੬. ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤਂ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਯਾਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੇਪਿ ਚਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਤਂ ਕਿਰ ਵੇਲ਼ੂਹਿ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥੇਨ ਚ ਪਾਕਾਰੇਨ, ਗੋਪੁਰਦ੍ਵਾਰਟ੍ਟਾਲਕਯੁਤ੍ਤਂ ਨੀਲੋਭਾਸਂ ਮਨੋਰਮਂ, ਤੇਨ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਲਨ੍ਦਕਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਵਾਪਂ ਅਦਂਸੁ, ਤੇਨ ‘‘ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਲਨ੍ਦਕਾ ਨਾਮ ਕਾਲ਼ਕਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਥ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਆਗਤੋ ਸੁਰਾਮਦੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਦਿਵਾਸੇਯ੍ਯਂ ਸੁਪਿ. ਪਰਿਜਨੋਪਿਸ੍ਸ ‘‘ਸੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦੀਹਿ ਪਲੋਭਿਯਮਾਨੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਸੁਰਾਗਨ੍ਧੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਾ ਸੁਸਿਰਰੁਕ੍ਖਾ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਭਿਮੁਖੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਜੀਵਿਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਵੇਸੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿ, ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਨਿਵਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਮਮ ਕਾਲ਼ਕਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਪਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ, ਅਭਯਘੋਸਨਞ੍ਚ ਘੋਸਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ‘‘ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਂ.

ਸਭਿਯਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਭਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਤਿ ਬਾਹਿਰ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯਾਤਿ ਨ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਵਿਯ ਪਿਤਾ ਵਿਯ ਚ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯਤ੍ਤਾ ਸੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪੇ ਭਗਵਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣਚੇਤਿਯੇ ਤਯੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਖਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚਰਿਯਾਨੁਰੂਪਾਨਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਚ ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਚ ਨਗਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਤਾਵਤਕਮ੍ਪਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਰੋਚਯਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾਪਿ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਮਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਮਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖਾ ਹੋਮ, ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖੇਨ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲਕਿਰਿਯਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ.

ਅਥ ਨੇਸਂ ਮਹਾਥੇਰੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਦਹੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਵਾਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਸੋ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੋਤਤ੍ਤੇ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੂਸੁ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਦੇਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਨੋਤਤ੍ਤਉਦਕਞ੍ਚ ਨਾਗਲਤਾਦਨ੍ਤਪੋਣਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾਵੁਸੋ ਮਮਾਨੁਭਾਵਂ, ਅਯਂ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ, ਇਦਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਤੋ ਉਦਕਦਨ੍ਤਪੋਣਂ ਆਭਤਂ, ਇਮਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥ, ਏਵਾਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਦਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਤਕਿਚ੍ਚਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਹ ਸਲ੍ਲਾਪਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਮਾ ਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਏਕੋ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋਪਿ ਤਥੇਵ ਅਕਾਸਿ, ਇਤਰੇਨ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਤਥੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਤਂ ਆਰੁਹਨਦਿਵਸਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਨਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਕਾਲਕਤੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਛਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇਸੁ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮੇਨ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸਾ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਧੀਤਾ, ਤਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੀਤਾ ਸਮਯਨ੍ਤਰਂ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਸੇਕੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਂ ਗਬ੍ਭਿਨਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਂਸੁ. ਸਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਭਾਯਂ ਵਿਜਾਯਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ‘‘ਸਭਿਯੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਸਭਿਯੋ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਸਤ੍ਥਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਾਦੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਾਦਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦਿਸਂ ਵਾਦਿਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰਾਦਯੋ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਵਸਤਿ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਸਭਿਯੋ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਥ ਸੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਇਮਾਹਂ ਵਿਸੇਸਂ ਕਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਿਰਿਯਂ ਤੇ ਚ ਸਹਾਯੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਏਕੋ ਇਦਾਨਿ ਕਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪਸੇਵਨਾਯ ਨਿਯੋਜੇਮੀ’’ਤਿ ਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਮਾਗਮ੍ਮ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਭਿਯ, ਸਭਿਯਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਿ. ਸੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਮਾਨੋ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਓਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਤੋ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ ਸਭਿਯ ਤਵਤ੍ਥਾਯ ਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਆਹਰਿਂ, ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹ. ਯੋ ਚ ਤੇ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਇਮੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਇਮਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਪਞ੍ਹਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇਨ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਚ ਨੇ ਸਭਿਯੋ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਪਦਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਉਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਥ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਨਾਚਿਕ੍ਖਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਗਵੇਸਮਾਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਯਮੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਞਸ੍ਸਤਿ. ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਤੁਚ੍ਛਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਯੋ ਤੇ ਸਭਿਯ…ਪੇ… ਚਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਥੇਰਗਾਥਾਸੁ ਪਨ ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਸਭਿਯਤ੍ਥੇਰਾਪਦਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਾ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਤਾਯ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ.

