੧੩. ਮਹਾਬ੍ਯੂਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੯੦੨. ਯੇ ਕੇਚਿਮੇਤਿ ਮਹਾਬ੍ਯੂਹਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਮਹਾਸਮਯੇ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਬ੍ਬਸਾਨਾ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਨਿਨ੍ਦਮੇਵ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਪਸਂਸਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਵਿਕਾਤੁਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਬੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਵਾਨਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁ ਆਨਯਨ੍ਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਹਰਨ੍ਤਿ.

੯੦੩. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਵਾਦਿਨੋ ਕਦਾਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਸਂਸਮ੍ਪਿ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਏਤਂ ਪਸਂਸਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਾਦਫਲਂ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਸਮਾਯ ਸਮਤ੍ਥਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਦੁਤਿਯੇ ਨਿਨ੍ਦਾਫਲੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਤਾਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਗਾਥਮਾਹ. ‘‘ਅਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਨ ਅਲਂ ਸਮਾਯ, ਦੁਵੇ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਵੇ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਫਲਾਨੀਤਿ ਨਿਨ੍ਦਾ ਪਸਂਸਾ ਚ, ਜਯਪਰਾਜਯਾਦੀਨਿ ਵਾ ਤਂਸਭਾਗਾਨਿ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਨਿਨ੍ਦਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾ ਏਵ, ਪਸਂਸਾ ਨਾਲਂ ਸਮਾਯਾ’’ਤਿ ਏਤਮ੍ਪਿ ਵਿਵਾਦਫਲੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਖੇਮਾਭਿਪਸ੍ਸਂ ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿਨ੍ਤਿ ਅਵਿਵਾਦਭੂਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ‘‘ਖੇਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ.

੯੦੪. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਵਿਵਦਮਾਨੋ – ਯਾ ਕਾਚਿਮਾਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਮ੍ਭਵਾ. ਸੋ ਉਪਯਂ ਕਿਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੋ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਉਪਯਂ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਕਿਂ ਉਪੇਯ੍ਯ, ਕੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਉਪੇਯ੍ਯ. ਦਿਟ੍ਠੇ ਸੁਤੇ ਖਨ੍ਤਿਮਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਸੁਦ੍ਧੀਸੁ ਪੇਮਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ.

੯੦੫. ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਾ ਪਨ – ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਾਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸੀਲਂਯੇਵ ‘‘ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਾ ਏਕੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਂਯਮਮਤ੍ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਵਤਾਦਿਞ੍ਚ ਵਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ, ਇਧੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਅਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਭਵੂਪਨੀਤਾ ਭਵਜ੍ਝੋਸਿਤਾ ਸਮਾਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਪਿਚ ਤੇ ਕੁਸਲਾ ਵਦਾਨਾ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਾਦਾ.

੯੦੬. ਏਵਂ ਸੀਲੁਤ੍ਤਮੇਸੁ ਚ ਤੇਸੁ ਤਥਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਯੋ ਕੋਚਿ – ਸਚੇ ਚੁਤੋਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਚੇ ਤਤੋ ਸੀਲਵਤਤੋ ਪਰਵਿਚ੍ਛਨ੍ਦਨੇਨ ਵਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨ੍ਤੋ ਵਾ ਚੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਵਿਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪਵੇਧਤੀ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਵੇਧਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਤਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਜਪ੍ਪਤੀ ਚ ਵਿਪ੍ਪਲਪਤਿ ਪਤ੍ਥਯਤੀ ਚ. ਕਿਮਿਵ? ਸਤ੍ਥਾਵ ਹੀਨੋ ਪਵਸਂ ਘਰਮ੍ਹਾ. ਘਰਮ੍ਹਾ ਪਵਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਤੋ ਹੀਨੋ ਯਥਾ ਤਂ ਘਰਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਾਤਿ.

੯੦੭. ਏਵਂ ਪਨ ਸੀਲੁਤ੍ਤਮਾਨਂ ਵੇਧਕਾਰਣਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ – ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਵਾਪਿ ਪਹਾਯ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਜ੍ਜਨਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਂ ਲੋਕਿਯਕੁਸਲਞ੍ਚ. ਏਤਂ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਪਤ੍ਥਯਾਨੋਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾਦਿਭੇਦਂ ਏਤਂ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਅਕੁਸਲਾਦਿਭੇਦਂ ਅਸੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਅਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ. ਵਿਰਤੋ ਚਰੇਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਚ ਵਿਰਤੋ ਚਰੇਯ੍ਯ. ਸਨ੍ਤਿਮਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਗਹੇਤ੍ਵਾ.

