੧੦. ਬਾਹਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦. ਦਸਮੇ ਬਾਹਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋਤਿ ਦਾਰੁਮਯਚੀਰੋ. ਸੁਪ੍ਪਾਰਕੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਪਟ੍ਟਨੇ ਵਸਤਿ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਬਾਹਿਯੋ, ਕਥਞ੍ਚ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ ਅਹੋਸਿ, ਕਥਂ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕੇ ਪਟ੍ਟਨੇ ਪਟਿਵਸਤੀਤਿ?

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੀਕਥਾ – ਇਤੋ ਕਿਰ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਏਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾ ਵਤਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਏਵਂ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੀਯਤਿ, ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਏਦਿਸੇ ਠਾਨੇ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ ਭਵੇਯ੍ਯਂ ਯਥਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵਲੋਕੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਬਾਹਿਯਰਟ੍ਠੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਤਂ ਬਾਹਿਯਰਟ੍ਠੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਬਾਹਿਯੋਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਿਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਵਣਿਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਬਹੂਨਂ ਭਣ੍ਡਾਨਂ ਨਾਵਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤ ਵਾਰੇ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਪਰਿਸਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਗਰਂ ਉਪਗਞ੍ਛਿ.

ਅਟ੍ਠਮੇ ਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਭੂਮਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਰੋਪਿਤਭਣ੍ਡੋ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਨਾਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਦੇਸਂ ਅਪਤ੍ਵਾਵ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਵਿਪਨ੍ਨਾ. ਮਹਾਜਨੋ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਭਕ੍ਖੋ ਅਹੋਸਿ. ਬਾਹਿਯੋ ਪਨ ਏਕਂ ਨਾਵਾਫਲਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਰਨ੍ਤੋ ਊਮਿਵੇਗੇਨ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਂ ਖਿਪਮਾਨੋ ਭਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਜਾਤਰੂਪੇਨੇਵ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ. ਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸਮਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਲਜ੍ਜਾਯ ਗੁਮ੍ਬਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਾਦਨਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਕ੍ਕਨਾਲ਼ਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਾਕੇਹਿ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸਨਪਾਵੁਰਣਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਦਾਰੁਫਲਕਾਨਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਾਕੇਨ ਆਵੁਣਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸਨਪਾਵੁਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਦਾਰੁਮਯਚੀਰਧਾਰਿਤਾਯ ‘‘ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਵੋਹਾਰੇਨ ‘‘ਬਾਹਿਯੋ’’ਤਿ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ.

ਤਂ ਏਕਂ ਕਪਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂਵਿਧੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਨ੍ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਅਯ੍ਯੋ ਵਤ੍ਥਂ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਉਦਾਹੁ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਾ ਨਾਨਾਦਿਸਾਹਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਉਪਨੇਸੁਂ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਇਮਿਨਾ ਨਿਯਾਮੇਨ ਨਾਗਮਿਸ੍ਸਂ, ਨਯਿਮੇ ਏਵਂ ਮਯਿ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾਵ ਨੀਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਂ, ਏਵਂ ਮੇ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਅਹੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਵਤਾਯਂ ਅਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰਿਂਸੁ.

ਸੋਪਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਂ ਦੇਵਾਯਤਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦੇਵਾਯਤਨਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ‘‘ਇਮੇ ਮਯ੍ਹਂ ਚੀਰਧਾਰਣਮਤ੍ਤੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂਵਿਧਂ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਸਂ ਮਯਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਵੁਤ੍ਤਿਨਾ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਹੁਕਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਸਿ. ‘‘ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਪਨ ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਭਾਵੀਯਮਾਨੋ ‘‘ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਞ੍ਞਿ, ਉਪਰੂਪਰਿ ਚਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਗਰੁਕਾਰੋ ਅਭਿਵਡ੍ਢਿ, ਲਾਭੀ ਚ ਅਹੋਸਿ ਉਲ਼ਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕੇ ਪਟਿਵਸਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰੇ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਤੋਤਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਆਦਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਸਕ੍ਕਤੋ. ਗਰੁਕਤੋਤਿ ਗੁਣਵਿਸੇਸੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਗਰੁਕਰਣਵਸੇਨ ਗਰੁਕਤੋ. ਮਾਨਿਤੋਤਿ ਮਨਸਾ ਸਮ੍ਭਾਵਨਵਸੇਨ ਮਾਨਿਤੋ. ਪੂਜਿਤੋਤਿ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜਾਵਸੇਨ ਪੂਜਿਤੋ. ਅਪਚਿਤੋਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਮਗ੍ਗਦਾਨਆਸਨਾਭਿਹਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪਚਿਤੋ. ਲਾਭੀ ਚੀਵਰ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਂ ਉਪਰੂਪਰਿ ਉਪਨੀਯਮਾਨਾਨਂ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਲਭਨਵਸੇਨ ਲਾਭੀ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਸਕ੍ਕਤੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਗਰੁਕਤੋਤਿ ਗਰੁਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਮਾਨਿਤੋਤਿ ਬਹੁਮਾਨਿਤੋ ਮਨਸਾ ਪਿਯਾਯਿਤੋ ਚ. ਪੂਜਿਤੋਤਿ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਾਭਿਪੂਜਾਯ ਪੂਜਿਤੋ. ਅਪਚਿਤੋਤਿ ਅਪਚਾਯਨਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਅਭਿਸਙ੍ਖਤੇ ਪਣੀਤਪਣੀਤੇ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸਕ੍ਕਤੋ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਰੁਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਗਰੁਕਤੋ. ਯਂ ਮਨਸਾ ਪਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਬਹੁਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਚ, ਸੋ ਮਾਨਿਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਪੂਜਨਵਸੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਪੂਜਿਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਅਭਿਵਾਦਨਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਅਪਚਿਤੋ. ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਪਨ ਤੇ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਕਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕੇ ਪਟਿਵਸਤਿ ਸਕ੍ਕਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚੀਵਰਂ ਸੋ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਏਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਵਤ੍ਥਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਉਪਨਾਮਨਵਸੇਨ ਚੀਵਰਸ੍ਸਾਪਿ ‘‘ਲਾਭੀ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਰਹੋਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰਹਸਿ ਗਤਸ੍ਸ. ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕੀਭੂਤਸ੍ਸ ਬਹੂਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ‘‘ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਕਾਰੇਨ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਕਥਂ? ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ ਹਤਤ੍ਤਾ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਰਹਭਾਵੇਨ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਯੇ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ ਹਨਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸੁ ਅਹਂ ਏਕੋਤਿ.

ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇਸਾਲੋਹਿਤਾ ਬਨ੍ਧੁਸਦਿਸਾ ਏਕਤੋ ਕਤਸਮਣਧਮ੍ਮਾ ਦੇਵਤਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾਤਿ ਪੁਰਾਣਕਾਲੇ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਸਾਲੋਹਿਤਾ ਮਾਤੁਭੂਤਾ ਏਕਾ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮੋਯੇਵਤ੍ਥੋ ਗਹਿਤੋ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਓਸਕ੍ਕਮਾਨੇ ਸਾਮਣੇਰਾਦੀਨਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਾਵ ਸਾਸਨਂ ਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਏਕਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਲਯਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੁ, ਨਿਰਾਲਯਾ ਇਮਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਏਕਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਇਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਥ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਯਮੇਵ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਦੁਤਿਯਤ੍ਥੇਰੋ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਸੋਪਿ ਤਥੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਦਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ, ਤੇਪਿ ਤਥੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਭੂਮਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਇਤਰੇ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਜਨਾ ਘਟੇਨ੍ਤਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾਪਿ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਤੇ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵੇਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਦੇਵਲੋਕਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕੁਲਘਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਏਕੋ ਪਕ੍ਕੁਸਾਤਿ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ, ਏਕੋ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ, ਏਕੋ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ, ਏਕੋ ਸਭਿਯੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ, ਏਕੋ ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਸੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਹਿ ਦੇਵਧੀਤਾ ਵਿਯ ਦੇਵੋ ਏਵ ਦੇਵਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਇਧ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦੇਵਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.

ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਰਣਂ, ਤਤ੍ਥੇਕਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਭਾਵੋ, ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਇਤਰੇ ਪਞ੍ਚ ਜਨਾ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਕਾਲਾਨੁਕਾਲਂ ‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਖੋ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਤਿਯੇਵ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ‘‘ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਬਾਹਿਯਂ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਰੁਚੀਰਧਾਰਿਂ ਕੋਹਞ੍ਞੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਤਿਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜੀਵਿਤੇ ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਅਰਹਤਾਪਿ ਆਭਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਅਨਰਹਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਨਿਕਾਮਯਮਾਨੋ, ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਸਂਵੇਜੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਾਵਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਬਾਹਿਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਉਲ਼ਾਰਂ ਓਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤਂ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ‘‘ਕੇ ਤੁਮ੍ਹੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ‘‘ਅਹਂ ਤੇ ਪੋਰਾਣਕਸਹਾਯੋ ਤਦਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਤਦਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਦਾਨਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਵੇਸਧਾਰੀ ਅਨਰਹਾਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਰਹਾ ਅਹ’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਸੀਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ, ਨੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਅਰਹਾ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ, ਮਾ ਤੇ ਅਹੋਸਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਰਹਾ, ਗਚ੍ਛ ਨਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾਤਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹਸੀਲਾ ਕਰੁਣਾਧਿਕਾ. ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਤਿ ਹਿਤਕਾਮਾ ਮੇਤ੍ਤਾਧਿਕਾ. ਪੁਰਿਮਪਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਕਾਮਤਂ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਵਤਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਂ. ਚੇਤਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਚੇਤੋਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ. ਅਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਰਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਸਮਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪਾਤੁਭਵਨਵਸੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ‘‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਪਵਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਂ ਬਾਹਿਯਂ ਸਹੋਢਂ ਚੋਰਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ‘‘ਨੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਅਰਹਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਏਤਂ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਵਚਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਵੋਚ. ਨੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਅਰਹਾਤਿ ਏਤੇਨ ਤਦਾ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨਾਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸੇਕ੍ਖਭਾਵਂ, ਉਭਯੇਨਪਿਸ੍ਸ ਅਨਰਿਯਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਾਪਿ ਤੇ ਪਟਿਪਦਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਾਯ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਯੋ ਛ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ. ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤਾਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਤਿ ਪਟਿਪਦਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ.

ਅਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਮਾਨੋ ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ? ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਤਾਯ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਕਤਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨਾਹੁ ‘‘ਬਾਹਿਯੋ ਪਠਮਾਦਿਝਾਨਚਤੁਕ੍ਕਲਾਭੀ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਸਮੁਦਾਚਾਰਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ‘‘ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਨਿਕਾਮਯਮਾਨੋ’’ਤਿ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਥ ਬਾਹਿਯੋ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਂ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਭਾਰਿਯਂ ਵਤ ਕਮ੍ਮਂ, ਯਮਹਂ ਅਰਹਾਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿਂ, ਅਯਞ੍ਚ ‘ਅਰਹਤ੍ਤਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਪਿ ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਲੋਕੇ ਕੋਚਿ ਅਰਹਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਕੇ ਚਰਹਿ ਦੇਵਤੇ ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਥਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਰਮ੍ਭੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਕੇ ਚਰਹੀਤਿ ਕੇ ਏਤਰਹਿ. ਲੋਕੇਤਿ ਓਕਾਸਲੋਕੇ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਭਾਜਨਲੋਕਭੂਤੇ ਸਕਲਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤਲੇ ਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਏਤਰਹਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਮਯਂ ਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਉਤ੍ਤਰੇਸੂਤਿ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੁਤ੍ਤਰਦਿਸਾਭਾਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਹਂ. ਆਰਕਾ ਹਿ ਸੋ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰੇ ਠਿਤੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਵਾਸਨਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਰੀਨਂ ਵਾ ਹਤਤ੍ਤਾ ਅਰਹਂ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਾਰਯੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਹਤਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ. ਅਰਾਨਂ ਵਾ ਹਤਤ੍ਤਾ ਅਰਹਂ. ਯਞ੍ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਵਤਣ੍ਹਾਮਯਨਾਭਿ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਰਂ ਜਰਾਮਰਣਨੇਮਿ ਆਸਵਸਮੁਦਯਮਯੇਨ ਅਕ੍ਖੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਿਭਵਰਥੇ ਸਮਾਯੋਜਿਤਂ ਅਨਾਦਿਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਕਂ. ਤਸ੍ਸਾਨੇਨ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਵੀਰਿਯਪਾਦੇਹਿ ਸੀਲਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਦ੍ਧਾਹਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਞਾਣਫਰਸੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਾ ਹਤਾ ਵਿਹਤਾ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਾਤਿ. ਅਰਹਤੀਤਿ ਵਾ ਅਰਹਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਉਲ਼ਾਰੇ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇ ਪੂਜਾਵਿਸੇਸਞ੍ਚ ਅਰਹਤਿ. ਰਹਾਭਾਵਤੋ ਵਾ ਅਰਹਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ ਪਾਪਕਿਲੇਸਸ੍ਸਾਪਿ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਪਾਪਕਰਣੇ ਰਹਾਭਾਵਤੋਪਿ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤੋ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤੋ, ਪਹਾਤਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤੋ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਤੋ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮੇ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਂ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਭਾਵਿਤਂ;

ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਹੀਨਂ ਮੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧੋਸ੍ਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੫੬੩; ਮ. ਨਿ. ੨.੩੯੯; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੩੧);

ਅਪਿਚ ਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਤੋ, ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਾਵਜ੍ਜਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕਦੁਕਾਦਿਵਸੇਨ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੨੯-੧੩੧) ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਅਗ੍ਗਫਲਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾਯ. ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਾਦਿਪਟਿਪਦਾਧਮ੍ਮਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮਮੇਵ ਵਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਉਪਦਿਸਤਿ ਕਥੇਤਿ.

ਸਂਵੇਜਿਤੋਤਿ ‘‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਵਤ, ਭੋ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ, ਯੇਨਾਹਂ ਅਨਰਹਾਵ ਸਮਾਨੋ ਅਰਹਾਤਿ ਅਮਞ੍ਞਿਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਿਂ, ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਖੋ ਪਨਿਦਂ ਜੀਵਿਤਂ, ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦਿਤੋ, ਦੇਵਤਾਵਚਨੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਵਦੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ. ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਾ ਪਕ੍ਕਾਮੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਮਮਪਿ ਸਵਨੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਸਂਵੇਗੇਨ ਚ ਚੋਦਿਯਮਾਨਹਦਯੋ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਿਪਰਿਵਾਸੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਤੋ ਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤੇ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚਾਯਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨ ਅਗਮਾਸਿ. ਯਦਾ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਤਦਹੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ.

ਕਥਂ ਪਨਾਯਂ ਏਵਂ ਅਗਮਾਸੀਤਿ? ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਿਪਰਿਵਾਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਵਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਂ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਨਯਿਦਂ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕੇ ਮਗ੍ਗੇ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਏਕਰਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ ਸੋ ਸਕਲਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਵਸੇ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ.