ਯੇ ਤੇਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਪਚ੍ਚੁਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਚ ਸਮਣਾ ਚੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ. ਸਙ੍ਘਿਨੋਤਿ ਗਣਵਨ੍ਤੋ. ਗਣਿਨੋਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰੋ, ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਾਰੋ. ਗਣਾਚਰਿਯਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦਿਵਸੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਗਹਟ੍ਠਗਣਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਾ. ਞਾਤਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ, ਵਿਸ੍ਸੁਤਾ ਪਾਕਟਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਸਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਲਾਭਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤਿਤ੍ਥਕਰਾਤਿ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਓਤਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਓਗਾਹਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਤਿਤ੍ਥਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ. ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸਾਧਵੋ ਏਤੇ ਸਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਤਾ.

ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਨ੍ਤਿ ਕਤਮੇ ਤੇਤਿ ਚੇ-ਇਚ੍ਚੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਪੂਰਣੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਕਿਰ ਜਾਤਿਯਾ ਦਾਸੋ, ਦਾਸਸਤਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਜਾਤੋ. ਤੇਨਸ੍ਸ ‘‘ਪੂਰਣੋ’’ਤਿ ਨਾਮਮਕਂਸੁ. ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਨਗ੍ਗੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸਪੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਮਕ੍ਖਲੀਤਿ ਨਾਮਂ, ਗੋਸਾਲਾਯ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਗੋਸਾਲੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋਪਿ ਕਿਰ ਜਾਤਿਯਾ ਦਾਸੋ ਏਵ, ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਜਿਤੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਤੇਨ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਪਕੁਧੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਵਸੇਨ ਉਦਕੇ ਜੀਵਸਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨ੍ਹਾਨਮੁਖਧੋਵਨਾਦਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਸਞ੍ਚਯੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਬੇਲਟ੍ਠੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਨਿਗਣ੍ਠੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਨਾਮੇਨ, ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਿਤੁਨਾਮੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਾਟੋਤਿ ਕਿਰ ਨਾਮਸ੍ਸ ਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚਸਤਪਞ੍ਚਸਤਸਿਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ. ਤੇ ਪਞ੍ਹੇਤਿ ਤੇ ਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਹੇ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ. ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਕੋਪਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਆਵਿਲਭਾਵਂ. ਦੋਸਨ੍ਤਿ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਤਂ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਮਨ੍ਦਤਿਕ੍ਖਭੇਦਸ੍ਸ ਕੋਧਸ੍ਸੇਵਾਧਿਵਚਨਂ. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤਤਾ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਤੁਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਯਵਚੀਵਿਕਾਰੇਨ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.

ਹੀਨਾਯਾਤਿ ਗਹਟ੍ਠਭਾਵਾਯ. ਗਹਟ੍ਠਭਾਵੋ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਹੀਨਤੋ ਹੀਨਕਾਮਸੁਖਪਟਿਸੇਵਨਤੋ ਵਾ ‘‘ਹੀਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਚ੍ਚਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ. ਆਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ. ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਮੇ ਪਟਿਸੇਵੇਯ੍ਯਂ. ਇਤਿ ਕਿਰਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਟਿਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਤੁਚ੍ਛਕਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਹੋਸਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨੇਵ ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੀਮਂਸਮਾਨਸ੍ਸ ਅਥ ਖੋ ਸਭਿਯਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯੇਪਿ ਖੋ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਮਣੋ ਖੋ ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਿਣ੍ਣਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੇਵ. ਥੇਰਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮੇ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂਤਿ ਰਤਨਞ੍ਞੂ, ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਰਤਨਂ ਜਾਨਾਮ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਕਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕੇਨਾਪਿ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਬਹੁਰਤ੍ਤਿਵਿਦੂ ਵਾ. ਚਿਰਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨ ਅਵਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਨੀਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਕਿਮੇਸ ਞਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੫੧੬. ਕਙ੍ਖੀ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀਤਿ ਸਭਿਯੋ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੋ ਏਵਂ ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਮੂਪਸਮਸੂਚਿਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਸਮ੍ਭਾਵਯਮਾਨੋ ਵਿਗਤੁਦ੍ਧਚ੍ਚੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕਙ੍ਖੀ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇਸਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਕਙ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖੀ. ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਿਮਸ੍ਸ ਚ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀ. ਦੁਬ੍ਬਲਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇ ਕਙ੍ਖਨਤੋ ਕਙ੍ਖੀ, ਬਲਵਤਿਯਾ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਛਤਿਯੇਵ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਤੁਨ੍ਤਿ ਵੇਚਿਕਿਚ੍ਛੀ. ਅਭਿਕਙ੍ਖਮਾਨੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ. ਤੇਸਨ੍ਤਕਰੋਤਿ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਨ੍ਤਕਰੋ. ਭਵਨ੍ਤੋਵ ਏਵਂ ਭਵਾਹੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਹੇ ਮੇ ਪੁਟ੍ਠੋ…ਪੇ… ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ ਮੇ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹੇ ਮੇਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਮਯਾ. ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਨੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤੋ. ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ ਮੇਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ.

੫੧੭. ਦੂਰਤੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚਾਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਸਤਮਗ੍ਗਤੋ ਆਗਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ਭਗਵਾ ‘‘ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਾ ਸਾਸਨਤੋ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਨਂ ਆਹ.

੫੧੮. ਪੁਚ੍ਛ ਮਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਨਸ੍ਸ ਗਾਥਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨਸਿਚ੍ਛਸੀਤਿ ਮਨਸਾ ਇਚ੍ਛਸਿ.

