੧. ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਛਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਾਟਿਹੀਰਾਨੀਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ, ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਮਹਾਪਰਿਸਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਣਿਧਾਨਮਕਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਚਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਮਹਾਪਰਿਸਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਦ੍ਵਾਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪਮਤ੍ਥਕੇ ਫੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵੇਮਾਤਿਕਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਪਿਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਰੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਤਯੋਪਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਸਙ੍ਘਂ ਪਰਮਾਯ ਪੂਜਾਯ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਭਾਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਤਯੋਪਿ ਕਸ੍ਸਪਾ ਏਵ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਤੇ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਪਰਿਵਾਰੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਤੀਣਿ, ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ. ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਨ੍ਥੇ ਸਾਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਰੋਚੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ ਮਹਾਗਙ੍ਗਾਨਦੀਵਙ੍ਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਦੀਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ, ਗਯਾਸੀਸੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਗਯਾਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.

ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੇਸੁ ਬਹੂਨਂ ਦਿਵਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ, ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਤ੍ਥੇਰੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਸਪ੍ਪਮੁਖੇ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸ ਸਹਾਯਕੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿ ਅਰਹਨ੍ਤੇ ‘‘ਚਰਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਾਰਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਭਦ੍ਦਵਗ੍ਗਿਯੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਨਤ੍ਥਾਯ ਅਗ੍ਯਾਗਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਕਤਨਾਗਦਮਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢੁਡ੍ਢਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਹਿ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਂ ਸਪਰਿਸਂ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਪਿ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋ ਸਪਰਿਸਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰਾ ਅਹੇਸੁਂ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਸਮਣਸਹਸ੍ਸਂ ਆਦਾਯ ਗਯਾਸੀਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ ਸਬ੍ਬੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੪.੨੫੧-੨੯੫) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਸਬ੍ਬਲੋਕਵਿਦੂ ਮੁਨਿ;

ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਕਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ.

‘‘ਓਵਾਦਕੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਕੋ, ਤਾਰਕੋ ਸਬ੍ਬਪਾਣਿਨਂ;

ਦੇਸਨਾਕੁਸਲੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤਾਰੇਸਿ ਜਨਤਂ ਬਹੁਂ.

‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਹਿਤੇਸੀ ਸਬ੍ਬਪਾਣਿਨਂ;

ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਸਬ੍ਬੇ, ਪਞ੍ਚਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪਿ.

‘‘ਏਵਂ ਨਿਰਾਕੁਲਂ ਆਸਿ, ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਚ;

ਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ, ਵਸੀਭੂਤੇਹਿ ਤਾਦਿਭਿ.

‘‘ਰਤਨਾਨਟ੍ਠਪਞ੍ਞਾਸਂ, ਉਗ੍ਗਤੋ ਸੋ ਮਹਾਮੁਨਿ;

ਕਞ੍ਚਨਗ੍ਘਿਯਸਙ੍ਕਾਸੋ, ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਵਰਲਕ੍ਖਣੋ.

‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਯੁ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਤਾਵਦੇ;

ਤਾਵਤਾ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਸੋ, ਤਾਰੇਸਿ ਜਨਤਂ ਬਹੁਂ.

‘‘ਤਦਾਹਂ ਹਂਸਵਤਿਯਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤੋ;

ਉਪੇਚ੍ਚ ਲੋਕਪਜ੍ਜੋਤਂ, ਅਸ੍ਸੋਸਿਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ.

‘‘ਤਦਾ ਮਹਾਪਰਿਸਤਿਂ, ਮਹਾਪਰਿਸਸਾਵਕਂ;

ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਏਤਦਗ੍ਗਮ੍ਹਿ, ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਮੁਦਿਤੋ ਅਹਂ.

‘‘ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ, ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਿਨਂ;

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨ, ਸਹਦਾਨਮਦਾਸਹਂ.

‘‘ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਦਿਤ੍ਵਾਨ, ਅਭਿਵਾਦਿਯ ਨਾਯਕਂ;

ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਹਟ੍ਠੋ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿਂ.

‘‘ਤਯਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਮੇ ਵੀਰ, ਅਧਿਕਾਰਗੁਣੇਨ ਚ;

ਪਰਿਸਾ ਮਹਤੀ ਹੋਤੁ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ.

‘‘ਤਦਾ ਅਵੋਚ ਪਰਿਸਂ, ਗਜਗਜ੍ਜਿਤਸੁਸ੍ਸਰੋ;

ਕਰਵੀਕਰੁਤੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਏਤਂ ਪਸ੍ਸਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ.

‘‘ਹੇਮਵਣ੍ਣਂ ਮਹਾਬਾਹੁਂ, ਕਮਲਾਨਨਲੋਚਨਂ;

ਉਦਗ੍ਗਤਨੁਜਂ ਹਟ੍ਠਂ, ਸਦ੍ਧਵਨ੍ਤਂ ਗੁਣੇ ਮਮ.