ਭਗਵਾਪਿ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਤਾਵਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਾਨਿ, ਖਣਨ੍ਤਰੇ ਪਨ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸੋ ਚ ਜੇਤਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੇ ਕਾਯਾਲਸਿਯਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤਰਹਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਕੁਤੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਤੋ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋਸਿ, ਨਿਸੀਦ, ਤਾਵ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਵਿਸ੍ਸਮਾਹਿ, ਆਗਤਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਏਕਰਤ੍ਤੇਨੇਵਮ੍ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਚਿਰਂ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਅਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤੋ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਸ੍ਸਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਰਮਾਨਰੂਪੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੋਪਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ ਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਹਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥ. ਨੂਤਿ ਸਂਸਯੇ, ਖੋਤਿ ਪਦਪੂਰਣੇ, ਕਸ੍ਮਿਂ ਨੁ ਖੋ ਪਦੇਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਮ੍ਹਾਤਿ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ ਅਮ੍ਹ. ਮਯਞ੍ਹਿ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਂ, ਬਧਿਰੋ ਵਿਯ ਸੋਤਂ, ਮੂਗੋ ਵਿਯ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਵਿਕਲੋ ਵਿਯ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ, ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਧਨਸਮ੍ਪਦਂ, ਕਨ੍ਤਾਰਦ੍ਧਾਨਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਂ, ਰੋਗਾਭਿਭੂਤੋ ਵਿਯ ਆਰੋਗ੍ਯਂ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਭਿਨ੍ਨਨਾਵੋ ਵਿਯ ਮਹਾਕੁਲ੍ਲਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਞ੍ਚ ਇਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਰਮਾਨਰੂਪੋਤਿ ਤਰਮਾਨਾਕਾਰੋ.

ਪਾਸਾਦਿਕਨ੍ਤਿ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਕੇਤੁਮਾਲਾਲਙ੍ਕਤਾਯ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਸੋਭਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਕਾਯਦਸ੍ਸਨਬ੍ਯਾਵਟਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਪਸਾਦਾਵਹਂ. ਪਸਾਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਦਸਬਲਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਛਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਅਟ੍ਠਾਰਸਾਵੇਣਿਕ- ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੁਤਿਅਪਰਿਮਾਣਗੁਣਗਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਯ ਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਰਿਕ੍ਖਕਜਨਸ੍ਸ ਪਸਾਦਨੀਯਂ ਪਸੀਦਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦਾਰਹਂ ਵਾ. ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਲੋਲਭਾਵਾਪਗਮਨੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸਨ੍ਤਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਮਾਨਸਂ. ਉਤ੍ਤਮਦਮਥਸਮਥਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਦਮਥਂ ਸਮਥਞ੍ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ. ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਚੇਵ ਹਤ੍ਥਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਭਾਵਤੋ ਦਵਾਦਿਅਭਾਵਤੋ ਚ ਕਾਯੇਨ ਦਨ੍ਤਂ. ਗੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਚੇਵ ਨਿਰਤ੍ਥਕਵਾਚਾਭਾਵਤੋ ਦਵਾਦਿਅਭਾਵਤੋ ਚ ਵਾਚਾਯ ਗੁਤ੍ਤਂ. ਯਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮਨੋਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਅਰਿਯਿਦ੍ਧਿਯੋਗੇਨ ਅਬ੍ਯਾਵਟਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਚ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਯਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਨਾਗਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਅਗਮਨਤੋ, ਪਹੀਨਾਨਂ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪੁਨਾਨਾਗਮਨਤੋ, ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਆਗੁਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਕਰਣਤੋ, ਪੁਨਬ੍ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਅਗਮਨਤੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਗਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਾਸਾਦਿਕਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪਕਾਯੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਮਾਣਭੂਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਪਸਾਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮਕਾਯੇਨ, ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੇਸੇਹਿ ਪਮਾਣਭੂਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਿਕੇ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਪਮਾਣਭਾਵੋ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂਭੂਤਞ੍ਚ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ ਮੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਫੁਟਸਰੀਰੋ ਪੀਤਿਵਿਪ੍ਫਾਰਿਤਵਿਵਟਨਿਚ੍ਚਲਲੋਚਨੋ ਦਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਓਣਤਸਰੀਰੋ ਭਗਵਤੋ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮੀਪਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਮ੍ਬਾਹਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚੁਮ੍ਬਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੇਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਦੇਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਂ, ਦੇਸੇਤੁ ਸੁਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ, ਯਂ ਮਮਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਗਤੋਤਿ ਸੋਭਨਗਮਨਤ੍ਤਾ, ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਠਾਨਂ ਗਤਤ੍ਤਾ, ਸਮ੍ਮਾ ਗਤਤ੍ਤਾ, ਸਮ੍ਮਾ ਗਦਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤੋ. ਗਮਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਗਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਭਗਵਤੋ ਸੋਭਨਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ? ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਤੇਨ ਹੇਸ ਗਮਨੇਨ ਖੇਮਂ ਦਿਸਂ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨੋ ਗਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਗਮੇਤੀਤਿ ਸੋਭਨਗਮਨਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤੋ. ਸੁਨ੍ਦਰਞ੍ਚੇਸ ਠਾਨਂ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਠਾਨਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਚ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤੋ ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪੁਨ ਅਪਚ੍ਚਾਗਮਨਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਯੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾ, ਤੇ ਕਿਲੇਸੇ ਨ ਪੁਨੇਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚੇਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸੁਗਤੋ. ਸਕਦਾਗਾਮਿ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ…ਪੇ… ਨ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸੁਗਤੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮੇਤ੍ਤਗੂਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੨੭).

ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਗਤਤ੍ਤਾਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਅਵਤ੍ਥਾਸੁ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਗਤਤ੍ਤਾ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੀਪਙ੍ਕਰਪਾਦਮੂਲਤੋ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡਾ ਤਾਵ ਸਮਤਿਂਸਪਾਰਮਿਪੂਰਿਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਞਾਤਤ੍ਥਚਰਿਯਾਯ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਾਯ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਥਚਰਿਯਾਯ ਕੋਟਿਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖਮੇਵ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨ੍ਤੋ ਸਸ੍ਸਤਂ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਕਾਮਸੁਖਂ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾਯ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਮਧਿਗਤਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਅਵਿਸਯਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਗਤੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਚੇਸ ਗਦਤਿ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤੀਤਿ ਸੁਗਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਕਾਲਵਾਦੀ, ਭੂਤਵਾਦੀ, ਅਤ੍ਥਵਾਦੀ, ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ, ਵਿਨਯਵਾਦੀ, ਨਿਧਾਨਵਤਿਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਿਤਾ ਕਾਲੇਨ ਸਾਪਦੇਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਵਤਿਂ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੯; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪).

ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਯਾ ਸਾ ਵਾਚਾ ਅਭੂਤਾ ਅਤਚ੍ਛਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ, ਯਾ ਚ ਪਰੇਸਂ ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਅਮਨਾਪਾ, ਨ ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੮੬).

ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਗਦਤ੍ਤਾਪਿ ਸੁਗਤੋ.

ਯਂ ਮਮਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾਤਿ ਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਦਿਸਨਂ ਚਿਰਕਾਲਂ ਮਮ ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦਿਹਿਤਾਯ ਤਦਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਸੁਖਾਯ ਚ ਸਿਯਾ. ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਤਾਵ ਬਾਹਿਯਾਤਿ ਤਵ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਨ ਤਾਵ ਕਾਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਸਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਕਾਲੋਪਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਤੋ ਭਗਵਾ ਕਾਲਵਾਦੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਕਾਲੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰਿਪਾਕਕਾਲੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਦਾ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਾਪਰਿਪਕ੍ਕਭਾਵੋ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਿਤਭਾਵਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਦੁਜ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਾਨਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਤ੍ਤਨਂ ਅਵਤ੍ਤਨਂ ਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਸਮ੍ਭਮਵਸੇਨ ‘‘ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨੇਕਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਜੀਵਿਤਂ ਅਨੇਕਰੂਪਾ ਚ ਤਦਨ੍ਤਰਾਯਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –

‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਕਿਚ੍ਚਮਾਤਪ੍ਪਂ, ਕੋ ਜਞ੍ਞਾ ਮਰਣਂ ਸੁਵੇ;

ਨ ਹਿ ਨੋ ਸਙ੍ਗਰਂ ਤੇਨ, ਮਹਾਸੇਨੇਨ ਮਚ੍ਚੁਨਾ’’ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੭੨; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੦੩);

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਮੇਵ ਤਾਵ ਪੁਰਕ੍ਖਰੋਤਿ? ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਅਦਿਟ੍ਠਕੋਸਲ੍ਲੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਦੇਵਤਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਸ੍ਸ ਸੁਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਤ੍ਤਾ ਪਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਏਵਮਾਹ. ਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਅਰਹਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਕਾਰਣਾ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਕਾਮੋਵ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ? ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪੀਤਿਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਫੁਟਂ, ਅਤਿਬਲਵਾ ਪੀਤਿਵੇਗੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਤਾਵ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ. ਯਾਵ ਪਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਦਰਥੋਪਿਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਬਲਵਾ, ਸੋਪਿ ਤਾਵ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤੂ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇ ਆਦਰਜਨਨਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਕਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਵਾਰਂ ਯਾਚਿਤੋ ਪਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਂ ਦਰਥਪ੍ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਕਾਲੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ.

ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਮਂ ਯਾਚਸਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਾਨਂ ਦੁਜ੍ਜਾਨਤਂ ਵਦਸਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚ ਤੇ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤਿਹਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਤੇਤਿ ਤਯਾ ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਵਦਤਿ.

ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪੇ ਰੂਪਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਂ, ਏਵਮੇਵ ਸੇਸਂ. ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਿਕਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਹਿ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਵਿਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਂ. ਦਿਟ੍ਠਾ ਮਤ੍ਤਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਆਪਾਥਗਤੇ ਰੂਪੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਦੁਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮੁਯ੍ਹਤਿ, ਏਵਂ ਰਾਗਾਦਿਵਿਰਹੇਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਮੇ ਜਵਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਮਾਣੇਨੇਵ ਜਵਨਂ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠਂ ਰੂਪਂ, ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਨ੍ਤੀਰਣਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਯਂ. ਯਥਾ ਤਂ ਨ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਦੁਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮੁਯ੍ਹਤਿ, ਏਵਂ ਆਪਾਥਗਤੇ ਰੂਪੇ ਤੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦਿਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਜਵਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਾਹਂ ਤਂ ਪਮਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸੁਤਮੁਤੇ. ਮੁਤਨ੍ਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਨਾਮ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਯਥਾ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਨ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਦੁਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮੁਯ੍ਹਤਿ, ਏਵਂ ਰਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਬਾਹਿਯ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਤਯਾ, ਬਾਹਿਯ, ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਸਂਖਿਤ੍ਤਰੁਚਿਤਾਯ ਛਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਭੇਦਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਸਯਂ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਞਾਤਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਥਂ? ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਰੇਤਾ ਵਾ, ਯਤੋ ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਪ੍ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਕੁਤੋ ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਓਕਾਸੋਤਿ? ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸੁਤਾਦੀਸੁਪਿ.

ਇਦਾਨਿ ਞਾਤਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਹ ਮਗ੍ਗਫਲੇਨ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ, ਬਾਹਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਤੋਤਿ ਯਦਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ. ਤੇਤਿ ਤਵ. ਤਤੋਤਿ ਤਦਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਾ. ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਨਾ, ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਰਾਗਾਦਿਨਾ ਵਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਬਾਹਿਯ, ਤਵ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਯੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵਾਵਬੋਧੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਤੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਰਾਗਾਦਿਨਾ ਸਹ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਰਤ੍ਤੋ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਵਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਪਹੀਨਰਾਗਾਦਿਕਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਨਾ ਸਹ ਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀਤਿ. ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਦਾ ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਤੇਨ ਰਾਗੇਨ ਵਾ ਰਤ੍ਤੋ ਦੋਸੇਨ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੋ ਮੋਹੇਨ ਵਾ ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਕੇ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਅਲ੍ਲੀਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖੀਣਾਸਵਭੂਮਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ.

ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨੇਵਿਧ ਨ ਹੁਰਂ ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਯਦਾ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਤੇਨ ਰਾਗਾਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ ਨੇਵ ਇਧਲੋਕੇ ਨ ਪਰਲੋਕੇ ਨ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ. ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਅਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਪਰਿਵਟੁਮਭਾਵੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਂ ਨਾਮ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਸ੍ਸ ਹਿ ਭਾਵੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਅਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਵਚਨਂ ਪਨ ਵਿਕਪ੍ਪਨ੍ਤਰਦੀਪਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ‘‘ਨੇਵ ਇਧ ਨ ਹੁਰਂ, ਅਪਰੋ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਨ ਉਭਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਵਚਨਂ ਪਨ ਵਿਕਪ੍ਪਨ੍ਤਰਾਭਾਵਦੀਪਨਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਨੇਵ ਇਧ ਨ ਹੁਰਂ, ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇ ਪਨ ਨ ਅਞ੍ਞਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਯੇਪਿ ਚ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਸਮ੍ਭਵੇਸੀ’’ਤਿ ਚ ਇਮੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਹਾਦੀਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਅਨਵਸੇਸਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਨ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਭੂਤੋਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਚ ਯੇ ਭੂਤਾ ਏਵ, ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਖੀਣਾਸਵਾ ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਭੂਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਬ੍ਬਿਰੁਦ੍ਧਤਾਯ ਸਮ੍ਭਵਮੇਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਭਵੇਸਿਨੋ, ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਵਸਂਯੋਜਨਤ੍ਤਾ ਸੇਖਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਚ. ਚਤੂਸੁ ਵਾ ਯੋਨੀਸੁ ਅਣ੍ਡਜਜਲਾਬੁਜਸਤ੍ਤਾ ਯਾਵ ਅਣ੍ਡਕੋਸਂ ਵਤ੍ਥਿਕੋਸਞ੍ਚ ਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਸਮ੍ਭਵੇਸੀ ਨਾਮ, ਅਣ੍ਡਕੋਸਤੋ ਵਤ੍ਥਿਕੋਸਤੋ ਚ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਭੂਤਾ ਨਾਮ. ਸਂਸੇਦਜਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਚ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮ੍ਭਵੇਸੀ ਨਾਮ, ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭੂਤਾ ਨਾਮ. ਯੇਨ ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਯਾਵ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਸਮ੍ਭਵੇਸਿਨੋ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਤਿ ਹਿ ਉਜੁਕੇ ਪਾਲ਼ਿਅਨੁਗਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਕਿਂ ਅਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵੇਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇਨ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ.