ਯਂ ਵਤਾਹਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਤ ਅਹਂ. ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਸੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਫੁਟਚਿਤ੍ਤੋ. ਉਦਗ੍ਗੋਤਿ ਕਾਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਅਬ੍ਭੁਨ੍ਨਤੋ. ਇਦਂ ਪਨ ਪਦਂ ਨ ਸਬ੍ਬਪਾਠੇਸੁ ਅਤ੍ਥਿ. ਇਦਾਨਿ ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਪਮੁਦਿਤੋ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ’’ਤਿ.

੫੧੯. ਕਿਂ ਪਤ੍ਤਿਨਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕਿਮਧਿਗਤਂ. ਸੋਰਤਨ੍ਤਿ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ‘‘ਸੁਰਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਰਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਮਿਤਂ. ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਿਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੁਦ੍ਧਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬੋ ਵਾ. ਏਵਂ ਸਭਿਯੋ ਏਕੇਕਾਯ ਗਾਥਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਵੀਸਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਗਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਕਮੇਕਂ ਪਞ੍ਹਂ ਏਕਮੇਕਾਯ ਗਾਥਾਯ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨੇਵ ਵੀਸਤਿਯਾ ਗਾਥਾਹਿ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

੫੨੦. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਭਿਨ੍ਨਕਿਲੇਸੋ ਪਰਮਤ੍ਥਭਿਕ੍ਖੁ, ਸੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸ ‘‘ਕਿਂ ਪਤ੍ਤਿਨਮਾਹੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਜ੍ਜੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਭਾਵਿਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਗਤੋ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਗਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹਾਨਿਬੁਦ੍ਧਿਉਚ੍ਛੇਦਸਸ੍ਸਤਅਪੁਞ੍ਞਪੁਞ੍ਞਭੇਦਂ ਵਿਭਵਞ੍ਚ ਭਵਞ੍ਚ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯ, ਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਵੁਸਿਤਵਾ ਖੀਣਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ ਚ ਏਤੇਸਂ ਥੁਤਿਵਚਨਾਨਂ ਅਰਹੋ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

੫੨੧. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਰਤਭਾਵੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮੇਨ ਚ ਸੋਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨੇਵ ਸੁਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੁਮ੍ਮਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ, ਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਮਾ, ਨ ਸੋ ਹਿਂਸਤਿ ਨੇਵ ਹਿਂਸਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਤਸਥਾਵਰਾਦਿਭੇਦਂ ਸਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਲੋਕੇ, ਤਿਣ੍ਣੋਘਤ੍ਤਾ ਤਿਣ੍ਣੋ, ਸਮਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ਸਮਣੋ, ਆਵਿਲਸਙ੍ਕਪ੍ਪਪ੍ਪਹਾਨਾ ਅਨਾਵਿਲੋ. ਯਸ੍ਸ ਚਿਮੇ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਕਿਲੇਸਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਾ ਕੇਚਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਵਾ ਸੁਖੁਮਾ ਵਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਇਮਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਿਹਾਰਿਤਾਯ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਤਾਯ ਅਹਿਂਸਕਤਾਯ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਰਤਭਾਵੇਨ ਇਮਿਨਾ ਓਘਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮੇਨ ਚ ਸੋਰਤੋਤਿ.

੫੨੨. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਨਿਬ੍ਭਯੋ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰੋ ਦਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਤਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਛਲ਼ਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਗੋਚਰਭਾਵਨਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਗਨ੍ਧਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਭਾਵਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਚ ਖੋ ਯਥਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਗੋਚਰਭਾਵਨਾਯ, ਏਵਂ ਪਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਬ੍ਬਲੋਕੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵੇਕਲ੍ਲਤਾ ਵੇਕਲ੍ਲਤਾਯ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਾਭਿਜ੍ਝਾਦਿਵਸੇਨ ਭਾਵਿਤਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝ ਞਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਕਸਨ੍ਤਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਲੋਕਂ ਪਰਸਨ੍ਤਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਲੋਕਞ੍ਚ ਅਦਨ੍ਧਮਰਣਂ ਮਰਿਤੁਕਾਮੋ ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਕਾਲਂ ਆਗਮੇਤਿ ਪਤਿਮਾਨੇਤਿ, ਨ ਭਾਯਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸ. ਯਥਾਹ ਥੇਰੋ –

‘‘ਮਰਣੇ ਮੇ ਭਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਜੀਵਿਤੇ’’; (ਥੇਰਗਾ. ੨੦);

‘‘ਨਾਭਿਕਙ੍ਖਾਮਿ ਮਰਣਂ, ਨਾਭਿਕਙ੍ਖਾਮਿ ਜੀਵਿਤਂ;

ਕਾਲਞ੍ਚ ਪਟਿਕਙ੍ਖਾਮਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਸਂ ਭਤਕੋ ਯਥਾ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੬੦੬);

ਭਾਵਿਤੋ ਸ ਦਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਸੋ ਦਨ੍ਤੋਤਿ.

