੨. ਮੁਤ੍ਤਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨. ‘‘ਮੁਤ੍ਤੇ ਮੁਚ੍ਚਸ੍ਸੁ ਯੋਗੇਹਿ, ਚਨ੍ਦੋ ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਾ ਇਵ;

ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਅਨਣਾ ਭੁਞ੍ਜ ਪਿਣ੍ਡਕ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਅਯਂ ਮੁਤ੍ਤਾਯ ਨਾਮ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਗਾਥਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੀ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਰਥਿਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਵੇਗੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਦਮੂਲੇ ਅਵਕੁਜ੍ਜਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਾਤਿਸ੍ਸਾ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਗੋਤਮਿਯਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਸਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਥੇਰੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਹੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਆਰਭਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਸੁਰਭਿਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਓਭਾਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮੁਤ੍ਤੇ ਮੁਚ੍ਚਸ੍ਸੁ ਯੋਗੇਹੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਮੁਤ੍ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਆਲਪਨਂ. ਮੁਚ੍ਚਸ੍ਸੁ ਯੋਗੇਹੀਤਿ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕਾਮਯੋਗਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚ, ਤੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਹੋਹਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਚਨ੍ਦੋ ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਾ ਇਵਾਤਿ ਰਾਹੁਸਙ੍ਖਾਤੋ ਗਹਤੋ ਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤੋ ਮੁਚ੍ਚਸ੍ਸੁ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਇਤ੍ਥਂ ਭੂਤਲਕ੍ਖਣੇ ਚੇਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਅਨਣਾ ਭੁਞ੍ਜ ਪਿਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਇਣਂ ਪਹਾਯ ਅਨਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਯੋ ਹਿ ਕਿਲੇਸੇ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਸਾਣੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਯਥਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਬਾਕੁਲੋ – ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਾਣੋ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਂ ਭੁਞ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੧੧). ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਇਣਂ ਪਹਾਨਾਯ ਅਨਣੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਿਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਸੀਸਮੇਵ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਓਵਦਤੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਬਹੁਸੋ ਓਵਾਦਂ ਦੇਤਿ.

ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੧.੩੧-੩੬) –

‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਰਥਿਯਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਤਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਣਿਨੋ.

‘‘ਘਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾਨ, ਅਵਕੁਜ੍ਜਾ ਨਿਪਜ੍ਜਹਂ;

ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਲੋਕਨਾਥੋ, ਸਿਰਸਿ ਅਕ੍ਕਮੀ ਮਮ.

‘‘ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਨ ਸਿਰਸਿ, ਅਗਮਾ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;

ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਤੁਸਿਤਂ ਅਗਮਾਸਹਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਿਕ੍ਖਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇਪਿ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਪਚ੍ਚਭਾਸੀਤਿ.

ਮੁਤ੍ਤਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.