ਯੇ ਪਨ ‘‘ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰੇਸੁ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਯਥਾ ਤਂ ਵੀਹਿਆਦਿਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਨ੍ਤਾਨੇ, ਏਵਂ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਨ੍ਤਾਨੇਪਿ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰੇਸੁ ਪਾਤੁਭਾਵੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵੇ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਇਦ੍ਧਿਮਤੋ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤਿਕਂ ਕਾਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਣੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋ ਇਧੂਪਸਙ੍ਕਮਨੇ ਇਤੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਮਨੇ ਯੁਤ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਯਦਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦੇਸੇ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾ, ਯਦਿਪਿ ਸਿਯਾ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯੋ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੋਤਿ. ਤਂ ਇਧਾਪਿ ਸਮਾਨਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਸਭਾਵਾ ਹਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦੇਸੇ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦੇਸੇ. ਤਥਾ ਹਿ ਮੁਖਘੋਸਾਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਆਦਾਸਪਬ੍ਬਤਪ੍ਪਦੇਸਾਦਿਕੇ ਪਟਿਬਿਮ੍ਬਪਟਿਘੋਸਾਦਿਕਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਟਿਬਿਮ੍ਬਸ੍ਸ ਉਦਾਹਰਣਭਾਵਸਾਧਨਾਦਿਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਕਥਾਵਿਚਾਰੋ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪਕਰਣਸ੍ਸ (ਕਥਾ. ੫੦੫; ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ੫੦੫) ਟੀਕਾਯਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਇਧਾਤਿ ਕਾਮਭਵੋ, ਹੁਰਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਭਵੋ, ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਰੂਪਭਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ‘‘ਇਧਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਿ, ਹੁਰਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ, ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਧਾਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ, ਹੁਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾ, ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਧਾ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਸੁਖਨਿਚ੍ਚਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਪਰਿਵਜ੍ਜਨਮੁਖੇਨ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ. ‘‘ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨ ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗੋ. ‘‘ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨ ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਫਲਂ. ‘‘ਨੇਵਿਧਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਕਥਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ…ਪੇ… ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੀ’’ਤਿ.

ਇਮਾਯ ਸਂਖਿਤ੍ਤਪਦਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਤਾਵਦੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ, ਨ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ. ਅਨੁਪਾਦਾਯਾਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਆਸਵੇਹੀਤਿ ਆਭਵਗ੍ਗਂ ਆਗੋਤ੍ਰਭੁਂ ਸਵਨਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਚਿਰਪਾਰਿਵਾਸਿਯਟ੍ਠੇਨ ਮਦਿਰਾਦਿਆਸਵਸਦਿਸਤਾਯ ਚ ‘‘ਆਸਵਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਹਿ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਹਿ. ਵਿਮੁਚ੍ਚੀਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਏਵ ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਲਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਤਾਯ ਤਾਵਦੇਵ ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਸਂਸਾਰਸੋਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਵਟ੍ਟਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾਸੁ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਤੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਰਿਯੇਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਪਕ੍ਕਾਮੀ’’ਤਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਪਿ ਪਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਚੀਵਰੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨਾਕਾਸਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ – ‘‘ਸੋ ਕਿਰ ਬੁਦ੍ਧਸੁਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਚੋਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਨੁਕਲਾਪਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਚੋਰਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਲੋਭੇਨ ਤਂ ਉਸੁਨਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਨ ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨਂ ਏਕਾ ਧੇਨੁ ਵੇਗੇਨ ਆਪਤਨ੍ਤੀ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਬਾਹਿਯਂ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯਂ ਗਾਵੀ ਤਰੁਣਵਚ੍ਛਾ ਅਧਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨ ਚਿਰਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ. ਗਾਵੀ ਤਰੁਣਵਚ੍ਛਾਤਿ ਏਕਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਤਰੁਣਵਚ੍ਛਧੇਨੁਰੂਪਾ. ਅਧਿਪਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੀਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਲਦ੍ਧਾਘਾਤਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੇਰਿਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਗਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਸਰੀਰਂ ਨਗਰਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਥੂਪਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਿਚ੍ਚਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਦਥ, ਕਦਾ ਸੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਮਮ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤਕਾਲੇ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਦਾ ਪਨਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇਨ ਅਜ੍ਜੇਵ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਧਮ੍ਮੋ, ਕਥਂ ਸੋ ਤਾਵਤਕੇਨ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਧਮ੍ਮਂ ‘ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ’ਤਿ ਪਮਿਣਥ, ਅਨੇਕਾਨਿ ਗਾਥਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾਨਿ ਨ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਅਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –

‘‘ਸਹਸ੍ਸਮਪਿ ਚੇ ਗਾਥਾ, ਅਨਤ੍ਥਪਦਸਞ੍ਹਿਤਾ;

ਏਕਂ ਗਾਥਾਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਮਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੦੧) –

ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਮਤ੍ਤੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਅਗ੍ਗਭਾਵੇਨਪਿ ਪੂਜਾਰਹੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ, ਯਦਿਦਂ ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੧੬) ਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਤੋ ਪਚ੍ਛਾ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਰਿਯੇਸਨਤੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੋ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਾਪਿ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਗਰਤੋ ਬਹਿ ਨੇਤ੍ਵਾ. ਝਾਪੇਥਾਤਿ ਦਹਥ. ਥੂਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਕਰੋਥਾਤਿ ਅਸ੍ਸ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਸਰੀਰਧਾਤੁਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਞ੍ਚ ਕਰੋਥ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲਕਤੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਅਧਿਸੀਲਾਦਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਚਰਥ, ਤਂ ਸੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਮਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਅਚਰੀਤਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਮਰਣਕਾਲਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਕਾਲਕਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਮਞ੍ਚਕੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਝਾਪੇਥ, ਥੂਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਕਰੋਥਾਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਗਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਗਤੀਸੁ ਤਸ੍ਸ ਕਤਮਾ ਗਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਭਵਭੂਤਾ, ਗਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ, ਅਰਿਯੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਵਾਤਿ ਕਾ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋਤਿ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਭਵਨਿਰੋਧੋ ਵਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਥੂਪਕਰਣਾਣਤ੍ਤਿਯਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਯੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਤ੍ਤਕੇਨ ਨ ਜਾਨਿਂਸੁ, ਤੇ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਗਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਪਾਕਟਤਰਂ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤੁਕਾਮਾ ਤਥਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ.

ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਪਣ੍ਡੇਨ ਇਤੋ ਗਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਪਚ੍ਚਪਾਦੀਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਅਨੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਿਪਟਿਪਦਾਧਮ੍ਮਂ. ਅਥ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਅਨੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਂ. ਨ ਚ ਮਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਹੇਤੁ ਨ ਚ ਮਂ ਵਿਹੇਸੇਸਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਯੋ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ ਨਾਮ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਿਹਿਂਸਸਞ੍ਞੀ ਪਗੁਣਂ ਨ ਭਾਸਿਂ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਣੀਤਂ ਮਨੁਜੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੯; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੩; ੨.੩੩੯). ਅਥ ਵਾ ਨ ਚ ਮਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਨ ਚ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਹੇਤੁਭੂਤਂ ਇਮਂ ਮਮ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮਂ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਹੇਸੇਤਿ. ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹਿ ਸਾਸਨਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਸਰੀਰੇ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ ਨਾਮ. ਅਯਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ’’ਤਿ.

ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਭਾਵਂ, ਤਥਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾਨਞ੍ਚ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਗਤਿਯਾ ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਭਾਵਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨੁਭਾਵਦੀਪਕਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਆਪੋ ਚ ਨ ਗਾਧਤਿ, ਪਥਵੀ ਚ ਤੇਜੋ ਚ ਵਾਯੋ ਚ ਨ ਗਾਧਤਿ, ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲੇਸੋਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਸੁਕ੍ਕਾਤਿ ਸੁਕ੍ਕਵਣ੍ਣਤਾਯ ਸੁਕ੍ਕਾਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾ ਗਹਨਕ੍ਖਤ੍ਤਤਾਰਕਾ. ਨ ਜੋਤਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ. ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਨਪ੍ਪਕਾਸਤੀਤਿ ਤੀਸੁ ਦੀਪੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਆਲੋਕਫਰਣਸਮਤ੍ਥੋ ਆਦਿਚ੍ਚੋਪਿ ਆਭਾਵਸੇਨ ਨ ਦਿਬ੍ਬਤਿ. ਨ ਤਤ੍ਥ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਭਾਤੀਤਿ ਸਤਿਪਿ ਭਾਸੁਰਭਾਵੇ ਕਨ੍ਤਸੀਤਲਕਿਰਣੋ ਚਨ੍ਦੋਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਅਭਾਵਤੋ ਏਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੁਣ੍ਹਾਵਿਭਾਸਨੇਨ ਨ ਵਿਰੋਚਤਿ. ਯਦਿ ਤਤ੍ਥ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਦਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਲੋਕਨ੍ਤਰੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਧਕਾਰਮੇਵ ਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤਮੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਰੂਪਾਭਾਵੇ ਤਮੋ ਨਾਮ ਨ ਸਿਯਾ.

ਯਦਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵੇਦਿ, ਮੁਨਿ ਮੋਨੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਮੁਨਨਤੋ ਮੋਨਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਕਾਯਮੋਨੇਯ੍ਯਾਦੀਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮੁਨੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਨੇਵ ਮੋਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣੇਨ ਯਦਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਯਮੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਕੇ ਪਹਾਯ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੇਦਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ. ‘‘ਅਵੇਦੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਰੂਪਾ ਅਰੂਪਾ ਚ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਥਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਜਾਨਨਤੋ ਪਚ੍ਛਾ. ਰੂਪਾਤਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ, ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੋ ਚ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਤਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ, ਤੇਨ ਰੂਪੇਨਾਮਿਸ੍ਸੀਕਤੋ ਅਰੂਪਭਵੋ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ‘‘ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਤੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਰੂਪਾਤਿ ਰੂਪਲੋਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ. ਅਰੂਪਾਤਿ ਅਰੂਪਲੋਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ. ਕਾਮਭਵੋ ਹਿ ਬ੍ਯਾਮਿਸ੍ਸਸੁਖਦੁਕ੍ਖੋ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਾ ਸਕਲਤੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਦਸਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਬੋਧਿਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.