੫੨੩. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਿਲੇਸਨਿਦ੍ਦਾ ਵਿਬੁਦ੍ਧੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਪ੍ਪਾਨੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਤਾ ਹਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤੋ ‘‘ਕਪ੍ਪਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਵਿਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ. ਕੇਵਲਾਨੀਤਿ ਸਕਲਾਨਿ. ਸਂਸਾਰਨ੍ਤਿ ਯੋ ਚਾਯਂ –

‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਾਟਿ, ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨ ਚ;

ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਸਂਸਾਰੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. –

ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਟਿਪਾਟਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਂਸਾਰੋ, ਤਂ ਸਂਸਾਰਞ੍ਚ ਕੇਵਲਂ ਵਿਚੇਯ੍ਯ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤੇਸੁ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਤੀਸੁਪਿ ਵਟ੍ਟੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਹ. ਦੁਭਯਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿਂ ਉਪਪਾਤਨ੍ਤਿ ਇਮਞ੍ਚ ਉਭਯਂ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਂ ਆਹ. ਵਿਗਤਰਜਮਨਙ੍ਗਣਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦਿਰਜਾਨਂ ਵਿਗਮਾ ਅਙ੍ਗਣਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਮਲਾਨਞ੍ਚ ਵਿਗਮਾ ਵਿਗਤਰਜਮਨਙ੍ਗਣਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਪਤ੍ਤਂ ਜਾਤਿਖਯਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤਂ. ਤਮਾਹੁ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਤਂ ਇਮਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਭੇਦਾਯ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਇਮਾਯ ਚ ਵਿਗਤਰਜਾਦਿਤਾਯ ਕਿਲੇਸਨਿਦ੍ਦਾ ਵਿਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਮਾਹੁ.

ਅਥ ਵਾ ਕਪ੍ਪਾਨਿ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਕੇਵਲਾਨੀਤਿ ‘‘ਅਨੇਕੇਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਇਤਿਵੁ. ੯੯; ਪਾਰਾ. ੧੨) ਨਯੇਨ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਪਠਮਵਿਜ੍ਜਮਾਹ. ਸਂਸਾਰਂ ਦੁਭਯਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿਂ ਉਪਪਾਤਨ੍ਤਿ ਇਮਞ੍ਚ ਉਭਯਂ ਸਂਸਾਰਂ ‘‘ਇਮੇ ਵਤ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਦੁਤਿਯਵਿਜ੍ਜਮਾਹ. ਅਵਸੇਸੇਨ ਤਤਿਯਵਿਜ੍ਜਮਾਹ. ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੇਨ ਹਿ ਵਿਗਤਰਜਾਦਿਤਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਮਾਹੁ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਜਤ੍ਤਯਭੇਦਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਮਾਹੂਤਿ.

੫੨੫. ਏਵਂ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇਸੁਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਵਂ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬਾਹਿਤਸਬ੍ਬਪਾਪੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਾਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ ਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਾਪਕਾਨਿ ਠਿਤਤ੍ਤੋ, ਠਿਤੋ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਬਾਹਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਵਿਮਲੋ, ਵਿਮਲਭਾਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਵਂ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਸਮਾਧਿਵਿਕ੍ਖੇਪਕਰਕਿਲੇਸਮਲੇਨ ਅਗ੍ਗਫਲਸਮਾਧਿਨਾ ਸਾਧੁਸਮਾਹਿਤੋ, ਸਂਸਾਰਹੇਤੁਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਸਂਸਾਰਮਤਿਚ੍ਚ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਕੇਵਲੀ, ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸਿਤੋ, ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਾਦੀ’’ਤਿ ਚ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਥੁਤਿਰਹੋ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ.

੫੨੬. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਮਿਤਪਾਪਤਾਯ ਸਮਣੋ, ਨ੍ਹਾਤਪਾਪਤਾਯ ਨ੍ਹਾਤਕੋ, ਆਗੂਨਂ ਅਕਰਣੇਨ ਚ ਨਾਗੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਅਪਰਾਹਿ ਤੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਤਯੋ ਪਞ੍ਹੇ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਿਤਾਵੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਸਮੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਸਮਣੋ ਪਵੁਚ੍ਚਤੇ ਤਥਤ੍ਤਾਤਿ ਤਥਾਰੂਪੋ ਸਮਣੋ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਞ੍ਹੋ ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਣੇ ਸਭਿਯਸ੍ਸ ਬਹੁਮਾਨਜਨਨਤ੍ਥਂ ਥੁਤਿਵਚਨਂ. ਯੋ ਹਿ ਸਮਿਤਾਵੀ, ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਪਾਪਾਨਂ ਅਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਰਣੇਨ ਪਹਾਯ ਪੁਞ੍ਞਪਾਪਂ ਰਜਾਨਂ ਵਿਗਮੇਨ ਵਿਰਜੋ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਞਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਜਾਤਿਮਰਣਂ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋ ਤਾਦਿ ਚ ਹੋਤਿ.

੫੨੭. ਨਿਨ੍ਹਾਯ…ਪੇ… ਨ੍ਹਾਤਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਆਯਤਨਲੋਕੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾਨਿ ਸਬ੍ਬਪਾਪਕਾਨਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਨਿਨ੍ਹਾਯ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਨਿਨ੍ਹਾਤਪਾਪਕਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪੇਹਿ ਕਪ੍ਪਿਯੇਸੁ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕਪ੍ਪਂ ਨ ਏਤਿ, ਤਂ ਨ੍ਹਾਤਕਮਾਹੂਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੫੨੮. ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯਪਿ ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇਤਿ ਯੋ ਲੋਕੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਨਾਗੋ ਪਵੁਚ੍ਚਤੇ ਤਥਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਞ੍ਹੋ ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਨਯੇਨੇਵ ਥੁਤਿਵਚਨਂ. ਯੋ ਹਿ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਆਗੁਤ੍ਤਾ ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਕਾਮਯੋਗਾਦਿਕੇ ਸਬ੍ਬਯੋਗੇ ਦਸਸਞ੍ਞੋਜਨਭੇਦਾਨਿ ਚ ਸਬ੍ਬਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਵਿਸਜ੍ਜ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਕੇਨਚਿ ਸਙ੍ਗੇਨ ਨ ਸਜ੍ਜਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤਾਦਿ ਚ ਹੋਤੀਤਿ.