੯੦੮. ਏਵਂ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕੇ ਸੀਲੁਤ੍ਤਮੇ ਸਂਯਮੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਵਾਦੇ ਤੇਸਂ ਵਿਘਾਤਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪ੍ਪਹਾਯਿਨੋ ਅਰਹਤੋ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਸੁਦ੍ਧਿਵਾਦੇ ਬਾਹਿਰਕੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਮੂਪਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਨ੍ਤਞ੍ਞੇਪਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਤੇ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਂ ਅਮਰਨ੍ਤਪਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਸੁਦ੍ਧਿਆਦੀਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਉਦ੍ਧਂਸਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਵਾਭਵੇਸੁ ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਾਸੇ ਸੁਦ੍ਧਿਮਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੀਤਿ.

੯੦੯. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਾਨਂ ਯੋਪਿ ਸੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਵੀਤਤਣ੍ਹਤ੍ਤਾ ਭਵਾਭਵੇਸੁ ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਜਪ੍ਪਿਤਾਨਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਆਸੇਵਿਤਾ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢਯਤੇਵ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਜਪ੍ਪਿਤਾਨਿ, ਪਵੇਧਿਤਂ ਵਾਪਿ ਪਕਪ੍ਪਿਤੇਸੁ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਚਸ੍ਸ ਪਕਪ੍ਪਿਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਪਵੇਧਿਤਮ੍ਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਵਾਭਵੇਸੁ ਪਨ ਵੀਤਤਣ੍ਹਤ੍ਤਾ ਆਯਤਿਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਇਧ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਕੇਨ ਵੇਧੇਯ੍ਯ ਕੁਹਿਂਵ ਜਪ੍ਪੇਤਿ ਅਯਮੇਤਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੇਸਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

੯੧੦-੧੧. ਯਮਾਹੂਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਗਾਥਾ. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੋਪਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾਦੋ ਸਚ੍ਚੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਕੇਨ ਹਿ ਤੇ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਕਞ੍ਹੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਤਾਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਤਿਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ.

੯੧੨. ਏਵਮੇਤੇਸੁ ਸਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ‘‘ਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਸੁ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ – ਪਰਸ੍ਸ ਚੇ ਵਮ੍ਭਯਿਤੇਨ ਹੀਨੋਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਦਿ ਪਰਸ੍ਸ ਨਿਨ੍ਦਿਤਕਾਰਣਾ ਹੀਨੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੇਸਿ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਪੁਥੂ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਦਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ, ਨਿਹੀਨਤੋ ਸਬ੍ਬੇਵ ਤੇ ਸਮ੍ਹਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਵਦਾਨਾ ਸਕਧਮ੍ਮੇ ਦਲ਼੍ਹਵਾਦਾ ਏਵ.

੯੧੩. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਤੇ ਚ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਯਥਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਸਕਾਯਨਾਨਿ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪੂਜਾਪਿ ਨੇਸਂ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸਤ੍ਥਾਰਾਦੀਨਿ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਦਿ ਤੇ ਪਮਾਣਾ ਸਿਯੁਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਵਾਦਾ ਤਥਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਸੁਦ੍ਧੀ ਹਿ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਸਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਨਾਪਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਤਂ ਤੇਸਂ ਪਰਪਚ੍ਚਯਨੇਯ੍ਯਬੁਦ੍ਧੀਨਂ.

੯੧੪. ਯੋ ਵਾ ਪਨ ਵਿਪਰੀਤੋ ਬਾਹਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਤਸ੍ਸ – ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਨੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥੀਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਹਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਪ. ੨੭੭; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫) ਨਯੇਨ ਸੁਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਰੇਨ ਨੇਤਬ੍ਬਂ ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮੇਸੁ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਗ੍ਗਹੀਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਂਕਾਰਣਾ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਕਲਹਾਨਿ ਅਤੀਤੋ, ਨ ਚ ਸੋ ਸੇਟ੍ਠਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹਿ.

