੪. ਸਕ੍ਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਿਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਫਲਭੂਤੇਨ ‘‘ਇਤੋ ਪਰਂ ਮਯ੍ਹਂ ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਉਸ੍ਸਹਜਾਤੇਨ ਵਿਯ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਡ੍ਢਮਾਨੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਨਾ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਹਿ ਯਮਕਮਹਾਮੇਘੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹੋਘਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮਿਯੋ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਮਹੋਘਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਅਨ੍ਨਪਾਨਵਤ੍ਥਯਾਨਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਕਹਂ ਭਗਵਾ, ਕਹਂ ਦੇਵਦੇਵੋ, ਕਹਂ ਨਰਾਸਭੋ, ਕਹਂ ਪੁਰਿਸਸੀਹੋ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਿ. ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣੇਪਿ ਸਕਟਧੁਰੇਨ ਸਕਟਧੁਰਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਚ ਅਨ੍ਧਕਵਿਨ੍ਦਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੨੮੨) ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਚ ਭਗਵਤੋ, ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਙ੍ਘਾ ਵਾ ਗਣਾ ਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਨਾਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਸਙ੍ਘਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਏਵਂ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਯਥਰਿਵਾਯਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੭੬).

ਸ੍ਵਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਨਦੀਨਂ ਉਦਕੋਘੋ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਸਕ੍ਕਤੋ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਤਾਯ ਚ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਚ ਅਸਕ੍ਕਤਾ ਅਗਰੁਕਤਾ, ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਪਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਿਪਨ੍ਨਸੋਭਾ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨੇ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਾ ਵਿਯ ਨਿਪ੍ਪਭਾ ਨਿਤ੍ਤੇਜਾ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਤਾਦਿਸਂ ਭਗਵਤੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਸਹਮਾਨਾ ਇਸ੍ਸਾਪਕਤਾ ‘‘ਏਵਂ ਇਮੇ ਫਰੁਸਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਵ ਪਲਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਉਸੂਯਾ ਵਿਸੁਗ੍ਗਾਰਂ ਉਗ੍ਗਿਰਨ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਾ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਅਸਕ੍ਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਭਗਵਤੋ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਸਹਮਾਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਗਾਮੇ ਚ ਅਰਞ੍ਞੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸਬ੍ਭਾਹਿ ਫਰੁਸਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਰੋਸੇਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਸਬ੍ਭਾਹੀਤਿ ਅਸਭਾਯੋਗ੍ਗਾਹਿ ਸਭਾਯਂ ਸਾਧੁਜਨਸਮੂਹੇ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤਾਹਿ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਰੁਸਾਹੀਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾਹਿ ਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਿਕਾਹਿ. ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੀਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਖੁਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਭਣ੍ਡਨਵਸੇਨ ਭਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ. ਰੋਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾ ਪਰਸ੍ਸ ਰੋਸੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨਵਸੇਨ ਰੋਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਹੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਵਿਧੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਫਾਸੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.

ਕਥਂ ਪਨੇਤੇ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕੇ ਭਗਵਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸਾਦੀਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁਨ੍ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਤਾਯ ਉਪਹਤਚਿਤ੍ਤਾ ਪਥਵਿਂ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਅਵਣੇ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਮਣਿਮ੍ਹਿ ਵਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਂ ਨਾਮ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਅਵਣ੍ਣਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਾਦੀਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁਂ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀਵਤ੍ਥੁ ਪਰਤੋ ਸੁਨ੍ਦਰੀਸੁਤ੍ਤੇ (ਉਦਾ. ੩੮) ਪਾਲ਼ਿਯਂਯੇਵ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਮੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਮਾਰੋਚੇਸੁਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ…ਪੇ… ਵਿਹੇਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਇਸ੍ਸਾਪਕਤਾਨਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਤੇਹਿ ਕਤੇ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਪਰੇਹਿ ਕਤੇ ਉਪਕਾਰੇ ਤਾਦਿਭਾਵਾਨੁਭਾਵਦੀਪਕਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਗਾਮੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਫੁਟ੍ਠੋਤਿ ਗਾਮੇ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸੁਖੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਚ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ. ਨੇਵਤ੍ਤਤੋ ਨੋ ਪਰਤੋ ਦਹੇਥਾਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਸੁਖਿਤੋ, ਅਹਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ, ਮਮ ਸੁਖਂ, ਮਮ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਪਰੇਨਿਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਤੋ ਨ ਪਰਤੋ ਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਠਪੇਥ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰੋਤਿ ਵਾ ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਏਵ ਪਨ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਖਣੇ ਖਣੇ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾਸੀਸਂ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿਂ, ਨ ਚ ਮਮ ਕ੍ਵਚਨਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਤੁਕੋਟਿਕਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਵਿਭਾਵੇਸਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਤੋ ਪਰਤੋ ਚ ਅਦਹਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਫੁਸਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਾ ਉਪਧਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਏਤੇ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਾ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਾ ਚ ਫਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਪਧਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਸਯਂ ਫੁਸਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਹਿ ਵੇਦਨਾ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਤਾਯ ਸੁਖੇ ਏਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦੁਵਿਧਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਸੇਨੇਵਾਯਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾ.

ਯਥਾ ਪਨ ਤੇ ਫਸ੍ਸਾ ਨ ਫੁਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਰੁਪਧਿਂ ਕੇਨ ਫੁਸੇਯ੍ਯੁਂ ਫਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਹਿ ਖਨ੍ਧੂਪਧਿਯਾ ਅਸਤਿ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤੇ ਫਸ੍ਸਾ ਫੁਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਕ੍ਕੋਸਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਨ ਇਚ੍ਛਥ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਰੁਪਧਿਭਾਵੇਯੇਵ ਯੋਗਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਗਾਥਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਉਦਾਨੇਨ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.