੫੩੦. ਏਵਂ ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇਸੁਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਖੇਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁਪੇਤਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂਪੇਤਂ…ਪੇ… ਖੇਤ੍ਤਮ੍ਪੇਤਂ ਵਤ੍ਥੁਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੫੯੬-੫੯੮). ਤਾਨਿ ਵਿਜੇਯ੍ਯ ਵਿਜੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ, ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਾਨਿ ਅਨਵਸੇਸਾਨਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤੁਭੂਤਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਮਾਨੁਸਕਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖੇਤ੍ਤਂ, ਯਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਭੇਦਂ ਤਥਾ ਮਾਨੁਸਕਞ੍ਚ, ਯਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖੇਤ੍ਤਂ ਛਲ਼ਾਯਤਨੇ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦਿਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਭੇਦਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਿਜੇਯ੍ਯ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਵਾ. ਯਤੋ ਯਦੇਤਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਖੇਤ੍ਤਾਨਂ ਮੂਲਬਨ੍ਧਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਵਤਣ੍ਹਾਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਖੇਤ੍ਤਮੂਲਬਨ੍ਧਨਾ ਪਮੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਖੇਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਜਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਚਿਨਿਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਜਿਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਖੇਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਠਮਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੭੭) ਵਚਨਤੋ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਿਬ੍ਬਂ ਮਾਨੁਸਕਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਦੇਵੂਪਗਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦਿਬ੍ਬਂ, ਮਨੁਸ੍ਸੂਪਗਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਾਨੁਸਕਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੂਪਗਂ ਕਮ੍ਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

੫੩੧. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਕਟ੍ਠੇਨ ਕੋਸਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੋਸਾਨੀ’’ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਲੁਨਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨਾ ਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੋਸਾਨੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਸਯਤੋ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਕੋਸਾਨਿ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਕੇਵਲਾਨਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤੁਭੂਤਂ ਅਟ੍ਠਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚੇਤਨਾਭੇਦਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਮਾਨੁਸਕਞ੍ਚ ਨਵਮਹਗ੍ਗਤਕੁਸਲਚੇਤਨਾਭੇਦਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਸਂ ਵਿਚੇਯ੍ਯ. ਤਤੋ ਇਮਾਯ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਵਤਣ੍ਹਾਦਿਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬਕੋਸਾਨਂ ਮੂਲਬਨ੍ਧਨਾ ਪਮੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਕੋਸਾਨਂ ਲੁਨਨਾ ‘‘ਕੁਸਲੋ’’ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਤ੍ਤਾ ਤਾਦੀ ਚ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠੇਨ ਅਸਿਕੋਸਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੋਸਾਨੀ’’ਤਿ ਤਯੋ ਭਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.

੫੩੨. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਣ੍ਡਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਪਣ੍ਡਰਾਨਿ ਇਤੋ ਉਪਗਤੋ ਪਵਿਚਯਪਞ੍ਞਾਯ ਅਲ੍ਲੀਨੋਤਿਪਿ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਭਯਾਨੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਤਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਉਭਯਾਨਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵਿਚੇਯ੍ਯ. ਪਣ੍ਡਰਾਨੀਤਿ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਪਕਤਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਰੁਲ਼੍ਹਿਯਾ ਚ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਮਲਤ੍ਤਾ ਸੁਦ੍ਧਿਪਞ੍ਞੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਥਤ੍ਤਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਪਣ੍ਡਰਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਇਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਮਸ੍ਸ ਥੁਤਿਵਚਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਪਾਪਪੁਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਂ ਉਪਾਤਿਵਤ੍ਤੋ ਤਾਦੀ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਥੁਤੋ.

੫੩੩. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ‘‘ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ, ਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮੁਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਕੁਸਲਕੁਸਲਪ੍ਪਭੇਦੋ ਅਸਤਞ੍ਚ ਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕੇ ਪਵਿਚਯਞਾਣੇਨ ਅਸਤਞ੍ਚ ਸਤਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਤਸ੍ਸ ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਰਾਗਾਦਿਭੇਦਤੋ ਸਤ੍ਤਵਿਧਂ ਸਙ੍ਗਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਭੇਦਤੋ ਦੁਵਿਧਂ ਜਾਲਞ੍ਚ ਅਤਿਚ੍ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਮੋਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਵਿਚਯਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮੁਨਿ. ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪੂਜਨੀਯੋਤਿ ਇਦਂ ਪਨਸ੍ਸ ਥੁਤਿਵਚਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਤ੍ਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪੂਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਥੁਤੋ.

