੯. ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੮੪੨. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕੁਰੂਸੁ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਨਿਗਮਵਾਸਿਨੋ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸ੍ਸ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਪਜਾਪਤਿਕਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਨਿਸੀਦਿ ਸੁਵਣ੍ਣੋਭਾਸਂ ਮੁਞ੍ਚਮਾਨੋ. ਮਾਗਣ੍ਡਿਯੋਪਿ ਤਙ੍ਖਣਂ ਤਤ੍ਥ ਮੁਖਧੋਵਨਤ੍ਥਂ ਗਤੋ ਸੁਵਣ੍ਣੋਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਧੀਤਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਾ, ਤਂ ਬਹੂ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰਾਦਯੋ ਵਾਰਯਨ੍ਤਾ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕੋ ਹੋਤਿ ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸੇਵ ਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਧੀਤਾਯ ਸਮਾਨਵਣ੍ਣੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵੇਗੇਨ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਆਹ – ‘‘ਭੋਤਿ ਭੋਤਿ ਮਯਾ ਧੀਤਾਯ ਸਮਾਨਵਣ੍ਣੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਅਲਙ੍ਕਰੋਹਿ ਦਾਰਿਕਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਦਾਰਿਕਂ ਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਪੁਪ੍ਫਾਲਙ੍ਕਾਰਾਦੀਹਿ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ.

ਤੇਪਿ ਖੋ ਧੀਤਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਕਾਸਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਭਗਵਤੋ ਨਿਸਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਂ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਕਾਸੋ ਪਦਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕੁਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਹ – ‘‘ਏਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਸ੍ਸ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਗਮਨਕਮ੍ਮਂ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਭੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਸ੍ਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਬ੍ਯਾਕੁਲੋ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰੋ, ਨੇਸੋ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਮਾ, ਭੋਤਿ ਮਙ੍ਗਲੇ ਪਰਿਯੇਸਿਯਮਾਨੇ ਅਵਮਙ੍ਗਲਂ ਅਭਣੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪੁਨਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਭਗਵਤੋ ਪਦਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਪਦਨਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪਸ੍ਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਦਨਿਕ੍ਖੇਪਂ, ਨਾਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਕਾਮੇਸੁ ਗਧਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਭੋਤਿ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਬਲਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਆਹ –

‘‘ਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਪਦਂ ਭਵੇ,

ਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਅਨੁਕਡ੍ਢਿਤਂ ਪਦਂ;

ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਹਸਾਨੁਪੀਲ਼ਿਤਂ,

ਵਿਵਟ੍ਟਚ੍ਛਦਸ੍ਸ ਇਦਮੀਦਿਸਂ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੨੬੦-੨੬੧; ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨ ਸਾਮਾਵਤੀਵਤ੍ਥੁ; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੪੫);

ਅਯਞ੍ਚਰਹਿ ਤੇਸਂ ਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ, ਅਥ ਭਗਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਤਮੇਵ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਆਗਤੋ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਭਗਵਤੋ ਵਰਲਕ੍ਖਣਖਚਿਤਂ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਹ – ‘‘ਏਸ ਤਯਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ ਭੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਆਗਤਕਮ੍ਮਂ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੇਵ, ਏਵਰੂਪੋ ਨਾਮ ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਾਨਞ੍ਞੇਵ ਭਗਵਾ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਧੀਤਰਂ ਵਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਮਣ੍ਡਲੁਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਤ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਅਯਞ੍ਚ ਦਾਰਿਕਾ, ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਏਸਾ ਤਵ, ਇਮਾਹਂ ਭੋਤੋ ਭਰਿਯਂ ਪੋਸਾਵਨਤ੍ਥਾਯ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਅਨਾਲਪਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਮਾਨੋ ਵਿਯ ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਣ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਨਾਨਾਰੂਪਾਨਿ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਕਾਮਮਾਗਤਂ ਮਾਰਧੀਤਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਣ੍ਹਂ ਅਰਤਿਂ ਰਗਞ੍ਚ ਛਨ੍ਦਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮੇ ਮੇਥੁਨਸ੍ਮਿਂ ਨਾਹੋਸਿ, ਕਿਮੇਵਿਦਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਾਰਿਕਾਯ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਪੁਣ੍ਣਂ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਪਾਦਾਪਿ ਨਂ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛੇ, ਕੁਤੋਨੇਨ ਸਂਵਸਿਤੁਨ੍ਤਿ.

੮੪੩. ਤਤੋ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯੋ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਨਾਮ ਮਾਨੁਸਕੇ ਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਦਿਬ੍ਬਕਾਮਤ੍ਥਾਯ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਦਿਬ੍ਬੇਪਿ ਕਾਮੇ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ, ਕਾ ਨੁ ਅਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਤਾਦਿਸਂ ਚੇ ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਿਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਣਤਿ, ਨਾਰਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਸੀਲਵਤਂ ਨੁ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਸੀਲਞ੍ਚ ਵਤਞ੍ਚ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚ. ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਵਦੇਸਿ ਕੀਦਿਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਕੀਦਿਸਂ ਵਦਸੀਤਿ.

