਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਆਗਮਨਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰਮਣੀਯੇ ਪਦੇਸੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਾਵਦੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਸੁਂ, ਉਪਾਸਕਾਪਿ ‘‘ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਮਹਾਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਤਾਵਦੇਵ ਬੁਦ੍ਧਾਰਹਂ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਵਿਰੋਚਮਾਨਾਯ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸਮੁਜ੍ਜਲਾਯ ਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤੋਦਾਤਮਞ੍ਜੇਟ੍ਠਪਭਸ੍ਸਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਬੁਦ੍ਧਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਪਮਾਯ ਰੂਪਕਾਯਸਿਰਿਯਾ ਸਕਲਮੇਵ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੋ ਤਾਰਾਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਯ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਭਿਕ੍ਖੁਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਾਤਲੇ ਕੇਸਰਸੀਹੋ ਵਿਯ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਕਰਵੀਕਰੁਤਮਞ੍ਜੁਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਖੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਾ ਅਸਂਸਟ੍ਠਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾ ਪਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚੋਦਕਾ ਪਾਪਗਰਹਿਨੋ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਵਚਨਕ੍ਖਮਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮੇਘਵਣ੍ਣਂ ਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਮ੍ਮਿਤਾ ਵਿਯ ਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਉਪਾਸਕਾਪਿ ਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥਾ ਸੁਦ੍ਧੁਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਂਯਤਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਪਰੇਤੋ ਘਾਸਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਦੂਰਤੋਵ ਤਂ ਮਹਾਜਨਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੋ, ਅਦ੍ਧਾ ਏਤ੍ਥ ਭੋਜਨਂ ਦੀਯਤਿ ਮਞ੍ਞੇ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਗਤੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਭੋਜਨੀਯਂ ਵਾ ਲਦ੍ਧੁਂ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਾਭਿਲਾਸੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਦ੍ਦਸ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਾਸਾਦਿਕਂ ਦਸ੍ਸਨੀਯਂ ਪਸਾਦਨੀਯਂ ਉਤ੍ਤਮਦਮਥਸਮਥਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਨ੍ਤਂ ਗੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ ਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਸਮ੍ਭਤਾਯ ਪਰਿਪਕ੍ਕਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕੁਟ੍ਠੀ…ਪੇ… ਤਤ੍ਥੇਵ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ ‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮੀ’’’ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵਤਿਂ ਹੀਨਾਦਿਸਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਵਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਚੇਤਸਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਹਿ ਞਾਣਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਮਨਸਾਕਾਸੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਅਕਾਸਿ ਤੇ ਵੋਲੋਕੇਸਿ. ਭਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਦਹੋਸੀਤਿ ਅਯਂ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਗਰਸਿਖਿਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ਅਪਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਈਦਿਸੋ ਜਾਤੋ, ਮਗ੍ਗਫਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਂਸੁਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਅਨ੍ਤੋਹਦਯੇਯੇਵ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਿਯੋਤਿ ਇਦਂ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਇਧ ਭਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੀਲਂ, ਸੀਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਗ੍ਗਂ, ਸਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਕਥਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਪਠਮਂ ਹੇਤੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਸਤ੍ਤੇ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਆਦੀਨਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਆਦੀਨਵਸਵਨੇਨ ਸਂਵਿਗ੍ਗਹਦਯਾਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਗੁਣਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਦਾਨਕਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨਾਮ ਸੁਖਾਨਂ ਨਿਦਾਨਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮੂਲਂ, ਭੋਗਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ, ਵਿਸਮਗਤਸ੍ਸ ਤਾਣਂ ਲੇਣਂ ਗਤਿ ਪਰਾਯਣਂ, ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕੇਸੁ ਦਾਨਸਦਿਸੋ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਆਲਮ੍ਬਨਂ ਤਾਣਂ ਲੇਣਂ ਗਤਿ ਪਰਾਯਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਅਵਸ੍ਸਯਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਮਯਸੀਹਾਸਨਸਦਿਸਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਮਹਾਪਥਵਿਸਦਿਸਂ, ਆਲਮ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ ਆਲਮ੍ਬਨਰਜ੍ਜੁਸਦਿਸਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠੇਨ ਨਾਵਾਸਦਿਸਂ, ਸਮਸ੍ਸਾਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਙ੍ਗਾਮਸੂਰੋ, ਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਣਟ੍ਠੇਨ ਸੁਪਰਿਖਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨਗਰਂ, ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਪਦੁਮਂ, ਤੇਸਂ ਨਿਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਜਾਤਵੇਦੋ, ਦੁਰਾਸਦਟ੍ਠੇਨ ਆਸੀਵਿਸੋ, ਅਸਨ੍ਤਾਸਟ੍ਠੇਨ ਸੀਹੋ, ਬਲਵਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਹਤ੍ਥੀ, ਅਭਿਮਙ੍ਗਲਸਮ੍ਮਤਟ੍ਠੇਨ ਸੇਤਉਸਭੋ, ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਸਮ੍ਪਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਵਲਾਹਕੋ ਅਸ੍ਸਰਾਜਾ. ਦਾਨਞ੍ਹਿ ਲੋਕੇ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਂ ਦੇਤਿ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਕ੍ਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਞਾਣਂ ਦੇਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਦਾਨਗੁਣਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਕਥਂ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਾਨਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੀਲਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੀਲਕਥਨ੍ਤਿ ਸੀਲਂ ਨਾਮੇਤਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਆਲਮ੍ਬਨਂ ਤਾਣਂ ਲੇਣਂ ਗਤਿ ਪਰਾਯਣਂ. ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਞ੍ਹਿ ਸੀਲਸਦਿਸੋ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਆਲਮ੍ਬਨਂ ਤਾਣਂ ਲੇਣਂ ਗਤਿ ਪਰਾਯਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੀਲਾਲਙ੍ਕਾਰਸਦਿਸੋ ਅਲਙ੍ਕਾਰੋ, ਸੀਲਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਸੀਲਗਨ੍ਧਸਦਿਸੋ ਗਨ੍ਧੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੀਲਾਲਙ੍ਕਾਰੇਨ ਹਿ ਅਲਙ੍ਕਤਂ ਸੀਲਕੁਸੁਮਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤਂ ਸੀਲਗਨ੍ਧਾਨੁਲਿਤ੍ਤਂ ਸਦੇਵਕੋ ਲੋਕੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਿਤ੍ਤਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਸੀਲਗੁਣਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਕਥਂ.
ਇਦਂ ਪਨ ਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਯਂ ਸਗ੍ਗੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸੀਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਗ੍ਗਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਸਗ੍ਗਕਥਨ੍ਤਿ ਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਮਨਾਪੋ, ਨਿਚ੍ਚਮੇਤ੍ਥ ਕੀਲ਼ਾ ਨਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ ਦੇਵਾ ਨਵੁਤਿਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦਿਬ੍ਬਸੁਖਂ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਸਗ੍ਗਗੁਣਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਕਥਂ. ਸਗ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮੁਖਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਗ੍ਗਕਥਂ ਕਥੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਏਵਂ ਹੇਤੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਗ੍ਗਕਥਾਯ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਹਤ੍ਥਿਂ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸੋਣ੍ਡਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਗ੍ਗੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਅਧੁਵੋ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੭੭; ੨.੪੨) ਨਯੇਨ ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵਂ ਓਕਾਰਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਦੋਸਂ. ਓਕਾਰਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਸਭਾਵਂ, ਅਸੇਟ੍ਠੇਹਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਸੇਟ੍ਠੇਹਿ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਨਿਹੀਨਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਕਿਲੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਤ ਭੋ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੫੧).
ਏਵਂ ਕਾਮਾਦੀਨਵੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਕਾਸੇਸਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਚ ਗੁਣਂ ਦੀਪੇਸਿ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਚਿਤ੍ਤਂ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਦੇਸਨਾਯ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਦੋਸਾਨਂ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿਦੇਸਨਾਯ ਭਾਜਨਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਕਮ੍ਮਨਿਯਚਿਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਵਿਗਮੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਿਗਮੇਨ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਉਲ਼ਾਰਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਯੋਗੇਨ ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਯਦਾ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਅਥ ਵਾ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਵਿਗਮੇਨ ਅਰੋਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਗਮੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਵਸੇਨ ਅਕਥਿਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਗਮੇਨ ਅਵਿਕ੍ਖਿਪਨਤੋ ਨ ਪਿਹਿਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਗਮੇਨ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਵਸੇਨ ਅਲੀਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵਿਗਮੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ.