੫੩੫. ਏਵਂ ਤਤਿਯਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇਸੁਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਯੋ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਵੇਦੇਹਿ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਗਤੋ, ਸੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਗੂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਚ ਸਬ੍ਬਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞਿਤਾਨਿ ਵੇਦਾਨਿ, ਤਾਯੇਵ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਚੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਤਮੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਵੇਦਮਤਿਚ੍ਚ ਯਾ ਵੇਦਪਚ੍ਚਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾ, ਤਾਸੁ ਸਬ੍ਬਵੇਦਨਾਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਪਤ੍ਤਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਦਾਨੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਪਠਮਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਯੋ ਪਵਿਚਯਪਞ੍ਞਾਯ ਵੇਦਾਨਿ ਵਿਚੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਵੇਦਮਤਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਸੋ ਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞਿਤਾਨਿ ਵੇਦਾਨਿ ਗਤੋ ਞਾਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ, ਸੋਪਿ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਿਤਾਨਿ ਵੇਦਾਨਿ ਗਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਵੇਦਾਨਿ ਗਤੋਤਿਪਿ ਵੇਦਗੂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਪਤ੍ਤਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਠਮਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

੫੩੬. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਅਨੁਵਿਦਿਤੋ’’ਤਿ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਚ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਪਪਞ੍ਚਨਾਮਰੂਪਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਭੇਦਂ ਪਪਞ੍ਚਂ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਅਨੁਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਰੋਗਮੂਲਂ, ਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇ ਚ ਇਮਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਰੋਗਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਵਤਣ੍ਹਾਦਿਂ, ਤਮੇਵ ਵਾ ਪਪਞ੍ਚਂ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਤਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਰੋਗਾਨਂ ਮੂਲਬਨ੍ਧਨਾ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਵਾ ਰੋਗਾਨਂ ਮੂਲਬਨ੍ਧਨਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਵਤਣ੍ਹਾਦਿਭੇਦਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵ ਵਾ ਪਪਞ੍ਚਾ ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

੫੩੭. ‘‘ਕਥਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਯੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਪਾਪਕੇਹਿ ਵਿਰਤੋ, ਤਥਾ ਵਿਰਤਤ੍ਤਾ ਚ ਆਯਤਿਂ ਅਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤਾਯ ਨਿਰਯਦੁਕ੍ਖਂ ਅਤਿਚ੍ਚ ਠਿਤੋ ਵੀਰਿਯਵਾਸੋ ਵੀਰਿਯਨਿਕੇਤੋ, ਸੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ‘‘ਵੀਰਿਯਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਰਤੋ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਤਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਪਧਾਨਵਾ ਧੀਰੋ ਤਾਦੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਥੁਤਿਵਚਨਾਨਿ. ਸੋ ਹਿ ਪਧਾਨਵਾ ਮਗ੍ਗਝਾਨਪਧਾਨੇਨ, ਧੀਰੋ ਕਿਲੇਸਾਰਿਵਿਦ੍ਧਂਸਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ, ਤਾਦੀ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਥੁਤੋ. ਸੇਸਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

੫੩੮. ‘‘ਆਜਾਨਿਯੋ ਕਿਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਹੀਨਸਬ੍ਬਵਙ੍ਕਦੋਸੋ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਞ੍ਞੂ ਅਸ੍ਸੋ ਵਾ ਹਤ੍ਥੀ ਵਾ ‘‘ਆਜਾਨਿਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਲੋਕੇ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤੇ ਦੋਸਾ ਪਹੀਨਾ ਏਵ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪਨ ਤੇ ਪਹੀਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ‘‘ਆਜਾਨਿਯੋ’’ਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਸਞ੍ਞੋਜਨਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁ ਲੁਨਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਸਤ੍ਥੇਨ ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਪਦਾਲਿਤਾਨਿ. ਸਙ੍ਗਮੂਲਨ੍ਤਿ ਯਾਨਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਸਜ੍ਜਨਾਯ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨਾਯ ਮੂਲਂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਵਾ ਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁ ਲੁਨਾਨਿ ਰਾਗਾਦੀਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਙ੍ਗਮੂਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਗਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਨਂ ਵਾ ਮੂਲਭੂਤਾ ਬਨ੍ਧਨਾ ਪਮੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਆਜਾਨਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਤ੍ਤਾ ਤਾਦਿ ਚ ਹੋਤੀਤਿ.

੫੪੦. ਏਵਂ ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇਸੁਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਯਂ ਛਨ੍ਦਜ੍ਝੇਨਮਤ੍ਤੇਨ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ ਸੋਤ੍ਤਿਯਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ, ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਸੋਤ੍ਤਿਯੋ ਸੋ. ਅਰਿਯੋ ਪਨ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚੇਨ ਨਿਸ੍ਸੁਤਪਾਪਤਾਯ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥਸੋਤ੍ਤਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਪਤ੍ਤਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਪਠਮਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਸੁਤਮਯਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨੂਪਗਂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਂ ਯਦਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਕਿਲੇਸੇ ਕਿਲੇਸਟ੍ਠਾਨਿਯੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭੂਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕੇ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਂ ਯਦਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਅਭਿਭੁਂ ਸੁਤਵਤ੍ਤਾ ਸੋਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਆਹੁ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਯੋ ਅਕਥਂਕਥੀ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਈਘੇਹਿ ਅਨੀਘੋ ਚ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਕਥਂਕਥਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਅਨੀਘਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਨਿਸ੍ਸੁਤਪਾਪਕਤ੍ਤਾਪਿ ‘‘ਸੋਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ ਆਹੂਤਿ.