੮੪੪. ਇਤੋ ਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਵਿਸਜ੍ਜਨਪੁਚ੍ਛਾਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਕਟਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਯੇਵ. ਤਾਸੁ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਮਾਗਣ੍ਡਿਯ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਇਦਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਸਮੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨ ਹੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਅਹਞ੍ਹਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਕਞ੍ਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਸਨ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਅਦ੍ਦਸਨ੍ਤਿ.

੮੪੫. ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਾਨਿਮਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਤਿ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਭਾਵਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਕਪ੍ਪਿਤਾਨਿ ਚਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਧਮ੍ਮੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯਮੇਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਆਚਿਕ੍ਖ ਮੇ, ਕਥਂ ਨੁ ਧੀਰੇਹਿ ਪਵੇਦਿਤਂ ਕਥਂ ਪਕਾਸਿਤਂ ਧੀਰੇਹਿ ਤਂ ਪਦਨ੍ਤਿ.

੮੪੬. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਯਥਾ ਯੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਤਂ ਪਦਂ ਧੀਰੇਹਿ ਪਕਾਸਿਤਂ, ਤਂ ਉਪਾਯਂ ਸਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤਿਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਬਾਹਿਰਸੀਲਬ੍ਬਤਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ‘‘ਸੁਦ੍ਧਿਮਾਹਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਹ-ਸਦ੍ਦਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨਕਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਸਬ੍ਯਤ੍ਤਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਨਾਹਂ ਕਥੇਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦੇਸੁਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਾਹਾਤਿ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਨਾ ਨ ਕਥੇਮਿ. ਤਥਾ ਅਸ੍ਸੁਤਿਯਾਤਿ ਨਵਙ੍ਗਂ ਸਵਨਂ ਵਿਨਾ. ਅਞਾਣਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਞਾਣਂ ਵਿਨਾ. ਅਸੀਲਤਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਂ ਵਿਨਾ. ਅਬ੍ਬਤਾਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗਵਤਂ ਵਿਨਾ. ਨੋਪਿ ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਸੁ ਏਕਮੇਕੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਨੋ ਕਥੇਮੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤੇ ਚ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜ ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾਤਿ ਏਤੇ ਚ ਪੁਰਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਭੇਦੇ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਿਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਕਰਣੇਨ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜ, ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਅਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਭੇਦੇ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਿਯੇ ਅਤਮ੍ਮਯਤਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਯ. ਸਨ੍ਤੋ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਵਂ ਨ ਜਪ੍ਪੇਤਿ ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰਾਗਾਦਿਵੂਪਸਮੇਨ ਸਨ੍ਤੋ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਅਪਿਹੇਤੁਂ ਅਪਤ੍ਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੮੪੭. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯੋ ‘‘ਨੋ ਚੇ ਕਿਰਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੇਵ. ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਿਯਾਨਿਯੇਵ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਉਭਯਤ੍ਰਾਪਿ ਆਹ. ਆਹ-ਸਦ੍ਦਂ ਪਨ ਨੋਚੇਕਿਰ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨੋ ਚੇ ਕਿਰਾਹ ਨੋ ਚੇ ਕਿਰ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਮੋਮੁਹਨ੍ਤਿ ਅਤਿਮੂਲ਼੍ਹਂ, ਮੋਹਨਂ ਵਾ. ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.

੮੪੮. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਚ੍ਛਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਤ੍ਵਂ, ਮਾਗਣ੍ਡਿਯ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪੁਚ੍ਛਮਾਨੋ ਯਾਨਿ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਸਮੁਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤੇਸੁ ਏਵਂ ਪਮੋਹਂ ਆਗਤੋ, ਇਤੋ ਚ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਿਤੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤੋ ਵਾ ਅਣੁਮ੍ਪਿ ਯੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮੋਮੁਹਤੋ ਪਸ੍ਸਸੀਤਿ.

੮੪੯. ਏਵਂ ਸਮੁਗ੍ਗਹਿਤੇਸੁ ਪਮੋਹੇਨ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਾਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਗਤਪ੍ਪਮੋਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਬ੍ਬਿਵਾਦਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮੋ ਵਿਸੇਸੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਮਾਨੇਨ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਮਾਨੇਨ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤੇਨ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਵਿਵਦੇਯ੍ਯ. ਯੋ ਪਨ ਅਮ੍ਹਾਦਿਸੋ ਇਮਾਸੁ ਤੀਸੁ ਵਿਧਾਸੁ ਅਵਿਕਮ੍ਪਮਾਨੋ, ਸਮੋ ਵਿਸੇਸੀਤਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਹੀਨੋਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ.