੯੧੫. ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਗਾਥਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥੋ ਚ – ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਰਮਤ੍ਥਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ ਹਿ ਸੇਟ੍ਠਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਂ, ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣਾਦੀਹਿ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਪਿ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥੇਵ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਾਪਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ ਚੇ ਅਦ੍ਦਸ ਚੇਪਿ ਤੇਨ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣਾਦਿਨਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਂ, ਕਿਞ੍ਹਿ ਤੁਮਸ੍ਸ ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਕਿਂ ਕਤਂ, ਕਿਂ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾ ਸਾਧਿਤਾ, ਉਦਾਹੁ ਸਮੁਦਯਪਹਾਨਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ, ਯਤੋ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ.

੯੧੬. ਪਸ੍ਸਂ ਨਰੋਤਿ ਗਾਥਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥੋ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ? ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣਾਦੀਹਿ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ, ਸੋ ਪਸ੍ਸਂ ਨਰੋ ਦਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਤਾਨਿਮੇਵ ਨਾਮਰੂਪਾਨਿ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸੁਖਤੋ ਵਾ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਾਮਂ ਬਹੁਂ ਪਸ੍ਸਤੁ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸੁਖਤੋ ਚ, ਅਥਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੇਨ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਲਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ.

੯੧੭. ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀਤਿ ਗਾਥਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥੋ ਚ – ਤੇਨ ਚ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਸਤਿਯਾਪਿ ਯੋ ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਤਥੇਵ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ, ਏਤਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਵਿਸ੍ਸਵਾਦੀ, ਸੋ ਸੁਬ੍ਬਿਨਯੋ ਨ ਹੋਤਿ ਤਂ ਤਥਾ ਪਕਪ੍ਪਿਤਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰੇਕ੍ਖਰਾਨੋ. ਸੋ ਹਿ ਯਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾਦਿਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਸੁਭਂ ਵਦਾਨੋ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਦੋ, ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਾਦੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨੋ ਵਾ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਤਥਦ੍ਦਸਾ ਸੋ, ਤਤ੍ਥ ਸਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਵਿਪਰੀਤਮੇਵ ਸੋ ਅਦ੍ਦਸ. ਯਥਾ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥੇਵ ਨਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੯੧੮. ਏਵਂ ਪਕਪ੍ਪਿਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰੇਕ੍ਖਰਾਨੇਸੁ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁ – ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਪ੍ਪਮੁਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਯ, ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਪਿ ਞਾਣਬਨ੍ਧੂਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਾਦਿਨਾ ਅਕਤਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਬਨ੍ਧੁ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਗ੍ਗਹੋ – ਨਾਪਿ ਅਸ੍ਸ ਞਾਣੇਨ ਕਤੋ ਬਨ੍ਧੁ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਨਪਿ ਞਾਣਬਨ੍ਧੁ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਮ੍ਭਵਾ. ਉਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਉਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੯੧੯. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜ ਗਨ੍ਥਾਨੀਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਗ੍ਗਹੋਤਿ ਉਗ੍ਗਹਣਵਿਰਹਿਤੋ, ਸੋਪਿ ਨਾਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹੋਤਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹੋ, ਨ ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹੋ.

੯੨੦. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ – ਪੁਬ੍ਬਾਸਵੇਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਾਸਵੇਤਿ ਅਤੀਤਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਧਮ੍ਮੇ ਕਿਲੇਸੇ. ਨਵੇਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਧਮ੍ਮੇ. ਨ ਛਨ੍ਦਗੂਤਿ ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨਤ੍ਤਗਰਹੀਤਿ ਕਤਾਕਤਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗਰਹਨ੍ਤੋ.

੯੨੧. ਏਵਂ ਅਨਤ੍ਤਗਰਹੀ ਚ – ਸ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮੇਸੁ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂਪਭੇਦੇਸੁ. ਪਨ੍ਨਭਾਰੋਤਿ ਪਤਿਤਭਾਰੋ. ਨ ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਨ ਕਪ੍ਪਿਯੋ, ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੂਪਰਤੋਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਸੇਕ੍ਖਾ ਵਿਯ ਉਪਰਤਿਸਮਙ੍ਗੀਪਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਨ ਪਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਪਤ੍ਥਿਯਤੀਤਿ ਪਤ੍ਥਿਯਾ, ਨਾਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਨ ਪਤ੍ਥਿਯੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵਾਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪੁਰਾਭੇਦਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋ ਏਵਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਮਹਾਬ੍ਯੂਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.