ਅਥਾਤਿ ਪਚ੍ਛਾ. ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਾਤਿ ਸਾਮਂ ਉਕ੍ਕਂਸਿਕਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾ, ਸਯਮ੍ਭੂਞਾਣੇਨ ਸਾਮਂ ਦਿਟ੍ਠਾ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾ ਚ ਪਨ ਸਾਤਿ? ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਯਂ ਨਿਰੋਧਂ ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੫੨੯) ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪਮਾਵਸੇਨ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਪਗਤਕਾਲ਼ਕਨ੍ਤਿ ਵਿਗਤਕਾਲ਼ਕਂ. ਸਮ੍ਮਦੇਵਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁਯੇਵ. ਰਜਨਨ੍ਤਿ ਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤਮਞ੍ਜੇਟ੍ਠਾਦਿਰਙ੍ਗਜਾਤਂ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਪਭਸ੍ਸਰਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇਤਿ ਤਸ੍ਸਂਯੇਵ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯਂ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਲਹੁਵਿਪਸ੍ਸਨਕਤਾ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਤਾ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਤਾ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਨ੍ਤਿ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਰਾਗਰਜਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਵਿਰਜਂ, ਅਨਵਸੇਸਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮਲਾਪਗਮੇਨ ਵੀਤਮਲਂ. ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਕਿਲੇਸਰਜਾਭਾਵੇਨ ਵਾ ਵਿਰਜਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਦੁਸ੍ਸੀਲਮਲਾਪਗਮੇਨ ਵੀਤਮਲਂ. ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਰੋਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਏਵ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਗਨ੍ਤੁਕਮਲੇਹਿ ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵੋ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਗਾਦਿਮਲੇਹਿ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵੋ, ਧੋਵਨਫਲਕਂ ਵਿਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ, ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾ, ਉਦਕੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਗੋਮਯਖਾਰੇਹਿ ਕਾਲ਼ਕੇ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਧੋਵਨਪ੍ਪਯੋਗੋ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾਸਲਿਲੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਸਤਿਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਹਿ ਦੋਸੇ ਸਿਥਿਲੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋਧਨੇ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋ, ਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਵਤ੍ਥੇ ਕਾਲ਼ਕਾਪਗਮੋ ਵਿਯ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇਨ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ, ਰਙ੍ਗਜਾਤਂ ਵਿਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਭਸ੍ਸਰਭਾਵੋ ਵਿਯ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਪਨਨ੍ਤਿ.
ਏਵਂ ਪਨ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਤੁਕਾਮੋ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝਂ ਓਗਾਹਿਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਕਾਲੇ ਭਗਵਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੇ ਸਯਮ੍ਪਿ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕੁਟ੍ਠੀ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧ ਤ੍ਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਦਲਿਦ੍ਦੋ ਮਨੁਸ੍ਸਕਪਣੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਰਾਕੋ, ਅਹਂ ਤੇ ਅਪਰਿਮਿਤਂ ਧਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਨ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਲਂ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੇਨ, ਅਲਂ ਮੇ ਧਮ੍ਮੇਨ, ਅਲਂ ਮੇ ਸਙ੍ਘੇਨਾ’ਤਿ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਆਹ ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨ੍ਧਬਾਲ ਅਹਿਰਿਕ, ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪੋ, ਯੋ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਦੇਸਿ, ਅਪਿਚ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ‘ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਕਪਣੋ’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵਦੇਸਿ, ਨਨੁ ਅਹਂ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤੋ, ਨੇਵਾਹਂ ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਨ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਨ ਕਪਣੋ, ਅਥ ਖੋ ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਰਮੇਨ ਸੁਖੇਨ ਅਪਾਹਮਸ੍ਮਿ ਮਹਦ੍ਧਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਹ –
‘‘ਸਦ੍ਧਾਧਨਂ ਸੀਲਧਨਂ, ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਯਂ ਧਨਂ;
ਸੁਤਧਨਞ੍ਚ ਚਾਗੋ ਚ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੇ ਸਤ੍ਤਮਂ ਧਨਂ.
‘‘ਯਸ੍ਸ ਏਤੇ ਧਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ;
‘ਅਦਲਿਦ੍ਦੋ’ਤਿ ਤਂ ਆਹੁ, ਅਮੋਘਂ ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੭.੫) –
ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਮੇ ਸਤ੍ਤ ਅਰਿਯਧਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਇਮਾਨਿ ਧਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਵਾ ‘ਦਲਿਦ੍ਦਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਸਕ੍ਕੋ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਓਹਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਵਚਨਂ ਪਟਿਵਚਨਞ੍ਚ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਖੋ ਸਕ੍ਕ ਸਕ੍ਕਾ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਸਤੇਨਪਿ ਸਹਸ੍ਸੇਨਪਿ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਂ ਕੁਟ੍ਠਿਂ ‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਨ ਸਙ੍ਘੋ’ਤਿ ਕਥਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਖੋ ਕੁਟ੍ਠੀ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕੁਟ੍ਠੀ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠੋ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੋ ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ. ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮਤਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕਦੇਸੇਨਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਵਿਦਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਂਯੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਮਗ੍ਗਞਾਣਞ੍ਹਿ ਏਕਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਂ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਓਗਾਲ਼੍ਹਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਦਞ੍ਞਞਾਣਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਭਯਕਨ੍ਤਾਰਸਦਿਸਾ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਚ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਚ ਤਿਣ੍ਣਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਏਵਂ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਵਿਗਤਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਕਥਂਕਥਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥੋ. ਸਾਰਜ੍ਜਕਰਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਸੁ ਚ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਸੁ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਂ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਂ ਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਨਾਸ੍ਸ ਪਰੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਪਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਯ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ. ਕਤ੍ਥਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ’’ਤਿ.
ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਯਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਖਯਸੁਨ੍ਦਰਾਭਿਰੂਪਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਾਦੀਸੁ ਅਨੇਕੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਪਸਾਦਵਸੇਨ ਪਸਂਸਾਵਸੇਨ ਚ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤਿਕਨ੍ਤਂ ਅਤਿਇਟ੍ਠਂ ਅਤਿਮਨਾਪਂ, ਅਤਿਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਏਕੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਂ ਥੋਮੇਤਿ, ਏਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸਾਦਂ.
ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਦਿਦਂ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਦਿਦਂ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਮਮ ਪਸਾਦੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਵ ਵਾ ਵਚਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਦੋਸਨਾਸਨਤੋ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਗੁਣਾਧਿਗਮਨਤੋ, ਤਥਾ ਸਦ੍ਧਾਵਡ੍ਢਨਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਜਨਨਤੋ, ਸਾਤ੍ਥਤੋ, ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ, ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਤੋ, ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥਤੋ, ਕਣ੍ਣਸੁਖਤੋ, ਹਦਯਙ੍ਗਮਤੋ, ਅਨਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਤੋ, ਅਪਰਵਮ੍ਭਨਤੋ, ਕਰੁਣਾਸੀਤਲਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਵਦਾਤਤੋ, ਆਪਾਥਰਮਣੀਯਤੋ, ਵਿਮਦ੍ਦਕ੍ਖਮਤੋ, ਸੁਯ੍ਯਮਾਨਸੁਖਤੋ, ਵੀਮਂਸਿਯਮਾਨਹਿਤਤੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਯੇਹਿ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਆਹ.
ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਚਤੂਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਦੇਸਨਂਯੇਵ ਥੋਮੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧੋਮੁਖਟ੍ਠਪਿਤਂ, ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤਂ ਵਾ. ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਰਿ ਮੁਖਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਿਣਪਣ੍ਣਾਦਿਨਾ ਛਾਦਿਤਂ. ਵਿਵਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਗ੍ਘਾਟੇਯ੍ਯ. ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਸਾਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ. ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਤਿ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪਦਿਸੇਯ੍ਯ. ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਦਤ੍ਥੋ.
ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਯੋਜਨਾ – ਯਥਾ ਕੋਚਿ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਿਮੁਖਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਮਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੇਨ, ਯਥਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸਾਸਨਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੇਨ, ਯਥਾ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗਮਿਚ੍ਛਾਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮੇ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਂ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੇਨ, ਯਥਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਸ੍ਸ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਰਤਨਰੂਪਾਨਿ ਅਪਸ੍ਸਤੋ ਤਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰਵਿਦ੍ਧਂਸਨਦੇਸਨਾਪਜ੍ਜੋਤਧਾਰਣੇਨ ਭਗਵਤਾ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ.
ਏਵਂ ਦੇਸਨਂ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਸਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਸਾਹਨ੍ਤਿ ਏਸੋ ਅਹਂ. ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਭਗਵਾ ਮੇ ਸਰਣਂ ਪਰਾਯਣਂ ਅਘਸ੍ਸ ਘਾਤਾ, ਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਧਾਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭਜਾਮਿ, ਏਵਂ ਵਾ ਜਾਨਾਮਿ ਬੁਜ੍ਝਾਮੀਤਿ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਧਾਤੂਨਂ ਗਤਿਅਤ੍ਥੋ, ਬੁਦ੍ਧਿਪਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗੇ ਸਚ੍ਛਿਕਤਨਿਰੋਧੇ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਅਪਤਮਾਨੇ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ਇਤਿਵੁ. ੯੦).
‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ, ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦) ਚ –
ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਅਰਿਯਫਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋਪਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਰਾਗਵਿਰਾਗਮਨੇਜਮਸੋਕਂ, ਧਮ੍ਮਮਸਙ੍ਖਤਮਪ੍ਪਟਿਕੂਲਂ;
ਮਧੁਰਮਿਮਂ ਪਗੁਣਂ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਧਮ੍ਮਮਿਮਂ ਸਰਣਤ੍ਥਮੁਪੇਹੀ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੮੮੭);
ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਰਾਗਵਿਰਾਗਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨੇਜਮਸੋਕਨ੍ਤਿ ਫਲਂ. ਅਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਂ ਮਧੁਰਮਿਮਂ ਪਗੁਣਂ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਂਹਤਂ ਅਟ੍ਠਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਤੀਣਿ ਸਰਣਗਮਨਾਨਿ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇਤਿ ਅਜ੍ਜਤਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਅਜ੍ਜਦਗ੍ਗੇ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਤਤ੍ਥ ਦਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਅਜ੍ਜ ਅਗ੍ਗੇ ਅਜ੍ਜ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਣੁਪੇਤਨ੍ਤਿ ਪਾਣੇਹਿ ਉਪੇਤਂ, ਯਾਵ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਾਵ ਉਪੇਤਂ ਅਨਞ੍ਞਸਤ੍ਥੁਕਂ ਤੀਹਿ ਸਰਣਗਮਨੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਉਪਾਸਨਤੋ ਉਪਾਸਕਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਉਪਧਾਰੇਤੁ ਜਾਨਾਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਸਰਣਗਮਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨੇਵ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ, ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਪਨ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.
ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮੀਤਿ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਯਾਵ ਦਸ੍ਸਨਵਿਸਯਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਚ ਕੁਟ੍ਠਰੋਗਾਭਿਭਵੇਨ ਛਿਨ੍ਨਹਤ੍ਥਪਾਦਙ੍ਗੁਲਿ ਉਕ੍ਕਾਰਗਤ੍ਤੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਮਾਨਾਸਵੋ ਕਣ੍ਡੂਤਿਪਤਿਪੀਲ਼ਿਤੋ ਅਸੁਚਿ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਜੇਗੁਚ੍ਛਤਮੋ ਪਰਮਕਾਰੁਞ੍ਞਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਕਾਯੋ ਇਮਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਣੀਤਤਮਸ੍ਸ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਧਾਰੋ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਵਿਯ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਓਕਾਸੇ ਕਤੇ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਉਪਚ੍ਛੇਦਕੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਕਤੂਪਚਿਤੇਨ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਤਰੁਣਵਚ੍ਛਾਯ ਧੇਨੁਯਾ ਆਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਿਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਂ ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਗਾਵੀ ਤਰੁਣਵਚ੍ਛਾ ਅਧਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਕਿਰ ਅਤੀਤੇ ਏਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਹਾਯੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਨਗਰਸੋਭਿਨਿਂ ਗਣਿਕਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਸਹਾਯੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥੇ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ ਬਹੁਕਞ੍ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਮਹਗ੍ਘਾਨਿ ਚ ਪਸਾਧਨਾਨਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਰਤ੍ਤਿ ਚ ਜਾਤਾ, ਹਨ੍ਦ ਇਮਂ ਮਯਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਧਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਜਨਾ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਸਾ ਤੇਹਿ ਮਾਰਿਯਮਾਨਾ ‘‘ਇਮੇ ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜਾ ਨਿਕ੍ਕਰੁਣਾ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਥਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਪਰਾਧਂ ਮਂ ਕੇਵਲਂ ਧਨਲੋਭੇਨ ਮਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਵਾਰਂ ਤਾਵ ਮਂ ਇਮੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤੁ, ਅਹਂ ਪਨ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਇਮੇ ਮਾਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਤੇਸੁ ਕਿਰ ਏਕੋ ਪਕ੍ਕੁਸਾਤਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਏਕੋ ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ, ਏਕੋ ਤਮ੍ਬਦਾਠਿਕੋ ਚੋਰਘਾਤਕੋ, ਏਕੋ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕੁਟ੍ਠੀ, ਇਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਅਨੇਕਸਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਸਾ ਯਕ੍ਖਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਗਾਵੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਾਮਰਣਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕੁਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸਹਸਾ ਮਰਣਂ ਜਾਤਂ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਂ…ਪੇ… ਵੋਰੋਪੇਸੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਭਵਬਨ੍ਧਨਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹਾਨਾ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸੋਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਆਦਿਤੋ ਪਨ੍ਨੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਸੋਤੋ ਸੋਤੋਤਿ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੋਤੋਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੦੧).
ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਿਨਿਪਤਨਂ ਵਿਨਿਪਾਤੋ, ਨਾਸ੍ਸ ਵਿਨਿਪਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ, ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਉਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਅਪਤਨਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਯਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮੇਨ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨ ਨਿਯਤੋ. ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋਤਿ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਪਰਂ ਅਯਨਂ ਅਸ੍ਸ ਗਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ ਅਵਸ੍ਸਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ. ਏਤੇਨ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਗਤਿ, ਕੋ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਏਵ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਗਤਿ, ਨ ਪਾਪਿਕਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਨ ਪਨ ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਗਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਕਾਸੇਤੁਕਾਮੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਅਭਾਸਿ. ਪਸ੍ਸਤਿ ਹਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਕਥਿਤੇ ਇਮਿਸ੍ਸਂਯੇਵ ਪਰਿਸਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਕੁਸਲੋ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕੁਟ੍ਠਿਭਾਵਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਕਪਣਭਾਵਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਾਹਂ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਤੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੂਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਕਾਰਣਂ, ਸਾਧਾਰਣਕਾਰਣਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ, ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚ.
ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਜਾਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਅਤੀਤੇ ਕਾਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਦਾ ਪਨ ਭੂਤਨ੍ਤਿ? ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਥਾਗਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਾ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਏਕਾ ਕੁਲਧੀਤਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਸਾ ਏਕਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਹਿ ਲਾਜਾਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਂ ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਤਸਤਾਨਿ ਪਤ੍ਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਧੁਰਮਂਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਤ੍ਤਵਿਸੇਸਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਚ ਪਤ੍ਥਯਿਂਸੁ. ਸਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਪਦੁਮਗਬ੍ਭੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਮੇਕੋ ਤਾਪਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਭੂਮਿਤੋ ਪਦੁਮਾਨਿ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਵਨਚਰਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਸਣ੍ਠਾਸਿ. ਮਹਾਪਦੁਮਕੁਮਾਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਵਸਿ, ਸੇਸਾ ਗਬ੍ਭਮਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਪਦੁਮਸਰੇ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੁਮੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਖਯਵਯਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾ ਅਹੋਸਿ –
‘‘ਸਰੋਰੁਹਂ ਪਦੁਮਪਲਾਸਪਤ੍ਰਜਂ,
ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਭਮਰਗਣਾਨੁਕਿਣ੍ਣਂ;
ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਖਯਵਯਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ,
ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਤੇਸੁ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋ ਤਗਰਸਿਖੀ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪਬ੍ਬਤੇ ਨਨ੍ਦਮੂਲਪਬ੍ਭਾਰੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਆਕਾਸੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਸਿਗਿਲਿਪਬ੍ਬਤੇ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਯੇ ਰਾਜਗਹੇ ਏਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਨਗਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਤਗਰਸਿਖਿਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਅਯਂ ਭਣ੍ਡੁਕਾਸਾਵਵਸਨੋ, ਕੁਟ੍ਠੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਹਿ ਕੁਟ੍ਠਿਚੀਵਰੇਨ ਸਰੀਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਨਿਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾ ਅਪਸਬ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕੁਟ੍ਠੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਰਾਜਗਹੇ…ਪੇ… ਪਕ੍ਕਾਮੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕ੍ਵਾਯਨ੍ਤਿ ਕੋ ਅਯਂ. ਖੁਂਸਨਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ‘‘ਕੋਵਾਯ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਕੁਟ੍ਠੀਤਿ ਅਕੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਤਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਕੁਟ੍ਠਰੋਗਂ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੁਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ. ਕੁਟ੍ਠਿਚੀਵਰੇਨਾਤਿ ਕੁਟ੍ਠੀਨਂ ਚੀਵਰੇਨ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹਿ ਕੁਟ੍ਠਿਨੋ ਡਂਸਮਕਸਸਰੀਸਪਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ਰੋਗਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰੁਪਤਿ, ਏਵਮਯਮ੍ਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰਧਰਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਨਂ ਅਨੇਕਵਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਕੁਟ੍ਠਸਰੀਰਸਦਿਸੋਤਿ ਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੁਟ੍ਠਿਚੀਵਰੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਿਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਖੇਲ਼ਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ. ਅਪਸਬ੍ਯਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਤਾਦਿਸਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਅਵਿਞ੍ਞੁਤਾਯ ਪਰਿਭਵੇਨ ਤਂ ਅਪਸਬ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਸਬ੍ਯਂ ਅਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ‘‘ਅਪਸਬ੍ਯਾਮਤੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਤਗਰਸਿਖਿਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ‘‘ਕ੍ਵਾਯਂ ਕੁਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨਿਟ੍ਠੁਭਨਅਪਸਬ੍ਯਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਪਾਪਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਰਯੇ ਨਿਰਯਗ੍ਗਿਨਾ ਦਯ੍ਹਿਤ੍ਥ. ‘‘ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਗ੍ਗਿਨਾ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੋ ਨਿਰਯੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਨਾਨਕ੍ਖਣਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਤਦਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਪਰਾਪਰਿਯਵੇਦਨੀਯਭੂਤਾ, ਸਾ ਅਪਰਾਪਰਿਯਵੇਦਨੀਯੇਨੇਵ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕੁਟ੍ਠਿਭਾਵਂ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਪਰਮਕਾਰੁਞ੍ਞਤਂ ਆਪਾਦੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਮ੍ਮਸਭਾਗਤਾਵਸੇਨ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਵਸੇਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਦਿਸੇਪਿ ਹਿ ਲੋਕੇ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਯਥਾ ਤਂ ‘‘ਸਾ ਏਵ ਤਿਤ੍ਤਿਰੀ, ਤਾਨਿਯੇਵ ਓਸਧਾਨੀ’’ਤਿ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪੁਟ੍ਠਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯੋ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਗਤਿ, ਕੋ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪੁਟ੍ਠਪਞ੍ਹੋ, ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤਂ ਅਕ੍ਖਾਤਂ ਪਕਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਂ. ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਞਤ੍ਵਾ ਵਾ. ‘‘ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਸਦ੍ਧਂ ਸਮਾਦਿਯੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋਤਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਦ੍ਧਞ੍ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਧਂ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਿਯਿ. ਯਥਾ ਨ ਪੁਨ ਆਦਾਤਬ੍ਬਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਯਾਵ ਭਵਕ੍ਖਯਾ ਗਣ੍ਹਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸੀਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਗ੍ਗਸੀਲਂ ਫਲਸੀਲਞ੍ਚ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਪਟਿਵੇਧਬਾਹੁਸਚ੍ਚਞ੍ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੁਤਂ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾਪਿ ਹਿ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਕਾਲੇ ਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਸਾਵਕੇਹਿ ਯਥਾਲਦ੍ਧਪ੍ਪਕਾਰਂ ਸੁਤਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਚਾਤਿ. ਚਾਗਨ੍ਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਾਗਂ, ਯੇਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਯਤਪਾਣੀ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਰਤਾ. ਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਞ੍ਚੇਵ ਫਲਪਞ੍ਞਞ੍ਚ.
ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾ. ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਗਹਣਾ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦਾ. ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ. ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਪਦਤ੍ਤਯੇਨਾਪਿ ਦੇਵਲੋਕਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸੋਭਨਤ੍ਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਗਤੀਤਿ ਸੁਗਤਿ, ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਵਿਸੇਸੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਸਗ੍ਗੋ, ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸੁਖਮੇਵੇਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਤਿ, ਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਪਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਪਗਤੋ. ਸਹਬ੍ਯਤਨ੍ਤਿ ਸਹਭਾਵਂ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨ ਸਹ ਬ੍ਯਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਸਤੀਤਿ ਵਾ ਸਹਬ੍ਯੋ, ਸਹਠਾਯੀ ਸਹਵਾਯੀ ਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਹਬ੍ਯਤਾ. ਅਤਿਰੋਚਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਰੋਚਤਿ ਵਿਰੋਚਤਿ. ਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਯਸਸਾਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇਨ. ਸੋ ਹਿ ਅਸੁਚਿਮਕ੍ਖਿਤਂ ਜਜ੍ਜਰਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਾਜਨਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਰਤਨਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਪਭਸ੍ਸਰਰਂਸਿਜਾਲਵਿਨਦ੍ਧਸੁਦ੍ਧਜਮ੍ਬੁਨਦਭਾਜਨਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਲ਼ੇਵਰਂ ਇਧ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵਂ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਲਭੀਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਪਾਪਾਨਂ ਅਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇ ਆਦੀਨਵਂ, ਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਕ੍ਕਮੇ ਕਾਯਿਕਵੀਰਿਯੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਸਰੀਰੇ ਵਹਨ੍ਤੇ ਵਿਸਮਾਨਿ ਪਪਾਤਾਦਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਚਣ੍ਡਭਾਵੇਨ ਵਾ ਵਿਸਮਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਅਹਿਕੁਕ੍ਕੁਰਗੋਰੂਪਾਦੀਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ, ਏਵਂ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਾਯ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਾਪਾਨਿ ਲਾਮਕਾਨਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਯਥਾਯਂ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਤਗਰਸਿਖਿਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ਪਾਪਂ ਅਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਆਪਜ੍ਜਿ, ਏਵਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕੁਟ੍ਠੀ ਮਮ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਇਦਾਨਿ ਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਾਪਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਉਲ਼ਾਰਂ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਞ੍ਛਿ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਉਲ਼ਾਰਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਾਪਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਤਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਕੁਮਾਰਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਕੁਮਾਰਕਾਤਿ ਤਰੁਣਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਯੇ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਇਧ ਕੁਮਾਰਕਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਇਮੇ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਞ੍ਚਦਸਵਸ੍ਸਕਾ, ਤਾਵ ‘‘ਕੁਮਾਰਕਾ, ਬਾਲਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ ‘‘ਯੁਵਾਨੋ’’ਤਿ. ਮਚ੍ਛਕੇ ਬਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮੀਪੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਤਲ਼ਾਕੇ ਨਿਦਾਘਕਾਲੇ ਉਦਕੇ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣੇ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਂ ਉਦਕਂ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕਮਚ੍ਛੇ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਹਨਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਮਗ੍ਗਤੋ ਥੋਕਂ ਤਲ਼ਾਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ? ਤੇ ਕੁਮਾਰਕੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਜਨੇਤੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਭਾਯਥ ਵੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੋਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਵੋ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਰੀਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਦੁਕ੍ਖਂ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਅਨਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਹੇਤੁਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਪਾਪਕਿਰਿਯਾਯ ਨਿਸੇਧਨਂ ਆਦੀਨਵਵਿਭਾਵਨਞ੍ਚ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਦਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਕਲਮਾਪਾਯਿਕਂ, ਸੁਗਤਿਯਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਤਾਮਨੁਸ੍ਸਦੋਭਗ੍ਗਿਯਾਦਿਭੇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਅਨਿਟ੍ਠਂ, ਯਦਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਤੋ ਭਾਯਥ, ਆਵਿ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਪਾਕਟਭਾਵਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਯਦਿ ਵਾ ਰਹੋ ਅਪਾਕਟਭਾਵਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਅਣੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਂ ਲਾਮਕਧਮ੍ਮਂ ਮਾਕਤ੍ਥ ਮਾ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਅਥ ਪਨ ਤਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਏਤਰਹਿ ਕਰੋਥ, ਆਯਤਿਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਤਸ੍ਸ ਫਲਭੂਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਇਤੋ ਵਾ ਏਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪਲਾਯਨ੍ਤੇ ਅਮ੍ਹੇ ਨਾਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਉਪੇਚ੍ਚ ਅਪੇਚ੍ਚ ਪਲਾਯਤਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਤਤੋ ਮੁਤ੍ਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਗਤਿਕਾਲਾਦਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮਵਾਯੇ ਵਿਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਪਲਾਯਨੇ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਮਨੇ ਪਕ੍ਕਮਨੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਨ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਨ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ…ਪੇ… ਪਾਪਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੨੭; ਮਿ. ਪ. ੪.੨.੪) ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ.
ਚਤੁਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਤਦਹੂਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ. ਉਪੋਸਥੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਉਪਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਅਨਸਨੇਨ ਵਾ ਉਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਉਪੋਸਥਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੩.੭੧; ੧੦.੪੬) ਸੀਲੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੧੫੫) ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਵਿਨਯਕਮ੍ਮੇ. ‘‘ਗੋਪਾਲਕੂਪੋਸਥੋ ਨਿਗਣ੍ਠੂਪੋਸਥੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੩.੭੧) ਉਪਵਾਸੇ. ‘‘ਉਪੋਸਥੋ ਨਾਮ ਨਾਗਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੪੬) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋ ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੧੬੮) ਦਿਵਸੇ. ਇਧਾਪਿ ਦਿਵਸੇਯੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਭੂਤੇ ਅਹਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਸਚਾਹਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਇਧ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਤ੍ਤਧਾਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਤੁਣ੍ਹੀਯੇਵ ਅਹੋਸਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਦ੍ਧਸ੍ਤਂ ਅਰੁਣਨ੍ਤਿ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਥੇਰੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਂ ਯਾਚਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪੋਸਥੇ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ (ਮਹਾਵ. ੧੮੩) ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਸਾਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਥੇਰੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਯਾਚਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸੁਕਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ? ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਨੁਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ.
ਅਦ੍ਦਸਾਤਿ ਕਥਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਮੋਘਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੇ ਦਿਟ੍ਠੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਅਨਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਲਾਭੀ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਅਤੀਤੇਪੀਤਿ. ਦੁਸ੍ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸੀਲਂ, ਸੀਲਵਿਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਪਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਲਾਮਕਸਭਾਵਂ. ਅਸੁਚਿਨ੍ਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸੁਚਿਂ. ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਰਸਮਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਇਮਿਨਾ ਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰੇਸਂ ਆਸਙ੍ਕਨੀਯਤਾਯ ਸਙ੍ਕਾਯ ਸਰਿਤਬ੍ਬਸਮਾਚਾਰਂ, ਅਥ ਵਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਮਨ੍ਤਯਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇ ਮਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਸਙ੍ਕਾਯ ਸਰਿਤਬ੍ਬਸਮਾਚਾਰਂ.
ਲਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਬ੍ਬਕਾਰਣਤੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਸਮਣਵੇਸਧਾਰਿਤਾਯ ਨ ਸਮਣਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਮਣਂ. ਸਲਾਕਗ੍ਗਹਣਾਦੀਸੁ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਾ ਸਮਣਾ’’ਤਿ ਚ ਗਣਨਾਯ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਸਮਣੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮਣਪਟਿਞ੍ਞਂ. ਅਸੇਟ੍ਠਚਾਰਿਤਾਯ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ. ਅਞ੍ਞੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸੁਨਿਵਤ੍ਥੇ ਸੁਪਾਰੁਤੇ ਸੁਪਤ੍ਤਧਰੇ ਗਾਮਨਿਗਮਾਦੀਸੁ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਨੋ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਉਪੋਸਥਾਦੀਸੁ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਪਟਿਞ੍ਞਂ. ਪੂਤਿਨਾ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤੋਪੂਤਿਂ. ਛਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਵਸ੍ਸਨੇਨ ਤਿਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਵਸ੍ਸੁਤਂ. ਸਞ੍ਜਾਤਰਾਗਾਦਿਕਚਵਰਤ੍ਤਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇਹਿ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚ ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਂ. ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਟ੍ਠੋਸੀਤਿ ਅਯਂ ਪਨ ਨ ਪਕਤਤ੍ਤੋਤਿ ਭਗਵਤਾ ਦਿਟ੍ਠੋ ਅਸਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਤੇ ਤਵ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦਿਸਂਵਾਸੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੋ ਸਂਵਾਸੋ ਤਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਆਵੁਸੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਦਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਥੇਰੋ ‘‘ਸਯਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨੋ ਓਰਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਇਦਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਬਾਹਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਭਗਵਤਾ ਮਯਾ ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਉਟ੍ਠੇਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਨ ਉਟ੍ਠਾਤਿ, ‘‘ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਕਾਲੋ ਮਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਤਂ ਬਾਹਾਯਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤਥਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਾ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸਾਲਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ. ਬਹੀਤਿ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਾਮਿਤਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਂ, ਅਥ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਾਤਿ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਤੋਪਿ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਤੋ, ਏਵਂ ਉਭਯਥਾਪਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਬਹਿ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੂਚਿਘਟਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਅਗ੍ਗਲ਼ਸੂਚਿਞ੍ਚ ਉਪਰਿਘਟਿਕਞ੍ਚ ਆਦਹਿਤ੍ਵਾ, ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਕਵਾਟਂ ਥਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਵ ਬਾਹਾਗਹਣਾਪਿ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਵ ਹਿ ਤੇਨ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਅਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਬਾਹਾਗਹਣਾਪਿ ਨਾਮ ਸੋ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਆਗਮੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਿਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਗਰਹਣਚ੍ਛਰਿਯਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਥ ਭਗਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਅਬ੍ਬੁਦਜਾਤੋ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਉਪੋਸਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਤਥਾਗਤਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥੋ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੁਜਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਦਾਨਾਹਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ ਉਪੋਸਥਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਨ-ਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੁਵਿਧਞ੍ਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਆਣਾਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਆਣਾਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਤਂ ਸਾਵਕਾਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਅਯਂ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਯਤਿ. ‘‘ਖਨ੍ਤੀ ਪਰਮਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ…ਪੇ… ਅਨੂਪਵਾਦੋ ਅਨੂਪਘਾਤੋ…ਪੇ… ਏਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦; ਧ. ਪ. ੧੮੩-੧੮੫) ਇਮਾ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਾਵਕਾ, ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ. ਦੀਘਾਯੁਕਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਧਰਮਾਨਕਾਲੇ ਅਯਮੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂਯੇਵ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਇਤਰੋ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਮਤ੍ਤਂ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿ. ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਕਾਰਣਂ. ਅਨਵਕਾਸੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਯਥਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਅਨਵਕਾਸੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਮਸਨਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਤਿ ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ? ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਚ੍ਛਰਿਯੋ ਅਬ੍ਭੁਤੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਤਂ ਅਪਰੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਤੇਸਂ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਅਟ੍ਠ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਪਕਤਿਦੇਵਾ ਵਿਯ ਨ ਸੁਰਨ੍ਤਿ ਨ ਇਸਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸੁਰਾ, ਸੁਰਾ ਨਾਮ ਦੇਵਾ, ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਵਾ ਅਸੁਰਾ, ਵੇਪਚਿਤ੍ਤਿਪਹਾਰਾਦਾਦਯੋ. ਤੇਸਂ ਭਵਨਂ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇ, ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਾ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦੇ ਮਣ੍ਡਪਾਦਿਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾਵ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਂ ਅਭਿਰਤਿ ਇਮੇ ਗੁਣੇ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸੁਰਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੀਤਿ ਰਤਿਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਕ੍ਕਣ੍ਠਮਾਨਾ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨਿਨ੍ਨੋਤਿਆਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਨਿਨ੍ਨਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਨ ਆਯਤਕੇਨੇਵ ਪਪਾਤੋਤਿ ਨ ਛਿਨ੍ਨਤਟੋ ਮਹਾਸੋਬ੍ਭੋ ਵਿਯ ਆਦਿਤੋ ਏਵ ਪਪਾਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਤੀਰਦੇਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਕਙ੍ਗੁਲਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਵਿਦਤ੍ਥਿਰਤਨਯਟ੍ਠਿਉਸਭਅਡ੍ਢਗਾਵੁਤਗਾਵੁਤਡ੍ਢਯੋਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦਮੂਲੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਗਮ੍ਭੀਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਠਿਤਧਮ੍ਮੋਤਿ ਠਿਤਸਭਾਵੋ ਅਵਟ੍ਠਿਤਸਭਾਵੋ. ਨ ਮਤੇਨ ਕੁਣਪੇਨ ਸਂਵਸਤੀਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਕਲ਼ੇਵਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਸਂਵਸਤਿ. ਤੀਰਂ ਵਾਹੇਤੀਤਿ ਤੀਰਂ ਅਪਨੇਤਿ. ਥਲਂ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਵੀਚਿਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਥਲੇ ਖਿਪਤਿ. ਗਙ੍ਗਾ ਯਮੁਨਾਤਿ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣਮੁਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨਦੀ ਪਞ੍ਚ ਧਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਗਙ੍ਗਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਞ੍ਚਧਾ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਇਮਾਸਂ ਨਦੀਨਂ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਥਾ – ਅਯਞ੍ਹਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨਪਰਿਮਾਣੋ, ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੋ ਪਦੇਸੋ ਉਦਕੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ, ਤਿਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤਿਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਹਿਮਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤਿਕੋ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਕੂਟਸਹਸ੍ਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਨ੍ਦਮਾਨਪਞ੍ਚਸਤਨਦੀਵਿਚਿਤ੍ਤੋ, ਯਤ੍ਥ ਆਯਾਮੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯ ਚ ਪਣ੍ਣਾਸਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੋ ਦਿਯਡ੍ਢਯੋਜਨਸਤਪਰਿਮਣ੍ਡਲੋ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੋ ਕਣ੍ਣਮੁਣ੍ਡਦਹੋ ਰਥਕਾਰਦਹੋ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹੋ ਕੁਣਾਲਦਹੋ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਦਹੋ ਸੀਹਪਪਾਤਦਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਸਰਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤੇਸੁ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੋ ਸੁਦਸ੍ਸਨਕੂਟਂ ਚਿਤ੍ਤਕੂਟਂ ਕਾਲ਼ਕੂਟਂ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਕੂਟਂ ਕੇਲਾਸਕੂਟਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਦਸ੍ਸਨਕੂਟਂ ਸੋਵਣ੍ਣਮਯਂ ਤਿਯੋਜਨਸਤੁਬ੍ਬੇਧਂ ਅਨ੍ਤੋਵਙ੍ਕਂ ਕਾਕਮੁਖਸਣ੍ਠਾਨਂ ਤਮੇਵ ਸਰਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਕੂਟਂ ਸਤ੍ਤਰਤਨਮਯਂ. ਕਾਲ਼ਕੂਟਂ ਅਞ੍ਜਨਮਯਂ. ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਕੂਟਂ ਮਸਾਰਗਲ੍ਲਮਯਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਮੁਗ੍ਗਵਣ੍ਣਂ; ਮੂਲਗਨ੍ਧੋ, ਸਾਰਗਨ੍ਧੋ, ਫੇਗ੍ਗੁਗਨ੍ਧੋ, ਤਚਗਨ੍ਧੋ, ਪਪਟਿਕਾਗਨ੍ਧੋ, ਖਨ੍ਧਗਨ੍ਧੋ, ਰਸਗਨ੍ਧੋ, ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ, ਫਲਗਨ੍ਧੋ, ਪਤ੍ਤਗਨ੍ਧੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਂ, ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਓਸਧਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੁਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਙ੍ਗਾਰਂ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਕੇਲਾਸਕੂਟਂ ਰਜਤਮਯਂ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚੇਤਾਨਿ ਸੁਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮਾਨੁਬ੍ਬੇਧਸਣ੍ਠਾਨਾਨਿ ਤਮੇਵ ਸਰਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਾਗਾਨੁਭਾਵੇਨ ਚ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਨਦਿਯੋ ਚ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਉਦਕਂ ਅਨੋਤਤ੍ਤਮੇਵ ਪਵਿਸਤਿ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇਨ ਤਤ੍ਥ ਓਭਾਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਉਜੁਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ‘‘ਅਨੋਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾ ਉਦਪਾਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਰਤਨਮਯਮਨੁਞ੍ਞਸੋਪਾਨਸਿਲਾਤਲਾਨਿ ਨਿਮ੍ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਾਨਿ ਫਲਿਕਸਦਿਸਾਨਿ ਨਿਮ੍ਮਲੂਦਕਾਨਿ ਤਦੁਪਭੋਗਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨੇਵ ਨਹਾਨਤਿਤ੍ਥਾਨਿ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕਾ ਇਸਯੋ ਚ ਨਹਾਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਯਕ੍ਖਾਦਯੋ ਉਦਕਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਚਤੂਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਸੀਹਮੁਖਂ, ਹਤ੍ਥਿਮੁਖਂ, ਅਸ੍ਸਮੁਖਂ, ਉਸਭਮੁਖਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਦਕਨਿਕ੍ਖਮਨਮੁਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇਹਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਨਦਿਯੋ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਸੀਹਮੁਖੇਨ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨਦੀਤੀਰੇ ਕੇਸਰਸੀਹਾ ਬਹੁਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਹਤ੍ਥਿਮੁਖਾਦੀਹਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਉਸਭਾ. ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨਦੀ ਅਨੋਤਤ੍ਤਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਤਰਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਦਿਯੋ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਪਾਚੀਨਹਿਮਵਨ੍ਤੇਨੇਵ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਤੋ ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਤੋ ਚ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨਦਿਯੋਪਿ ਤਥੇਵ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਹਿਮਵਨ੍ਤੇਨੇਵ ਉਤ੍ਤਰਹਿਮਵਨ੍ਤੇਨੇਵ ਚ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ.
ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨਦੀ ਪਨ ਤਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਉਜੁਕਂ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠੇਨੇਵ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਤਿਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣਉਦਕਧਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਯਗ੍ਗਲ਼ੇ ਨਾਮ ਪਾਸਾਣੇ ਪਤਿਤਾ, ਪਾਸਾਣੋ ਉਦਕਧਾਰਾਵੇਗੇਨ ਭਿਨ੍ਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਾ ਤਿਯਗ੍ਗਲ਼ਾ ਨਾਮ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਜਾਤਾ, ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਕੂਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਣਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਘਨਪਥਵਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਮਙ੍ਗੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਝਂ ਨਾਮ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਪਬ੍ਬਤਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗੁਲਿਸਦਿਸਾ ਪਞ੍ਚਧਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਸਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੋਤਤ੍ਤਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਆਵਟ੍ਟਗਙ੍ਗਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਉਜੁਕਂ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਕਣ੍ਹਗਙ੍ਗਾ’’ਤਿ, ਆਕਾਸੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਆਕਾਸਗਙ੍ਗਾ’’ਤਿ, ਤਿਯਗ੍ਗਲ਼ਪਾਸਾਣੇ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨੋਕਾਸੇ ਠਿਤਾ ‘‘ਤਿਯਗ੍ਗਲ਼ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ’’ਤਿ, ਕੂਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਣਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਬਹਲਗਙ੍ਗਾ’’ਤਿ, ਉਮਙ੍ਗੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਉਮਙ੍ਗਗਙ੍ਗਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਞ੍ਝਂ ਨਾਮ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਪਬ੍ਬਤਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਧਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਗਙ੍ਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਅਚਿਰਵਤੀ, ਸਰਭੂ, ਮਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾ. ਏਵਮੇਤਾ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਨਦਿਯੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਤ੍ਥ ਨਦੀ ਨਿਨ੍ਨਗਾਤਿਆਦਿਕਂ ਗੋਤ੍ਤਂ, ਗਙ੍ਗਾ ਯਮੁਨਾਤਿਆਦਿਕਂ ਨਾਮਂ. ਸਵਨ੍ਤਿਯੋਤਿ ਯਾ ਕਾਚਿ ਸਵਮਾਨਾ ਸਨ੍ਦਮਾਨਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯੋ ਮਹਾਨਦਿਯੋ ਵਾ ਕੁਨ੍ਨਦਿਯੋ ਵਾ. ਅਪ੍ਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ ਓਸਰਨ੍ਤਿ. ਧਾਰਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਿਧਾਰਾ. ਪੂਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਣਭਾਵੋ. ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਤਾ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਦੇਵੋ ਮਨ੍ਦੋ ਜਾਤੋ, ਜਾਲਕ੍ਖਿਪਾਦੀਨਿ ਆਦਾਯ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪੇ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੀ ਵੁਟ੍ਠਿ, ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮ ਨੁ ਖੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸਾਰਣਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਤਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਯਂ ਵਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਰੁਮੇਖਲਂ ਆਹਚ੍ਚ ਉਦਕਂ ਠਿਤਂ, ਤਂ ਤਤੋ ਏਕਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਦਕਂ ਨੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਓਤਰਤਿ, ਨ ਉਦ੍ਧਂ ਉਤ੍ਤਰਤਿ.
ਏਕਰਸੋਤਿ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਰਸੋ. ਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਨ੍ਤਵਟ੍ਟਦੀਘਾਦਿਭੇਦਾ ਅਨੇਕਵਿਧਾ ਮੁਤ੍ਤਾ. ਮਣੀਤਿ ਰਤ੍ਤਨੀਲਾਦਿਭੇਦੋ ਅਨੇਕਵਿਧੋ ਮਣਿ. ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋਤਿ ਵਂਸਵਣ੍ਣਸਿਰੀਸਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਾਦਿਸਣ੍ਠਾਨਤੋ ਅਨੇਕਵਿਧੋ. ਸਙ੍ਖੋਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਤ੍ਤਤਮ੍ਬਕੁਚ੍ਛਿਕਧਮਨਸਙ੍ਖਾਦਿਭੇਦੋ ਅਨੇਕਵਿਧੋ. ਸਿਲਾਤਿ ਸੇਤਕਾਲ਼ਮੁਗ੍ਗਵਣ੍ਣਾਦਿਭੇਦਾ ਅਨੇਕਵਿਧਾ. ਪਵਾਲ਼ਨ੍ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਨ੍ਤਮਨ੍ਦਰਤ੍ਤਘਨਰਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦਂ ਅਨੇਕਵਿਧਂ. ਲੋਹਿਤਙ੍ਗੋਤਿ ਪਦੁਮਰਾਗਾਦਿਭੇਦੋ ਅਨੇਕਵਿਧੋ ਮਸਾਰਗਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਕਬਰਮਣਿ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਫਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਮਹਤਂ ਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਤਿਮਿਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾਦਿਕਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਮਚ੍ਛਜਾਤਿਯੋ. ਤਿਮਿਂ ਗਿਲਨਸਮਤ੍ਥਾ ਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾ, ਤਿਮਿਞ੍ਚ ਤਿਮਿਙ੍ਗਲਞ੍ਚ ਗਿਲਨਸਮਤ੍ਥਾ ‘‘ਤਿਮਿਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨਾਗਾਤਿ ਊਮਿਪਿਟ੍ਠਿਵਾਸਿਨੋਪਿ ਵਿਮਾਨਟ੍ਠਕਨਾਗਾਪਿ.
ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਸੋਲ਼ਸਪਿ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਪਿ ਤਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਦਾ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਪਨ ਗਹਿਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਨੁਰੂਪਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠੇਵ ਤੇ ਉਪਮੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਟ੍ਠ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਅਬ੍ਭੁਤਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਯ ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖਾ ਗਹਿਤਾ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾਯ ਤੇਰਸ ਧੁਤਙ੍ਗਧਮ੍ਮਾ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਟਿਪਦਾਯ ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ ਚ ਗਹਿਤਾ. ਨ ਆਯਤਕੇਨੇਵ ਅਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧੋਤਿ ਮਣ੍ਡੂਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਆਦਿਤੋਵ ਸੀਲਪੂਰਣਾਦੀਨਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪਟਿਵੇਧੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਨ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਮਮ ਸਾਵਕਾਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਿਕੇ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਨ ਸਂਵਸਤੀਤਿ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਸਂਵਾਸਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਉਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਅਪਨੇਤਿ. ਆਰਕਾਵਾਤਿ ਦੂਰੇਯੇਵ. ਨ ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਊਨਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪੂਰਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇਪਿ ਮਹਾਕਪ੍ਪੇ ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕਸਤ੍ਤੋਪਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਦਾਪਿ ‘‘ਤੁਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੂ’’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਨ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਗਮੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਮਤਂ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤਿ, ਤਦਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਪੂਰਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੂ’’ਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਰਸੋ. ਸਬ੍ਬਾ ਹਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਯਾਵਦੇਵ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਤਿ.
ਰਤਨਾਨੀਤਿ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਾਨਿ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਹਿ ਭਾਵਿਯਮਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਪਿ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਪਰਭਾਗੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;
ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੪) –
ਲੋਕਿਯਰਤਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਨ ਤਸ੍ਸ ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਘਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਏਵ. ਅਪਿਚ –
‘‘ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ, ਅਤੁਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਂ;
ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਂ, ‘ਰਤਨ’ਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.
ਯਦਿ ਚ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਰਤਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂਯੇਵ ਭੂਤਤੋ ਰਤਨਭਾਵੋ. ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਯਂ ਸਾਵਕਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਪਰਮ੍ਪਰਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਦਾਨਾਦਿਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਏਵਂ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਾਦਿਅਤ੍ਥੇਨ ਚ ਰਤਨਭਾਵੋ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਤਿਸਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਰਤਨਾਨਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਤਿਯੇਵ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਨ ਕਾਯਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸੁਭਸੁਖਨਿਚ੍ਚਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਪਹਾਨਤੋ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਤਾਗਹਣਤੋ ਚ ਨੇਸਂ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ.
ਸਮ੍ਮਾ ਪਦਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ, ਸਯਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਦਹਤਿ, ਪਸਤ੍ਥਂ, ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਵਾ ਪਦਹਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ. ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਧਾਨਭਾਵਕਰਣਤੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ. ਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਪਹਾਨਵਸੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਭਾਵਨਵਸੇਨ ਚ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ’’ਤਿ.
ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿ, ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਾ ਵੁਦ੍ਧਾ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿ. ਇਤਿ ਪਠਮੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿ ਏਵ ਪਾਦੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ, ਇਦ੍ਧਿਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਾਦੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋਤਿ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਉਪਰੂਪਰਿਵਿਸੇਸਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਦ੍ਧਿਂ ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ ਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦਾਦਿਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਧਿਪਤਿਧਮ੍ਮੇ ਧੁਰੇ ਜੇਟ੍ਠਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣੇ, ਪਮਾਦਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੇ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਲਕ੍ਖਣੇ, ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.
ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਥਿਰਭਾਵੇਨ ‘‘ਬਲਾਨੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ ਬੋਧਿਯਾ, ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ. ਯਾ ਹਿ ਏਸਾ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ ਯਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਯੂਹਨਕਾਮਸੁਖਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗ- ਉਚ੍ਛੇਦਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਾਦੀਨਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਉਪਦ੍ਦਵਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਯ ਸਤਿਧਮ੍ਮਵਿਚਯਵੀਰਿਯਪੀਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਜ੍ਝਤਿ, ਕਿਲੇਸਨਿਦ੍ਦਾਯ ਵੁਟ੍ਠਹਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਬੋਧਿਯਾ ਅਙ੍ਗਾਤਿਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਝਾਨਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਯੋਪੇਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਤਿਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਸੇਨਙ੍ਗਰਥਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ – ‘‘ਬੁਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿ. ‘‘ਬੋਧਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਫਲਪਟਿਲਾਭਕਰਤ੍ਤਾ ਚ ਅਰਿਯੋ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਟ੍ਠ ਅਙ੍ਗਾਨਿਯੇਵ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ. ਕਿਲੇਸੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਮਗ੍ਗਿਯਤਿ, ਸਯਂ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮਗ੍ਗਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗੋਤਿ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੋਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ, ਯੋ ਅਟ੍ਠਮਕੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮੀਤਿ ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਆਗਮਨਸੀਲੋ ਦੁਤਿਯਫਲਟ੍ਠੋ. ਅਨਾਗਾਮੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਕਾਮਲੋਕਂ ਅਨਾਗਮਨਸੀਲੋ ਤਤਿਯਫਲਟ੍ਠੋ. ਯੋ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ ਏਕਬੀਜੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੋ, ਸੋ ਏਤੇਸਂਯੇਵ ਪਭੇਦੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਮਤਕੁਣਪਸਦਿਸੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਾਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਅਸਂਵਾਸਾਰਹਸਂਵਾਸਾਰਹਵਿਭਾਗਕਾਰਣਪਰਿਦੀਪਨਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਨਮਤਿਵਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕਿਲੇਸਵਸ੍ਸਂ ਅਤਿਵਿਯ ਵਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਵਟਂ ਨਾਤਿਵਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਯਥਾਵਿਨਯਂ ਪਟਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਵਿਵਟਂ ਪੁਨ ਆਪਤ੍ਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕਿਲੇਸਵਸ੍ਸਂ ਨ ਵਸ੍ਸਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਤਦੇਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨਂ ਛਾਦਿਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਵਰੇਥ ਪਕਾਸੇਥ. ਏਵਂ ਤਂ ਨਾਤਿਵਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਆਪਜ੍ਜਨਕਂ ਆਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਵਸ੍ਸਂ ਨ ਵਸ੍ਸਤਿ ਨ ਤੇਮੇਤਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ ਸਮਾਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਪਞ੍ਚਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸੋਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੬. ਛਟ੍ਠੇ ਅਵਨ੍ਤੀਸੂਤਿ ਅਵਨ੍ਤਿਰਟ੍ਠੇ. ਕੁਰਰਘਰੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ. ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਬ੍ਬਤੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਾਮਕੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ‘‘ਪਪਾਤੇ ਪਬ੍ਬਤੇ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਸੋਣੋ ਉਪਾਸਕੋ ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋਤਿ ਨਾਮੇਨ ਸੋਣੋ ਨਾਮ, ਤੀਹਿ ਸਰਣਗਮਨੇਹਿ ਉਪਾਸਕਭਾਵਪ੍ਪਟਿਵੇਦਨੇਨ ਉਪਾਸਕੋ, ਕੋਟਿਅਗ੍ਘਨਕਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਸ੍ਸ ਧਾਰਣੇਨ ‘‘ਕੋਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ, ਨ ਸੁਖੁਮਾਲਸੋਣੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਸਰਣੇਸੁ ਚ ਸੀਲੇਸੁ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਛਾਯੂਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਠਾਨੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਥੇਰੋ ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਸਂਵੇਗਬਹੁਲੋ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਣਿਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਉਜ੍ਜੇਨਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਟਵਿਯਂ ਸਤ੍ਥੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠੇ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਜਨਸਮ੍ਬਾਧਭਯੇਨ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਿਦ੍ਦਂ ਉਪਗਞ੍ਛਿ. ਸਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚੂਸਵੇਲਾਯਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਤੋ, ਨ ਏਕੋਪਿ ਸੋਣਂ ਪਬੋਧੇਸਿ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਵਿਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ. ਸੋ ਪਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਕਞ੍ਚਿ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੇਨੇਵ ਗਤਮਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਵਟਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਗਞ੍ਛਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਦ੍ਦਸ ਏਕਂ ਮਹਾਕਾਯਂ ਵਿਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਅਟ੍ਠਿਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਂਸਾਨਿ ਸਯਮੇਵ ਖਾਦਨ੍ਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਪੇਤੋਮ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਾਰੁਕਚ੍ਛਨਗਰਵਾਸੀ ਕੂਟਵਾਣਿਜੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂ, ਸਮਣੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਉਪਗਤੇ ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਂਸਂ ਖਾਦਥਾ’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਂ, ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਏਤਰਹਿ ਇਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਣੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮੁਖਤੋ ਪਗ੍ਘਰਿਤਕਾਲ਼ਲੋਹਿਤੇ ਦ੍ਵੇ ਪੇਤਦਾਰਕੇ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸੁਂ. ਤੇ ਕਿਰ ਭਾਰੁਕਚ੍ਛਨਗਰੇ ਦਾਰਕਕਾਲੇ ਗਨ੍ਧਵਾਣਿਜ੍ਜਾਯ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤਰਿ ਖੀਣਾਸਵੇ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਨ੍ਤਿਯਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਣਾਨਂ ਦੇਸਿ, ਤਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨਕਸਮਣਾਨਂ ਮੁਖਤੋ ਕਾਲ਼ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰਤੂ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਂਸੁ. ਤੇ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਪੇਤਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਇਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਣੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸੋ ਉਜ੍ਜੇਨਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਰਣੀਯਂ ਤੀਰੇਤ੍ਵਾ ਕੁਲਘਰਂ ਪਚ੍ਚਾਗਤੋ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਥੇਰੋਪਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤੀਸੁ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸੇ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਤੋ ਸਾਯਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨਂ ਉਪਗਤੋ ਥੋਕਂਯੇਵ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨਤਲੇ ਨਿਸਜ੍ਜ ਯਥਾਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਤੇ ਚ ਪੇਤਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਅਤਿਵਿਯ ਭਯਾਨਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਿ. ਸੋ ਵਿਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸੋਣਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਕੁਟਿਕਣ੍ਣਸ੍ਸ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਯਥਾਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯੇਨ ਯੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਅਯ੍ਯੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤਿ ਵਿਵਰਤਿ ਵਿਭਜਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਮੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ, ਯਦੇਤਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਂ ਅਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਿਮਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਕਿਲੇਸਮਲੇਨ ਅਮਲਿਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਿਮਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਸਙ੍ਖਲਿਖਿਤਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਸਙ੍ਖਸਦਿਸਂ ਧੋਤਸਙ੍ਖਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਨ ਸੁਕਰਂ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਾ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਏਕਨ੍ਤ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ…ਪੇ… ਚਰਿਤੁਂ ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਕੇਸੇ ਚੇਵ ਮਸ੍ਸੂਨਿ ਚ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਰਸਪੀਤਤਾਯ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚੇਵ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਗਾਰਸ੍ਸ ਹਿਤਂ ਕਸਿਵਾਣਿਜ੍ਜਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਅਗਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨਗਾਰਿਯਾ ਨਾਮ. ਤਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਰਹੋਵਿਤਕ੍ਕਿਤਂ ਸੋਣੋ ਉਪਾਸਕੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਤਾਵਸ੍ਸ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਛਨ੍ਦਂ ਨਿਵਾਰੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਕਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਕਭਤ੍ਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤੋ ਵਿਰਤੋ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੪; ਅ. ਨਿ. ੩.੭੧) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਵਿਰਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਏਕਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਦੁਤਿਯਸੇਯ੍ਯਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੇਯ੍ਯਾਸੀਸੇਨ ‘‘ਏਕੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਕੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕੋ ਨਿਸੀਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਨਿ. ੭; ੪੯) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਕਾਯਵਿਵੇਕਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਏਕਾਕਿਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਯਨਮਤ੍ਤਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਾਨੁਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵਾ. ਇਙ੍ਘਾਤਿ ਚੋਦਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਗੇਹੇਯੇਵ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਸੀਲਉਪੋਸਥਸੀਲਾਦਿਭੇਦਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਅਟ੍ਠਙ੍ਗਦਸਙ੍ਗਸੀਲਂ, ਤਦਨੁਰੂਪਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਉਪਾਸਕੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਂ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਕਾਲਯੁਤ੍ਤਂ ਏਕਭਤ੍ਤਂ ਏਕਸੇਯ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀਪਞ੍ਚਦਸੀਅਟ੍ਠਮੀਪਾਟਿਹਾਰਿਯਪਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕਾਲੇਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਵਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਾਨਂ ਦੁਪ੍ਪਹਾਨਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਯੋਗ੍ਯਂ ਕਾਰਾਪੇਤੁਂ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਛਨ੍ਦਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਆਰਮ੍ਭੋ ਉਸ੍ਸਾਹੋ. ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ, ਸਂਵੇਗਸ੍ਸ ਚ ਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਵੂਪਸਮਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ, ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਂ ਪਨ ਅਨੁਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਦੁਤਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਥੇਰੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਪਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਕ੍ਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਂ ਕਾਲੋ’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਞ੍ਚ ਤਂ ਤੀਣਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਣਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸੋਣੋ…ਪੇ… ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਭਿਕ੍ਖੁਕੋਤਿ ਕਤਿਪਯਭਿਕ੍ਖੁਕੋ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇ ਏਵ ਵਸਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਕਤਿਪਯਾ ਏਵ ਅਹੇਸੁਂ, ਤੇ ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗਮੇ ਏਕੋ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵੇਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵਸਿਂਸੁ. ਕਿਚ੍ਛੇਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ. ਕਸਿਰੇਨਾਤਿ ਆਯਾਸੇਨ. ਤਤੋ ਤਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਗਾਮਨਿਗਮਾਦਿਤੋ. ਥੇਰੇਨ ਹਿ ਕਤਿਪਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਆਨੀਯਮਾਨੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਨੀਤਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਆਗਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸੁ ਆਨੀਯਮਾਨੇਸੁ ਇਤਰੇ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਨਯਨੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਚਿਰੇਨੇਵ ਅਹੋਸਿ, ਥੇਰੋ ਚ ਤਦਾ ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਅਹੋਸਿ. ਦਸਵਗ੍ਗਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਦਾ ਭਗਵਤਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਦੇਸੇਪਿ ਦਸਵਗ੍ਗੇਨੇਵ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਇਤੋਨਿਦਾਨਞ੍ਹਿ ਥੇਰੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਦੇਸੇ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਜਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੁਸਿਤਵਤੋ. ਈਦਿਸੋ ਚ ਈਦਿਸੋ ਚਾਤਿ ਏਵਰੂਪੋ ਚ ਏਵਰੂਪੋ ਚ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਨਾਮਕਾਯਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਸੁਤੋਯੇਵ ਮੇ ਸੋ ਭਗਵਾ. ਨ ਖੋ ਮੇ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਏਤੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਦ੍ਧਾਯ ਏਵਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੋਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਅਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ ਸੋਲ਼ਸ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਿਕਾਨਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਣਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦਿਮੁਖੇਨ ਸਮਾਹਿਤੋ ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਏਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਾਸੋ ਆਣਤ੍ਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ – ‘‘ਨ ਖੋ ਮੇ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਰੂਪਕਾਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਸੋਣੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਵ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਾਸਕਾਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇਯੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਾਯ ਪਵਾਰੇਸਿ. ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨੇਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਯੋ ਖੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੭).
ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਾਯਦਸ੍ਸਨਂ ਪਗੇਵ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਰੂਪਕਾਯਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.
‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਅਨੁਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪਨ ਲਿਖਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਆਵੁਸੋ ਸੋਣ, ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਸੋਣਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪਨ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਥਾ ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੋਣੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਆਵੁਸੋਵਾਦੋਯੇਵ ਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਗਵਤੋ ਧਰਮਾਨਕਾਲੇ ਆਚਿਣ੍ਣੋ. ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਾਸਾਦਿਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ.
ਕਚ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਖਮਨੀਯਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਂ ਸਰੀਰਯਨ੍ਤਂ ਕਚ੍ਚਿ ਖਮਨੀਯਂ, ਕਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਖਮਿਤੁਂ ਸਹਿਤੁਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ, ਕਿਂ ਦੁਕ੍ਖਭਾਰੋ ਨਾਭਿਭਵਤਿ. ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪਨੀਯਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਯਾਪੇਤੁਂ ਗਮੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਚ੍ਚਿਸਿ ਅਪ੍ਪਕਿਲਮਥੇਨਾਤਿ ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਇਮਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਕਚ੍ਚਿ ਆਗਤੋਸਿ.
ਏਤਦਹੋਸੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਚਿਣ੍ਣਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਏਤਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਮਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਏਕਵਿਹਾਰੇਤਿ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ. ਗਨ੍ਧਕੁਟਿ ਹਿ ਇਧ ਵਿਹਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਵਸਿਤੁਂ.
ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੋਣਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕਸਾਧਾਰਣਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ…ਪੇ… ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸੋਣੋ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬਾ ਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ…ਪੇ… ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਚੀਵਰਂ ਤਿਰੋਕਰਣੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਅਜ੍ਝੇਸੀਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਯ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੁਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁ ਞਾਣਮੁਖੇ ਆਗਚ੍ਛਤੁ, ਯਥਾਸੁਤਂ ਯਥਾਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੋਲ਼ਸ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਿਕਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਭੂਤਾਨਿ ਕਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਸੋਲ਼ਸ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਰੇਨ ਅਭਣੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤੁਸ੍ਸਾਰਣਸਰੇਨ ਅਭਾਸਿ, ਸਰਭਞ੍ਞਵਸੇਨ ਕਥੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਉਸ੍ਸਾਰਣਾਵਸਾਨੇ. ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਸੁਮਨਸਿਕਤਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਨਸਿ ਕਤਾਨਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਉਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਸਮ੍ਮਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਜ੍ਝਾਯਾਦਿਵਸੇਨ ਮਨਸਿ ਕਰਣਕਾਲੇ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਰੋਪੇਤਿ, ਪਦਪਚ੍ਛਾਭਟ੍ਠਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਏਵਮਯਂ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯਥੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਨਸਿ ਕਤਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੁਮਨਸਿਕਤਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਨਸਿ ਕਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਸੂਪਧਾਰਿਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋਪਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਧਾਰਿਤਾਨਿ. ਅਤ੍ਥੇ ਹਿ ਸੁਟ੍ਟੁ ਉਪਧਾਰਿਤੇ ਸਕ੍ਕਾ ਪਾਲ਼ਿਂ ਸਮ੍ਮਾ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤੁਂ. ਕਲ੍ਯਾਣਿਯਾਸਿ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦੀਨਂ ਯਥਾਵਿਧਾਨਵਚਨੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਆਸਿ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਵਾਦਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨੇਲਗਲ਼ਾਯਾਤਿ ਏਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦੋਸੋ, ਤਂ ਨ ਪਗ੍ਘਰਤੀਤਿ ਅਨੇਲਗਲ਼ਾ, ਤਾਯ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਨੇਲਗਲ਼ਾਯਾਤਿ ਅਨੇਲਾਯ ਚ ਅਗਲ਼ਾਯ ਚ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਯ ਅਗਲ਼ਿਤਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ, ਅਪਰਿਹੀਨਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸੋਣੋ ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੦੬) ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯ.
ਕਤਿਵਸ੍ਸੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯਸ੍ਸ ਤਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਠਿਤੋ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਪਰੇਸਂ ਚਿਰਤਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਮਾਧਿਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪਮਾਦਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪੁਨ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਤਿਵਸ੍ਸੋਸੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਚਿਰਂ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਿਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ. ਏਵਂ ਚਿਰਂ ਅਕਾਸੀਤਿ ਏਵਂ ਚਿਰਾਯਿ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਏਵਂ ਚਿਰਕਾਲਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਰਂ ਦਿਟ੍ਠੋ ਮੇਤਿ ਚਿਰੇਨ ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੋ. ਕਾਮੇਸੂਤਿ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਸੁ ਚ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਚ. ਆਦੀਨਵੋਤਿ ਦੋਸੋ. ਅਪਿ ਚਾਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵੇ ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਪਿ ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਘਰਾਵਾਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਘਰਾਵਾਸੋ ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਹਿ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਹਿ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ ਅਗਾਰਿਯਭਾਵੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਬਹੁਕਿਚ੍ਚੋ ਬਹੁਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਯਥਾਭੂਤਂ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਰਾਯਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਦੁਮਪਲਾਸੇ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵਾਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚ ਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਰਮਤੀਤਿ ਇਦਮਤ੍ਥਦੀਪਕਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਦੀਨਵਂ ਲੋਕੇਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੇ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਦੀਨਵਂ ਦੋਸਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਏਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਾਰੋ ਕਥਿਤੋ. ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੁਪਧਿਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਤਾ ਨਿਰੁਪਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਵੇਕਾਸਙ੍ਖਤਾਮਤਸਭਾਵਤੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਞਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ‘‘ਸਪ੍ਪਿਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਯਂ ਹੋਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪੁ. ਪ. ੨੦੮; ਅ. ਨਿ. ੯.੪੨-੪੩) ਵਿਯ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਰਿਯੋ ਨ ਰਮਤੀ ਪਾਪੇਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਪਿ ਪਾਪੇ ਨ ਰਮਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਾਪੇ ਨ ਰਮਤੀ ਸੁਚੀਤਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਤਾਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧਪੁਗ੍ਗਲੋ ਰਾਜਹਂਸੋ ਵਿਯ ਉਕ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਪੇ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਨ ਰਮਤਿ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ‘‘ਪਾਪੋ ਨ ਰਮਤੀ ਸੁਚਿ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਾਪੋ ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੁਚਿਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਂ ਨ ਰਮਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਗਾਮਸੂਕਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਉਕ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨਂ ਅਸੁਚਿਂ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਰਮਤੀਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਦੇਸਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਿ.
ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਉਦਾਨੇ ਉਦਾਨਿਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੋਣੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਦੇਸੇ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਪਞ੍ਚਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਿ. ਭਗਵਾਪਿ ਤਾਨਿ ਅਨੁਜਾਨੀਤਿ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੨੪੨ ਆਦਯੋ) ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਛਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.