‘‘ਏਸ ਪਤ੍ਥਯਤੇ ਠਾਨਂ, ਸੀਹਘੋਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;

ਅਨਾਗਤਮ੍ਹਿ ਅਦ੍ਧਾਨੇ, ਲਚ੍ਛਸੇ ਤਂ ਮਨੋਰਥਂ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦੋ, ਓਰਸੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ;

ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕੋ.

‘‘ਇਤੋ ਦ੍ਵੇਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਅਹੁ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ;

ਅਨੂਪਮੋ ਅਸਦਿਸੋ, ਫੁਸ੍ਸੋ ਲੋਕਗ੍ਗਨਾਯਕੋ.

‘‘ਸੋ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਤਮਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਵਿਜਟੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਟਂ;

ਵਸ੍ਸਤੇ ਅਮਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਂ, ਤਪ੍ਪਯਨ੍ਤੋ ਸਦੇਵਕਂ.

‘‘ਤਦਾ ਹਿ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ, ਰਾਜਾਪਚ੍ਚਾ ਅਹੁਮ੍ਹਸੇ;

ਭਾਤਰੋਮ੍ਹ ਤਯੋ ਸਬ੍ਬੇ, ਸਂਵਿਸਟ੍ਠਾਵ ਰਾਜਿਨੋ.

‘‘ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਬਲਿਨੋ, ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ;

ਤਦਾ ਕੁਪਿਤਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹੇ ਆਹ ਮਹੀਪਤਿ.

‘‘ਏਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ, ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਟਵੀਬਲਂ;

ਖੇਮਂ ਵਿਜਿਰਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪੁਨ ਦੇਥਾਤਿ ਭਾਸਥ.

‘‘ਤਤੋ ਮਯਂ ਅਵੋਚੁਮ੍ਹ, ਯਦਿ ਦੇਯ੍ਯਾਸਿ ਨਾਯਕਂ;

ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਯ ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਸਾਧਯਿਸ੍ਸਾਮ ਵੋ ਤਤੋ.

‘‘ਤਤੋ ਮਯਂ ਲਦ੍ਧਵਰਾ, ਭੂਮਿਪਾਲੇਨ ਪੇਸਿਤਾ;

ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਤ੍ਥਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ, ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੁਪੇਚ੍ਚ ਤਂ.

‘‘ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਰਾਜਾਨਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;

ਮੁਨਿਵੀਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਨ, ਯਾਵਜੀਵਂ ਯਜਿਮ੍ਹ ਤਂ.

‘‘ਮਹਗ੍ਘਾਨਿ ਚ ਵਤ੍ਥਾਨਿ, ਪਣੀਤਾਨਿ ਰਸਾਨਿ ਚ;

ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਰਮ੍ਮਾਨਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਾਨਿ ਹਿਤਾਨਿ ਚ.

‘‘ਦਤ੍ਵਾ ਸਸਙ੍ਘਮੁਨਿਨੋ, ਧਮ੍ਮੇਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਾਨਿ ਨੋ;

ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਕਾਰੁਣਿਕਾ, ਭਾਵਨਾਯੁਤ੍ਤਮਾਨਸਾ.

‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਪਰਿਚਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨਾਯਕਂ;

ਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਤਮ੍ਹਿ ਲੋਕਗ੍ਗੇ, ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਬਲਂ.

‘‘ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤਂ, ਗਤਾ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਸੁਖਂ;

ਅਨੁਭੂਤਾ ਮਯਂ ਸਬ੍ਬੇ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਮਾਯਾਕਾਰੋ ਯਥਾ ਰਙ੍ਗੇ, ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਵਿਕਤਿਂ ਬਹੁਂ;

ਤਥਾ ਭਵੇ ਭਮਨ੍ਤੋਹਂ, ਵਿਦੇਹਾਧਿਪਤੀ ਅਹੁਂ.

‘‘ਗੁਣਾਚੇਲਸ੍ਸ ਵਾਕ੍ਯੇਨ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਸਯੋ;

ਨਰਕਂ ਮਗ੍ਗਮਾਰੂਲ਼੍ਹੋ, ਰੁਚਾਯ ਮਮ ਧੀਤੁਯਾ.

‘‘ਓਵਾਦਂ ਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਨਾਰਦੇਨਹਂ;

ਬਹੁਧਾ ਸਂਸਿਤੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਹਿਤ੍ਵਾਨ ਪਾਪਿਕਂ.

‘‘ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸੇਨ, ਦਸ ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਿਹਂ;

ਹਿਤ੍ਵਾਨ ਦੇਹਮਗਮਿਂ, ਸਗ੍ਗਂ ਸਭਵਨਂ ਯਥਾ.

‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਭਵੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੁ ਅਹੋਸਹਂ;

ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਫੀਤਾਯਂ, ਜਾਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮਹਾਕੁਲੇ.

‘‘ਮਚ੍ਚੁਬ੍ਯਾਧਿਜਰਾਭੀਤੋ, ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਨਂ;

ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਦਮੇਸਨ੍ਤੋ, ਜਟਿਲੇਸੁ ਪਰਿਬ੍ਬਜਿਂ.

‘‘ਤਦਾ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋ ਮਯ੍ਹਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ ਮਯਾ ਸਹ;

ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਸ੍ਸਮਂ ਨਿਵਸਿਂ ਅਹਂ.

‘‘ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਉਰੁਵੇਲਨਿਵਾਸਿਕੋ;

ਤਤੋ ਮੇ ਆਸਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪੋ ਇਤਿ.

‘‘ਨਦੀਸਕਾਸੇ ਭਾਤਾ ਮੇ, ਨਦੀਕਸ੍ਸਪਸਵ੍ਹਯੋ;

ਆਸੀ ਸਕਾਸਨਾਮੇਨ, ਗਯਾਯਂ ਗਯਾਕਸ੍ਸਪੋ.

‘‘ਦ੍ਵੇ ਸਤਾਨਿ ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਤੀਣਿ, ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਭਾਤੁਨੋ;

ਮਮ ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨੂਨਾ, ਸਿਸ੍ਸਾ ਸਬ੍ਬੇ ਮਮਾਨੁਗਾ.

‘‘ਤਦਾ ਉਪੇਚ੍ਚ ਮਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਕਤ੍ਵਾਨ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਮੇ;

ਪਾਟਿਹੀਰਾਨਿ ਲੋਕਗ੍ਗੋ, ਵਿਨੇਸਿ ਨਰਸਾਰਥਿ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੇਨ, ਅਹੋਸਿਂ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਕੋ;

ਤੇਹੇਵ ਸਹ ਸਬ੍ਬੇਹਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਪਾਪੁਣਿਂ.

‘‘ਤੇ ਚੇਵਞ੍ਞੇ ਚ ਬਹਵੋ, ਸਿਸ੍ਸਾ ਮਂ ਪਰਿਵਾਰਯੁਂ;

ਭਾਸਿਤੁਞ੍ਚ ਸਮਤ੍ਥੋਹਂ, ਤਤੋ ਮਂ ਇਸਿਸਤ੍ਤਮੋ.

‘‘ਮਹਾਪਰਿਸਭਾਵਸ੍ਮਿਂ, ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ ਮਂ;

ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਤਂ ਕਾਰਂ, ਸਫਲਂ ਮੇ ਅਜਾਯਥ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ –

੩੭੫. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਾਟਿਹੀਰਾਨਿ, ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ;

ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਪਣਿਪਤਿਂ, ਇਸ੍ਸਾਮਾਨੇਨ ਵਞ੍ਚਿਤੋ.

੩੭੬. ‘‘ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ, ਚੋਦੇਸਿ ਨਰਸਾਰਥਿ;

ਤਤੋ ਮੇ ਆਸਿ ਸਂਵੇਗੋ, ਅਬ੍ਭੁਤੋ ਲੋਮਹਂਸਨੋ.

੩੭੭. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਜਟਿਲਭੂਤਸ੍ਸ, ਯਾ ਮੇ ਸਿਦ੍ਧਿ ਪਰਿਤ੍ਤਿਕਾ;

ਤਾਹਂ ਤਦਾ ਨਿਰਾਕਤ੍ਵਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਜਿਨਸਾਸਨੇ.

੩੭੮. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਯਞ੍ਞੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਕਾਮਧਾਤੁਪੁਰਕ੍ਖਤੋ;

ਪਚ੍ਛਾ ਰਾਗਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ, ਮੋਹਞ੍ਚਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਂ.

੩੭੯. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੋਧਿਤਂ;

ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞ੍ਚ ਪਾਪੁਣਿਂ.

੩੮੦. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਅਗਾਰਸ੍ਮਾਨਗਾਰਿਯਂ;

ਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਛ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਾਟਿਹੀਰਾਨੀਤਿ ਨਾਗਰਾਜਦਮਨਾਦੀਨਿ ਅਡ੍ਢੁਡ੍ਢਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ. ‘‘ਪਾਟਿਹੀਰਂ, ਪਾਟਿਹੇਰਂ, ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨਂ. ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਂ ਪਤ੍ਥਟਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਪਣਿਪਤਿਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਮਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਨੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਰਹਾ, ਨਾਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਸਾਪਿ ਤੇ ਪਟਿਪਦਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਾਯ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾ ਵਾ ਅਸ੍ਸ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਨ ਤਜ੍ਜੇਸਿ, ਤਾਵ ਅਹਂ ਨ ਪਣਿਪਾਤਨਂ ਅਕਾਸਿਂ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਇਸ੍ਸਾਮਾਨੇਨ ਵਞ੍ਚਿਤੋ, ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਮਯਿ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੇ ਮਮ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਏਵ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਸਹਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਇਸ੍ਸਾਯ ਚੇਵ, ‘‘ਅਹਂ ਗਣਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਬਹੁਜਨਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਬ੍ਭੁਨ੍ਨਤਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਮਾਨੇਨ ਚ ਵਞ੍ਚਿਤੋ, ਪਲਮ੍ਭਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ਯਂ ਯਂ ਭਗਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਖੋ ਮਹਾਸਮਣੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਖੋ ਅਰਹਾ ਯਥਾ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਉਦਕਂ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰੇਣੁਹਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਆਭਤਨਾਵਾਯ ਠਿਤੋ ਤਦਾਪਿ ‘‘ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਖੋ ਅਰਹਾ ਯਥਾ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੋਦੇਸਿ ਨਰਸਾਰਥੀਤਿ ਤਦਾ ਮੇ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਨੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਮਂ ਚੋਦੇਸਿ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਤਤੋ ਮੇ ਆਸਿ ਸਂਵੇਗੋ, ਅਬ੍ਭੁਤੋ ਲੋਮਹਂਸਨੋਤਿ ਤਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚੋਦਨਾਹੇਤੁ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤਾਯ ਅਬ੍ਭੁਤੋ ਲੋਮਹਂਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਲੋਮਹਂਸਨੋ ‘‘ਅਨਰਹਾਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਰਹਾ’ਤਿ ਮਞ੍ਞਿ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਵੇਗੋ ਸਹੋਤ੍ਤਪ੍ਪੋ ਞਾਣੁਪ੍ਪਾਦੋ ਮਯ੍ਹਂ ਅਹੋਸਿ.

ਜਟਿਲਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਾਪਸਭੂਤਸ੍ਸ. ਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਮਿਦ੍ਧਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਿਕਾ. ਤਾਹਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਹਂ. ਤਦਾਤਿ ਭਗਵਤੋ ਚੋਦਨਾਯ ਸਂਵੇਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ. ਨਿਰਾਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ, ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਇਦ੍ਧੀਤਿ ਭਾਵਨਾਮਯਇਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਅਝਾਨਲਾਭੀਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਪੁਰਕ੍ਖਤੋ’’ਤਿ.

ਯਞ੍ਞੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ‘‘ਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਲਮੇਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿ ਯਞ੍ਞਯਜਨੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞੀ. ਕਾਮਧਾਤੁਪੁਰਕ੍ਖਤੋਤਿ ਕਾਮਸੁਗਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤਣ੍ਹੋ ਯਞ੍ਞਯਜਨੇਨ ਕਾਮਲੋਕਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਸੋ ਚੇ ਯਞ੍ਞੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤੇਨ ਸੁਗਤਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਲਦ੍ਧੁਂ. ਨ ਹਿ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਵਿਪਾਕੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਯਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਾਦਿਕੁਸਲਚੇਤਨਾ, ਤਾਯ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਸੁਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਪਚ੍ਛਾਤਿ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਸਤ੍ਥੁ ਓਵਾਦੇਨ ਤਾਪਸਲਦ੍ਧਿਂ ਪਹਾਯ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਕਾਲੇ. ਸਮੂਹਨਿਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਰਾਗਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਮੋਹਞ੍ਚ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਸਿਂ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਥੇਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਰਾਗਾਦਯੋ ਸਮੂਹਨਨ੍ਤੋਯੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਤੀਤਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧੇ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣੇਨ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਜਾਨਾਮਿ ਬੁਜ੍ਝਾਮਿ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੋਧਿਤਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ ਵਿਸੋਧਿਤਂ, ਪਕਤਿਚਕ੍ਖੁਨਾ ਆਪਾਥਗਤਂ ਪਕਤਿਰੂਪਂ ਵਿਯ ਦਿਬ੍ਬਂ ਮਾਨੁਸਮ੍ਪਿ ਦੂਰਂ ਤਿਰੋਟ੍ਠਿਤਂ ਅਤਿਸੁਖੁਮਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਞਾਣਂ ਭਾਵਨਾਯ ਮਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦ੍ਧਿਮਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਿਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਿਦ੍ਧਿਆਦੀਹਿ ਇਦ੍ਧੀਹਿ ਇਦ੍ਧਿਮਾ, ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਲਾਭੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਰਾਗਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨਤੋ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਲਾਭੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞ੍ਚ ਪਾਪੁਣਿਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਞ੍ਚ ਪਟਿਲਭਿਂ.

ਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਕ੍ਖਯੋਤਿ ਯੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਖਯਭੂਤੋ ਖਯੇਨ ਵਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਚ ਮਯਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਅਧਿਗਤੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.