੫੪੧. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਹਿਤਕਾਮੇਨ ਜਨੇਨ ਅਰਣੀਯਤੋ ਅਰਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਗਮਨੀਯਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸੋ ਅਰਣੀਯੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ ‘‘ਛੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਆਸਵਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਚ ਆਲਯਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਸਤ੍ਥੇਨ ਛੇਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂ ਵਿਭਾਵੀ ਚਤੁਮਗ੍ਗਞਾਣੀ ਸੋ ਪੁਨਬ੍ਭਵਵਸੇਨ ਨ ਉਪੇਤਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਂ, ਕਞ੍ਚਿ ਯੋਨਿਂ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਾਮਾਦਿਭੇਦਞ੍ਚ ਸਞ੍ਞਂ ਤਿਵਿਧਂ. ਕਾਮਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਪਙ੍ਕਂ ਪਨੁਜ੍ਜ ਪਨੁਦਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪਂ ਨ ਏਤਿ, ਏਵਂ ਆਸਵਚ੍ਛੇਦਾਦਿਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਤਮਾਹੁ ਅਰਿਯੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਪਾਪਕੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੋ ਹੋਤਿ ਅਨਯੇ ਚ ਅਨਿਰੀਯਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਆਸਵਾਦਯੋ ਹਿ ਪਾਪਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਯਸਮ੍ਮਤਾ, ਤੇ ਚਾਨੇਨ ਛਿਨ੍ਨਾ ਪਨੁਨ੍ਨਾ, ਨ ਚ ਤੇਹਿ ਕਮ੍ਪਤਿ, ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤੇ ਆਰਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਤੇਸੁ ਇਰੀਯਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਕਾਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਪਕਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾਪਤ੍ਥੇਨ. ਅਨਯੇ ਨ ਇਰੀਯਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾਪਤ੍ਥੇਨ ਤਮਾਹੁ ਅਰਿਯੋਤਿ ਚ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਵਿਦ੍ਵਾ ਸੋ ਨ ਉਪੇਤਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਥੁਤਿਵਚਨਮੇਵ ਹੋਤਿ.

੫੪੨. ‘‘ਕਥਂ ਚਰਣਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਚਰਣੇਹਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਚਰਣਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਇਧਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਤਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਇਧਾਤਿ ਯੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਚਰਣੇਸੂਤਿ ਸੀਲਾਦੀਸੁ ਹੇਮਵਤਸੁਤ੍ਤੇ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੫੩ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਪਨ੍ਨਰਸਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤੋਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਯੋ ਚਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚਰਣਹੇਤੁ ਚਰਣਪਚ੍ਚਯਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਚਰਣਵਾ ਸੋਤਿ ਸੋ ਇਮਾਯ ਚਰਣੇਹਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਰਣਵਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਞ੍ਹੋ ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਮਸ੍ਸ ਥੁਤਿਵਚਨਂ. ਯੋ ਹਿ ਚਰਣੇਹਿ ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਕੁਸਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਛੇਕੋ, ਸਬ੍ਬਦਾ ਚ ਆਜਾਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਂ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਨ ਸਜ੍ਜਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਘਾ ਯਸ੍ਸ ਨ ਸਨ੍ਤੀਤਿ.

੫੪੩. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਨੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਵੇਪਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਾਕੋ ਏਵ ਵੇਪਕ੍ਕਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਪਕ੍ਕਮਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਪਕ੍ਕਂ. ਪਵਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਖਜਨਨਤੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤੇਧਾਤੁਕਕਮ੍ਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਂ. ਅਧੋਤਿ ਅਨਾਗਤਂ. ਤਿਰਿਯਂ ਵਾਪਿ ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਨ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਅਧੋ, ਤਿਰਿਯਂ ਉਭਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ, ਤੇਨ ‘‘ਮਜ੍ਝੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਧਮੇਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਞ੍ਞਚਾਰੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਯੋਜਨਾ – ਯੋ ਤਿਯਦ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਜਨਕਂ ਯਦਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾਸਿਨੇਹੇ ਸੋਸੇਨ੍ਤੋ ਅਪਟਿਸਨ੍ਧਿਜਨਕਭਾਵਕਰਣੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਚਰਣਤੋ ਪਰਿਞ੍ਞਚਾਰੀ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਮਾਯਂ ਮਾਨਮਥੋਪਿ ਲੋਭਕੋਧਂ ਇਮੇਪਿ ਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਚਾਰੀ, ਪਰਿਯਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਯਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜੇਸਿ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਇਮੇਸਂ ਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਨੇਨ ਤਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਮਾਹੁ. ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨਸ੍ਸ ਥੁਤਿਵਚਨਂ.

੫੪੪. ਏਵਂ ਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਨ ਸਭਿਯਸ੍ਸ ‘‘ਯਾਨਿ ਚ ਤੀਣੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨਗਾਥਾਸੁ ਓਸਰਣਾਨੀਤਿ ਓਗਹਣਾਨਿ ਤਿਤ੍ਥਾਨਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਟ੍ਠਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਣਾਨਂ ਪਵਾਦਭੂਤਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਸਿਤਾਨਿ ਉਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬਵਸੇਨ, ਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਯਦੇਤਂ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਕ੍ਖਰਂ ਵੋਹਾਰਨਾਮਂ, ਯਾ ਚਾਯਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਾਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ‘‘ਏਵਰੂਪੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਬਾਲਾਨਂ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦੁਭਯਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਚ ਭਗਵਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਵਿਨਯਿਤ੍ਵਾ ਓਘਤਮਗਾ ਓਘਤਮਂ ਓਘਨ੍ਧਕਾਰਂ ਅਗਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ‘‘ਓਘਨ੍ਤਮਗਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਓਘਾਨਂ ਅਨ੍ਤਂ ਅਗਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਯਾਨਿ ਚ ਤੀਣਿ…ਪੇ… ਤਮਗਾ’’ਤਿ.