੮੫੦. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸੋਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਪਹੀਨਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਮਾਦਿਸੋ ਬਾਹਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ਕਿਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਭਣੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਭਣੇਯ੍ਯ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਮੁਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਕੇਨ ਮਾਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਵਾ ਵਿਵਦੇਯ੍ਯ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਮਾਦਿਸੇ ਖੀਣਾਸਵੇ ‘‘ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਂ ਵਾ, ਇਤਰਦ੍ਵਯਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸਮਂ ਵਾ ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਸਮਾਨਾਦੀਸੁ ਕੇਨ ਵਾਦਂ ਪਟਿਸਂਯੁਜੇਯ੍ਯ ਪਟਿਪ੍ਫਰੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਨਨੁ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ – ਓਕਂ ਪਹਾਯਾਤਿ ਗਾਥਾ?

੮੫੧. ਤਤ੍ਥ ਓਕਂ ਪਹਾਯਾਤਿ ਰੂਪਵਤ੍ਥਾਦਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਤਤ੍ਰ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ. ਅਨਿਕੇਤਸਾਰੀਤਿ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਨਿਕੇਤਾਦੀਨਿ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਅਸਰਨ੍ਤੋ. ਗਾਮੇ ਅਕੁਬ੍ਬਂ ਮੁਨਿ ਸਨ੍ਥਵਾਨੀਤਿ ਗਾਮੇ ਗਿਹਿਸਨ੍ਥਵਾਨਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਕਾਮੇਹਿ ਰਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਾਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਕਾਮੇਹਿ ਪੁਥੁਭੂਤੋ. ਅਪੁਰੇਕ੍ਖਰਾਨੋਤਿ ਆਯਤਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਨਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ. ਕਥਂ ਨ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਜਨੇਨ ਕਯਿਰਾਤਿ ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਂ ਨ ਕਥੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ – ਯੇਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਗਾਥਾ.

੮੫੨. ਤਤ੍ਥ ਯੇਹੀਤਿ ਯੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹਿ. ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਵਿਚਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਰਿਤ੍ਤੋ ਚਰੇਯ੍ਯ. ਨ ਤਾਨਿ ਉਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਦੇਯ੍ਯ ਨਾਗੋਤਿ ‘‘ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਭਦ੍ਰਾਵੁਧਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੭੦; ਪਾਰਾਯਨਾਨੁਗੀਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੦੨) ਨਯੇਨ ਨਾਗੋ ਤਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਜਲਮ੍ਬੁਜਨ੍ਤਿ ਜਲਸਞ੍ਞਿਤੇ ਅਮ੍ਬੁਮ੍ਹਿ ਜਾਤਂ ਕਣ੍ਟਕਨਾਲ਼ਂ ਵਾਰਿਜਂ, ਪਦੁਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਜਲੇਨ ਪਙ੍ਕੇਨ ਚ ਨੂਪਲਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ ਜਲੇਨ ਚ ਪਙ੍ਕੇਨ ਚ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਸਨ੍ਤਿਵਾਦੋ ਅਗਿਦ੍ਧੋਤਿ ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਿਵਾਦੋ ਮੁਨਿ ਗੇਧਾਭਾਵੇਨ ਅਗਿਦ੍ਧੋ. ਕਾਮੇ ਚ ਲੋਕੇ ਚ ਅਨੂਪਲਿਤ੍ਤੋਤਿ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਕਾਮੇ ਅਪਾਯਾਦਿਕੇ ਚ ਲੋਕੇ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਲੇਪੇਹਿ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.

੮੫੩. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਨ ਵੇਦਗੂਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਵੇਦਗੂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਯਕੋਤਿ ਚਤੁਮਗ੍ਗਵੇਦਗੂ ਮਾਦਿਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਯਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਾ, ਤਂ ਸਾਰਤੋ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤੋ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਯਾਯਤੀਤਿ ਯਾਯਕੋ, ਕਰਣਵਚਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਯਾਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਯਕੋ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਯਾਤੀਤਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਯਕੋ. ਨ ਮੁਤਿਯਾ ਸ ਮਾਨਮੇਤੀਤਿ ਮੁਤਰੂਪਾਦਿਭੇਦਾਯ ਮੁਤਿਯਾਪਿ ਸੋ ਮਾਨਂ ਨ ਏਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਮ੍ਮਯੋ ਸੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਤਮ੍ਮਯੋ ਹੋਤਿ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਨ ਤਾਦਿਸੋ. ਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਨੋਪਿ ਸੁਤੇਨ ਨੇਯ੍ਯੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਨਾ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਵਾ ਸੁਤਸੁਦ੍ਧਿਆਦਿਨਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਸੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਨੂਪਨੀਤੋ ਸ ਨਿਵੇਸਨੇਸੂਤਿ ਸੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਉਪਯਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੇਸਨੇਸੁ ਅਨੂਪਨੀਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਏਵਂਵਿਧਸ੍ਸ – ਸਞ੍ਞਾਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਾਥਾ.

੮੫੪. ਤਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਪਹੀਨਕਾਮਾਦਿਸਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸਮਥਯਾਨਿਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਇਮਿਨਾ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਯੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ, ਤੇ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇਤਿ ਯੇ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਦਿਕਂ ਸਞ੍ਞਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ, ਤੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਗਹਟ੍ਠਾ ਕਾਮਾਧਿਕਰਣਂ, ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ, ਤੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.