੫੪੫. ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਪਾਰਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਚ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ‘‘ਅਨ੍ਤਗੂਸਿ ਪਾਰਗੂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਾਰਗੂ ਭਗਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਆਹ, ‘‘ਪਾਰਗੂ ਅਨ੍ਤਗੂਸਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਾਮਞ੍ਚ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਤਂ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਤਮੇਵ ਮਞ੍ਞਾਮਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਾਦਰੇਨ ਭਣਤਿ. ਜੁਤਿਮਾਤਿ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰਵਿਧਮਨੇਨ ਜੁਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਮੁਤਿਮਾਤਿ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞੇਯ੍ਯਞਾਣਸਮਤ੍ਥਾਯ ਮੁਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਪਹੂਤਪਞ੍ਞੋਤਿ ਅਨਨ੍ਤਪਞ੍ਞੋ. ਇਧ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰਾਤਿ ਆਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਅਤਾਰੇਸਿ ਮਨ੍ਤਿ ਕਙ੍ਖਾਤੋ ਮਂ ਤਾਰੇਸਿ.

੫੪੬-੯. ਯਂ ਮੇਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯ ਨਮਕ੍ਕਾਰਕਰਣਂ ਭਣਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਙ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੀਸਤਿਪਞ੍ਹਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਸੋ ਹਿ ਤੇਨ ਕਙ੍ਖਿਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਮੋਨਪਥੇਸੂਤਿ ਞਾਣਪਥੇਸੁ. ਵਿਨਲ਼ੀਕਤਾਤਿ ਵਿਗਤਨਲ਼ਾ ਕਤਾ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਾਗ ਨਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਂ ਆਮਨ੍ਤਨਵਚਨਂ, ਏਕਸ੍ਸ ‘‘ਭਾਸਤੋ ਅਨੁਮੋਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਧਮ੍ਮਦੇਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਾਤਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਾ ਚ ਭੂਮਟ੍ਠਾ ਚ. ਨਾਰਦਪਬ੍ਬਤਾਤਿ ਤੇਪਿ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਦੇਵਗਣਾ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ, ਤੇਪਿ ਅਨੁਮੋਦਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਸਾਦੇਨ ਚ ਨਮਕ੍ਕਾਰਕਰਣਂ ਭਣਤਿ.

੫੫੦-੫੩. ਅਨੁਮੋਦਨਾਰਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਸਮ੍ਪਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਮੋ ਤੇ’’ਤਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹ. ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞਾਤਿ ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਪਟਿਭਾਗੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤੁਵਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਸਤ੍ਥਵਾਹਤਾਯ ਚ, ਮਾਰਾਭਿਭੂ ਚਤੁਮਾਰਾਭਿਭਵੇਨ, ਮੁਨਿ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿ. ਉਪਧੀਤਿ ਖਨ੍ਧਕਿਲੇਸਕਾਮਗੁਣਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਭੇਦਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ. ਵਗ੍ਗੂਤਿ ਅਭਿਰੂਪਂ. ਪੁਞ੍ਞੇ ਚਾਤਿ ਲੋਕਿਯੇ ਨ ਲਿਮ੍ਪਸਿ ਤੇਸਂ ਅਕਰਣੇਨ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਾਨਮ੍ਪਿ ਵਾ ਆਯਤਿਂ ਫਲੂਪਭੋਗਾਭਾਵੇਨ. ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪੇਨ. ਵਨ੍ਦਤਿ ਸਤ੍ਥੁਨੋਤਿ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤੋ ਗੋਪ੍ਫਕੇਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਵਨ੍ਦਿ.

ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਪੁਬ੍ਬੋਤਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯੋ ਏਵ. ਆਕਙ੍ਖਤੀਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਆਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਭਿਰਾਧਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਅਪਿਚ ਮੇਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਵਿਦਿਤਾਤਿ ਅਪਿਚ ਮਯਾ ਏਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਪਰਿਵਾਸੇ ਪੁਗ੍ਗਲਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵਿਦਿਤਂ, ਨ ਸਬ੍ਬੇਨੇਵ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਕੇਨ ਪਨ ਨ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ? ਅਗ੍ਗਿਯੇਹਿ ਜਟਿਲੇਹਿ, ਸਾਕਿਯੇਨ ਜਾਤਿਯਾ, ਲਿਙ੍ਗਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤੇਨ. ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਪਿ ਚ ਯੋ ਮਗ੍ਗਫਲਪਟਿਲਾਭਾਯ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸੋਵ ਸਭਿਯੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਤਵ ਪਨ, ਸਭਿਯ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਤ੍ਤਪੂਰਣਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਵਾਸਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਿਕੋ ਤ੍ਵਂ ‘ਮਗ੍ਗਫਲਪਟਿਲਾਭਾਯ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ ਵਿਦਿਤਮੇਤਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਅਪਿਚ ਮੇਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਵਿਦਿਤਾ’’ਤਿ. ਸਭਿਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਦਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਤਥਾਰੂਪਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਚ ਇਧ ਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ, ਯਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਣ੍ਣਿਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.